Adviezen Raad voor strafrechtstoepassing en jeugdbescherming, 2007

Advies Verbetervoorstellen justitiële jeugdinrichtingen

De RSJ concludeert dat de wet niet duidelijk is over de vraag of gedetineerden die nog niet onherroepelijk zijn veroordeeld, in aanmerking komen voor strafonderbreking. De RSJ adviseert de wet aan te passen opdat duidelijk wordt dat deze categorie gedetineerden hiervoor niet in aanmerking komt.

Een derde deel van de patiënten in de tbs-inrichtingen is van allochtone herkomst. Hun aantal zal naar verwachting in de komende jaren verder toenemen.

De RSJ stemt in met het Besluit gedragsbeïnvloeding jeugdigen.

De tbs met voorwaarden wordt tot door velen als weinig nuttig ervaren en daardoor relatief weinig opgelegd. Hiervan uitgaande veronderstelt de RSJ dat de beoogde aanpassingen van de tbs met voorwaarden de toepassing van de maatregel ten goede kunnen komen. In het algemeen verwacht de RSJ dat de aanpassingen meer maatwerk in de tenuitvoerlegging mogelijk maken en de maatschappelijke veiligheid kunnen verhogen. Wel worden verschillende kanttekeningen geplaatst en doet de RSJ voorstellen ter uitwerking van de maatregel.

Het veiligheidsbed als ‘mechanisch middel’ is een bed dat iemand vrijwel geheel in zijn bewegingsvrijheid beperkt: armen, benen, boven- en onderlichaam worden volledig gefixeerd. Toepassing geschiedt ter bescherming van de jeugdige of van anderen.

Steeds vaker worden in penitentiaire inrichtingen disciplinaire sancties opgelegd door andere functionarissen dan degenen die daartoe krachtens de Penitentiaire beginselenwet bevoegd zijn. Al langere tijd gebeurt dit in enkele inrichtingen die een zogenaamd schikkingsbeleid kennen. In het kader van de vernieuwing van de besturing van het gevangeniswezen rijst de vraag of afdelingshoofden de bevoegdheid tot het opleggen van lichte sancties moeten krijgen.

Overplaatsingen van gedetineerden geschieden volgens de huidige wettelijke procedure op beslissing van de minister, die daarvoor de selectiefunctionaris heeft aangesteld. De Dienst Justitiële Inrichtingen wil om redenen van efficiency de directeuren laten beslissen over bepaalde overplaatsingen, t.w. die tussen penitentiaire inrichtingen binnen hetzelfde arrondissement en met eenzelfde regime

Op hoofdlijnen stemt de RSJ in met de introductie van de nieuwe hoofdstraf thuisdetentie. Het is vooral gunstig dat de nadelige gevolgen van een reguliere detentie uitblijven. De RSJ betreurt wel dat tot thuisdetentie veroordeelden geen gedragsinterventies en hulpverlening krijgen aangeboden, terwijl dat bij een aantal van hen de kans op herhaling zou verminderen.

Vanaf 1 oktober 2004 is het mogelijk om veelplegers gedurende twee jaar te plaatsen in een inrichting voor stelselmatige daders ...

De RSJ acht niet alle aanvullende maatregelen en wijzigingen in de conceptcirculaire toetsingskader verlof ter beschikking gestelden verbeteringen, omdat niet vaststaat dat ze het beoogde doel, betere beveiliging van de samenleving, ook daadwerkelijk dienen.

Vanaf 1 oktober 2004 is het mogelijk om veelplegers gedurende twee jaar te plaatsen in een inrichting voor stelselmatige daders (isd). Deze strafrechtelijke maatregel vormt de ‘opvolger’ van de strafrechtelijke opvang verslaafden (sov). Met de maatregel wordt beveiliging van de maatschappij nagestreefd. Dit wordt in de eerste plaats gerealiseerd door een relatief lange vrijheidsbeneming. Daarnaast worden gedragsinterventies ingezet bij gedetineerden die daarvoor gemotiveerd zijn.

De Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) is van oordeel dat de zorg aan gedetineerden met een ernstige psychische stoornis en/of verslaving kan en moet worden verbeterd. Omdat dergelijke stoornissen bij veel gedetineerden criminogene factoren vormen, is het niet alleen vanuit humanitair oogpunt van belang goede zorg te bieden, maar ook vanuit het oogpunt de samenleving beter te beveiligen. Goede zorg kan recidive terugdringen.

De RSJ reageert met dit advies op de nota van het ministerie van Justitie ‘Een visie op de justitiële jeugdinrichtingen in het strafrechtelijk traject’. De RSJ staat in grote lijnen positief tegenover de in deze nota neergelegde visie, die de nadruk legt op de trajectgedachte. De meeste voorstellen zijn in de nota echter niet nader uitgewerkt en de RSJ ziet deze nadere uitwerking met belangstelling tegemoet, want juist daarop komt het veelal aan.

Advies Behandeling van de wijziging Wobka in de Tweede Kamer

De Raad onderschrijft het uitgangspunt dat verlof een essentieel onderdeel van het tbs-systeem vormt en dat zonder verloftoekenning behandelresultaat en uiteindelijk resocialisatie onmogelijk worden. Ook onderschrijft de Raad dat de uitvoering van verlof op een veilige wijze dient te geschieden, tbs dient in de eerste plaats de beveiliging van de maatschappij.