Werkenden in kwetsbare situaties en de toekomst: platformwerk uitgelicht | RIVM

Het RIVM en TNO hebben de risico's en kansen van vijf maatschappelijke ontwikkelingen uitgewerkt voor platformwerkers. Deze werkenden bieden via digitale platforms hun diensten tegen betaling aan. Denk aan maaltijden bezorgen, taxiritten en klussen in huis. De maatschappelijke ontwikkelingen zijn AI, nieuwe wet- en regelgeving, migratie, arbeidsmarktkrapte en globalisering. Deze ontwikkelingen kunnen zorgen voor ongezonde en onveilige arbeidsomstandigheden en komen vaak samen bij werkenden in een kwetsbare situatie, zoals platformwerkers. Een deel van de platformwerkers redt zich. Een ander deel is erg afhankelijk van het werk dat via het platform wordt aangeboden. Vaak zijn geen speciale kennis of vaardigheden nodig voor het werk, waardoor mensen makkelijk zijn te vervangen. Daarbij werken platformwerkers regelmatig voor een laag tarief. Ook de arbeidsomstandigheden zijn vaak ongunstig voor deze platformwerkers. Ze maken lange werkdagen en werken onder hoge tijdsdruk. Juist voor deze groep is het belangrijk de risico's van platformwerk te verkleinen en kansen te vergroten. Platformwerkers worden via algoritmen aan een klus gekoppeld en soms (ook) door AI aangestuurd. Hierdoor hebben ze zelf minder invloed op wanneer en hoe zij het werk uitvoeren. Verder kunnen (onbedoelde) aannames en vooroordelen in de algoritmes de kans vergroten dat iemand door discriminatie geen werk krijgt. Daar komt bij dat platformwerkers minder contact met collega's hebben en niet zijn vertegenwoordigd bij bonden of een ondernemingsraad van een organisatie. Voordelen van werken via een platform zijn bijvoorbeeld dat mensen vrij makkelijk, zonder ervaring of specifieke opleiding, aan werk kunnen komen. Ook levert het platform een groot netwerk aan opdrachtgevers op. Om platformwerkers te beschermen is het belangrijk hen beter te bereiken voor onderzoek en preventie. Ook is het belangrijk de effecten van nieuwe wet- en regelgeving op de kwaliteit van werk van platformwerkers te onderzoeken. Denk aan de Europese richtlijn platformwerk en de wet om AI verantwoord te gebruiken.