Adviezen Gezondheidsraad, 2011

Fysieke belasting is een van de grootste risico’s voor de gezondheid van werknemers in Nederland. Van fysieke belasting kan sprake zijn bij staand, geknield en gehurkt werken. Dit kan leiden tot pijnklachten in de lage rug. Bekend is dat dit bij ongeveer een kwart van de mensen chronische rugklachten tot gevolg heeft. Het is niet mogelijk een grens vast te stellen waar beneden deze klachten niet zullen optreden. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Inademing van methylmethacrylaat kan irritatie in de neus veroorzaken. Wanneer de concentratie van deze stof in de lucht op de werkplek lager blijft dan 160 mg/m3, gemiddeld over een achturige werkdag, wordt dit voorkomen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

De Mexicaanse griep is meegevallen, maar een pandemie met ernstiger gevolgen blijft mogelijk. Dieren dragen griepvirussen bij zich. Deze kunnen naar mensen overgaan, die daar geen weerstand tegen hebben. De overheid kan zich wel op een grieppandemie voorbereiden, maar zal met onzekerheden te maken houden. Waar wetenschappelijke kennis tekortschiet, komt het aan op risico-inschatting en voorzorg. Vaccinatie kan een rol spelen bij het beperken van de gevolgen van een grieppandemie. Afspraken maken over het van tevoren inkopen van vaccin is echter niet nodig. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag verschijnt.

Bij de ontwikkeling van preventiebeleid op het gebied van milieu, arbeidsomstandigheden of gezondheid, zou consistent en systematisch aandacht moeten zijn voor groepen mensen die een groter risico lopen op ziekte of gezondheidsschade dan gemiddeld (zogenoemde hoogrisicogroepen). Nu verschilt de gevolgde aanpak nogal per beleidsterrein, waardoor willekeur op de loer ligt. Bovendien is voor een goede democratische controle nodig dat de keuze om al dan niet rekening te houden met hoogrisicogroepen expliciet gemaakt wordt, en niet impliciet blijft, zoals nu vaak gebeurt. Dat schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies Leidraad voor identificatie en bescherming van hoogrisicogroepen dat is aangeboden aan de minister van VWS en de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu.

Om in bevolkingsonderzoek te onderzoeken of vervolgonderzoek na een positieve PSA even goed met Magnetic Resonance Imaging (MRI ) kan als met Transrectale Ultrasonografie (TRUS), heeft het Erasmus MC te Rotterdam en het UMC St Radboud te Nijmegen een vergunningaanvraag ingediend vanwege de Wet op het bevolkingsonderzoek. In totaal zouden 15.000 Rotterdamse mannen tussen 55 en 70 jaar uitgenodigd worden om deel te nemen. Vooraf zou door het lot bepaald worden of er na een positieve PSA-test – met een afkappunt groter of gelijk aan 2,0 ng/ml – vervolgonderzoek zou worden aangeboden met TRUS of met MRI. Op 7 december bracht de Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad hierover een negatief advies uit aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Inademing van hoge concentraties hexachloorbenzeen kan leiden tot schade in de lever en de huid, kan de voortplanting aantasten en kan kanker veroorzaken. Bij lagere concentraties kunnen al hormonale veranderingen en schade aan de voortplantingsorganen en de lever optreden. Wanneer de concentratie hexachloorbenzeen in de lucht op de werkplek lager blijft dan 0,006 mg/m3 (0,0005 ppm), gemiddeld over een achturige werkdag, worden kleine veranderingen in de hormoonstatus, de lever en de voortplantingsorganen voorkómen. Ook kanker treedt dan niet op.

Metallisch chroom is beoordeeld op de kans dat deze stof kanker veroorzaakt bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor het metallisch chroom zijn de gegevens niet voldoende om de kankerverwekkende eigenschappen te kunnen evalueren (categorie 3). Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Antimoon en antimoonverbindingen zijn beoordeeld op de kans dat zij kanker veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Het antimoontrioxide is ‘verdacht kankerverwekkend voor de mens’ (categorie 2). Voor het antimoon zelf en de overige antimoonverbindingen zijn de gegevens niet voldoende om de kankerverwekkende eigenschappen te kunnen evalueren (categorie 3). Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Ondervoeding bij ouderen wordt gezien als een belangrijk gezondheidsprobleem. Ziekenhuizen en zorginstellingen zijn daarom alert op tekorten aan eiwit en energie bij ouderen en geven in dat geval bijvoeding (extra eiwit en energie). Maar hoe groot dit probleem precies is en in welke gevallen bijvoeding helpt, is onduidelijk. Er is beter onderzoek nodig om de aanpak van ondervoeding te onderbouwen. Dat constateert de Gezondheidsraad in zijn advies Ondervoeding bij ouderen, dat de raad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS.

