Adviezen Onderwijsraad, 2019

De vraag vanuit scholen en het aanbod van educatieve dienstverleners zoals methodemakers, toetsontwikkelaars, adviseurs, trainers en onderzoekers sluiten op dit moment niet goed op elkaar aan. Een goede afstemming is belangrijk omdat educatieve dienstverlening moet bijdragen aan kwaliteit en vernieuwing van onderwijs. Daarom vindt de Onderwijsraad dat scholen en aanbieders samen moeten optrekken bij het vaststellen van de behoeften van scholen en bij het ontwikkelen en evalueren van het aanbod.

De raad vindt dat iedere leerling op een publieke school passend onderwijs moet kunnen krijgen. De raad adviseert de minister daarom om niet wettelijk te regelen dat leerlingen met behulp van bekostiging door het Rijk onderwijs kunnen volgen op een particuliere school. Wel kunnen publieke scholen specifieke expertise, materiaal of onderwijsprogramma’s inkopen bij particuliere scholen. Dit staat in het briefadvies dat de Onderwijsraad op 8 november heeft uitgebracht, op verzoek van de minister van OCW.

Nederlandse jongeren lezen steeds minder vaak en met steeds minder plezier. Ze lezen weliswaar volop korte tekstjes – berichten op hun smartphone of samenvattende stukjes in schoolboeken – maar besteden minder tijd aan ‘diep lezen’: het geconcentreerd lezen van langere teksten of boeken. Mede hierdoor gaat hun leesvaardigheid achteruit. Dat heeft gevolgen voor hun functioneren op school en in de samenleving – en uiteindelijk ook voor het functioneren van onze samenleving als geheel.

De Onderwijsraad vindt het een goed idee om wettelijk te regelen dat leertrajecten een niveau-aanduiding krijgen, die scholen en universiteiten verplicht op elk diploma moeten vermelden. Dat bevordert de transparantie van het Nederlandse onderwijsstelsel op Europees niveau. Leertrajecten worden er beter vergelijkbaar door, binnen Nederland en in de rest van Europa. Daardoor kunnen mensen makkelijker een baan vinden en het stimuleert hen om zich te blijven ontwikkelen.

Duurzame ontwikkeling is volgens de huidige wet geen richting op basis waarvan je met bekostiging van de overheid een nieuwe school kunt stichten. Dit concludeert de Onderwijsraad in het advies Duurzame ontwikkeling als richting in het onderwijs. De raad brengt dit advies uit op verzoek van minister Slob.

Het onderwijs staat voor grotere uitdagingen dan lange tijd het geval is geweest. Op de middellange termijn (2025/2030) spelen verschillende ontwikkelingen met een grote impact op het onderwijs. Zo verandert werk ingrijpend als gevolg van technologisering en tekenen zich scherpe scheidslijnen af in de maatschappij. De behoefte aan permanente educatie neemt toe evenals de vraag naar meer gepersonaliseerd onderwijs.