Onderzoeken Ministerie Van Buitenlandse Zaken, 2008

Onderzoek uitgevoerd door de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB): Sinds de aanvaarding van het Regeringsstandpunt Tropisch Regenwoud (RTR) in 1992 zet Nederland zich actief in om wereldwijd ontbossing tegen te gaan. Dat gebeurt op allerlei manieren. In het RTR, waar meerdere ministeries bij betrokken zijn, gaat het onder meer om het actief beschermen van nog gave tropische regenwouden, om herbebossing, om verduurzaming van de handel in tropisch hout en om de ondersteuning van ontwikkelingslanden bij het opzetten van een bossenbeleid. Nu klimaatverandering steeds prominenter op de internationale agenda komt, krijgt ook de noodzaak ontbossing tegen te gaan weer meer aandacht. Bijna 20% van de mondiale CO2-uitstoot wordt veroorzaakt door ontbossing. In de aanloop naar een nieuw Klimaatverdrag, de opvolger van ‘Kyoto’, waarover eind 2009 in Kopenhagen overeenstemming moet worden bereikt, is de reductie van emissies uit ontbossing inmiddels één van de kernpunten.

Onderzoek uitgevoerd door de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB): De introductie van de sectorale benadering heeft veel verwachtingen gewekt. Door ons niet langer op afzonderlijke projecten, maar in plaats daarvan op een sector als geheel te richten, verwachten we meer blijvende resultaten te kunnen boeken. De voorzieningen worden beter over het land gespreid. Er komt meer samenhang in onze activiteiten: niet alleen voor de aanleg van een pomp, maar ook voor het beheer en het gebruik ervan, het onderhoud en de reparatie. Die samenhang ontbrak veelal in de hulp aan de watersector. Datzelfde geldt voor de milieu-activiteiten en ook daar moest de sectorale aanpak uitkomst bieden. Onder regie van de overheid van het partnerland, en idealiter in samenwerking met maatschappelijke organisaties, bedrijven en andere belanghebbenden, zouden de donoren gezamenlijk de overheidsbegroting voor een sector ondersteunen en zo bijdragen aan concrete resultaten voor de armen. Deze meer systematische aanpak die de vroegere lappendeken van projecten moet vervangen, beoogt bovendien bij te dragen aan een beter functioneren van de overheid en van andere betrokken instituties. Als de overheid het overzicht en de regie heeft, geeft dat ook de mogelijkheid om het parlement en de bevolking meer inzicht te geven in beleid en bestedingen en daarover verantwoording af te leggen.

Onderzoek uitgevoerd door de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB): Door een actief wervingsbeleid van de overheid hebben zich de laatste twee decennia steeds meer internationale organisaties in Nederland gevestigd. In 2008 telde ons land 32 organisaties, waarvan 23 in de gemeente of regio Den Haag. Als zetelstaat van deze organisaties beoogt Nederland zich te profileren als internationaal georiënteerd land met Den Haag als internationale stad van vrede en recht. De opvang van deze organisaties hield echter geen gelijke tred met het succesvolle wervingsbeleid. Zo klaagden de medewerkers over belastingen en verblijfsrechten en over de voorzieningen op het gebied van internationaal onderwijs en gezondheidszorg. De samenwerking tussen de overheid en de internationale organisaties verliep stroef en de organisaties vonden dat de overheid zich weinig oplossingsgericht opstelde.

Onderzoek uitgevoerd door de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB): Het is voor het eerst in de wereldgeschiedenis dat meer dan de helft van de wereldbevolking in de stad woont. De wereld verstedelijkt steeds sneller en een steeds groter aantal stedelingen leeft onder slechte omstandigheden. Mensen wonen klein en dicht op elkaar, de huizen zijn van slechte kwaliteit, de beschikbaarheid van water en sanitatie is uiterst beperkt, er zijn te weinig scholen en medische voorzieningen en de omgeving is vaak ernstig vervuild. De tijd dringt voor nieuwe vormen van bestuur, toegesneden op de situatie waarin veel mensen samenwonen die nauwelijks een gezamenlijk verleden hebben. De economische omstandigheden zijn zwaar. Velen moeten het hoofd boven water houden als dagloners.