In dit advies beschrijft de Commissie Wet bevolkingsonderzoek de beoordeling van een vergunningaanvraag van het Erasmus Medisch Centrum te Rotterdam. De aanvraag betreft twee deelstudies van het Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek (ERGO): een naar leverafwijkingen en een naar huidafwijkingen. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft de Gezondheidsraad gevraagd hierover te adviseren in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO).

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bekijkt de Gezondheidsraad voor verschillende arbeidsrisico’s die genoemd worden in de Arbowet de mogelijkheden voor een gezondheidskundige of veiligheidskundige grenswaarde. In een briefadvies uitgebracht op 16 november 2001 neemt de Gezondheidsraad het arbeidsrisico hittestress opnieuw onder de loep. De advies is een aanvulling op een eerder advies verschenen in 2008.

Aceton, 4-methoxyfenol en vuurvaste keramische vezels zijn beoordeeld op de kans dat deze kanker veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Daarvan dienen de vuurvaste keramische vezels beschouwd te worden als kankerverwekkend voor de mens (categorie 1B). Dit schrijft de Gezondheidsraad in één van de drie adviezen die vandaag zijn aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Aceton, 4-methoxyfenol en vuurvaste keramische vezels zijn beoordeeld op de kans dat deze kanker veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Daarvan dienen de vuurvaste keramische vezels beschouwd te worden als kankerverwekkend voor de mens (categorie 1B). Dit schrijft de Gezondheidsraad in één van de drie adviezen die vandaag zijn aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Aceton, 4-methoxyfenol en vuurvaste keramische vezels zijn beoordeeld op de kans dat deze kanker veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Daarvan dienen de vuurvaste keramische vezels beschouwd te worden als kankerverwekkend voor de mens (categorie 1B). Dit schrijft de Gezondheidsraad in één van de drie adviezen die vandaag zijn aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad gezondheidskundige advieswaarden af voor stoffen in lucht waaraan mensen beroepsmatig blootgesteld kunnen worden. Deze aanbevelingen vormen de basis voor wettelijke grenswaarden, vast te stellen door de minister, waarmee de gezondheid van werknemers beschermd kan worden.

Het Bevolkingsonderzoek Oost te Enschede (in samenwerking met het Landelijk Referentiecentrum voor Bevolkingsonderzoek uit Nijmegen en het Academisch Medisch Centrum uit Amsterdam) wil onderzoek doen binnen het bevolkingsonderzoek naar borstkanker. Op basis van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) is daarvoor een vergunning nodig van de minister van VWS. Die vroeg de Gezondheidsraad op 9 juni 2011 hierover te adviseren. Daartoe heeft de Commissie WBO van de raad de wetenschappelijke deugdelijkheid van het onderzoeksvoorstel, de overeenstemming met de wettelijke regels voor medisch handelen, nut en risico van het onderzoek en het belang voor de volksgezondheid getoetst aan de WBO.

Vandaag heeft de Gezondheidsraad adviezen over N-fluoreen-2-ylaceetamide, hexachlorofeen en methotrexaat aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hierin beoordeelt de raad of blootstelling aan deze stoffen op de werkplek gevolgen heeft voor de vruchtbaarheid en/of voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.

Vandaag heeft de Gezondheidsraad adviezen over N-fluoreen-2-ylaceetamide, hexachlorofeen en methotrexaat aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hierin beoordeelt de raad of blootstelling aan deze stoffen op de werkplek gevolgen heeft voor de vruchtbaarheid en/of voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.

Vandaag heeft de Gezondheidsraad adviezen over N-fluoreen-2-ylaceetamide, hexachlorofeen en methotrexaat aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hierin beoordeelt de raad of blootstelling aan deze stoffen op de werkplek gevolgen heeft voor de vruchtbaarheid en/of voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.

