Adviezen Onderwijsraad, 2017

Na in 2015 al advies uitgebracht te hebben over het wetsvoorstel Lerarenregister, brengt de Onderwijsraad nu advies uit over het Besluit lerarenregister. De raad is voorstander van de invoering van het lerarenregister, omdat het register de kwaliteit van leraren kan bevorderen en kan bijdragen aan de status van het beroep. Wel heeft de raad zorgen over de manier waarop het register vorm krijgt. Hij doet daarom enkele aanbevelingen om de uitvoering meer in overeenstemming te brengen met het doel van het register, namelijk het garanderen dat leraren bekwaam zijn en hun bekwaamheid onderhouden.

De Onderwijsraad brengt advies uit over het wetsvoorstel modernisering WVO. De raad vindt het positief dat de wet herzien wordt om deze toegankelijker te maken, maar constateert dat het huidige wetsvoorstel het beoogde doel niet waarmaakt. Daarnaast constateert de raad dat technische wijzigingen op een aantal plekken kunnen leiden tot inhoudelijke interpretatieverschillen. Tot slot beveelt de raad aan om de bestaande bijzonderheden en uitzonderingen voor Caribisch Nederland op te nemen in de nog op te stellen uitvoeringsregels en overgangsregelingen.

De Onderwijsraad heeft zich gebogen over de vraag of de rol van gemeenten op onderwijsterrein nog wel passend is. Zowel in als rondom het onderwijs is de laatste jaren bestuurlijk namelijk veel veranderd. Schoolbesturen werken tegenwoordig bijvoorbeeld verplicht samen in samenwerkingsverbanden passend onderwijs en gemeenten zijn verantwoordelijk geworden voor de hele jeugdhulp. Gemeenten en scholen hebben door die (en andere) veranderingen meer met elkaar te maken dan voorheen. Gemeenten hebben echter een beperkte formele rol in het onderwijs. In de praktijk leidt die discrepantie tot spanningen, waardoor kinderen en jongeren niet altijd de beste zorg of begeleiding krijgen en waardoor kansen om het onderwijs te verbeteren onbenut blijven.

De Onderwijsraad heeft op verzoek van het ministerie van OCW een verkenning uitgebracht over de vraag wat het betekent om de leerling meer centraal te stellen in het onderwijs en waar deze ambitie grenzen ontmoet. De Onderwijsraad vindt dat als maatschappelijke belangen en individuele belangen botsen, dat het maatschappelijk belang van onderwijs het zwaarst moet wegen.

De bewindslieden van OCW (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) hebben de Onderwijsraad verzocht om een verkenning uit te brengen over het onderwerp ‘van instelling naar leerling centraal’ alsmede over het thema ‘gelijke kansen, opstroom, doorstroom en maatwerk’. De wenselijkheid om de leerling meer centraal te stellen en de grenzen die daarbij in ogenschouw genomen zouden moeten worden, worden door de raad beschreven in een aparte verkenning. In deze notitie worden de belangrijksteconclusies en aanbevelingen van de raad met betrekking tot het bevorderen van gelijke onderwijskansen en sociale samenhang van de afgelopen tien jaar samengevat.

De maatschappelijke gevolgen van digitalisering en technologie zijn ingrijpend en voltrekken zich in hoog tempo. Dat heeft gevolgen voor inhoud, vorm en rol van het onderwijs. Het onderwijsveld is hierin nog zoekende en dreigt de aansluiting te verliezen. De raad pleit in dit advies voor doordachte digitalisering, zodat het onderwijs optimaal profiteert van de mogelijkheden die digitalisering biedt.

In de afgelopen jaren kwamen er door oorlogsgeweld meer vluchtelingen naar Nederland dan voorheen. Hun perspectieven op betaald werk en volwaardige participatie in de samenleving zijn slecht. In dit advies buigt de Onderwijsraad zich over de vraag: hoe kan het onderwijs vluchtelingen beter op weg helpen? Hij richt zich daarbij op kinderen en volwassenen zonder startkwalificatie.