Onderzoeken Nationale ombudsman, 2017

Onderzoek uit eigen beweging naar de duur en wijze van opvang van gedetineerden in ophoudkamers van het cellencomplex in een gerechtsgebouw. De Nationale ombudsman vindt het onaanvaardbaar dat gedetineerden langer dan zes uur verblijven in een ophoudkamer. Daarnaast benadrukt hij dat het belangrijk is om de gedetineerden in de ophoudkamers steeds goed te informeren en correct te bejegenen. Dit is des te belangrijker op het moment dat een gedetineerde langer dan zes uur wordt opgehouden.

> E raport aki ta disponibel na Papiamentu

> Dit rapport is ook beschikbaar in het Nederlands

Iedereen moet zaken kunnen doen met de overheid. De overheid is hierbij aan zet. Burgers hebben tenslotte geen keuze. Je kunt maar bij één overheid terecht. Daarom is het uitgangspunt van de Nationale ombudsman: stel burgers centraal. Juist als het gaat om digitalisering van je dienstverlening. In zijn Ombudsvisie op digitalisering formuleert Nationale ombudsman 4 uitgangspunten die van belang zijn voor de overheid die digitaliseert.

De Veteranenombudsman ontving klachten van ex-partners die stellen dat Defensie onvoldoende oog en waardering heeft voor de rol die zij hebben gespeeld. Ex-partners kunnen geen beroep doen op de Veteranenwet omdat zij daarin niet worden aangemerkt als "relatie van de veteraan". De ombudsman startte een verkenning om inzicht in de omvang van de problemen en mogelijke oplossingen te krijgen. De verkenning laat zien dat de kwestie die de ex-partners bij de Veteranenombudsman aankaartten, wel degelijk bestaat. (dossiernummer 2017.12863)

Een kwalitatief onderzoek naar de effectiviteit van de onderzoeken uit eigen beweging van de Nationale ombudsman

Behoorlijke bijstand?

Van een koude kermis thuiskomen

Wat mogen burgers in redelijkheid verwachten van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties met betrekking tot de werking van MijnOverheid en daarbinnen specifiek de Berichtenbox?

Belastingdienst/Toeslagen zette in 2014 per direct de kinderopvangtoeslag stop bij 232 gezinnen, omdat er sprake was van 'mogelijk misbruik'. Dit zonder enig oog voor de ernstige gevolgen voor een grote groep bonafide ouders. Dat concludeert Nationale ombudsman Reinier van Zutphen na onderzoek. De Belastingdienst heeft de ouders door deze ongenuanceerde aanpak in een onmogelijke positie, grote financiële problemen en langdurige onzekerheid gebracht. De Belastingdienst heeft beloofd zijn werkwijze aan te passen en de ombudsman hierover te informeren. De ombudsman beveelt de Belastingdienst aan de getroffen ouders excuses te maken en hen tegemoet te komen in het ondervonden leed.

Het is Rijksinspecties de afgelopen jaren doorgaans goed gelukt zich meer te richten op burgers, in plaats van alleen op degenen die onder hun toezicht staan. Zo besteden zij in hun dienstverlening en contacten met burgers doorlopend aandacht aan ervaringen en klanttevredenheid. De Nationale ombudsman concludeert dit in zijn onderzoek naar de manier waarop Rijksinspecties het burgerperspectief een plek in hun werk geven. Wel kunnen zij de verwachtingen van burgers nog beter managen. Zo kunnen Rijksinspecties meer actief en structureel zichtbaar maken wat er met meldingen van burgers gebeurt en wat die opleveren.

Ook al droomt Zaza ervan een tijdje in het buitenland te studeren en later bij de politie te werken, zonder Nederlands paspoort zal dat nooit gebeuren. Duizenden mensen, waaronder veel jongvolwassenen zoals Zaza, die hun leven in Nederland hebben opgebouwd, hier studeren, Nederlands spreken en schrijven, zijn Nederlanders zonder Nederlands paspoort. Hierdoor wordt hun toekomst belemmerd en voelen zij zich tweederangsburgers. Deze inwoners van Nederland hebben hun thuis in ons land gevonden en mogen hier ook blijven. De Nationale ombudsman heeft de wijze onderzocht waarop de IND invulling geeft aan het begrip bewijsnood bij naturalisatieverzoeken.

Vrouwen in vrouwenopvang raken verstrikt in financiële regelingen. De Nationale ombudsman doet beroep op VWS en gemeenten voor verbetering.

