Adviezen Onderwijsraad, 2016

De staatssecretaris van Onderwijs heeft een vereenvoudigd bekostigingsmodel voor het voortgezet onderwijs voor ogen. Hij vroeg de Onderwijsraad hoe – gegeven dit model – voldoende diversiteit in het onderwijsaanbod en met name een dekkend aanbod van vmbo-techniek behouden kunnen blijven. Naast het advies om het model beter aan te laten sluiten bij reële kosten, stelt de Onderwijsraad ook dat regionale samenwerking tussen scholen en besturen essentieel is om een dekkend onderwijsaanbod in stand te houden.

Twee jaar na invoering van passend onderwijs signaleert de Onderwijsraad een aantal aandachtspunten die succesvolle evaluatie en invoering van passend onderwijs in de weg staan: de ontoereikende informatie op leerlingniveau en het ontbreken van een dekkend ondersteuningsaanbod. Bovendien is de onderwijspraktijk nog te weinig betrokken.

De Onderwijsraad heeft op verzoek van de Tweede Kamer een advies uitgebracht over de vraag hoe de aansluiting van het middelbaar beroepsonderwijs op de arbeidsmarkt beter kan, zowel voor het einde van initiële opleidingen als erna, via een leven lang leren. De raad adviseert regioregie meer te benutten en pleit daarnaast voor het hervormen van de O&O-fondsen en het instellen van een persoonlijk postinitieel scholingsbudget.

De professionele kwaliteit en expertise van leraren scheppen én vereisen een zekere professionele ruimte. Deze ruimte is niet vrijblijvend of onverplicht, maar moet altijd ingevuld worden ten dienste van de onderwijskwaliteit. Ondanks beleid gericht op het optimaliseren van deze professionele ruimte, zijn er signalen dat deze ruimte wordt aangetast door factoren als te hoge ervaren werkdruk en te weinig ervaren zeggenschap. De vraag die in dit advies centraal staat is daarom: hoe kan de professionele ruimte van leraren optimaal worden gecreëerd, benut en verantwoord? Het advies is geschreven op verzoek van de Tweede Kamer.

De Onderwijsraad brengt advies uit over het wetsvoorstel meer ruimte voor nieuwe scholen. De raad steunt het principe van het wetsvoorstel van staatssecretaris Dekker (onderwijs) om de procedure van het starten van scholen te moderniseren, maar vindt dat dit zorgvuldig en behoedzaam moet gebeuren. De raad sluit aan bij de zienswijze van de staatssecretaris dat ‘richting’ geen criterium meer hoort te zijn bij het besluit om een school te bekostigen en dat bij het starten van een nieuwe school naar de verwachte onderwijskwaliteit en het verwachte leerlingenaantal wordt gekeken. Wel roept de raad de staatssecretaris op om goed naar de uitwerking van het voorstel te kijken.

Het onderwijs hoort alle jongeren voor te bereiden op een maatschappij die globaliseert. Deze ambitie vraagt om een stevige verankering van internationalisering in het onderwijs en een betere afstemming tussen de sectoren. Vooral in het vmbo en het mbo is een inhaalslag nodig.

In een eerder advies heeft de raad betoogd dat er sprake is van een smalle kijk op onderwijskwaliteit en gepleit voor het breder opvatten van deze kwaliteit. Er is nu toenemende aandacht voor de brede opdracht van scholen. Het breder opvatten geeft echter nog weinig richting aan het onderwijs. Op verzoek van de Eerste Kamer gaat de raad in dit advies in op de vraag hoe een brede opvatting van kwaliteit richting kan geven aan het onderwijs.