Er is geen bewijs gevonden dat blootstelling aan elektromagnetische velden van mobiele telefoons, antennes voor mobiele telefonie of Wifi-voorzieningen nadelige effecten heeft op de ontwikkeling van de hersenen van kinderen. Dat stelt de Gezondheidsraad op basis van een analyse van het beschikbare wetenschappelijk onderzoek op dit gebied.

In het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) bracht de Commissie WBO van de raad op 28 september 2011 een positief advies uit aan de minister van VWS over een vergunningaanvraag van het Julius Centrum te Utrecht. Het betreft een onderzoek naar een aanvullende methode van borstonderzoek, door middel van MRI, bij vrouwen uit een specifieke risicogroep, namelijk vrouwen met een zeer hoge dichtheid van het borstweefsel, in de leeftijd van 50 tot 75 jaar.

Vandaag bracht de Gezondheidsraad aan minister Schippers een briefadvies uit over vaccinatie tegen seizoensgriep. De boodschap is: de griepprik is van bewezen waarde voor mensen met een medische risicofactor, zoals afwijkingen en functiestoornissen van de luchtwegen en de longen, en voor 60-plussers. Het griepvaccinatiebeleid zou wat de raad betreft gehandhaafd moeten worden, ook al zijn er nog wel enkele wetenschappelijke vragen over de precieze werkzaamheid van de jaarlijkse vaccins. Het advies zet uiteen wat de mogelijkheden en beperkingen zijn van nader onderzoek op dit vlak.

Zorgverleners moeten er beter op bedacht zijn dat patiënten het vaak niet alleen moeilijk vinden hun eigen gezondheidssituatie te begrijpen, maar dat een grote groep ook niet goed kan lezen en schrijven. Tijd voor communicatie met de patiënt is een basiselement van goed medisch handelen en moet ook beloond worden. Ook zouden opleiding en nascholing van professionals meer aandacht moeten besteden aan effectieve communicatie met laaggeletterde patiënten. Dit schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies Laaggeletterdheid te lijf, dat de raad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS.

Op verzoek van de staatssecretarissen van I&M en van EL&I zal de Gezondheidsraad zich buigen over de vraag of omwonenden van landbouwpercelen gezondheidsrisico’s lopen door toepassing van gewasbeschermingsmiddelen. Eén van hun deelvragen willen de bewindslieden met voorrang beantwoord zien, namelijk of het nuttig is om onderzoek te doen onder omwonenden.

Om het probleem van de toenemende resistentie van bacteriën tegen antibiotica te keren, moeten bepaalde soorten antibiotica gereserveerd worden voor menselijk gebruik. Deze middelen zouden uitgesloten moeten worden van gebruik in de veeteelt, om overdracht van resistente bacteriën van dier naar mens tegen te gaan. Dit schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies Antibiotica in de veeteelt en resistente bacteriën bij mensen dat de raad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS en de staatssecretaris van EL&I.

Er is meer onderzoek nodig om te bepalen of het zinvol is om bloeddonoren te testen op Q-koorts. De Gezondheidsraad adviseert de kosten en baten van een dergelijke test in beeld te brengen alvorens hierover te besluiten. Bij orgaandonatie zijn wel maatregelen nodig om overdracht van Q-koorts te voorkomen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies Q-koorts: risico van overdracht via bloed of ander lichaamsmateriaal dat de raad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS.

De risico’s verbonden aan de aanwezigheid van nanomaterialen in afval vragen nadrukkelijk aandacht van overheid en producenten. Het is van belang de ontwikkeling van nieuwe generaties nanomaterialen te volgen en te kijken in hoeverre het afvalbeheer daarop aangepast moet worden. Ook is een investering nodig in de ontwikkeling van methoden om de aanwezigheid van nanodeeltjes te meten en de schadelijkheid ervan in kaart te brengen. Omdat over de gezondheidsrisico’s van blootstelling aan nanodeeltjes nog weinig bekend is, is voorzichtigheid geboden.