Een betrouwbare overheid beschermt de woonwagencultuur met beleid dat voldoende standplaatsen waarborgt. In zijn rapport 'Woonwagenbewoner zoekt standplaats' laat de Nationale ombudsman weten dat het kabinet hierin het voortouw moet nemen en een einde moet maken aan discriminerend standplaatsenbeleid. Er moet een regie voerend ministerie komen. Niet alle gemeenten zijn zich voldoende bewust van de bijzondere positie van de woonwagencultuur. Zij handelen daardoor niet betrouwbaar in het borgen van die cultuur.

Behoorlijk handhaven, dat is een complexe aangelegenheid omdat het in de kern om botsende belangen gaat. Iedereen kent de voorbeelden: een café blijft te lang open en omwonenden ervaren overlast, buren bouwen zonder vergunning een schuurtje dat te dicht op de erfgrens staat, een evenement in de buurt zorgt voor dagenlange geluidsoverlast. De Nationale ombudsman ontvangt jaarlijks een substantieel aantal klachten over de wijze van handhaving door gemeenten. Net verschenen is het rapport ´de kunst van handhaven´, met daarin drie lessen voor gemeenten.

Meer dan de helft van (oud-)studenten met een betalingsachterstand komt in aanraking met een deurwaarder. Zij weten niet dat er een probleem is met de aflossing van hun studielening of hebben hun reisproduct niet op tijd stopgezet. De ombudsman pleit voor meer effectieve en persoonlijk communicatie. DUO kan bijvoorbeeld persoonlijk contact opnemen met (oud-)studenten om betalingsachterstanden niet verder op te laten lopen. De ombudsman heeft daarnaast stevige kritiek op de manier van stopzetten van het studentenreisproduct.

Q-koorts, vijf jaar later: wat is er sinds 2012 veranderd? Welke lessen heeft de overheid geleerd? In zijn onderzoeksrapport 'Q-koorts, een kwestie van erkenning', maakt de Nationale ombudsman de balans op. De aanbevelingen uit 2012 zijn deels door de overheid opgevolgd, maar ondanks die stappen blijft er wantrouwen bestaan en is de situatie voor Q-koortspatiënten zelf sinds 2012 niet veel verbeterd.

Veel gemeenten hebben het herkennen, oplossen of voorkomen van problemen over zorg, jeugdhulp en begeleiding naar werk niet op orde.

De Nationale ombudsman vindt dat werkgevers die buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) in dienst hebben de klachtbehandeling beter moeten regelen en daarin de burger centraal moeten stellen. Burgers die klachten hebben over boa's, weten vaak niet dat of waar ze een klacht kunnen indienen. De organisaties missen daardoor kansen om te leren van klachten. De ombudsman schrijft dit in zijn onderzoeksrapport ‘Buitengewone klachtbehandeling’ dat hij vandaag publiceert.

Het Openbaar Ministerie houdt zich structureel niet aan de doorzendtermijn voor zogeheten Mulderberoepen. Burgers ervaren het als zeer onrechtvaardig dat zij hun rechten verliezen na de geringste termijnoverschrijding, terwijl aan de ruime overschrijdingen door het Openbaar Ministerie geen enkele consequentie is verbonden.

Het UWV heeft burgers onjuist en onvolledig geïnformeerd over de digitalisering van hun correspondentie. Dit concludeert de Nationale ombudsman Reinier van Zutphen na onderzoek. Zo is voor burgers bijvoorbeeld niet duidelijk welke brieven zij per post krijgen en welke uitsluitend digitaal. Dat vergroot het risico dat zij belangrijke informatie missen. Tegelijkertijd met het verschijnen van dit rapport, heeft de Nationale ombudsman een rapport over de SVB gepubliceerd over hetzelfde onderwerp. Van Zutphen vindt het uiterst belangrijk dat UWV en SVB snel, volledig en correct informeren over hun digitaliseringstraject. Hij doet aanbevelingen voor verbetering waar ook andere overheidsinstanties hun voordeel mee kunnen doen.

Het SVB heeft burgers onvolledig geïnformeerd over de digitalisering van hun correspondentie. Dit concludeert de Nationale ombudsman Reinier van Zutphen na onderzoek. Zo is voor burgers bijvoorbeeld niet duidelijk welke brieven zij per post krijgen en welke uitsluitend digitaal. Dat vergroot het risico dat zij belangrijke informatie missen. Tegelijkertijd met het verschijnen van dit rapport, heeft de Nationale ombudsman een rapport over het UWV gepubliceerd over hetzelfde onderwerp. Van Zutphen vindt het uiterst belangrijk dat UWV en SVB snel, volledig en correct informeren over hun digitaliseringstraject. Hij doet aanbevelingen voor verbetering waar ook andere overheidsinstanties hun voordeel mee kunnen doen.