Adviezen Raad voor het Openbaar Bestuur, 2016

Municipalities are very dependent on the central government for their income, and the notion of equality receives a great deal of attention in the distribution of these central resources. There is not much room for municipalities to levy their own taxes. This situation is a result of long-established, often unconscious principles. These are expressed most clearly in the Grants to Municipal Authorities Act of 1997. Many far‑reaching administrative, social and economic developments have occurred since then, providing sufficient reason to take a look at these principles again.

In het voorjaar van 2014 verscheen een OESO-rapport over het waterbeheer in Nederland. De OESO concludeert dat de organisatie en de financiering van het Nederlandse waterbeheer goed op orde zijn (rapportcijfer 8,5). Maar om het bekostigingssysteem nog toekomstbestendiger te maken, zou het principe ‘de vervuiler/gebruiker/kostenveroorzaker betaalt’ beter moeten worden ingevuld, aldus de OESO. Onder regie van het ministerie van IenM wordt verkend hoe dat zou kunnen.

Gemeenten zijn voor hun inkomsten sterk afhankelijk van het Rijk. Zij hebben in de afgelopen 20 jaar veel taken erbij gekregen, maar hun financiële ruimte is hetzelfde gebleven. De Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv) wil deze situatie ter discussie stellen. In zijn stuk ‘Wel Zwitsers, geen geld?’ schetst hij een nieuwe denkrichting voor de bekostiging van gemeentelijke taken. Met dit stuk wil de Rfv een bijdrage leveren aan de discussie die de fondsbeheerders over het gemeentefonds willen openen, die verder gaat dan het gemeentefonds alleen.