Onderzoek uitgevoerd door de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB): Het Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen ‘Clingendael’ viert dit jaar zijn zilveren jubileum. Vijfentwintig jaar geleden is het instituut ontstaan uit een bundeling van vier Haagse instituten op het terrein van de internationale betrekkingen. Inmiddels is Clingendael, zoals de verkorte naam luidt, een begrip. Staatslieden en andere vooraanstaanden worden ontvangen in het monumentale pand. Diplomaten uit alle windstreken worden er opgeleid. Ook journalisten weten Clingendael te vinden: regelmatig schuiven experts van Clingendael aan bij actualiteitenprogramma’s om ontwikkelingen in de wereld toe te lichten. Minder zichtbaar voor het grote publiek, maar daarom niet minder van belang, is de rol die het instituut speelt als denktank voor ministeries en andere instellingen.

Onderzoek uitgevoerd door de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB): Een evaluatie van dit voorzitterschap is – ook na de op stapel staande hervorming van het EU-voorzitterschap – nog steeds interessant. Nederland zal in de toekomst het Raadsvoorzitterschap ‘nieuwe stijl’ bekleden. Terwijl de Europese Raad en de Raad Buitenlandse Zaken een persoonsgebonden voorzitterschap krijgen, blijft het voorzitterschap van de overige Raadsformaties rouleren tussen de lidstaten.

Onderzoek uitgevoerd door de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB): Versterking van het maatschapplijk draagvlak is sinds jaar en dag één van de doelstellingen van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking. Er worden campagnes voor gevoerd, organisaties voor opgericht en regelmatig onderzoeken naar gedaan. De aandacht voor het draagvlak is in de Nederlandse OS eigenlijk zo vanzelfsprekend dat een aantal voor de hand liggende vragen niet of nauwelijks wordt gesteld: Waarom vinden we draagvlak eigenlijk zo belangrijk? Is het een doel op zichzelf of een middel om iets anders mee te bereiken? Als het een middel is, wat is dan het achterliggende doel? Kunnen we ervan uitgaan dat een groot draagvlak bijdraagt aan vermindering van armoede elders op de wereld? Zo ja, hoe moet dit draagvlak er dan uitzien voor een maximaal effect? Wil je een zo ‘breed’ mogelijk draagvlak, of een zo ‘diep’ mogelijk? Wil je iedereen bereiken of gaat het vooral om mensen die het in Nederland voor het zeggen hebben? Hoe meet je draagvlak eigenlijk? Wat is het nut ervan als mensen wel zeggen dat ze groot belang hechten aan armoedebestrijding, maar dat ze er in de praktijk niet of nauwelijks naar handelen?

Onderzoek uitgevoerd door de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB): De integratie van het buitenlandse beleid na de herijkingsoperatie en de opheffing van de ‘schotten’ tussen ontwikkelingssamenwerking en ander buitenlands beleid waren aanleiding tot deze evaluatie van het Nederlandse beleid voor Sub-Sahara Afrika in de periode 1998-2006. Tijdens een Algemeen Overleg van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer met de minister voor Ontwikkelingssamenwerking in december 2004 is overeengekomen deze evaluatie in 2006 met prioriteit uit te voeren.

Onderzoek uitgevoerd door de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB):

Onderzoek uitgevoerd door de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB): Deze evaluatie betreft het Nederlandse beleid voor Sub-Saharaans Afrika in de periode 1998-2006. Het onderstaande rapport, uit het archief van IOB, is in verband met de recente interesse weer tijdelijk op deze website geplaatst.

Onderzoek uitgevoerd door de directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB): Hiv/aids en seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR) vormen belangrijke beleidsprioriteiten binnen het Nederlandse, kabinetsbrede buitenlands beleid, met name maar zeker niet uitsluitend op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Van de acht in 2000 overeengekomen millennium ontwikkelingsdoelen heeft het zesde direct betrekking op hiv/aids en zijn drie andere nauw gerelateerd aan seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en hiv/aids. Beide thema’s zijn ook sterk verweven met andere beleidsterreinen binnen het buitenlands beleid, in het bijzonder het bevorderen van mensenrechten. De problematiek is zo omvangrijk dat de gevolgen merkbaar zijn op vrijwel elk gebied. Mogelijkheden voor preventie en behandeling doen zich voor op uiteenlopende terreinen, zoals bijvoorbeeld in de economische betrekkingen.