Mensen die werkzaam zijn in de opslag en overslag van graan en in de diervoederindustrie ademen daar graanstof in. Dit kan leiden tot schade aan de longen en de luchtwegen. Wanneer de concentratie inhaleerbaar graanstof op deze werkplek lager blijft dan 1,5 mg/m3, gemiddeld over een achturige werkdag, treden geen gezondheidsklachten op. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Inademing van nevels en deeltjes van minerale basisoliën kan leiden tot schade aan de luchtwegen. Bij inademing van nevels en deeltjes uitsluitend afkomstig van hooggeraf-fineerde basisoliën, zonder additieven en niet gerecycled, treden geen gezondheidsklachten op, wanneer de concentratie aan inhaleerbare massa lager blijft dan 1,6 mg/m3, gemiddeld over een achturige werkdag. Voor nevels en deeltjes die ontstaan bij het werken met metaal-bewerkingsvloeistoffen die minerale basisoliën bevatten, bedraagt deze concentratie 0,1 mg/m3. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

De behandeling van jeugdige en volwassen slachtoffers van kindermishandeling is voor verbetering vatbaar. De behandeling die de jeugdzorg en de (geestelijke) gezondheidszorg bieden is vaak versnipperd en niet onderzocht op effectiviteit. De behandelingen waarvan wel bewezen is dat ze werken,worden niet overal ingezet. De schadelijke gevolgen van mishandeling kunnen groot zijn en levenslang doorwerken. Dat staat in het advies. Behandeling van de gevolgen van kindermishandeling, dat de Gezondheidsraad vandaag aanbiedt aan de staatssecretaris van VWS.

Inademing van hoge concentraties 1,4-dioxaan kan kanker veroorzaken in de neus en de lever. Bij lagere concentraties kunnen al kleine veranderingen in het neusepitheel optreden. Wanneer de concentratie dioxaan in de lucht op de werkplek lager blijft dan 20 mg/m3 (6 ppm), gemiddeld over een achturige werkdag,worden kleine veranderingen in de neus en daarmee ook kanker, voorkomen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Inademing van ethyleenglycol monomethylether (EGME) en ethyleenglycol monomethylether acetaat (EGMEA) door zwangere vrouwen kan schade veroorzaken aan het ongeboren kind. Wanneer de concentratie EGME in de lucht op de werkplek lager blijft dan 0,5 mg/m3 (0,16 ppm), gemiddeld over een achturige werkdag, treden geen gezondheidsklachten op. Voor EGMEA is dat 0,8 mg/m3 (0,16 ppm). Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Als alle Nederlanders zouden eten volgens de Richtlijnen goede voeding, is dat niet alleen goed voor de gezondheid, maar in grote lijnen ook ecologisch verantwoord. Vooral een lagere consumptie van vlees en zuivel leidt tot ecologische winst, doordat het de uitstoot van broeikasgassen en het landgebruik vermindert. De richtlijn om twee keer per week vis te eten is daarentegen ecologisch belastend: dit bedreigt de biodiversiteit in zeeën en oceanen. Dat schrijft de Gezondheidsraad in het advies Richtlijnen goede voeding ecologisch belicht, dat de raad vandaag aanbiedt aan de staatssecretaris van EL&I.

Met een nieuwe opzet zijn verbeteringen te bereiken in het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. De Gezondheidsraad adviseert over te stappen op een ander type test, de opkomst te verhogen en de follow-up te verbeteren. Daarmee kunnen jaarlijks 75 gevallen van baarmoederhalskanker extra worden voorkomen en kan de sterfte aan deze ziekte verder omlaag. Dit staat in het advies Screening op baarmoederhalskanker dat de raad op 24 mei 2011 aanbiedt aan de minister van VWS.

Het is billijk om mensen die ooit een nier hebben gedoneerd en die er nu zelf een nodig hebben, als compensatie voor geleden gezondheidsnadeel, extra punten toe te kennen op de wachtlijst. Daardoor komen zij sneller in aanmerking voor een donornier, zonder eerst te hoeven dialyseren. Een wetswijziging is hiervoor niet nodig. Dat schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bekijkt de Gezondheidsraad voor verschillende arbeidsrisico’s die genoemd worden in de Arbowet of er een gezondheidskundige of veiligheidskundige grenswaarde te geven is. In een briefadvies van 23 maart 2011 neemt de Gezondheidsraad het arbeidsrisico werkdruk onder de loep. Er bestaat in de wetenschappelijke literatuur geen eenduidig oordeel over hoe werkdruk het beste kan worden gedefinieerd. Daardoor is het momenteel niet mogelijk om een onderbouwde grens vast te stellen aan de werkdruk die een mens kan verdragen zonder klachten te krijgen.

De Gezondheidsraad adviseert vaccinatie van kinderen uit risicogroepen tegen tuberculose te continueren. Bij jonge kinderen met tbc treden namelijk sneller complicaties op en die zijn dan vaak ook ernstig. Vaccinatie is een effectieve en mogelijk zelfs kostenbesparende manier om kinderen hiertegen te beschermen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies Vaccinatie van kinderen tegen tuberculose dat de raad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS.

Het toezicht op de gezondheidszorg zou, net als de zorgpraktijk, wetenschappelijk onderbouwd moeten worden. Effectonderzoek helpt de Inspectie voor de Gezondheidszorg goede keuzes te maken en zichzelf te blijven verbeteren. Onderzoek naar effecten van toezicht staat nog in de kinderschoenen, maar de opzet van een onderzoeksprogramma onder regie van de inspectie kan in deze leemte voorzien. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat op donderdag 10 maart 2011 is aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Volgens de beoordeling van de Gezondheidsraad moet 1,2-catechol (pyrocatechol) ‘beschouwd worden als kankerverwekkend voor de mens’.Van isomeren van dinitrobenzeen zijn onvoldoende gegevens bekend om tot een beoordeling te komen. De Gezondheidsraad biedt vandaag de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de twee adviezen aan. Deze betrekt de staatssecretaris vervolgens bij zijn beslissing over maatregelen om werknemers te beschermen tegen kanker door blootstelling op de werkplek te verminderen.

Volgens de beoordeling van de Gezondheidsraad moet 1,2-catechol (pyrocatechol) ‘beschouwd worden als kankerverwekkend voor de mens’.Van isomeren van dinitrobenzeen zijn onvoldoende gegevens bekend om tot een beoordeling te komen. De Gezondheidsraad biedt vandaag de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de twee adviezen aan. Deze betrekt de staatssecretaris vervolgens bij zijn beslissing over maatregelen om werknemers te beschermen tegen kanker door blootstelling op de werkplek te verminderen.

Goed beleid en goede zorg voor de naar schatting 150 000 mensen in Nederland die door psychische en andere problemen de greep op hun bestaan verloren hebben, vragen om een investering in kennis. Dat schrijft de Gezondheidsraad in het vandaag gepubliceerde advies Broodnodig. De ontwikkeling van kennis voor de openbare geestelijke gezondheidszorg.

Van de drie formamides die de Gezondheidsraad heeft beoordeeld, zijn er twee ‘verdacht kankerverwekkend voor de mens’. Over de derde stof zijn onvoldoende gegevens bekend om tot een beoordeling te komen. De Gezondheidsraad biedt vandaag de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid drie adviezen aan over formamide, N-methylformamide en N,N-dimethylformamide. Deze adviezen betrekt de staatssecretaris vervolgens bij zijn beslissing over maatregelen om werknemers te beschermen tegen kanker door blootstelling op de werkplek te verminderen.

Van de drie formamides die de Gezondheidsraad heeft beoordeeld, zijn er twee ‘verdacht kankerverwekkend voor de mens’. Over de derde stof zijn onvoldoende gegevens bekend om tot een beoordeling te komen. De Gezondheidsraad biedt vandaag de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid drie adviezen aan over formamide, N-methylformamide en N,N-dimethylformamide. Deze adviezen betrekt de staatssecretaris vervolgens bij zijn beslissing over maatregelen om werknemers te beschermen tegen kanker door blootstelling op de werkplek te verminderen.

Van de drie formamides die de Gezondheidsraad heeft beoordeeld, zijn er twee ‘verdacht kankerverwekkend voor de mens’. Over de derde stof zijn onvoldoende gegevens bekend om tot een beoordeling te komen. De Gezondheidsraad biedt vandaag de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid drie adviezen aan over formamide, N-methylformamide en N,N-dimethylformamide. Deze adviezen betrekt de staatssecretaris vervolgens bij zijn beslissing over maatregelen om werknemers te beschermen tegen kanker door blootstelling op de werkplek te verminderen.

Bij de ontwikkeling van medische producten moeten de behoeften van patiënten en zorgverleners centraal staan. Tot nu toe is dat verrassend genoeg vaak niet zo. De Gezondheidsraad stelde een investeringsagenda op voor onderzoek naar innovatieve medische producten, op basis van de behoeften van gebruikers. Deze agenda en de methode om gebruikers bij de totstandkoming ervan te betrekken, vormen de kern van het advies ‘Medische producten: nieuw en nodig!’ dat de Gezondheidsraad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS.