Staat van infectieziekten in Nederland, 2023 | RIVM

Elk jaar geeft het RIVM een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van infectieziekten in Nederland, en wanneer nodig, in het buitenland. Met de Staat van Infectieziekten in Nederland informeert het RIVM onder andere beleidsmakers. In februari 2023 bereikte Nederland de fase waarin het coronavirus ( SARS severe acute respiratory syndrome (severe acute respiratory syndrome) - CoV coronavirus (coronavirus) -2) rondging zonder dat veel mensen daar ernstig ziek van werden. De laatste coronamaatregelen en de meldingsplicht zijn daarom in maart en juni 2023 stopgezet. Tijdens de coronapandemie kwamen veel infectieziekten minder vaak voor, onder andere door de coronamaatregelen. Inmiddels zijn de patronen waarin ze voorkomen weer grotendeels zoals in de jaren vóór de pandemie. Zo begon het griepseizoen van 2023/2024 weer vroeg in de winter en was er weer een piek van het RS-virus Respiratoir Syncytieel-virus (Respiratoir Syncytieel-virus ) in de winter te zien. In de tweede helft van 2023 waren er veel meldingen dat vooral jonge mensen longontsteking hadden, net als in enkele andere Europese landen. Mycoplasma pneumoniae is het vaakst gevonden als verwekker bij de groep van jongvolwassenen. Een mogelijke verklaring is dat mensen tijdens de coronapandemie minder aan deze ziekteverwekker zijn blootgesteld. Een aantal andere infectieziekten kwamen ook opvallend vaak voor. Dit waren vooral ziekten die mensen oplopen via besmette bronnen in het milieu, zoals door in oppervlaktewater te zwemmen. Zo waren er veel meldingen van legionellapneumonie, cryptosporidiose, en leptospirose. De mate waarin deze ziekten voorkomen heeft mogelijk te maken met meer regen en hogere temperaturen. Verder waren er meer meldingen van bof, mazelen, en kinkhoest dan voor de coronapandemie. Dit zijn ziekten waartegen via het Rijksvaccinatieprogramma ( RVP Rijksvaccinatie programma (Rijksvaccinatie programma) ) wordt gevaccineerd. Het aantal kinkhoestmeldingen was zelfs het hoogste aantal ooit. Dat laatste komt waarschijnlijk vooral doordat mensen tijdens de coronajaren minder met de kinkhoestbacterie in contact zijn gekomen en er minder afweer tegen hebben opgebouwd. De ziektelast van COVID-19 was in 2023 de helft kleiner dan in 2022, toen hij de helft was van in 2021. Toch was COVID-19 de ziekte met de hoogste ziektelast in Nederland. De ziektelast geeft het aantal jaren aan dat mensen niet in goede gezondheid kunnen leven. Er is nog geen betrouwbare schatting van de ziektelast door post-covid mogelijk. Na COVID-19 volgden legionellapneumonie en de griep.