Verzamelen van dosisgegevens van radiodiagnostiek en radiologische interventies: pilotstudie 2021-2023 | RIVM

Voor bepaalde medische onderzoeken of behandelingen, zoals een röntgenfoto of CT-scan, wordt straling gebruikt. Straling kan helpen om ziekten te ontdekken, maar zorgt ook voor een iets grotere kans om kanker te krijgen. Dat maakt het belangrijk om de balans tussen de voor- en nadelen goed te bewaren. Het RIVM schat daarom elk jaar de gemiddelde stralingsdosis waaraan de bevolking blootstaat. Hiervoor moet het weten hoe hoog de dosis straling per onderzoek is. Deze dosisgegevens zijn voor het laatst handmatig en op kleine schaal verzameld in 2002 en 2010. Het RIVM heeft nu in een pilotstudie met 15 ziekenhuizen gekeken hoe nieuwe dosisgegevens gestructureerder kunnen worden verzameld. Zij verzamelden de gegevens van 48 radiologische onderzoeken en interventies. Ziekenhuizen gebruiken daarvoor vaak een geautomatiseerd dosismanagementsysteem, dat over elk onderzoek een grote hoeveelheid gegevens verzamelt. De pilotstudie gaf veel inzichten in de manier waarop dosisgegevens goed kunnen worden verzameld, die in een vervolgonderzoek zullen worden gebruikt. Van de meeste onderzoeken zijn de verzamelde dosiswaarden lager dan de oude. Dit betekent dat de ziekenhuizen de afgelopen jaren hun onderzoeken hebben geoptimaliseerd. Met deze gegevens kan nog niet worden geschat aan welke gemiddelde stralingsdosis de bevolking blootstaat. De 15 ziekenhuizen zijn namelijk niet representatief voor alle ziekenhuizen in Nederland. Verder is het lastig om onderzoeken te vergelijken, bijvoorbeeld omdat een ziekenhuis bij een bepaald onderzoek meer foto's maakt dan een andere. Ook slaan ziekenhuizen de protocollen onder verschillende namen op. Een landelijk digitaal systeem om de dosisgegevens in op te slaan, met afspraken over de naam van onderzoeken, zou het makkelijker maken om dosiswaarden te verzamelen en analyseren. Een mooie bijvangst van de pilotstudie was dat ziekenhuizen hun resultaten met elkaar konden vergelijken. Dit kan hen stimuleren om bepaalde protocollen te bekijken en zo nodig de stralingsdosis te verbeteren. Het RIVM deed deze pilotstudie in opdracht van het ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) . De minister van VWS draagt zorg voor de individuele dosisschattingen door medische blootstelling voor radiodiagnostiek en interventieradiologie. Dat staat in het Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming.