Naar inhoud

Adviezen Gezondheidsraad

Zoek binnen deze data in WooGLe

Advies Resistentie ondermijnt de behandeling van schimmelinfecties

Ziekteverwekkende schimmels worden steeds vaker resistent tegen antischimmelmedicatie (antimycotica). Hierdoor zijn schimmelinfecties minder goed te behandelen en vaker dodelijk bij mensen met een verminderde afweer. De problematiek rondom resistente schimmels is vergelijkbaar met die rondom resistentie van bacteriën tegen antibiotica, maar effectief beleid ontbreekt. De Gezondheidsraad adviseert de overheid om resistentie bij schimmels terug te dringen. Resistentie kan ontstaan als de antimycotica lang of vaak moet worden gebruikt. Sommige soorten schimmels worden echter resistent doordat ze in het milieu worden blootgesteld aan schimmelbestrijders (fungiciden) uit de landbouw. Deze fungiciden bevatten stoffen die nauw verwant zijn aan de stoffen in antimycotica. Mensen kunnen daardoor resistente schimmelsporen inademen. Tegelijkertijd komen vanuit het buitenland nieuwe resistente schimmelsoorten Nederland binnen. Door vergrijzing en het toenemende gebruik van afweeronderdrukkende medicatie groeit de groep mensen die risico loopt op een ernstige schimmelinfectie. De raad adviseert om bij de aanpak van antimycoticaresistentie aan te sluiten bij het beleid voor antibioticaresistentie. Door een voortvarende aanpak kan de ontwikkeling van resistentie bij schimmels net als bij bacteriën aanzienlijk worden vertraagd.
Besluit: 2024-06-06 Advies Documenten: 7

Advies WBO: Aanvullende screening voor vrouwen met zeer dicht borstklierweefsel

Het UMC Utrecht heeft een vergunning aangevraagd voor de DENSE-2-studie, een wetenschappelijk onderzoek naar aanvullende screening met contrastmammografie (CEM) of verkorte MRI voor vrouwen met zeer dicht borstklierweefsel binnen het bevolkingsonderzoek borstkanker. Bij vrouwen met zeer dicht borstklierweefsel kan borstkanker minder goed worden opgespoord met mammografie. Dit terwijl ze juist een verhoogd risico hebben op borstkanker. Het doel van de DENSE-2-studie is te onderzoeken of aanvullende screening bij deze vrouwen leidt tot eerdere opsporing van borstkanker en een vermindering van het aantal intervalkankers en hooggradige borstkankers. De commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad is van oordeel dat het voorgestelde onderzoek een gunstige nut-risicoverhouding heeft en deugdelijk is. Ze adviseert VWS om de vergunning te verlenen onder de voorwaarde dat het exclusiecriterium van vrouwen die wonen op een adres met meer dan vier inschrijvingen bij Bevolkingsonderzoek Nederland komt te vervallen.
Besluit: 2024-05-29 Advies Documenten: 4

Advies WBO: Onderzoek naar timing ontlastingtest na negatieve coloscopie in het bevolkingsonderzoek darmkanker

Het Erasmus MC heeft een vergunning aangevraagd voor een wetenschappelijk onderzoek binnen het landelijk bevolkingsonderzoek darmkanker. De aanvragers willen het interval onderzoeken tussen een negatieve coloscopie en de fecale immunochemische test (FIT). Er zijn aanwijzingen dat het huidige interval van 10 jaar te lang is. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad concludeert dat het onderzoek wetenschappelijk deugdelijk is en beoordeelt de nut-risicoverhouding als gunstig. De commissie adviseert de minister van VWS om de vergunning te verlenen onder de voorwaarde dat de proefpersoneninformatie wordt aangepast aan de eisen van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO).
Besluit: 2024-05-02 Advies Documenten: 4

Advies Meetprogramma voor blootstelling aan chemische stoffen

De blootstelling van mensen aan chemische stoffen wordt in Nederland niet gemeten, maar geschat. Hierdoor heeft de overheid onvoldoende zicht op deze blootstelling en ontbreken gegevens die nodig zijn om beleid te controleren en verbeteren. De Gezondheidsraad adviseert daarom een structureel meetprogramma met biomonitoring in te richten. Om de blootstelling aan chemische stoffen te schatten voert de overheid metingen uit in bijvoorbeeld de lucht, (drink)water en consumentenproducten. Of en in welke mate chemische stoffen in het lichaam terechtkomen kan alleen worden vastgesteld door biomonitoring. Dit is een methode waarbij stoffen worden gemeten in lichaamsmateriaal als bloed of urine. Biomonitoring vindt in Nederland echter alleen incidenteel plaats, meestal in reactie op maatschappelijke onrust. Daardoor ontbreken belangrijke gegevens over blootstelling die nodig zijn voor het controleren en optimaliseren van beleid. De raad adviseert een biomonitoringsprogramma in te richten dat bestaat uit regelmatige, herhaalde metingen in lichaamsmateriaal bij een representatieve groep deelnemers. Hierdoor kan de totale blootstelling vanuit verschillende bronnen tegelijk worden gemeten en worden risicogroepen in beeld gebracht. Ook kan de overheid trends in blootstelling in beeld krijgen en meetgegevens vergelijken van locaties waarover zorgen zijn. Door het meetprogramma kan de overheid burgers beter beschermen tegen schadelijke blootstelling.
Besluit: 2024-04-25 Advies Documenten: 5

Advies COVID-19-vaccinatie in 2024

In 2023 adviseerde de Gezondheidsraad om een jaarlijks vaccinatieprogramma tegen COVID-19 op te zetten. Op verzoek van de minister van VWS heeft de raad beoordeeld of er voor 2024 aanpassingen nodig zijn aan het programma. De raad adviseert om, net als in 2023, 60-plussers en medische risicogroepen in het najaar vaccinatie aan te bieden. Het SARS-CoV-2-virus circuleert nog steeds en kan vooral onder deze groepen nog steeds zorgen voor ernstige ziekte. Vaccinatie biedt daar effectieve bescherming tegen. Ook adviseert de raad om, net als in 2023, zorgmedewerkers die direct contact hebben met kwetsbare patiënten vaccinatie aan te bieden, om zo indirect risicogroepen te beschermen. Het vaccinatieaanbod aan zwangeren hoeft volgens de Gezondheidsraad niet voortgezet te worden in 2024 omdat het risico op ernstige ziekte en vroeggeboorte heel laag is door de opgebouwde immuniteit van de bevolking tegen de huidige virusvarianten.
Besluit: 2024-03-27 Advies Documenten: 3

Advies Fibromyalgie

Fibromyalgie is een belangrijk gezondheidsprobleem dat erkend dient te worden. Dat schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat is opgesteld op verzoek van de minister van VWS. Fibromyalgie kenmerkt zich door chronische pijn verspreid over het lichaam in combinatie met andere lichamelijke, cognitieve en/of emotionele klachten. Vanwege de mogelijke ernst van de klachten en impact daarvan op de kwaliteit van leven ziet de Gezondheidsraad fibromyalgie als een belangrijk gezondheidsprobleem dat erkend dient te worden. Erkennen betekent dat de klachten en gevolgen daarvan serieus worden genomen en dat mensen met fibromyalgie met een open en onbevooroordeelde houding worden benaderd, zowel in de zorgpraktijk als in de context van de arbeidsongeschiktheidsbeoordeling. Het is niet volledig begrepen wat fibromyalgie veroorzaakt en het beloop ervan beïnvloedt. De huidige visie in de wetenschappelijke literatuur is dat verschillende biologische, psychologische en sociale factoren een rol spelen bij het ontstaan en voortduren van de klachten. Het is van belang dat bij de diagnostiek en bij de begeleiding en behandeling rekening wordt gehouden met al deze factoren. Een dergelijke integrale aanpak, ook bekend als een benadering volgens het biopsychosociale model, is volgens de Gezondheidsraad essentieel voor goede zorg - in het algemeen en dus ook voor fibromyalgie.
Besluit: 2024-03-19 Advies Documenten: 9

Advies Verbetermogelijkheden voor het bevolkingsonderzoek borstkanker

De Gezondheidsraad concludeert dat aanpassingen van het bevolkingsonderzoek borstkanker op dit moment niet tot een betere uitkomst zullen leiden. Wel verwacht de raad dat de screening binnen enkele jaren aanzienlijk verbeterd kan worden door de inzet van artificiële intelligentie (AI), risicostratificatie en nieuwe beeldvormende technieken. Vrouwen tussen de 50 en 75 jaar worden elke twee à drie jaar uitgenodigd om deel te nemen aan borstkankerscreening, die bestaat uit het maken van röntgenfoto’s van de borsten (mammografie). De raad heeft op verzoek van de staatssecretaris van VWS beoordeeld of het bevolkingsonderzoek binnen de huidige screeningscapaciteit verder kan worden verbeterd. De raad concludeert dat het bevolkingsonderzoek zijn doel bereikt doordat het sterfte aan borstkanker vermindert. Op dit moment ziet de raad geen mogelijkheden om het onderzoek te verbeteren. Het aanpassen van de leeftijdsgrenzen van de doelgroep, bijvoorbeeld naar 45 jaar, zou binnen de beschikbare screeningscapaciteit geen betere uitkomst opleveren. Over enkele jaren verwacht de raad voldoende wetenschappelijke onderbouwing voor de inzet van AI, risicostratificatie en nieuwe beeldvormende technieken als tomosynthese. Omdat de nieuwe ontwikkelingen rondom AI snel gaan, adviseert de raad om nu alvast voorbereidingen te treffen voor de implementatie hiervan.
Besluit: 2024-03-12 Advies Documenten: 6

Advies Immunisatie tegen RSV in het eerste levensjaar

De Gezondheidsraad adviseert om op korte termijn alle kinderen in hun eerste levensjaar via het Rijksvaccinatieprogramma bescherming aan te bieden tegen het verkoudheidsvirus RSV (respiratoir syncytieel virus). Deze kinderen kunnen ernstig ziek worden van het virus. Ze kunnen daartegen beschermd worden door het toedienen van antistoffen (passieve immunisatie). Medische risicogroepen krijgen dat nu al aangeboden. Voor niet-risicogroepen zijn recent twee nieuwe middelen geregistreerd. De staatssecretaris van VWS heeft de Gezondheidsraad gevraagd te adviseren over de mogelijke inzet daarvan in het Rijksvaccinatieprogramma. Het ene nieuwe middel is bedoeld voor de passieve immunisatie van kinderen. Het andere nieuwe middel is een vaccin voor vrouwen tijdens hun zwangerschap (maternale vaccinatie). Beide middelen worden per injectie toegediend. Volgens de Gezondheidsraad bieden beide nieuwe middelen goede bescherming en weegt de gezondheidswinst op tegen de potentiële bijwerkingen. De Gezondheidsraad heeft een voorkeur voor passieve immunisatie van kinderen boven maternale vaccinatie, omdat daarmee meer kinderen beschermd kunnen worden.
Besluit: 2024-02-14 Advies Documenten: 7

Advies Rijgeschiktheid bij hemofilie en andere stollingsstoornissen

De Gezondheidsraad adviseert om de medische keuring voor een rijbewijs voor mensen met hemofilie en andere stollingsstoornissen te laten vervallen. Tot enkele decennia geleden resulteerden ernstige vormen van stollingsstoornissen onder meer in bloedingen in gewrichten. Hierdoor konden gewrichtsbeperkingen ontstaan die de rijgeschiktheid beïnvloedden. Daarom adviseerde de Gezondheidsraad in 1994 om mensen met een stollingsstoornis een medische keuring te laten ondergaan bij het aanvragen van een rijbewijs. Ook moeten ze zich periodiek laten herkeuren. Inmiddels is de behandeling van stollingsstoornissen aanzienlijk verbeterd. De raad is daarom door de minister van IenW gevraagd om het advies te heroverwegen. De raad concludeert dat door de verbeterde preventieve behandelmogelijkheden de kans op het ontwikkelen van gewrichtsbeperkingen bij hemofilie en andere stollingsstoornissen sterk is afgenomen. Hierdoor is het medisch keuren voor een rijbewijs alleen op basis van hemofilie of andere stollingsstoornissen niet langer nodig.
Besluit: 2024-01-30 Advies Documenten: 3

Advies Blootstelling aan asbest via leidingwater

In Nederlands leidingwater komen zeer lage concentraties asbestvezels voor. Dat levert volgens de Gezondheidsraad geen gezondheidsrisico’s op. Een deel van het drinkwaternet bestaat nog uit oude leidingen van asbestcement. Door slijtage of werkzaamheden kunnen asbestvezels in het leidingwater terechtkomen. De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat heeft de Gezondheidsraad gevraagd of dat een gezondheidsrisico oplevert. Uit metingen blijkt dat de concentraties asbestvezels in Nederlands leidingwater heel laag zijn. Bij het grootste deel van de metingen waren de concentraties zo laag dat de aanwezigheid van asbestvezels niet vastgesteld kon worden. In de meeste buitenlandse epidemiologische onderzoeken naar de effecten van orale blootstelling aan asbest in drinkwater waren de concentraties duizenden malen hoger dan in Nederland. In die onderzoeken werd geen verband gevonden tussen blootstelling aan asbestvezels in drinkwater en het optreden van kanker. De Gezondheidsraad concludeert daaruit dat blootstelling aan asbest in Nederlands leidingwater niet leidt tot een gezondheidsrisico. Dat geldt zowel voor het drinken van leidingwater als voor andere toepassingen zoals voedselbereiding.
Besluit: 2024-01-23 Advies Documenten: 6

Advies Vaccinatie tegen mpox

De Gezondheidsraad adviseert om een structureel vaccinatieprogramma tegen mpox in te richten voor de groepen waarin de virusinfectie het vaakst voorkomt. Mpox (voorheen apenpokken of monkeypox genoemd) is een virusinfectie die sinds 2022 in Nederland voorkomt. In 2022 en 2023 is vaccinatie tegen mpox via de GGD aangeboden aan mannen die seks hebben met mannen, en vooral degenen die vaak seks hebben met meerdere partners. Deze groep heeft namelijk de grootste kans op een mpox-infectie. De Gezondheidsraad heeft op verzoek van de minister van VWS beoordeeld of vaccinatie tegen mpox moet worden aangeboden in een structureel vaccinatieprogramma. De raad adviseert om vaccinatie tegen mpox structureel aan te bieden aan de groep mannen met de grootste kans op een mpox-infectie, vanwege de ziektelast in deze groep, de onvoorspelbare epidemiologie van mpox en de onzekerheid over de ernst en omvang van toekomstige uitbraken. De raad adviseert het vaccinatieaanbod vijf jaar in stand te houden en het daarna te evalueren.
Besluit: 2023-12-19 Advies Documenten: 6

Advies Gezonde eiwittransitie

Opschuiven naar een voedingspatroon met meer plantaardige en minder dierlijke eiwitten is beter voor het milieu en gezonder voor de meeste Nederlanders. Dit concludeert de Gezondheidsraad in een advies aan de minister van LNV en de staatssecretaris van VWS. Dierlijke eiwitbronnen hebben een grotere milieu-impact dan plantaardige eiwitbronnen. Ook worden sommige bronnen van dierlijk eiwit in verband gebracht met een verhoogd risico op chronische ziekten. Daarom richt overheidsbeleid zich op de overgang naar meer plantaardige en minder dierlijke eiwitten, oftewel de eiwittransitie. De Gezondheidsraad onderzocht de gezondheidseffecten van een voedingspatroon met 60% plantaardige en 40% dierlijke eiwitten. In ons huidige voedingspatroon is die verhouding andersom. De raad concludeert dat het meer plantaardige voedingspatroon beter voldoet aan de Richtlijnen goede voeding dan het huidige voedingspatroon. Voor de meeste Nederlanders is het mogelijk om minder dierlijk te gaan eten zonder dat tekorten aan voedingsstoffen ontstaan. De raad schat dat het meer plantaardige voedingspatroon de milieu-impact van onze voedselconsumptie met 25% kan verlagen. Om de verschuiving mogelijk te maken adviseert de raad in te zetten op beleidsmaatregelen die het voor de gehele bevolking makkelijker maken om meer plantaardig te eten.
Besluit: 2023-12-13 Advies Documenten: 10

Advies Preconceptionele dragerschapsscreening

De Gezondheidsraad adviseert om in een onderzoek na te gaan hoe preconceptionele dragerschapsscreening verantwoord beschikbaar gemaakt kan worden voor alle wensouders. Kinderen kunnen geboren worden met een ernstige erfelijke aandoening als zowel de biologische vader als de biologische moeder drager zijn. Mensen weten vaak niet dat ze drager zijn. Dat kan aan het licht worden gebracht met genetisch onderzoek, voorafgaand aan een eventuele zwangerschap. Het doel is om dragerparen in staat te stellen geïnformeerde keuzes rond de voortplanting te maken. In Nederland krijgen wensouderparen van wie bekend is dat zij een hoger dan gemiddelde kans hebben om beide drager te zijn nu al dragerschapsscreening aangeboden. De minister van VWS heeft de Gezondheidsraad gevraagd of het wenselijk is preconceptionele dragerschapsscreening aan te bieden aan alle wensouders. Volgens de Gezondheidsraad heeft dat meerwaarde ten opzichte van het bestaande aanbod van screening rond zwangerschap en geboorte. De raad adviseert daarom om een aanbod van preconceptionele dragerschapsscreening aan alle wensouders te overwegen en in een pilotonderzoek na te gaan welke vorm daar het meest geschikt voor is.
Besluit: 2023-11-15 Advies Documenten: 5

Advies Tricresylfosfaat

Tricresylfosfaat wordt gebruikt als vlamvertrager in polystyreen en andere thermoplasten, als PVC-weekmaker, als smeermiddel en als hydraulische vloeistof. Mensen die werken in drukkerijen of in wetenschappelijk onderzoek of die beroepsmatig bezig zijn met de samenstelling van complexe mengsels van chemicaliën, kunnen met de stof in aanraking komen. Tricresylfosfaat wordt ook gebruikt als toevoeging in motorolie van vliegtuigen. Op verzoek van de minister van SZW heeft de vaste subcommissie Classificatie reproductietoxische stoffen van de Gezondheidsraad beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat tricresylfosfaat schadelijk is voor de vruchtbaarheid van mannen en vrouwen en voor de ontwikkeling van het ongeboren kind. Ook heeft de commissie beoordeeld of de stof nadelige effecten heeft op of via de borstvoeding. Voor de effecten op de vruchtbaarheid adviseert de commissie om tricresylfosfaat te classificeren in gevarencategorie 2. Dat wil zeggen dat de stof ervan verdacht wordt schadelijk te zijn voor de vruchtbaarheid, maar dat de bewijslast beperkt is. Voor effecten op de ontwikkeling van het ongeboren kind en voor de effecten op of via lactatie adviseert de commissie om niet classificeren in een gevarencategorie, omdat er onvoldoende geschikte onderzoeksgegevens zijn.
Besluit: 2023-11-13 Advies Documenten: 5

Advies De veertiendagengrens in de Embryowet

De Gezondheidsraad adviseert om de veertiendagengrens in de Embryowet aan te passen naar 28 dagen. In de Embryowet is vastgelegd onder welke voorwaarden het is toegestaan om onderzoek te doen met embryo’s die overblijven na ivf-trajecten. Zo moet altijd vooraf getoetst worden of onderzoek echt nodig is en of het niet op een andere manier kan. Ook is vastgelegd dat onderzoekers de embryo’s niet langer dan 14 dagen mogen laten ontwikkelen buiten het lichaam. Bij de evaluatie van de Embryowet kwam de vraag naar voren of die grens van 14 dagen opgeschoven kan worden. Op verzoek van de minister van VWS heeft de Gezondheidsraad zich gebogen over die vraag. Na een zorgvuldige afweging van de beschermwaardigheid van het embryo, het belang van wetenschappelijk onderzoek en het maatschappelijk perspectief komt de raad tot het advies de veertiendagengrens op te schuiven naar 28 dagen.
Besluit: 2023-10-31 Advies Documenten: 9

Advies Longkankersterfte door inhalatoire blootstelling aan asbest

Inademing van asbestvezel kan kanker veroorzaken. In de algemene bevolking is de blootstelling aan asbestvezels gering. Op de werkplek is de blootstelling sterk verminderd, door het asbestverbod in 1993 en door betere bescherming van werknemers. Doordat het na blootstelling aan asbest decennia kan duren voordat de gezondheidsschade zich manifesteert, is momenteel nog steeds sprake van asbestslachtoffers door blootstelling in het verleden. De staatssecretaris van IenW heeft de Gezondheidsraad gevraagd hoeveel dat er momenteel zijn. De meest voorkomende gevolgen van blootstelling aan asbest zijn longkanker en long- en buikvlieskanker (mesothelioom). Mesothelioom wordt vrijwel uitsluitend veroorzaakt door blootstelling aan asbest. Longkanker kent daarentegen verschillende oorzaken, waarvan blootstelling aan asbest er één is. Hoeveel gevallen van longkankersterfte het gevolg zijn van blootstelling aan asbest zal dus geschat moeten worden. Het RIVM kwam in 2017 op een schatting van 1096 sterfgevallen per jaar door longkanker als gevolg van blootstelling aan asbest. Dat aantal is onder meer afgeleid van de 548 geregistreerde sterfgevallen door mesothelioom in 2016, want uit onderzoek is gebleken dat de verhouding tussen mesothelioomsterfte en longkankersterfte in blootgestelde populaties in Nederland 1 op maximaal 2 is. In 2018 verscheen het artikel Global Asbestos Disaster. Het aantal sterfgevallen door asbestgerelateerde longkanker in Nederland dat daarin wordt genoemd is volgens de Gezondheidsraad een grove overschatting. In het artikel worden foutieve aannames gedaan over de verhouding mesothelioom/longkanker. De Gezondheidsraad gaat uit van de verhouding 1 op maximaal 2 die het RIVM heeft aangehouden. Anno 2023 ligt die verhouding dichter bij de 1 op 1, blijkt uit modelberekeningen. De sterfte door mesothelioom daalt namelijk langzamer dan de sterfte aan longkanker, doordat mesothelioom zich later openbaart na blootstelling. De sterfte aan mesothelioom ligt momenteel rond de 500 per jaar. De Gezondheidsraad schat de actuele sterfte door asbestgerelateerde longkanker op 600 per jaar.
Besluit: 2023-09-04 Advies Documenten: 2

Advies Pyridine

De stof pyridine wordt gebruikt bij de productie van onder andere pesticiden, geneesmiddelen, waterafstotende middelen voor textiel en geurstoffen. Daarnaast wordt pyridine onder meer gebruikt als oplosmiddel voor verf, rubber en hars. Op verzoek van de minister van SZW heeft de vaste subcommissie Classificatie carcinogene stoffen van de Gezondheidsraad beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat pyridine kankerverwekkend is. De commissie concludeert dat het bewijs beperkt is en adviseert pyridine te classificeren in gevarencategorie 2: stoffen die ervan verdacht worden kankerverwekkend te zijn voor mensen. Ook heeft de commissie beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat pyridine mutageen is, dat wil zeggen dat het erfelijk materiaal in cellen blijvend kan veranderen. Daar zijn onvoldoende aanwijzingen voor. Daarom beveelt de commissie aan om pyridine niet te classificeren als mutageen in geslachtscellen. De publicatie Pyridine; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity is uitgebracht in het Engels en heeft een Nederlandstalige samenvatting.
Besluit: 2023-08-29 Advies Documenten: 3

Advies Vaccinatie van werknemers: tekenencefalitis

Mensen die tijdens hun werk regelmatig door teken worden gebeten, zouden van hun werkgever vaccinatie tegen tekenencefalitis (TBE) aangeboden moeten krijgen. Dat schrijft de Gezondheidsraad in een advies aan de minister van SZW. Tekenencefalitis is een infectieziekte veroorzaakt door het tick-borne encephalitis (TBE)-virus. Mensen kunnen het virus oplopen door een tekenbeet. In de meeste gevallen krijgen mensen geen klachten, of alleen milde, griepachtige klachten. In sommige gevallen treedt meningitis (hersenvliesontsteking) op of encefalitis (hersenontsteking), wat kan leiden tot klachten die lang aanhouden en in zeldzame gevallen tot sterfte. Mensen die voor hun werk vaak in bosgebieden, duinen, heide, parken en tuinen zijn, lopen een extra risico op een tekenbeet en daarmee ook op een infectie met het TBE-virus. De Gezondheidsraad adviseert om werknemers die regelmatig tekenbeten oplopen (5 keer of vaker per jaar) vaccinatie tegen TBE aan te bieden. Ook werknemers die direct in aanraking kunnen komen met het TBE-virus, bijvoorbeeld in een laboratorium, moeten volgens de raad vaccinatie aangeboden krijgen. Omdat het risico op TBE door een tekenbeet heel laag is in Nederland, is er geen TBE-vaccinatieprogramma voor de algemene bevolking. Mensen kunnen er individueel voor kiezen zich op eigen kosten te laten vaccineren, ook als zij bijvoorbeeld naar een risicogebied reizen.
Besluit: 2023-08-24 Advies Documenten: 4

Advies Rubberstof en rubberdamp

Het geheel aan dampen en stoffen dat vrijkomt in de rubberproducerende industrie wordt beschouwd als kankerverwekkend. Omdat de samenstelling van rubberstof en rubberdamp heel variabel is, is het echter niet mogelijk om een gezondheidskundige advieswaarde af te leiden. Daardoor kan de beroepsmatige blootstelling niet getoetst worden. Volgens de vaste commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad is meer onderzoek nodig om na te gaan welke blootstellingsmaten de meest relevante informatie verschaffen over de mate van blootstelling. Aanvullend zijn er gegevens nodig over de huidige blootstelling in de rubberproducerende industrie. Die blootstelling is namelijk aanzienlijk veranderd de laatste decennia, waardoor onderzoeken naar blootstelling in het verleden nu minder relevant zijn.
Besluit: 2023-07-03 Advies Documenten: 2

Revaccinatie tegen COVID-19 met het HIPRA-vaccin

Onlangs heeft het Europese geneesmiddelenagentschap EMA het COVID-19-vaccin van HIPRA goedgekeurd voor gebruik als revaccinatie bij mensen vanaf 16 jaar die eerder zijn gevaccineerd met een mRNA-vaccin van BioNTech/Pfizer of Moderna. Op verzoek van de minister van VWS heeft de Subcommissie Vaccinaties COVID-19 van de Gezondheidsraad een advies opgesteld over de inzet van dit vaccin in Nederland. Uit onderzoek blijkt dat de immuunrespons na revaccinatie met het HIPRA-vaccin vergelijkbaar is met de immuunrespons na revaccinatie met een mRNA-vaccin. Het is nog niet bekend hoe goed revaccinatie met het HIPRA-vaccin in de praktijk beschermt tegen COVID-19. Het vaccin is kortgeleden ontwikkeld en nog niet op grote schaal toegepast in de algemene bevolking. Om diezelfde reden zijn er ook nog geen gegevens over eventuele zeldzame bijwerkingen op de langere termijn. Eventuele bijwerkingen kort na revaccinatie met het HIPRA-vaccin zijn doorgaans vergelijkbaar met of iets milder dan na revaccinatie met een mRNA-vaccin van BioNTech/Pfizer of Moderna. De commissie adviseert om het HIPRA-vaccin alleen in te zetten voor mensen die een contra-indicatie of bezwaar hebben tegen een mRNA-vaccin. Deze mensen kunnen nu al voor het Novavax-vaccin kiezen. Dat is een ook eiwitvaccin, net als het HIPRA-vaccin. Omdat er geen gegevens zijn over de werkzaamheid en veiligheid van het HIPRA-vaccin bij zwangere vrouwen, adviseert de commissie om bij vrouwen die bezwaar hebben tegen revaccinatie met een mRNA-vaccin het Novavax-vaccin in te zetten.
Besluit: 2023-06-29 Advies Documenten: 6

Advies Structureel vaccinatieprogramma tegen COVID-19

Drie jaar na de start van de COVID-19-pandemie heeft een groot deel van de Nederlandse bevolking immuniteit opgebouwd door vaccinatie, een doorgemaakte infectie of beide. De immuniteit neemt echter af na verloop van tijd en nieuwe virusvarianten kunnen de immuniteit omzeilen. Het SARS-CoV-2-virus blijft daardoor ziekte veroorzaken. De minister van VWS heeft de Gezondheidsraad om advies gevraagd over een structureel vaccinatieprogramma tegen COVID-19. De subcommissie Vaccinaties COVID-19 van de Gezondheidsraad adviseert om met ingang van het najaar van 2023 vooralsnog een jaarlijkse vaccinatie aan te bieden aan 60-plussers en medische risicogroepen. In 2022 ontstonden het hele jaar door nieuwe virusvarianten die steeds weer voor nieuwe besmettingsgolven zorgden. Na iedere besmettingsgolf was een tijdelijke toename te zien in het aantal ziekenhuisopnames en IC-opnames als gevolg van COVID-19. De ziektelast was het hoogst onder mensen van 60 jaar en ouder en mensen met een (ernstige) medische aandoening. Ervan uitgaande dat er ook de komende tijd meerdere infectiegolven per jaar zullen zijn, adviseert de commissie om de immuniteit van risicogroepen voorlopig op peil te houden met een jaarlijkse vaccinatie. Ook adviseert ze om het vaccinatieaanbod aan zwangeren voort te zetten, omdat COVID-19 bij hen ernstig kan verlopen. Jaarlijkse vaccinatie van zorgmedewerkers die direct contact hebben met patiënten kan indirect ook helpen risicogroepen te beschermen tegen ziekenhuisopname of sterfte door COVID-19. Omdat nog onduidelijk is hoe COVID-19 zich verder zal ontwikkelen, adviseert de commissie om het vaccinatieprogramma ieder jaar te evalueren en zo nodig aan te passen. Het is volgens haar van belang rekening te blijven houden met uiteenlopende scenario’s, van heel mild, tot zeer ernstig. De commissie heeft voor verschillende scenario’s geschetst wat het betekent voor een vaccinatieprogramma.
Besluit: 2023-06-28 Advies Documenten: 6

Advies Vaccinatie van ouderen tegen pneumokokken (2023)

Een pneumokokkeninfectie kan ernstige ziekte veroorzaken. Ouderen krijgen sinds 2020 pneumokokkenvaccinatie aangeboden met het polysacharidevaccin PPV23. Zij worden indirect ook beschermd door vaccinatie van kinderen, door middel van groepsbescherming. Voor ouderen zijn twee nieuwe vaccins beschikbaar gekomen: PCV15 en PCV20. Beide nieuwe vaccins zijn conjugaatvaccins. Dat type vaccin biedt langduriger bescherming dan polysacharidevaccins. Iedere 5 jaar opnieuw vaccineren is daardoor niet meer nodig. Bovendien zijn de nieuwe conjugaatvaccins effectiever in het beschermen tegen ziekte door pneumokokken dan het huidige polysacharidevaccin. De Gezondheidsraad adviseert om mensen van 60 jaar en ouder eenmalig PCV20 aan te bieden, dit zal meer gezondheidswinst opleveren dan herhaaldelijk vaccineren met PPV23. Wanneer nieuwe vaccins beschikbaar komen voor kinderen en voor ouderen, is daarmee mogelijk nog meer gezondheidswinst te behalen. De raad adviseert dan ook om de ontwikkelingen nauwlettend te volgen.
Besluit: 2023-06-20 Advies Documenten: 4

Advies Vaccinatie van kinderen tegen pneumokokken (2023)

Een pneumokokkeninfectie kan ernstige ziekte veroorzaken. Kinderen krijgen al enige tijd vaccinatie tegen pneumokokken aangeboden. Nu krijgen ze het conjugaatvaccin PVC10. Doordat dat vaccin goed heeft gewerkt, veroorzaken de pneumokokkentypen waar dat vaccin tegen beschermt bijna geen ziekte meer. Andere conjugaatvaccins die voor kinderen beschikbaar zijn - PCV13 en het nieuwe vaccin PCV15 - kunnen wel bescherming bieden tegen een groot deel van de pneumokokkentypen die momenteel de meeste ziektegevallen veroorzaken. De Gezondheidsraad adviseert daarom om kinderen PCV13 of PCV15 te geven. Volgens de raad kan met die vaccins op dit moment de meeste gezondheidswinst behaald worden bij kinderen. Een ander nieuw conjugaatvaccin dat onlangs beschikbaar is gekomen, PCV20, is nog niet goedgekeurd voor kinderen.
Besluit: 2023-06-20 Advies Documenten: 4

Advies WBO: Tomosynthese in het landelijk bevolkingsonderzoek borstkanker

Bevolkingsonderzoek Nederland heeft in samenwerking met het Radboudumc een vergunning aangevraagd voor een wetenschappelijk onderzoek naar het gebruik van digitale tomosynthese in het landelijk bevolkingsonderzoek borstkanker. Digitale tomosynthese is een röntgentechniek waarmee een driedimensionaal beeld wordt gemaakt van de borst, in plaats van een tweedimensionaal beeld zoals bij de digitale mammografie. De onderzoekers verwachten dat er met tomosynthese meer gevallen van borstkanker worden opgespoord, waardoor het bevolkingsonderzoek zou kunnen verbeteren. De commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad stelt vast dat het onderzoek wetenschappelijk deugdelijk is en dat het nut opweegt tegen mogelijke risico’s voor de deelneemsters. Ook voldoet het aan de regels voor medisch handelen. De commissie adviseert de minister daarom de gevraagde vergunning te verlenen.
Besluit: 2023-03-30 Advies Documenten: 2

Advies BCG-vaccinatie en COVID-19; vervolgadvies

Sinds eind 2020 zijn er COVID-19-vaccins beschikbaar die effectief zijn gebleken in het beschermen tegen (ernstige) ziekte. Aan het begin van de COVID-19-pandemie, toen er nog geen COVID-19-vaccins beschikbaar waren, werd gesteld dat het vaccin tegen tuberculose (Bacillus Calmette-Guérin, BCG) mogelijk ook zou kunnen beschermen tegen COVID-19. Van het BCG-vaccin zijn namelijk ook effecten beschreven op andere infecties. In oktober van 2020 heeft de Gezondheidsraad een eerste advies uitgebracht over BCG-vaccinatie en COVID-19. Destijds waren er te weinig gegevens beschikbaar om de werkzaamheid en veiligheid van BCG-vaccinatie bij COVID-19 te kunnen beoordelen. Inmiddels zijn er meer wetenschappelijke gegevens beschikbaar en heeft de Gezondheidsraad opnieuw beoordeeld of BCG-vaccinatie ingezet kan worden tegen COVID-19. De raad concludeert dat er geen overtuigend bewijs is voor relevante effecten van BCG-vaccinatie op het aantal gevallen van COVID-19. Ook is er geen overtuigend bewijs dat BCG-vaccinatie werkt tegen ernstige ziekte als gevolg van COVID-19. De Gezondheidsraad ziet dan ook geen aanleiding om BCG-vaccinatie toe te voegen aan het huidige aanbod van COVID-19-vaccinaties.
Besluit: 2023-03-29 Advies Documenten: 2

Advies Vaccinatie van werknemers: griep

Voor de meeste mensen is het hebben van griep niet ernstig, maar bij mensen uit risicogroepen kan griep wel ernstig verlopen. Zij krijgen via het Nationaal Programma Grieppreventie (NPG) vaccinatie tegen griep aangeboden. Er zijn volgens de Gezondheidsraad ook groepen werknemers die van hun werkgever griepvaccinatie aangeboden zouden moeten krijgen. Gezondheidszorgpersoneel dat direct contact heeft met patiënten loopt een groter risico om griep te krijgen. Ook blijkt dat besmet gezondheidszorgpersoneel het griepvirus kan overdragen aan patiënten. Vaccinatie van deze groep is aanbevolen om de werknemers zelf te beschermen, maar vooral ter bescherming van (kwetsbare) patiënten. Ook werknemers die in een kleine ruimte vaak nauw contact hebben met anderen, zoals in het onderwijs, het openbaar vervoer en de kinderopvang, komen volgens de Gezondheidsraad in aanmerking voor griepvaccinatie. Dat is dan vooral ter bescherming van henzelf, maar bij bijvoorbeeld chauffeurs die kwetsbare personen vervoeren of kappers in verpleeghuizen ook ter bescherming van de mensen voor wie ze zorgen. Er zijn ook mensen die door de aard van hun werkzaamheden blootgesteld kunnen worden aan het griepvirus zelf, bijvoorbeeld laboratoriummedewerkers die betrokken zijn bij de vaccinproductie en medewerkers van diagnostische laboratoria. De Gezondheidsraad adviseert ook deze groep griepvaccinatie aan te bieden, ter bescherming van henzelf.
Besluit: 2023-03-28 Advies Documenten: 3

Trendanalyse biotechnologie 2023. Tijd voor een integrale visie.

De ontwikkelingen in de biotechnologie gaan razendsnel. De beloften zijn groot: biotechnologie kan een belangrijke bijdrage leveren aan het bereiken van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties en van Europese en nationale doelstellingen op het terrein van een circulaire economie, gezondheid en verduurzaming van de voedselproductie. Daarnaast levert biotechnologie belangrijke bijdragen aan de volksgezondheid. De technologische ontwikkelingen roepen echter ook juridische, maatschappelijke, ethische en economische vragen op. Dat vraagt op korte termijn om weloverwogen keuzes. Op dit moment zijn de overheidsinspanningen versnipperd en de doelstellingen onduidelijk. Verantwoorde benutting van de kansen die de biotechnologie biedt, vraagt dringend om een langetermijnvisie en regie. COGEM en Gezondheidsraad roepen op tot een kabinetsbrede aanpak met betrokkenheid van wetenschappelijke instellingen, maatschappelijke partijen en bedrijfsleven.
Besluit: 2023-03-21 Advies Documenten: 2

Advies Aanvaardbare bovengrenzen voor vitamines en mineralen

Aanvaardbare bovengrenzen voor vitamines en mineralen zijn bedoeld om overdosering te voorkomen. Met preventie van overdosering wordt vooral ingezet op regelgeving voor maximale gehaltes in supplementen en verrijkte voedingsmiddelen. Met reguliere voeding worden de bovengrenzen voor vitamines en mineralen namelijk zelden overschreden. De EU werkt toe naar Europese maximumhoeveelheden die zeer waarschijnlijk gebaseerd worden op de bovengrenzen die Europese Voedselveiligheid Autoriteit EFSA heeft afgeleid. De Gezondheidsraad adviseert die Europese bovengrenzen voor de Nederlandse populatie over te nemen. Dat gebeurt nu ook al. Nederland loopt daarmee vooruit op de komst van Europese wetgeving.
Besluit: 2023-03-07 Advies Documenten: 2

Advies WBO: de niet-invasieve prenatale test (NIPT) als bevolkingsonderzoek

Sinds 2017 krijgen alle zwangere vrouwen de NIPT aangeboden. Daarmee kunnen ze, als ze dat willen, in hun bloed laten onderzoeken of er aanwijzingen zijn dat hun ongeboren kind downsyndroom (trisomie 21), edwardssyndroom (trisomie 18) of patausyndroom (trisomie 13) heeft. Nu is de NIPT nog onderdeel van een proefbevolkingsonderzoek. De minister van VWS wil de NIPT vanaf april 2023 continueren in het landelijke programma voor prenatale screening. De Regionale Centra voor Prenatale Screening hebben daarvoor een vergunning aangevraagd. Op verzoek van de minister heeft de Gezondheidsraad die vergunningaanvraag getoetst aan de criteria van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO). De raad adviseert de minister om de vergunning te verlenen, maar daar wel voorwaarden aan te verbinden. Er zijn volgens de raad enkele aanpassingen nodig ten opzichte van hoe de NIPT binnen het proefbevolkingsonderzoek wordt uitgevoerd.
Besluit: 2023-02-20 Advies Documenten: 2

Advies Richtlijnen goede voeding voor mensen met hart- en vaatziekten door atherosclerose

In Nederland hebben ongeveer 1,5 miljoen mensen een chronische hart- of vaatziekte. In de meeste gevallen is atherosclerose (in de volksmond aderverkalking) de oorzaak. De Gezondheidsraad is nagegaan of de Richtlijnen goede voeding aangepast moeten worden voor deze groep. Op basis van een inventarisatie van wetenschappelijk onderzoek concludeert de raad dat de richtlijnen ook voor mensen met atherosclerotische hart- en vaatziekten een geschikte basis zijn voor een gezond voedingspatroon. Zo is het bijvoorbeeld ook voor deze groep aan te raden om harde smeer- en bereidingsvetten te vervangen door zachte varianten of plantaardige oliën en om dagelijks ten minste 200 gram groente en 200 gram fruit te eten. Ook kan het eten van 1 tot 2 porties vis per week volgens de raad gezondheidswinst opleveren bij deze groep. In de bestaande richtlijnen wordt 1 portie per week aanbevolen. Over een aantal van de geëvalueerde voedingsaanbevelingen vond de Gezondheidsraad onvoldoende aanvullende wetenschappelijke gegevens specifiek voor mensen met atherosclerotische hart- en vaatziekten. In dat geval gelden voor deze groep dezelfde aanbevelingen als voor de algemene bevolking. Het gaat dan onder meer om het beperken van de inname van keukenzout. De Gezondheidsraad heeft ook gekeken naar bepaalde verrijkte producten en supplementen. Uit onderzoek blijkt dat producten die verrijkt zijn met plantensterolen en/of -stanolen – zoals bepaalde margarines of zuivelproducten – kunnen helpen het LDL-cholesterol te verlagen, ook bij mensen die cholesterolverlagende statines gebruiken. Behandelend artsen en diëtisten kunnen daarom de inzet van deze producten overwegen voor mensen met atherosclerotische hart- en vaatziekten. Supplementen met een dosering visvetzuren die vergelijkbaar is met de hoeveelheid in ongeveer 2 porties vis per week leveren volgens de raad waarschijnlijk geen gezondheidswinst op. Over supplementen met hogere doseringen visvetzuren kan de raad geen aanbeveling doen omdat het beschikbare onderzoek geen eenduidig beeld geeft.
Besluit: 2023-02-07 Advies Documenten: 15

COVID-19-vaccinatie 5- tot en met 11-jarigen en inzet bivalente vaccins

Sinds december 2021 krijgen alle kinderen van 5 tot en met 11 jaar vaccinatie tegen COVID-19 aangeboden. De Gezondheidsraad adviseerde destijds om dat te doen ter bescherming tegen MIS-C, een zeldzaam maar zeer ernstig ziektebeeld dat op kan treden na een SARS-CoV-2-infectie. Het aantal 5- tot en met 11-jarigen dat nu nog risico loopt op MIS-C is zeer beperkt. Inmiddels heeft namelijk zo’n 95% van hen een SARS-CoV-2- infectie doorgemaakt, en MIS-C treedt nauwelijks op bij een volgende infectie. Daar komt bij dat het risico op MIS-C na een infectie met de omikronvariant veel kleiner is dan na infectie met eerdere varianten van het virus. Ook de kans op ernstige COVID-19 is bij de omikronvariant kleiner dan bij eerdere varianten. Voor de meeste kinderen van 5 tot en met 11 jaar is de ziektelast door COVID-19 nu dus beperkt. Daarmee is nu ook het nut van vaccinatie beperkt voor hen volgens de Gezondheidsraad. Voor kinderen met een verhoogd risico op een ernstig beloop van COVID-19 heeft vaccinatie nog wel nut volgens de raad, omdat het kan zorgen voor een lager risico om in het ziekenhuis opgenomen te worden. De Gezondheidsraad adviseert daarom om van de 5- tot en met 11-jarigen alleen nog de risicogroepen vaccinatie tegen COVID-19 aan te bieden. Dit advies geldt ook voor revaccinatie tegen COVID-19. Kinderen die de eerste 2 prikken al hebben gekregen, hoeven naar het oordeel van de raad alleen uitgenodigd te worden voor een herhaalprik als zij in een risicogroep vallen. Zowel voor kinderen als voor volwassenen zijn momenteel naast monovalente ook bivalente vaccins beschikbaar. De raad spreekt voor de primaire vaccinatie geen voorkeur uit voor een monovalent of bivalent mRNA-vaccin en adviseert de keuze over te laten aan de uitvoeringsorganisatie.
Besluit: 2023-01-10 Advies Documenten: 13

Advies Evaluatie en optimalisatie van het bevolkingsonderzoek darmkanker

Vanaf 2014 is het bevolkingsonderzoek naar darmkanker stapsgewijs ingevoerd en sinds 2019 krijgen alle mensen van 55-75 jaar iedere twee jaar een uitnodiging om deel te nemen. In 2021 deden ruim 1,6 miljoen mensen mee aan de screening en werd bij 2.700 deelnemers darmkanker ontdekt en bij bijna 17.000 mensen een voorstadium daarvan. Het bevolkingsonderzoek loopt nog te kort om wetenschappelijk te kunnen aantonen dat het leidt tot minder sterfte aan darmkanker, maar er zijn wel duidelijke aanwijzingen in die richting. In de huidige situatie weegt het nut (voorkomen van darmkanker en sterfte daaraan) op tegen de risico’s van het bevolkingsonderzoek (kijkonderzoek waarbij niets gevonden wordt maar dat wel belastend is en voor onrust zorgt, en kankers die worden gemist). Daarom adviseert de raad om op dit moment geen aanpassingen te doen in het reguliere programma. Wel adviseert de raad om regionaal proefbevolkingsonderzoek te doen naar eenmalige screening van mensen rond de 50 jaar. Daarmee kan onderzocht worden in hoeverre dit gezondheidswinst oplevert en of het nut hiervan opweegt tegen de risico’s. Op basis van de uitkomsten kan besloten worden de leeftijdsgrens in het programma al dan niet te verlagen. Een beloftevolle ontwikkeling die het bevolkingsonderzoek op termijn mogelijk kan verbeteren is screening op maat. De raad beveelt aan hiernaar onderzoek te doen. Ook beveelt de raad aan te blijven investeren in verhoging van de deelname.
Besluit: 2022-12-14 Advies Documenten: 2

Advies Gehoorschade door versterkte muziek

Frequente of langdurige blootstelling aan hard geluid, bijvoorbeeld door het bezoeken van concerten of door het gebruik van persoonlijke muziekspelers, kan leiden tot gehoorschade. Gehoorschade is onomkeerbaar en onbehandelbaar en heeft een grote impact op de kwaliteit van het leven van mensen. In het Convenant preventie gehoorschade versterkte muziek heeft de overheid maatregelen opgenomen om gehoorschade door blootstelling in de privésfeer te voorkomen. Het huidige (derde) convenant loopt af in 2023. De staatssecretaris van VWS heeft de Gezondheidsraad om advies gevraagd over vervolgbeleid. Uit de wetenschap over het ontstaan en de preventie van gehoorschade blijkt volgens de Gezondheidsraad dat elke maatregel die bijdraagt aan het verlagen van de cumulatieve blootstelling aan harde versterkte muziek leidt tot een lager risico op gehoorschade. Daarom adviseert de raad om het maximale geluidsniveau te verlagen van 103 dB(A) naar 100 dB(A) en zo aan te sluiten bij omringende landen en bij het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), waarin ook rekening is gehouden met het belang van muziekbeleving. Het stimuleren van het gebruik van gehoorbescherming verdient ook prioriteit volgens de Gezondheidsraad. Gebruik van gehoorbescherming wordt door de WHO aangeraden bij 100 dB(A), vooral bij frequente blootstelling. Verder adviseert de raad om ook de andere maatregelen uit het convenant, zoals het monitoren van geluidsniveaus en het geven van voorlichting, voort te zetten.
Besluit: 2022-11-30 Advies Documenten: 2

Advies Evaluatie van het algoritme van Nutri-Score

Nutri-Score is een logo op de verpakking van voedingsmiddelen dat op basis van de samenstelling ervan een score geeft: van donkergroene A tot rode E. Het logo dat nu al in de winkels te vinden is (vanwege een proef met het logo en via producten uit het buitenland) klopt te vaak niet met de voedingsaanbevelingen zoals de Schijf van Vijf. Daarom is de manier waarop de Nutri-Score wordt berekend herzien. De Gezondheidsraad heeft de herziene berekening geëvalueerd. De raad stelt vast dat deze vooral beter zichtbaar maakt welke producten een ongezondere samenstelling hebben: die krijgen een gele, oranje of rode score (C, D of E). Bij de groene scores (A en B) maakt Nutri-Score vaak wel, maar nog niet altijd genoeg onderscheid, bijvoorbeeld tussen witte en volkoren varianten van pasta en rijst. Ook zouden meer plantaardige oliën en zachte margarines en halvarines een groene score moeten krijgen en laat de nieuwe systematiek van Nutri-Score soms nog veel ruimte voor ongezonde toevoegingen als zout en suiker. De raad ziet meerwaarde voor het logo, als middel om producten met elkaar te vergelijken. Dit geldt in het bijzonder voor mensen die met de huidige voorlichting moeilijk te bereiken zijn en die vaker een ongezond voedingspatroon hebben. Het logo is een aanvulling op de bestaande voedingsvoorlichting die van groot belang blijft voor een volwaardig, duurzaam en veilig voedingspatroon. Het logo is niet perfect, maar de raad ziet voldoende mogelijkheden het verder te verbeteren. Essentieel is dat de tekortkomingen daadwerkelijk worden opgelost. Verder vindt de raad het noodzakelijk bij invoering van het logo te onderzoeken welk effect het heeft op het gedrag van consumenten en producenten om te bezien in hoeverre het daadwerkelijk bijdraagt aan een gezonder voedingspatroon.
Besluit: 2022-11-29 Advies Documenten: 2

COVID-19-vaccinatie van kinderen van 6 maanden tot 6 jaar

Het Europees geneesmiddelenagentschap EMA heeft onlangs de COVID-19-vaccins van Moderna en BioNTech/Pfizer goedgekeurd voor het gebruik als primaire vaccinatie bij kinderen van 6 maanden tot 6 jaar. De minister van VWS heeft de Gezondheidsraad gevraagd om te adviseren over de inzet van de mRNA-vaccins bij deze groep. Uit onderzoek blijkt dat vaccinatie bij kinderen tussen 6 maanden en 6 jaar zorgt voor een goede immuunrespons. Die bescherming neemt waarschijnlijk na een aantal maanden weer af. In welke mate vaccinatie in de praktijk bescherming biedt tegen het optreden van (ernstige) COVID-19 bij kinderen onder de 6 jaar is nog niet bekend. Uit de ervaringen tot nu toe blijkt dat de vaccins voldoende veilig zijn. De bijwerkingen zijn doorgaans mild en van korte duur. Bij het grootste deel van de kinderen tussen 6 maanden en 6 jaar is de ziektelast door COVID-19 laag. Ook het risico op het ernstige ziektebeeld MIS-C is laag omdat een groot deel van de jonge kinderen al een SARS-CoV-2-infectie heeft doorgemaakt. MIS-C treedt nauwelijks op bij een volgende infectie. Voor de meeste kinderen tussen 6 maanden en 6 jaar is het nut van vaccinatie dan ook beperkt volgens de Gezondheidsraad. Bij leeftijdsgenoten met een verhoogd risico op een ernstig beloop van COVID-19 heeft vaccinatie wel nut omdat het kan zorgen voor een lager risico om in het ziekenhuis opgenomen te worden. De Gezondheidsraad adviseert daarom om alleen deze groep COVID-19-vaccinatie met één van de twee mRNA-vaccins aan te bieden. Het gaat bijvoorbeeld om kinderen met downsyndroom of met een ernstige aandoening aan hart, afweersysteem of longen.
Besluit: 2022-11-15 Advies Documenten: 8

Advies Tin en geselecteerde anorganische tinverbindingen

Tin is een metaal dat vooral wordt gebruikt in mengsels met andere metalen (legeringen). Een voorbeeld van zo’n legering is soldeertin. Ook wordt tin gebruikt als beschermlaag in conservenblikken. Werknemers kunnen via de lucht blootgesteld worden aan stof en damp van tin bij het vullen en legen van verpakkingen van tinhoudende materialen in poedervorm, bij het smelten van tinhoudend materiaal (bijvoorbeeld tijdens het solderen) en bij schoonmaakwerkzaamheden. De Gezondheidsraad heeft beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat blootstelling aan tin schadelijk is voor de vruchtbaarheid van mannen en vrouwen, voor de ontwikkeling van het ongeboren kind en of de stof nadelige effecten heeft op of via de borstvoeding. De raad adviseert om tin niet te classificeren in een gevarencategorie. Over de effecten op de vruchtbaarheid en de effecten op de ontwikkeling zijn onvoldoende geschikte gegevens beschikbaar. De gegevens die beschikbaar zijn over effecten op of via lactatie geven geen aanleiding voor classificatie in een gevarencategorie. De Gezondheidsraad heeft ook negen anorganische tinverbindingen beoordeeld, te weten: tinsulfide, tinoxide, ditinpyrofosfaat, tindichloride, tindifluoride, tinsulfaat, tindifluoroboraat, tindisulfide en tindioxide. Ook over die stoffen adviseert de Gezondheidsraad om ze niet te classiferen. De publicatie Tin and selected inorganic tin compounds is uitgebracht in het Engels en heeft een Nederlandse samenvatting.
Besluit: 2022-11-08 Advies Documenten: 3

Advies Vaccinatie tegen meningokokken B: update

Meningokokken B (MenB) is een zeer ernstige ziekte die kan leiden tot hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging en die fataal kan aflopen. Dat is reden om vaccinatie van kinderen en adolescenten tegen deze ziekte via het RVP te overwegen. Omdat er sinds het vorige advies uit 2018 nieuwe gegevens zijn, heeft de Gezondheidsraad die afweging opnieuw gemaakt. De raad stelt vast dat het aantal ziektegevallen relatief laag is. In het eerste half jaar van 2022 ging het om 6 ziektegevallen bij jonge kinderen en 15 bij adolescenten. Om dit aantal te verminderen zouden 175.000 kinderen per jaar gevaccineerd moeten worden. Hoe effectief vaccinatie precies is, is moeilijk te zeggen, omdat de ziekte weinig voorkomt. Geschat wordt dat de effectiviteit in de Nederlandse situatie 70 tot 80% kan zijn. Vaccinatie leidt niet tot groepsbescherming. Ook is de kosteneffectiviteit van de vaccinatie zeer ongunstig, omdat het aantal ziektegevallen laag is, de prijs van het vaccin hoog en er meerdere doses nodig zijn. Vaccinatie geeft vergeleken met andere vaccinaties vooral bij jonge kinderen relatief veel tijdelijke bijwerkingen, zoals hoge koorts. Dit leidt vaak tot ziekenhuisopname en medisch handelen. De raad adviseert hierom vaccinatie tegen MenB vooralsnog niet in het RVP op te nemen. Momenteel wordt vaccinatie tegen MenB al wel aan bepaalde medische risicogroepen aangeboden. Buiten het RVP om kunnen individuen redenen hebben om vaccinatie tegen MenB te willen. Daarom is van belang dat de vaccinatie bekend en toegankelijk is, zodat mensen zelf kunnen kiezen. Er kunnen in de toekomst redenen zijn om dit advies te heroverwegen, bijvoorbeeld als het aantal ziektegevallen stijgt, het vaccin veel goedkoper wordt of er een nieuw vaccin komt.
Besluit: 2022-10-12 Advies Documenten: 3

Revaccinatie tegen COVID-19 met het Novavax-vaccin bij volwassenen

Het Europees geneesmiddelenagentschap EMA heeft onlangs positief geoordeeld over het gebruik van het COVID-19-vaccin van Novavax als herhaalprik (revaccinatie) voor volwassenen. De minister van VWS heeft de Gezondheidsraad gevraagd hierover te adviseren. Omdat nog onzeker is in welke mate revaccinatie met het Novavax-vaccin beschermt tegen ernstige COVID-19 door de omikronvariant, adviseert de raad om dat vaccin niet als eerste keus toe te passen voor herhaalprikken voor volwassenen. De voorkeur gaat uit naar mRNA-vaccins. Daarvan is al aangetoond dat ze bij gebruik als herhaalprik zorgen voor een toename in de bescherming tegen ernstige COVID-19. Bovendien zijn de bivalente mRNA-vaccins die nu primair worden ingezet in de revaccinatiecampagne in voldoende mate beschikbaar. Het Novavax-vaccin kan wel als alternatief gebruikt worden voor volwassenen die bezwaar hebben tegen een mRNA-vaccin of een contra-indicatie (bijvoorbeeld een eerdere allergische reactie).
Besluit: 2022-10-05 Advies Documenten: 7

Vaccinatie tegen COVID-19 met het Novavax-vaccin bij adolescenten

Het Europees geneesmiddelenagentschap EMA heeft positief geoordeeld over het gebruik van het Novavax-vaccin voor de basisprikken (primaire vaccinatie) voor 12- tot en met 17-jarigen. De minister van VWS heeft de Gezondheidsraad gevraagd hierover te adviseren. De raad acht het aannemelijk dat vaccinatie met het Novavax-vaccin jongeren beschermt tegen ernstige COVID-19 door de omikronvariant, maar de gegevens daarover zijn nog beperkt. Het vaccin is voldoende veilig. Het is echter nog niet op grote schaal toegepast bij jongeren waardoor er nog geen gegevens zijn over mogelijke zeldzame bijwerkingen. De Gezondheidsraad adviseert daarom om het Novavax-vaccin alleen in te zetten voor de primaire vaccinatie bij jongeren die bezwaar hebben tegen een mRNA-vaccin of een contra-indicatie (bijvoorbeeld een eerdere allergische reactie).
Besluit: 2022-10-05 Advies Documenten: 7

Advies Afwegingskader testen van bloeddonaties

Als donorbloed besmet is met een ziekteverwekker kan een bloedtransfusie leiden tot ernstige gezondheidsklachten bij de ontvanger. Daarom is het van belang om donorbloed te testen. De bloedvoorzieningsorganisatie test alle bloeddonaties nu standaard op vijf infectieziekten. Dat testen is vaak niet kosteneffectief. Doordat donorbloed zelden besmet is, moeten namelijk heel veel testen worden uitgevoerd om één besmette donatie op te sporen. Er kunnen legitieme argumenten zijn om een niet-kosteneffectieve bloeddonatietest toch te handhaven of in te voeren, maar vaak is niet duidelijk welke dat zijn. Op verzoek van de staatssecretaris van VWS heeft de Gezondheidsraad een afwegingskader opgesteld. Dat kader helpt om alle overwegingen te expliciteren, niet alleen de formele, cijfermatige criteria, maar ook de ethische en maatschappelijke factoren. Uit de uiteindelijke afweging moet helder blijken op welke gronden een niet-kosteneffectieve test wel of niet wordt aanbevolen.
Besluit: 2022-09-15 Advies Documenten: 2

Advies Verduurzaming van hulpmiddelen in de zorg

De vraag naar zorg groeit, en daarmee ook het gebruik van hulpmiddelen, zoals materialen voor wondverzorging, handschoenen, chirurgische instrumenten en diagnostische testen. Steeds vaker zijn deze voor eenmalig gebruik. De afgelopen jaren is het besef gegroeid dat de zorg duurzamer moet. De minister voor Medische Zorg en Sport vroeg de Gezondheidsraad hoe verduurzaming van hulpmiddelengebruik versneld kan worden.
Besluit: 2022-09-13 Advies Documenten: 2

Advies Evaluatie schema Rijksvaccinatieprogramma

Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) beoogt te beschermen tegen ernstige infectieziekten. Daarbij gaat het om bescherming van individuen in kwetsbare groepen, om groepsbescherming en/of om uitbannen van ernstige infectieziekten. Op verzoek van de staatssecretaris van VWS heeft de Gezondheidsraad het schema van het RVP geëvalueerd. De raad constateert dat alle vaccinaties bijdragen aan de doelen van het programma en adviseert dan ook ze allemaal te behouden. Wel kunnen een aantal vaccinatiemomenten beter verschoven worden. De voorgestelde aanpassingen hebben geen invloed op het totale aantal prikmomenten in het RVP. Met de voorgestelde verschuivingen wordt volgens de raad een optimaal vaccinatieprogramma bereikt. Daarom vindt de raad het niet wenselijk om de mogelijkheid te geven vaccinaties weg te laten uit het RVP of keuzemogelijkheden te bieden voor prikmomenten. Dat kan namelijk leiden tot verminderde bescherming van zowel individuen als groepen en tot meer uitbraken van ziektes waartegen gevaccineerd wordt. Wel adviseert de raad om sommige vaccinaties die niet in het RVP zitten, maar die voor individuen gezondheidswinst kunnen opleveren, beter bekend en toegankelijk te maken. Verder adviseert de raad om het nut te onderzoeken van inhaalvaccinaties voor jongvolwassenen die vaccinaties uit het RVP hebben gemist, zoals nu al met de vaccinatie tegen HPV gebeurt.
Besluit: 2022-09-07 Advies Documenten: 3

Advies Aanpassing doses HPV-vaccinatie

HPV-vaccinatie wordt via het Rijksvaccinatieprogramma aangeboden aan meisjes en jongens in het jaar dat ze 10 worden (twee prikken). Op korte termijn start daarnaast een inhaalvaccinatieprogramma voor jongvolwassen vrouwen en mannen (drie prikken). Op verzoek van de staatssecretaris van VWS heeft de Gezondheidsraad bekeken of het aantal prikken omlaag kan. Aanleiding daarvoor waren adviezen van de Engelse Joint Committee on Vaccination and Immunisation en de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. De raad heeft de wetenschappelijke gegevens over de werkzaamheid en effectiviteit van één, twee of drie doses vaccin beoordeeld. Daaruit concludeert de raad dat twee doses voldoende zijn voor mensen van 15 jaar en ouder: het effect van twee doses is voldoende robuust en overtuigend om de vaccinatie daartoe te beperken. Voor kinderen onder de 15 adviseert de raad het aantal prikken op twee te houden. De resultaten uit onderzoek naar het effect van één dosis zijn nog te onzeker. De raad adviseert resultaten uit lopend onderzoek naar één prik af te wachten en eventueel daarna het vaccinatieschema opnieuw te beoordelen.
Besluit: 2022-08-30 Advies Documenten: 3

Advies Voedingsnormen voor energie

De Gezondheidsraad heeft de voedingsnormen voor energie, ofwel de referentiewaarden voor de dagelijkse calorische inname, herzien. Daarbij maakt de raad onderscheid naar leeftijdsgroepen, tussen mannen en vrouwen en naar verschillende niveaus van lichamelijke activiteit. Ook is de extra energiebehoefte gespecificeerd voor zwangere vrouwen (per trimester) en voor vrouwen die borstvoeding geven. De voedingsnormen zijn grotendeels gebaseerd op de normen die de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA heeft vastgesteld en aangepast aan de gemiddelde lengte en het gemiddelde gewicht van de Nederlandse bevolking. De energiebehoefte verschilt sterk van persoon tot persoon. Leeftijd, lichaamslengte, lichaamsgewicht en activiteitenpatroon hebben hierop een grote invloed. Daarom is de gemiddelde energiebehoefte alleen geschikt voor toepassingen op groepsniveau, zoals de voedingsvoorlichting van het Voedingscentrum, en niet voor toepassing op het individu. Wel formuleert de raad in het advies aandachtspunten voor diëtisten om de energiebehoefte van een individu te schatten bij het geven van voedingsadviezen. De raad beveelt aan dat er onderzoek komt naar de mate waarin ondergewicht, overgewicht, bepaalde ziekten en/of medicijngebruik invloed hebben op de energiebehoefte. Daarover is nu namelijk weinig bekend. Bij de voedingsnormen wordt uitgegaan van gezonde mensen met een gezond gewicht. Veel mensen kampen echter met overgewicht en/of chronische ziekten.
Besluit: 2022-08-16 Advies Documenten: 2

WBO: amendement bij proefbevolkingsonderzoek naar de invoering van de niet-invasieve prenatale test (NIPT)

Het Amsterdam UMC heeft namens het NIPT Consortium een vergunning gevraagd voor het aanbieden van de niet-invasieve prenatale test aan zwangeren van 15 jaar en jonger. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hiervoor vergunning te verlenen onder de voorwaarde dat de informatie aan de zwangere en haar (gezagdragende) ouder(s) of voogd(den) wordt aangepast.
Besluit: 2022-07-15 Advies Documenten: 6

WBO: amendement bij landelijk wetenschappelijk onderzoek naar de 13 wekenecho – de IMITAS studie

De Regionale Centra voor Prenatale Screening hebben gezamenlijk een vergunning aangevraagd voor het in studieverband aanbieden van de eerste trimester-SEO aan zwangeren van 15 jaar of jonger. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hiervoor vergunning te verlenen onder de voorwaarde dat de informatie aan de zwangere en haar (gezagdragende) ouder(s) of voogd(den) wordt aangepast.
Besluit: 2022-07-15 Advies Documenten: 6

Advies Kansen voor gezondheidswinst in omgevingsbeleid

De leefomgeving heeft grote invloed op de gezondheid van mensen. De overheid streeft naar een gezonde leefomgeving, maar moet in omgevingsbeleid ook veel andere doelen meewegen. In de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en het Nationaal Milieubeleidskader (NMK) zijn die andere doelen vaak concreter geformuleerd – met harde einddoelen en tussendoelen. Daardoor dreigt gezondheid ondergeschikt te raken. De Gezondheidsraad pleit ervoor om ook voor een gezonde leefomgeving concrete einddoelen, tussendoelen en resultaatverplichtingen op te stellen. Ook bij de toepassing van normen om de blootstelling aan schadelijke stoffen te beperken kan de overheid duidelijker sturen op gezondheidswinst. In de praktijk wordt vaak alleen uitgegaan van wat wettelijk is toegestaan. Het doel van gezondheidsbescherming kan daardoor buiten beeld raken. Tot slot pleit de raad voor een betere ondersteuning van decentrale overheden. Zij krijgen onder de Omgevingswet, die naar verwachting begin 2023 in werking treedt, een grotere verantwoordelijkheid voor omgevingsbeleid. De raad adviseert om een afwegingskader te ontwikkelen, waarmee gezondheid expliciet en op gelijkwaardig niveau kan worden afgewogen tegen andere omgevingsdoelen.
Besluit: 2022-07-13 Advies Documenten: 2

Advies Screening op huidkanker

Omdat huidkanker veel voorkomt heeft de staatssecretaris van VWS, ter uitvoering van een Kamermotie, de Gezondheidsraad gevraagd of een bevolkingsonderzoek naar huidkanker is aangewezen. Voorwaarde voor het instellen van een bevolkingsonderzoek is dat het nut ervan vaststaat en dat de voordelen opwegen tegen de nadelen. Dat is bij huidkanker niet het geval, constateert de raad. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat een dergelijk programma zinvol is. De toegevoegde waarde van een bevolkingsonderzoek is naar verwachting klein, omdat veel gevallen al in een vroeg stadium worden opgespoord en er weinig mensen aan overlijden. De zorg voor mensen met een verdacht plekje op hun huid start meestal bij de huisarts. Die maakt een risico-afweging en behandelt de plek zelf of verwijst door naar de dermatoloog. Mensen bij wie de verdenking bestaat op een familiaire of erfelijke aanleg voor melanomen krijgen een periodiek onderzoek van de huid en genetische diagnostiek aangeboden. Met de huidige opsporing en behandeling van verdachte plekjes is de overlevingskans van huidkanker hoog. Overmatige blootstelling aan zonlicht en zonverbranding in combinatie met een lichte huid vormen de belangrijkste risicofactoren voor huidkanker. Gedrag kan het risico dan ook aanzienlijk verkleinen (niet langdurig in de zon, huid bedekken, smeren met hoge beschermingsfactor). De Stuurgroep Huidkankerzorg Nederland en het RIVM werken aan intensievere voorlichting. De Gezondheidsraad onderschrijft het belang van gedragsverandering en voorlichting. Mogelijk kunnen in de toekomst apps voor verdachte huidafwijkingen een rol spelen in de opsporing van huidkanker. Dit vraagt echter nog meer ontwikkeling en onderzoek.
Besluit: 2022-07-05 Advies Documenten: 2

Hoogspanningslijnen en gezondheid: neurodegeneratieve ziekten

In Nederland geldt een voorzorgbeleid voor de afstand tussen hoogspanningslijnen en woningen om blootstelling aan magnetische velden in de woonomgeving te beperken. Dat beleid is mede gebaseerd op eerdere conclusies van de Gezondheidsraad dat leukemie zich mogelijk vaker voordoet bij kinderen die dichtbij hoogspanningslijnen wonen. Op verzoek van de minister van IenW heeft de Gezondheidsraad nu ook gekeken naar het risico op de neurodegeneratieve ziekten alzheimer, ALS, parkinson en MS. In de beschikbare gegevens zijn geen aanwijzingen gevonden voor een verhoogd risico op de vier onderzochte neurodegeneratieve ziekten in de buurt van hoogspanningslijnen. De commissie ziet daarom geen reden om het bestaande voorzorgbeleid en de aanbevolen uitbreiding daarvan naar onder meer ondergrondse hoogspanningskabels en transformatorstations nog verder uit te breiden. De raad heeft ook gekeken naar blootstelling aan magnetische velden bij bijvoorbeeld elektriciteitsbedrijven, waar de blootstellingsniveaus hoger kunnen zijn dan in de woonomgeving. In onderzoek naar beroepsmatige blootstelling zijn aanwijzingen gevonden voor een verhoogd risico op ALS en alzheimer. Omdat niet duidelijk is vanaf welk niveau het risico mogelijk verhoogd is, adviseert de Gezondheidsraad om de beroepsmatige blootstelling aan magnetische velden uit voorzorg zo laag als redelijkerwijs mogelijk is te houden. Gelijktijdig met het advies over neurodegeneratieve ziekten, heeft de Gezondheidsraad ook een advies uitgebracht over hoogspanningslijnen en het risico op kanker bij volwassenen.
Besluit: 2022-06-29 Advies Documenten: 2

Advies Hoogspanningslijnen en gezondheid: kanker bij volwassenen

In Nederland geldt een voorzorgbeleid voor de afstand tussen hoogspanningslijnen en woningen om blootstelling aan magnetische velden in de woonomgeving te beperken. Dat beleid is mede gebaseerd op eerdere conclusies van de Gezondheidsraad dat leukemie zich mogelijk vaker voordoet bij kinderen die dichtbij hoogspanningslijnen wonen. Op verzoek van de minister van IenW heeft de Gezondheidsraad nu ook gekeken naar het risico op leukemie en andere vormen van kanker bij volwassenen. In de beschikbare gegevens zijn voor de meeste onderzochte vormen van kanker geen aanwijzingen gevonden voor een verhoogd risico. Leukemie treedt mogelijk wel vaker op bij volwassenen die dichtbij hoogspanningslijnen wonen, net als bij kinderen. De Gezondheidsraad beschouwt dit als een extra argument voor het bestaande voorzorgbeleid voor hoogspanningslijnen en de aanbevolen uitbreiding daarvan naar onder meer ondergrondse hoogspanningskabels en transformatorstations. De raad heeft ook gekeken naar blootstelling aan magnetische velden bij bijvoorbeeld elektriciteitsbedrijven, waar de blootstellingsniveaus hoger kunnen zijn dan in de woonomgeving. In onderzoek naar beroepsmatige blootstelling zijn aanwijzingen gevonden voor een verhoogd risico op leukemie en enkele andere vormen van kanker. Omdat niet duidelijk is vanaf welk niveau het risico mogelijk verhoogd is, adviseert de Gezondheidsraad om de beroepsmatige blootstelling aan magnetische velden uit voorzorg zo laag als redelijkerwijs mogelijk is te houden. Gelijktijdig met het advies over neurodegeneratieve ziekten, heeft de Gezondheidsraad ook een advies uitgebracht over hoogspanningslijnen en het risico op neurodegeneratieve ziekten.
Besluit: 2022-06-29 Advies Documenten: 2

Advies Preventie en vroege behandeling van eetstoornissen

Eetstoornissen, zoals anorexia nervosa, boulimia nervosa, eetbuistoornis en de vermijdende of restrictieve voedselinnamestoornis ARFID, zijn ernstige psychiatrische aandoeningen die ook vaak ernstige lichamelijke gevolgen hebben. Gemiddeld duurt het vier jaar voor iemand passende hulp krijgt. Gebrek aan kennis bij jongeren, hun ouders en professionals, lange wachtlijsten en een versnipperd zorgaanbod zijn daaraan debet. De raad adviseert de preventie vooral te richten op het vergroten van de mentale weerbaarheid van jongeren, onder andere door hun zelfvertrouwen te verbeteren en hen te leren verantwoord en kritisch om te gaan met (sociale) media. Van belang is dat jongeren zelf eerder beseffen dat ze ziek zijn en dat hun omgeving het sneller opmerkt. Een goed screeningsinstrument is nodig voor de vroege herkenning. Verder valt winst te behalen met een laagdrempelig behandelaanbod, dat meteen kan starten. Dat voorkomt dat klachten erger worden en helpt de wachttijd voor specialistische behandeling te overbruggen of dergelijke behandeling zelfs overbodig te maken. De Gezondheidsraad adviseert een landelijk uniforme aanpak van eetstoornissen, die op regionaal of gemeentelijkniveau uitgevoerd kan worden. De raad adviseert te investeren in onderzoek naar vroege herkenning van eetstoornissen, naar effectieve interventies en samenloop met andere ziekten.
Besluit: 2022-06-28 Advies Documenten: 2

WBO: amendement bij onderzoek naar gepersonaliseerde darmkankerscreening

Begin 2022 heeft het Erasmus MC vergunning gevraagd voor aanpassing van het onderzoek. Op basis van nieuwe gegevens willen de onderzoekers nu de grenswaarden voor indeling in de drie groepen wijzigen. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad is positief over deze aanpassing en adviseert de staatssecretaris ook hiervoor vergunning te verlenen.
Besluit: 2022-05-12 Advies Documenten: 6

Medische crowdfunding

Het staat iedereen vrij een medische crowdfundingactie te starten. Mensen die zelf de financiële middelen niet hebben, kunnen op die manier toegang krijgen tot hulpmiddelen en medische behandelingen die vanwege het gebrek aan bewijs over de effectiviteit en veiligheid niet worden vergoed door de zorgverzekeraar. De slagingskans van de behandeling waarvoor de medische crowdfundingactie is gestart, wordt echter vaak te rooskleurig gepresenteerd. Medische crowdfunding is een laagdrempelige manier van online geld inzamelen voor persoonlijke medische doeleinden. Iedereen met toegang tot internet kan een crowdfundingactie beginnen. Vaak is er een directe relatie tussen de donateurs en initiatiefnemer of begunstigde, waarbij er geen tussenpersoon is die toezicht houdt. Crowdfundingplatforms hebben een puur faciliterende rol. Overtuiging van potentiële donateurs Medische crowdfunding biedt diverse kansen en voordelen. Zo kan een actie toegang tot een medische behandeling bieden, en kunnen initiatiefnemers en donateurs iets zinvols voor een ander doen. Daartegenover staan ook risico’s. Vaak schetsen initiatiefnemers (te) rooskleurige beelden over de slagingskans van een behandeling. Ook delen zij veel persoonlijke informatie over de begunstigde, wat tot privacy verlies kan leiden. Dit is vooral problematisch wanneer een actie wordt gestart namens iemand die daarvoor zelf geen toestemming kan geven, zoals een kind. Ook komt er door medische crowdfundingacties nog meer nadruk te liggen op de eigen verantwoordelijkheid. Dit kan een negatieve invloed hebben op het draagvlak voor het solidariteitsprincipe als uitgangspunt voor het zorgverzekeringsstelsel. Onjuiste basis voor keuzes Op de crowdfundingplatforms is (medische) informatie te vinden over ziektes, diagnostische methodes en behandelingen. Deze informatie blijkt niet altijd realistisch te zijn, omdat het wetenschappelijk bewijs over effectiviteit en de veiligheid van de behandelingen ontbreekt. Bij medische crowdfunding hebben initiatiefnemers vaak de neiging om de kans op succes van de behandeling aan te dikken. Met een positieve uitspraak over de slagingskans van een behandeling hopen zij de kans op donaties te vergroten, en zo een succesvolle uitkomst van de medische crowdfundingactie te bereiken. Via crowdfundingplatforms kan deze misinformatie zich echter razendsnel verspreiden onder potentiële initiatiefnemers, groepen patiënten en potentiële donateurs. Het gevaar ontstaat dat deze vervolgens keuzes maken op basis van onjuiste informatie of valse hoop. Eerlijke informatie en juiste verwachtingen Volgens het CEG valt er winst te behalen in het verbreden van de taakopvatting van crowdfundingplatforms. En hen verantwoordelijk te maken voor goede informatievoorziening. Zo kunnen mensen worden beschermd tegen onjuiste informatie en irreële verwachtingen. Het beginsel van geïnformeerde keuze brengt ook voor zorgaanbieders een informatieplicht met zich mee. Dat geldt zowel voor de zorgaanbieder in het buitenland die de behandeling verricht, als voor de behandelend arts in Nederland. De overheid doet er goed aan om crowdfundingacties te monitoren: ze kunnen een signaal zijn dat het zorgstelsel niet meer naar behoren functioneert.
Besluit: 2022-04-11 Advies Documenten: 3

Inzet Moderna-vaccin bij kinderen van 6 tot en met 11 jaar

Op 10 december 2021 heeft de Gezondheidsraad geadviseerd om vaccinatie tegen COVID-19 beschikbaar te stellen aan kinderen van 5 tot en met 11 jaar. Op 19 januari 2022 heeft de raad het advies geactualiseerd en geconcludeerd dat ook bij de epidemiologische situatie waarin de omikronvariant dominant is vaccinatie van 5 tot en met 11-jarigen zinvol is, vooral voor degenen die nog geen COVID-19 hebben gehad. Op dat moment was alleen het BioNTech/Pfizer-vaccin goedgekeurd voor gebruik bij kinderen van 5 tot en met 11 jaar. De raad heeft vastgesteld dat dat vaccin voor deze groep voldoende werkzaam en veilig is. Op 24 februari 2022 heeft het Europees medicijnagentschap EMA het Moderna-vaccin goedgekeurd voor kinderen van 6 tot en met 11 jaar. Op verzoek van de minister van VWS adviseert de Gezondheidsraad over de inzet van het Moderna-vaccin bij deze leeftijdsgroep. Er zijn op dit moment nog beperkte gegevens beschikbaar over de werkzaamheid en veiligheid van vaccinatie met het Moderna-vaccin bij kinderen van 6 tot en met 11 jaar. Daarom, en omdat het BioNTech/Pfizer-vaccin in voldoende mate beschikbaar is, adviseert de raad om het Moderna-vaccin niet in te zetten bij kinderen van 6 tot en met 11 jaar.
Besluit: 2022-04-07 Advies Documenten: 4

Toepassingskader revaccinatie tegen COVID-19

De bescherming die COVID-19-vaccinatie biedt tegen ernstige ziekte en sterfte neemt af na verloop van tijd. Een extra vaccinatie zorgt ervoor dat de bescherming weer toeneemt, maar dat effect is tijdelijk. Door vaccinatie nog een keer te herhalen (revaccinatie) neemt de bescherming weer toe. Op 18 februari 2022 adviseerde de Gezondheidsraad om zo’n revaccinatie aan te bieden aan 70-plussers en de meest kwetsbare groepen en op 25 maart om revaccinatie ook beschikbaar te stellen voor 60- tot en met 69-jarigen. Er is op dit moment volgens de Gezondheidsraad geen aanleiding om andere groepen te revaccineren. Ook is het volgens de raad niet noodzakelijk om de komende tijd de immuniteit van de gehele bevolking continu op peil te houden door middel van periodieke revaccinaties. In plaats daarvan adviseert de raad een werkwijze waarbij specifieke doelgroepen snel gerevaccineerd kunnen worden als de epidemiologische situatie daar aanleiding toe geeft. Ter ondersteuning van de besluitvorming daarover heeft de Gezondheidsraad een kader opgesteld waarmee beoordeeld kan worden welke groep op welk moment in aanmerking komt voor revaccinatie.
Besluit: 2022-03-25 Advies Documenten: 7

Vervolgadvies tweede boostervaccinatie tegen COVID-19

De bescherming die COVID-19-vaccinatie biedt tegen ernstige ziekte en sterfte neemt af na verloop van tijd. Een extra vaccinatie zorgt ervoor dat de bescherming weer toeneemt, maar dat effect is tijdelijk. Door vaccinatie nog een keer te herhalen (revaccinatie) neemt de bescherming weer toe. Eerder adviseerde de Gezondheidsraad om zo’n revaccinatie aan te bieden aan 70-plussers en de meest kwetsbare groepen, omdat zij een hoger risico lopen op ernstige ziekte en sterfte door COVID-19 en doordat het aantal besmettingen waarschijnlijk nog hoog zou zijn op het moment dat de bescherming van de booster bij hen afneemt. Doordat de besmettingsgolf door de omikronvariant langer aanhoudt dan verwacht, speelt dit scenario nu ook voor mensen van 60 tot en met 69 jaar. Bij hen zal de bescherming door de booster zijn afgenomen op het moment dat het aantal besmettingen waarschijnlijk nog hoog is. Dat kan in deze groep, die een hoger risico loopt op een ernstig beloop van COVID-19 dan mensen onder de 60, leiden tot een toename van het aantal ziekenhuisopnames. De Gezondheidsraad adviseert daarom om een tweede booster (revaccinatie) beschikbaar te stellen voor mensen van 60 tot en met 69 jaar die dat willen en die langer dan 3 maanden geleden een vaccinatie hebben gehad of COVID-19 hebben doorgemaakt.
Besluit: 2022-03-25 Advies Documenten: 7

Kernadvies Beweegadvies voor kinderen van nul tot en met vier jaar oud

In 2017 heeft de Gezondheidsraad beweegrichtlijnen opgesteld voor kinderen vanaf 4 jaar, volwassenen en ouderen. Op verzoek van de minister voor Medische Zorg en Sport is de Gezondheidsraad nagegaan of er op basis van de wetenschap richtlijnen opgesteld kunnen worden voor kinderen onder de 4 jaar. Bij kinderen van 0 tot en met 3 jaar is weinig onderzoek gedaan naar bewegen en gezondheid. Het is wel duidelijk dat meer bewegen en minder stilzitten samengaan met een betere gezondheid en ontwikkeling, maar het is niet mogelijk om kwantitatieve richtlijnen uit af te leiden. De Gezondheidsraad adviseert daarom om meer onderzoek te doen. In afwachting daarvan kan een recent rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) houvast bieden aan bijvoorbeeld de jeugdgezondheidzorg en de kinderopvang. De WHO heeft gebruikgemaakt van deskundigen om toch tot kwantitatieve beweegadviezen te komen. De Gezondheidsraad heeft ook gekeken naar bewegen en gezondheid bij kinderen van 4 jaar. De raad adviseert om de bestaande richtlijnen voor deze groep, zoals opgenomen in Beweegrichtlijnen 2017, aan te vullen met de inzichten van de WHO.
Besluit: 2022-02-22 Advies Documenten: 4

Tweede boostervaccinatie tegen COVID-19

Vanaf november 2021 wordt een eerste boostervaccinatie tegen COVID-19 aangeboden aan iedereen boven de 18 jaar. De booster zorgt ervoor dat de bescherming tegen ernstige ziekte weer toeneemt. Omdat dat effect tijdelijk is, heeft de minister van VWS gevraagd of het nodig is om alle volwassenen een tweede boostervaccinatie aan te bieden. Volgens de Gezondheidsraad is dat niet nodig. De omikronvariant van het SARS-CoV-2-virus is minder ziekmakend dan eerdere varianten en de besmettingsgolf neemt naar verwachting af. Voor de algemene bevolking is de verwachte gezondheidswinst door een tweede boostervaccinatie daarom gering. De Gezondheidsraad adviseert om de meest kwetsbare volwassenen wel een tweede boostervaccinatie aan te bieden. Het gaat om mensen van 70 jaar en ouder, bewoners van verpleeghuizen, volwassenen met downsyndroom en volwassenen met een ernstige immuunstoornis. Dit is mede uit voorzorg. Er is grote onzekerheid over het verloop van het aantal besmettingen. Kwetsbare groepen lopen een groter risico op ernstige ziekte en een deel van hen heeft de eerste booster zo’n drie maanden geleden gekregen, waardoor de bescherming inmiddels is afgenomen. Daardoor zou een toename in het aantal besmettingen toch tot ziekenhuisopnames kunnen leiden onder deze groepen, ondanks dat omikron mild is.
Besluit: 2022-02-18 Advies Documenten: 8

Advies Langdurige klachten na COVID-19

Een deel van de COVID-19-patiënten houdt klachten. Dit wordt vaak long (langdurige) COVID genoemd of het post-COVID-syndroom. De Gezondheidsraad heeft de wetenschappelijke literatuur hierover in kaart gebracht. Daarin worden uiteenlopende klachten beschreven, die soms maanden aanhouden, en na verloop van tijd kunnen afnemen. De beschikbare onderzoeken bevatten nog veel onzekerheden. Wel is duidelijk dat het post-COVID-syndroom naast gevolgen voor de patiënten zelf, ook implicaties heeft voor de zorg. Om beter in te kunnen zetten op preventie, diagnostiek en behandeling is aanvullend onderzoek nodig. Ook adviseert de Gezondheidsraad om te zorgen voor bredere bekendheid van het post-COVID-syndroom en de huidige zorg voor patiënten goed te monitoren.
Besluit: 2022-02-14 Advies Documenten: 2

Kernadvies Mentale gevolgen van de coronapandemie: een eerste inventarisatie

De Gezondheidsraad heeft de stand van de wetenschap in kaart gebracht in het eerste jaar van de coronapandemie. Vooral jongvolwassenen, ouderen en beroepsgroepen die onder druk staan, zoals zorgpersoneel, hebben vaker last van mentale klachten. Daarnaast hebben meer mensen te maken gekregen met omstandigheden die de kans op mentale klachten vergroten, zoals financiële onzekerheid, onveilige thuissituaties en leerachterstanden. Het beeld dat naar voren komt, geeft reden tot zorg, vindt de raad. Van belang is de ontwikkelingen goed te blijven volgen en ook te bezien of de genomen initiatieven om de mentale gezondheid te versterken effectief en afdoende zijn. Daarnaast adviseert de commissie om geen nieuwe interventies te ontwikkelen, maar te zorgen voor implementatie van bestaande effectieve en laagdrempelige interventies. Ook is van belang te zorgen voor toegankelijke ondersteuning van kwetsbare groepen en voor continuïteit in het hulpaanbod, ondersteund met langjarige financiering.
Besluit: 2022-02-14 Advies Documenten: 4

Advies Betekenis van exposoomonderzoek voor beleid

Onderzoek naar de relatie tussen leefomgeving en gezondheid richt zich vaak op het begrijpen van de effecten van één aspect van de leefomgeving op een bepaalde ziekte. Bij exposoomonderzoek wordt gekeken naar de invloed van verschillende aspecten tegelijkertijd. Het gaat daarbij om fysieke omgevingsfactoren (zoals luchtverontreiniging, medicijnen en groen in de leefomgeving), sociale omgevingsfactoren (zoals opleidingsniveau en gezinssamenstelling), gedrag (zoals voedingsgewoonten en lichamelijke activiteit) en stoffen die worden gevormd in het lichaam zelf (bijvoorbeeld door stofwisseling, door veroudering of door afweerreacties). Deze integrale benadering biedt volgens de Gezondheidsraad kansen om effectievere preventieve en gezondheidsbevorderende strategieën te ontwikkelen. Bijvoorbeeld doordat het onderzoek de stapeling van en interacties tussen diverse omgevingsfactoren in beeld brengt. Ook kan exposoomonderzoek mogelijk nieuwe risico’s opsporen, bijvoorbeeld risico’s die ontstaan door de introductie van bepaalde innovaties. De resultaten van dergelijk onderzoek kunnen gezondheidswinst opleveren, mits het gezondheids- en omgevingsbeleid en het exposoomonderzoek op elkaar aansluiten. De Gezondheidsraad doet aanbevelingen om de resultaten van exposoomonderzoek beter te benutten voor beleid.
Besluit: 2022-02-09 Advies Documenten: 3

Boostervaccinatie van adolescenten tegen COVID-19

Boostervaccinatie bij 12- tot en met 17-jarigen levert slechts zeer beperkte gezondheidswinst op, ook voor adolescenten die onder een hoogrisicogroep vallen. Als gevaccineerde adolescenten een omikroninfectie krijgen, verloopt die over het algemeen mild en is de kans op ziekenhuisopname minimaal. Ook het risico dat een gevaccineerde adolescent MIS-C krijgt na een infectie met de omikronvariant is zeer klein. Bovendien brengt vaccinatie het risico met zich mee op de zeldzame bijwerking myocarditis. Het Europees medicijnagentschap EMA heeft voor adolescenten de voordelen nog niet afgewogen tegen de risico’s, waardoor inzet van het vaccin off-label zou zijn. Bij het advies van de Gezondheidsraad uit de zomer van 2021 om de primaire vaccinatie beschikbaar te stellen aan adolescenten, was een belangrijk argument dat dit duidelijke indirecte gezondheidswinst zou opleveren. In de huidige situatie waarin veel beperkende maatregelen zijn losgelaten en de omikronvariant dominant is, biedt boostervaccinatie geen relevante indirecte gezondheidswinst meer voor deze groep. Ook verwacht de raad geen belangrijk effect van boostervaccinatie van adolescenten op de verspreiding van het virus in de bevolking. De raad concludeert daarom dat er geen medisch-wetenschappelijke reden is om boostervaccinatie aan te bieden aan alle 12- tot en met 17-jarigen. Wel adviseert de raad om individueel maatwerk mogelijk te maken voor adolescenten met een ernstige afweerstoornis en adolescenten die een booster willen om kwetsbare familieleden te beschermen. Of voor adolescenten die willen reizen naar landen waar de booster verplicht is maatwerk mogelijk moet zijn, valt buiten het mandaat van de Gezondheidsraad.
Besluit: 2022-02-04 Advies Documenten: 4

Actualisatie advies vaccinatie van 5- tot en met 11-jarigen tegen COVID-19

Begin december adviseerde de raad om vaccinatie tegen COVID-19 beschikbaar te stellen aan (de ouders van) kinderen van 5 tot en met 11 jaar die dit willen. Sindsdien hebben we te maken met een nieuwe virusvariant (omikron) en met een toegenomen aantal kinderen dat al COVID-19 heeft gehad. Daarom heeft de raad gekeken of het advies op basis van de huidige situatie nog steeds geldt. Dat is het geval. Vergeleken met eerdere varianten verloopt een infectie met de omikronvariant doorgaans milder, met een kleinere kans op ziekenhuisopname. Vaccinatie beschermt goed tegen ernstige COVID-19 door de omikronvariant, maar minder goed tegen mildere vormen van de ziekte. In december schatte de raad dat zonder vaccinatie ongeveer 150 gevallen van het ernstige ziektebeeld MIS-C door COVID-19 zouden optreden. Destijds had de helft van de kinderen al een besmetting doorgemaakt; inmiddels is dit opgelopen tot twee derde. Daarom stelt de raad deze schatting bij naar ongeveer 100. De raad vindt dit nog steeds een belangrijk gezondheidsrisico. MIS-C kan ook ontstaan na COVID-19 met milde of zelfs zonder ziekteverschijnselen. Het is aannemelijk dat vaccinatie hiertegen goede bescherming biedt. Daarom blijft de raad bij zijn eerdere advies om vaccinatie beschikbaar te stellen aan (ouders van) kinderen van 5 tot en met 11 jaar die dit willen. Kinderen bij wie een PCR-test heeft uitgewezen dat zij COVID-19 hadden, zijn door hun afweer beschermd tegen MIS-C. Zij hoeven zich dus niet om deze reden te laten vaccineren. De raad kan zich echter voorstellen dat er andere redenen zijn waarom ouders hun kind willen laten vaccineren, bijvoorbeeld voorkomen van besmetting van kwetsbare huisgenoten of anderen.
Besluit: 2022-01-19 Advies Documenten: 6

Inzet vaccin van Janssen als booster

Het Europees geneesmiddelenagentschap EMA heeft onlangs positief geoordeeld over gebruik van het vaccin van Janssen als boosterprik. De minister van VWS heeft de Gezondheidsraad gevraagd hierover te adviseren. Een booster met het vaccin van Janssen leidt tot een toename in bescherming tegen corona-infecties, vergeleken met een enkele dosis van dit vaccin. Ook is het vaccin als booster voldoende veilig. Wel bestaat een risico op een zeldzame ernstige bijwerking (trombose in combinatie met een laag aantal bloedplaatjes) die naar verhouding vaker bij jongere mensen voorkomt. Hoe groot dat risico na boosten is, is nog niet bekend. Boosten met het Janssen-vaccin lijkt echter in eerste instantie tot een lagere toename in antistoffen te leiden dan boosten met een mRNA-vaccin, met name bij mensen die ook als eerste prik het vaccin van Janssen kregen. Onduidelijk is nog wat het effect van de booster is op het niveau van de antistoffen na enkele maanden. Bij primaire vaccinatie met het Janssen-vaccin wordt gezien dat de antistoffen in de eerste maanden na vaccinatie toenemen. Of dat na boosten ook gebeurt is nog onzeker. De raad adviseert om vooralsnog te blijven kiezen voor mRNA-vaccins als boosters. De raad realiseert zich dat er andere dan wetenschappelijke redenen kunnen zijn om toch het Janssen-vaccin als booster aan te bieden. Zo kunnen transport of bewaarmogelijkheden een rol spelen. Ook zijn er mensen die geen booster met een vaccin van het mRNA-type willen. De keuze om in dergelijke gevallen het vaccin van Janssen als booster aan te bieden moet afgewogen worden tegen de onzekerheid rond de mate van bescherming die dat biedt, vindt de raad. De raad benadrukt dat de wetenschappelijke gegevens over de bescherming van de vaccins sterk in ontwikkeling zijn. Nieuwe inzichten kunnen leiden tot een andere afweging.
Besluit: 2021-12-24 Advies Documenten: 5

Vaccinatie tegen COVID-19 met het Novavax-vaccin bij volwassenen

Onlangs heeft het Europese geneesmiddelenagentschap EMA positief geadviseerd over markttoelating van het vaccin tegen COVID-19 van fabrikant Novavax voor mensen van 18 jaar en ouder. De minister van VWS heeft de Gezondheidsraad gevraagd te adviseren over de inzet van dit vaccin in Nederland. De gegevens over de werkzaamheid en de veiligheid van het Novavax-vaccin zijn vergelijkbaar met die van de mRNA-vaccins (Pfizer en Moderna) bij toelating vorig jaar. De bescherming tegen ziekte is 60-90% en de bijwerkingen zijn doorgaans mild (over eventuele zeldzame bijwerkingen op lange termijn is nog niets bekend). Maar het onderzoek naar het vaccin van Novavax vond plaats toen vooral de alfa- en betavariant van het virus circuleerden. Inmiddels zijn er nieuwe varianten die veel besmettelijker zijn. De Gezondheidsraad verwacht dat de bescherming van het Novavax-vaccin tegen deze varianten lager zal liggen, net als bij de andere vaccins. Over de bescherming die de mRNA-vaccins bieden tegen de omikronvariant verschijnen inmiddels de eerste onderzoeksgegevens. Over de bescherming van het Novavax-vaccin tegen de omikronvariant is nog niets bekend. De raad adviseert mensen die nog niet gevaccineerd zijn tegen COVID-19 bij voorkeur de vaccins van BioNTech/Pfizer en van Moderna te geven, tot meer bekend is over de werkzaamheid van het vaccin van Novavax tegen de omikronvariant. Het Novavax-vaccin kan een alternatief zijn voor mensen die bezwaar hebben tegen inenting met een mRNA-vaccin. Het vaccin van Novavax is een eiwitvaccin, dat deels met nieuwe technieken is gemaakt. Er zijn twee doses nodig voor een primaire vaccinatieserie met minimaal drie weken tussen de eerste en tweede prik.
Besluit: 2021-12-23 Advies Documenten: 5

WBO: onderzoek naar gepersonaliseerde darmkankerscreening

Sinds 2014 kent Nederland een bevolkingsonderzoek naar darmkanker waarbij mensen van 55 tot en met 75 jaar iedere twee jaar een uitnodiging krijgen zich te laten screenen. Bij die screening wordt gekeken of er bloed (hemoglobine) in de ontlasting zit, omdat dat een aanwijzing kan zijn voor (een voorstadium van) darmkanker. Het Erasmus MC wil onderzoeken of het rendement van het bevolkingsonderzoek verbetert als het screeningsinterval (de periode tussen twee opeenvolgende screeningen) wordt afgestemd op het risico dat een deelnemer loopt op het ontwikkelen van (een voorstadium van) darmkanker. Mensen met een relatief hoger risico krijgen na een jaar opnieuw een uitnodiging, mensen met een relatief laag risico na twee jaar en mensen met een zeer laag risico na drie jaar. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad stelt vast dat het onderzoek wetenschappelijk deugdelijk is en dat er geen grote risico’s aan zitten voor de deelnemers. Ook voldoet het aan de regels voor medisch handelen. Daarom adviseert zij de staatssecretaris om de gevraagde vergunning te verlenen.
Besluit: 2021-12-20 Advies Documenten: 9

Evaluatie hielprikscreening: beoordelingskader en eerste inventarisatie

In Nederland worden pasgeborenen met de hielprik gescreend op 25 ernstige en zeldzame aandoeningen. Met vroege opsporing kan ernstige schade aan de ontwikkeling van het kind worden beperkt of voorkomen. Op verzoek van de staatssecretaris van VWS heeft de Gezondheidsraad criteria opgesteld voor de evaluatie van hielprikscreening en een eerste evaluatie uitgevoerd van 11 van de 25 aandoeningen. De raad is positief: voor de meeste van de 11 geëvalueerde aandoeningen geldt dat uit wetenschappelijke gegevens blijkt dat screening aanmerkelijke gezondheidswinst oplevert en dat dat opweegt tegen de nadelen die ook aan screening kleven, zoals het risico op uitslagen die niet blijken te kloppen. Voor de toekomstbestendigheid van het hielprikprogramma is het volgens de Gezondheidsraad van belang om alle aandoeningen periodiek te evalueren en op basis daarvan zo nodig aanpassingen te doen. Daarvoor is nodig dat er meer gegevens worden verzameld en geregistreerd en dat er meer onderzoek wordt gedaan naar effecten van screening op de lange termijn.
Besluit: 2021-12-14 Advies Documenten: 10

Vaccinatie van 5- tot en met 11-jarigen tegen COVID-19

Om tot een advies te komen over vaccinatie van kinderen van 5-11 jaar heeft de Gezondheidsraad de voordelen van vaccinatie afgewogen tegen de nadelen, op basis van de gegevens die tot nu toe beschikbaar zijn. Uiteindelijk is de verhouding tussen gezondheidswinst en mogelijke bijwerkingen voor het individuele kind voldoende gunstig vindt de raad. Het belangrijkste voordeel van vaccinatie is dat aannemelijk is dat dit voorkomt dat een kleine groep kinderen ernstige COVID-19 krijgt of een ernstige ontstekingsreactie in de vitale organen (MIS-C) waarvoor ziekenhuis- of zelfs ic-opname nodig is. Om hoeveel kinderen dit precies gaat is niet te zeggen, maar de raad schat dat het kan gaan om 100 tot 150 gevallen van MIS-C. Verder ondervinden kinderen indirect gezondheidsnadeel door de pandemie: beperkte toegang tot bijvoorbeeld school, sport en sociale contacten kan leiden tot een slechtere (mentale) gezondheid en sociaal-emotionele ontwikkeling en tot leerachterstanden. Vaccinatie kan dit deels voorkomen, al is niet te zeggen in welke mate. Tegenover de gezondheidswinst staan relatief beperkte nadelen, volgens de raad. De meeste kinderen zullen na vaccinatie kortdurend last hebben van vermoeidheid, hoofdpijn, spierpijn of koorts. De kans op zeldzame bijwerkingen, zoals myocarditis (ontsteking van de hartspier) is volgens de raad zeer laag. De Gezondheidsraad vindt het van belang dat er begrijpelijke informatie is voor ouders en kinderen en dat alle vormen van drang vermeden worden. De raad vindt dat de keuze om al dan niet gebruik te maken van het aanbod van vaccinatie niet mag leiden tot uitsluiting van school of sociale uitsluiting van kinderen.
Besluit: 2021-12-10 Advies Documenten: 10

Vaccinatie werknemers: rotavirus

In juni 2021 adviseerde de Gezondheidsraad om alle kinderen te vaccineren tegen rotavirus. In het verlengde daarvan heeft de raad beoordeeld of vaccinatie tegen rotavirus zou moeten worden aangeboden aan werknemers, ter bescherming van zichzelf of ter bescherming van anderen, zoals kwetsbare groepen waarmee ze tijdens hun werk of daarbuiten in aanraking komen. Gebruik bij werknemers zou off-label zijn, omdat vaccins tegen rotavirus alleen zijn geregistreerd voor gebruik bij zeer jonge kinderen. Werknemers in bijvoorbeeld de kinderopvang, het speciaal onderwijs en in zorginstellingen lopen een hoger risico om blootgesteld te worden aan rotavirus. Voor volwassenen vormen rotavirusinfecties in het algemeen echter geen belangrijk gezondheidsprobleem en werknemers lopen ten opzichte van de algemene bevolking geen groter risico er ernstig ziek van te worden. Er is dan ook geen reden om werknemers te vaccineren ter bescherming van zichzelf. Omdat het aannemelijk is dat volwassenen na vaccinatie nog steeds besmet kunnen raken en het rotavirus door kunnen geven – zoals ook het geval is na een natuurlijke infectie – ziet de Gezondheidsraad ook geen reden om werknemers te vaccineren ter bescherming van anderen.
Besluit: 2021-12-07 Advies Documenten: 10

1-broompropaan

De stof 1-broompropaan wordt onder meer gebruikt als chemisch tussenproduct bij de vervaardiging van pesticiden, smaakstoffen en geurstoffen. De Gezondheidsraad heeft beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat 1-broompropaan kankerverwekkend is. De raad concludeert dat het bewijs beperkt is en adviseert 1-broompropaan te classificeren in gevarencategorie 2: stoffen die ervan verdacht worden kankerverwekkend te zijn voor mensen. Ook heeft de Gezondheidsraad beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat 1-broompropaan mutageen is, dat wil zeggen dat het erfelijk materiaal in cellen blijvend kan veranderen. Daar zijn onvoldoende aanwijzingen voor. Daarom beveelt de raad aan om 1-broompropaan niet te classificeren als mutageen in geslachtscellen. De publicatie 1-bromopropane; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity is uitgebracht in het Engels en heeft een Nederlandstalige samenvatting.
Besluit: 2021-12-06 Advies Documenten: 8

1-tert-butoxypropan-2-ol

De Gezondheidsraad heeft beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat 1-tert-butoxypropan-2-ol kankerverwekkend is. De raad concludeert dat het bewijs beperkt is en adviseert 1-tert-butoxypropan-2-ol te classificeren in gevarencategorie 2: stoffen die ervan verdacht worden kankerverwekkend te zijn voor mensen. Ook heeft de Gezondheidsraad beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat 1-tert-butoxypropan-2-ol mutageen is, dat wil zeggen dat het erfelijk materiaal in cellen blijvend kan veranderen. Daar zijn onvoldoende aanwijzingen voor. Daarom beveelt de raad aan om 1-tert-butoxypropan-2-ol niet te classificeren als mutageen in geslachtscellen. De publicatie 1-tert-butoxypropan-2-ol; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity is uitgebracht in het Engels en heeft een Nederlandstalige samenvatting.
Besluit: 2021-12-06 Advies Documenten: 8

COVID-19-vaccinatie van jonge kinderen met verhoogd medisch risico

Een deel van de kinderen van 5-11 jaar heeft een verhoogd risico op een ernstig beloop van COVID-19. Het betreft bijvoorbeeld kinderen met een chronische longaandoening, aangeboren hartafwijkingen en downsyndroom. Zij hebben een grotere kans op ziekenhuisopname en lopen ook een hoger risico om een ernstige ontstekingsreactie in de organen (MIS-C) te krijgen na infectie met SARS-CoV-2. Daarom adviseert de Gezondheidsraad deze kinderen te vaccineren tegen COVID-19. Omdat deze kinderen vanwege hun aandoening vrijwel altijd onder behandeling van een kinderarts zijn, adviseert de raad de selectie bij de kinderartsen te leggen. Onlangs heeft het Europees Medicijn Agentschap (EMA) het BioNTech/Pfizer-vaccin tegen COVID-19 in aangepaste dosering goedgekeurd voor gebruik bij kinderen van 5 tot en met 11 jaar. Dit vaccin werkt goed en is voldoende veilig. De eerste kinderdoses van het vaccin worden in de loop van december verwacht. De raad adviseert die in te zetten voor deze groep kinderen. Binnenkort adviseert de Gezondheidsraad over eventuele vaccinatie van gezonde kinderen tegen COVID-19.
Besluit: 2021-12-03 Advies Documenten: 8

Boostervaccinatie tegen COVID-19 bij personen van 18 tot 60 jaar

Het kabinet heeft besloten dat ook mensen onder de 60 jaar een COVID-19-boostervaccinatie kunnen krijgen, nadat 60-plussers, bewoners van zorginstellingen en zorgpersoneel met direct patiëntencontact aan de beurt zijn geweest. De raad benadrukt dat het belangrijk blijft als eerste de ouderen en bewoners van zorginstellingen een boostervaccinatie te geven. Daarna kan het gezondheidswinst opleveren om mensen tussen 18 en 60 jaar een booster te geven. Alle vaccins beschermen nog goed tegen ernstige ziekte, maar er zijn tekenen dat de bescherming wel wat terugloopt. Nu het aantal besmettingen hoog is, neemt ook het risico toe dat gevaccineerden onder de 60 jaar ernstig ziek worden. Een boostervaccinatie kan de bescherming van deze groep verbeteren. De Gezondheidsraad adviseert bij de boostervaccinatie van mensen tussen 18 en 60 geen onderscheid te maken naar eerder gekregen vaccin. Sinds de toelating van de vaccins was bekend dat de vaccins van AstraZeneca en van Janssen een lagere bescherming geven tegen infecties dan de vaccins van Pfizer en Moderna. Dat geldt ook in enige mate voor de bescherming tegen ziekenhuisopname, maar die is nog steeds hoog en de verschillen tussen de vaccins zijn niet groot. Verdere prioritering kan bovendien leiden tot vertraging. De voordelen van een efficiënte uitvoering wegen op tegen de relatief geringe lagere bescherming van gevaccineerden met het Janssenvaccin of het vaccin van AstraZeneca. De raad adviseert de volgorde van oud naar jong aan te houden. De raad ziet geen aanleiding in de volgorde rekening te houden met mensen die al een andere aandoening hebben. Er zijn geen gegevens die erop wijzen dat de werking van de vaccins minder goed is bij bepaalde groepen, met uitzondering van de mensen met een ernstige immuunstoornis. Zij hebben om die reden al een derde prik gekregen. De Gezondheidsraad adviseert de vaccins van Pfizer/BioNTech en Moderna te gebruiken als booster, ongeacht het vaccin dat is gebruikt voor de primaire vaccinatie. Verder geldt dat tussen de booster en de laatste dosis van de primaire vaccinatie ten minste 6 maanden moet zitten.
Besluit: 2021-11-25 Advies Documenten: 6

Boostervaccinatie tegen COVID-19 voor mensen met downsyndroom

Er zijn duidelijke aanwijzingen dat gevaccineerde mensen met downsyndroom na besmetting met het SARS-CoV-2-virus een verhoogd risico lopen op ernstige ziekte en sterfte, vergelijkbaar met dat van ouderen. Daarnaast komen uit recent onderzoek aanwijzingen dat volwassenen met downsyndroom een lagere immuunrespons hebben na vaccinatie tegen COVID-19. Wat dit precies zegt over de bescherming tegen ziekte is niet bekend, omdat nog niet is vastgesteld welke concentratie antistoffen minimaal nodig is om het virus onschadelijk te maken. Gezien hun hogere risico op ernstige ziekte en sterfte door COVID-19 acht de Gezondheidsraad voor volwassenen met downsyndroom optimale bescherming door vaccinatie van belang. Daarom adviseert de raad deze groep een boostervaccinatie aan te bieden.
Besluit: 2021-11-17 Advies Documenten: 5

Richtlijnen goede voeding voor mensen met diabetes type 2

In Nederland heeft ruim een miljoen mensen diabetes type 2. De Gezondheidsraad onderzocht of de Richtlijnen goede voeding ook geschikt zijn voor deze groep. Wetenschappelijk onderzoek naar voeding bij mensen met diabetes type 2 geeft geen aanleiding één of meer van deze richtlijnen aan te passen. Een groot deel van de mensen met diabetes type 2 heeft overgewicht of ernstig overgewicht. Afvallen en een lager gewicht vasthouden is voor hen van belang. Bij het afvallen kunnen de Richtlijnen goede voeding gevolgd worden, als onderdeel van een bredere aanpak, waarbij ook andere leefstijlfactoren zoals voldoende bewegen centraal staan. Koolhydraatbeperkte voedingspatronen hebben op korte termijn een gunstig effect op het lichaamsgewicht en de bloedsuikerwaarden, maar na een jaar zijn er geen verschillen meer meetbaar ten opzichte van andere voedingspatronen. Onderzoek op nog langere termijn is er nauwelijks. Het minderen van ongezonde koolhydraatrijke voedingsmiddelen, zoals suikerhoudende dranken en geraffineerde graanproducten, is onderdeel van de Richtlijnen goede voeding. De raad benadrukt het belang daarvan voor mensen met diabetes type 2. Ook benadrukt de raad dat het bij veranderingen in het voedingspatroon, waaronder een eventuele koolhydraatbeperking, belangrijk is dat de inname van essentiële voedingsstoffen niet in het gedrang komt.
Besluit: 2021-11-16 Advies Documenten: 25

Boostervaccinatie tegen COVID-19; vervolgadvies

Een boostervaccin is een aanvullende vaccindosis voor het geval de bescherming tegen ernstige ziekte afneemt na een primaire COVID-19-vaccinatieserie. De Gezondheidsraad adviseert de minister van VWS om te starten met een boosteraanbod aan mensen van 60 jaar en ouder en aan bewoners van zorginstellingen. Mensen vanaf ongeveer 60 jaar bereiken na de primaire vaccinatieserie een iets minder hoge bescherming dan jongere leeftijdsgroepen. Bovendien hebben zij een hoger risico op een ernstig beloop van COVID-19. Inmiddels zijn er ook aanwijzingen dat de bescherming tegen ernstige ziekte en ziekenhuisopname bij hen iets afneemt. Op basis van deze factoren en omdat de infectiedruk in de samenleving toeneemt, adviseert de Gezondheidsraad om mensen van 60 jaar en ouder een boostervaccin aan te bieden, in principe te beginnen bij de oudsten. Ook mensen van 18 jaar en ouder die in een zorginstelling wonen (verpleeghuizen, woonzorgcentra, en instellingen voor personen met een verstandelijke beperking), komen in aanmerking voor een boostervaccin. In deze instellingen neemt het aantal infecties toe, wonen overwegend ouderen en bestaat er een hogere kans op transmissie en op ernstige ziekte. De Gezondheidsraad ziet op basis van recente studies geen medische aanleiding om andere groepen een boostervaccin aan te bieden. Er zijn geen aanwijzingen dat de bescherming van COVID-19-vaccins tegen ernstige ziekte of ziekenhuisopname bij hen tekortschiet, ongeacht het gebruikte vaccin. Uitzondering hierop zijn mensen met een ernstig gecompromitteerd immuunsysteem; die krijgen nu al een derde dosis aangeboden in het kader van de primaire vaccinatieserie. Op dit moment zijn de vaccins van Pfizer/BioNTech en Moderna door het EMA goedgekeurd voor gebruik als booster. De raad adviseert om deze vaccins te gebruiken, ongeacht het vaccin dat is gebruikt voor de primaire vaccinatie. Conform de productinformatie adviseert de raad een interval van ten minste 6 maanden na de laatste dosis van de primaire vaccinatie.
Besluit: 2021-11-02 Advies Documenten: 5

Verbetermogelijkheden bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Sinds 2017 worden vrouwen in de uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker gewezen op de mogelijkheid om een zelfafnameset aan te vragen als ze een uitstrijkje door de huisarts vervelend vinden en daarom niet mee willen doen. Met die zelfafnameset kunnen ze thuis zelf materiaal uit de vagina afnemen. Net als het uitstrijkje dat de huisarts afneemt, wordt het zelfafgenomen materiaal in het laboratorium getest op typen van het humaan papillomavirus (HPV) die een hoog risico geven op het ontstaan van baarmoederhalskanker. De Gezondheidsraad adviseert om de zelfafnametest in de uitnodiging nadrukkelijker aan te bieden als een gelijkwaardig alternatief naast het uitstrijkje, en niet alleen als een alternatief voor vrouwen die het uitstrijkje vervelend vinden. De raad adviseert om die zelfafnameset direct mee te sturen met de uitnodiging. Naar verwachting zal de keuze tussen twee gelijkwaardige opties en het gemak van het niet apart hoeven aanvragen van de zelfafnameset, de drempel om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek aanzienlijk verlagen. Daardoor kunnen meer gevallen van baarmoederhalskanker voortijdig worden opgespoord. Een andere verbetering die de Gezondheidsraad adviseert is om specifiekere criteria te hanteren voor verwijzingen naar de gynaecoloog. Zo kan het aantal doorverwijzingen dat achteraf niet nodig blijkt omlaag. Ook adviseert de raad om na te gaan of computer ondersteund screenen ingezet kan worden. Met die methode wordt het beoordelen van afwijkende cellen deels geautomatiseerd.
Besluit: 2021-10-19 Advies Documenten: 9

Griepvaccinatie: herziening van de indicatiestelling 2021

Voor de meeste mensen is griep niet ernstig, maar voor ouderen en mensen met bepaalde medische aandoeningen kan griep leiden tot ernstige complicaties of zelfs tot sterfte. Daarom krijgen deze groepen ieder jaar vaccinatie tegen griep aangeboden (de griepprik). Op verzoek van de staatssecretaris van VWS heeft de Gezondheidsraad beoordeeld of de huidige stand van wetenschap aanleiding geeft de doelgroepen van de griepprik aan te passen. De raad adviseert om zwangere vrouwen vanaf 22 weken voortaan ook in aanmerking te laten komen voor de jaarlijkse griepprik om zo kinderen van 0 tot 6 maanden te beschermen. Pasgeborenen kunnen zelf niet gevaccineerd worden tegen griep, maar ze lopen bij griep wel een risico op ademhalingsproblemen en ziekenhuisopname. De Gezondheidsraad ziet geen aanleiding om gezonde kinderen van 6 maanden tot en met 17 jaar vaccinatie tegen griep aan te bieden omdat de ziektelast bij hen relatief laag is. De bestaande doelgroepen van de griepprik hoeven niet ingrijpend gewijzigd te worden. De Gezondheidsraad adviseert de leeftijdsgrens van 60 jaar te behouden, net als de huidige medische risicogroepen. Ook adviseert de raad om enkele medische risicogroepen toe te voegen, waaronder mensen met morbide obesitas (BMI van 40 of hoger).
Besluit: 2021-09-20 Advies Documenten: 16

Risico’s van ultrafijnstof in de buitenlucht

Ultrafijnstof in de buitenlucht bestaat uit een mengsel van deeltjes die kleiner zijn dan 0,1 micrometer en die vrijkomen bij allerlei verbrandingsprocessen. Deze deeltjes zijn zo klein dat ze na inademing diep in de longen terechtkomen, waarna ze via de bloedbaan elders in het lichaam invloed kunnen hebben. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat langdurige blootstelling aan ultrafijnstof een negatieve invloed heeft op de gezondheid, met name op de luchtwegen, hart en bloedvaten en de ontwikkeling en groei van de foetus. Dit komt boven op de effecten van andere componenten van luchtverontreiniging, zoals fijnstof (deeltjes met een diameter kleiner dan 10 micrometer) en stikstofdioxide. De Gezondheidsraad doet daarom verschillende aanbevelingen om de uitstoot van ultrafijnstof door bijvoorbeeld weg- en vliegverkeer en industrie te beperken. Ook adviseert de Gezondheidsraad structurele monitoring van de ultrafijnstofconcentraties in Nederland.
Besluit: 2021-09-15 Advies Documenten: 11

Boostervaccinatie tegen COVID-19

Bij een deel van de mensen met een ernstig gecompromitteerd immuunsysteem – bijvoorbeeld bij transplantatiepatiënten – is er onvoldoende of geen immuunrespons te zien nadat ze twee doses van een COVID-19-vaccin hebben gekregen. Een derde dosis kan de immuunrespons verhogen en daarom komt een aantal patiëntengroepen volgens de Gezondheidsraad met hoge prioriteit in aanmerking voor zo’n additionele dosis. De behandelend medisch specialismen en het RIVM werken daarvoor een implementatiestrategie uit. Voor de overige bevolking is boostervaccinatie tegen COVID-19 op dit moment niet nodig. De bescherming van sommige COVID-19-vaccins tegen infectie is in de loop van de tijd wel enigszins afgenomen, maar dat geldt niet voor de bescherming tegen ernstige ziekte. Die bescherming is nog altijd onverminderd hoog, zo laten de huidige gegevens zien, ook voor de deltavariant. Er is op dit moment dus nog nauwelijks ruimte voor verbetering van de bescherming tegen ernstige ziekte en sterfte met een boosteraanbod. De primaire vaccinatiegraad heeft hier meer effect op, zowel binnen Nederland als wereldwijd. De raad verwacht dat voor sommige groepen boostervaccinatie op den duur wel nodig zal zijn. Dat moment hangt af van het verloop van de vaccineffectiviteit tegen ernstige ziekte. Zodra er een dalende trend is te zien van die effectiviteit, moet boostervaccinatie voor specifieke groepen worden overwogen. Naar verwachting zullen de groepen die als eerste zijn gevaccineerd in Nederland – te beginnen met de oudsten – ook als eerste in aanmerking komen voor een boostervaccinatie. De raad adviseert hierop te anticiperen.
Besluit: 2021-09-14 Advies Documenten: 5

Vaccinatie van adolescenten tegen COVID-19 met het Moderna-vaccin

De Gezondheidsraad heeft de minister van VWS op 29 juni jl. geadviseerd om het BioNTech/Pfizer-vaccin beschikbaar te stellen voor alle 12- tot en met 17-jarigen die er gebruik van willen maken. Het vaccin tegen COVID-19 van Moderna is onlangs goedgekeurd voor gebruik vanaf 12 jaar. Dit vaccin is voldoende werkzaam en voldoende veilig. Ook is vaccinatie van 12- tot en met 17-jarigen met het Moderna-vaccin aanvaardbaar, zinvol en verantwoord: het kan adolescenten directe en indirecte gezondheidswinst opleveren en tegelijk bijdragen aan het afremmen van de epidemie. Daarom adviseert de raad ook het Moderna-vaccin beschikbaar te stellen voor 12- tot en met 17-jarigen die zich willen laten vaccineren. Bij het Moderna-vaccin kunnen net als bij BioNTech/Pfizer in zeer zeldzame gevallen myocarditis (ontsteking van de hartspier) en pericarditis (ontsteking van het hartzakje) optreden na vaccinatie. Beide ontstekingen zijn bekende ziektebeelden en kennen meestal een mild verloop en volledig herstel. Myocarditis en pericarditis komen overigens ook regelmatig voor bij een infectie met het coronavirus. Om ervoor te zorgen dat de adolescenten zelf een vrijwillige en goed geïnformeerde keuze kunnen maken is het van belang dat er voor hen toegankelijke, begrijpelijke en op hun leeftijd afgestemde informatie beschikbaar is over de voor- en nadelen van vaccinatie tegen COVID-19.
Besluit: 2021-07-29 Advies Documenten: 7

Verantwoorde inzet van apps voor publieke gezondheid

Steeds vaker worden apps ingezet voor gezondheidsdoeleinden. Als de overheid apps wil gaan inzetten voor de publieke gezondheid, bijvoorbeeld in een bevolkingsonderzoek of bij de bestrijding van infectieziekten, moet zij ervoor zorgen dat ze verantwoord gebruikt kunnen worden. Om de betrouwbaarheid, veiligheid en toegankelijkheid te beoordelen van apps die zij wil inzetten, kan de overheid gebruikmaken van bestaande ethisch-juridische kaders. Wel is het zo dat het gebruik van apps nieuwe uitdagingen met zich meebrengt ten opzichte van meer klassieke methoden zoals een laboratoriumtest. Zo is de werking van apps vaak moeilijk te doorgronden doordat de technologie complex is. Dat maakt dat de effectiviteit moeilijker te beoordelen is en dat een app niet vanzelfsprekend door iedereen te gebruiken is. En door de grote hoeveelheden gegevens die apps kunnen opslaan ligt het risico op oneigenlijk gebruik of misbruik van persoonsgegevens op de loer, zeker wanneer een app gaandeweg ook voor andere doelen wordt ingezet. Om deze risico’s te minimaliseren heeft de Gezondheidsraad enkele criteria uit bestaande beoordelingskaders nader gespecificeerd.
Besluit: 2021-07-07 Advies Documenten: 8

Heterologe vaccinatie

Voor het vaccinatieprogramma tegen COVID-19 zijn vier verschillende vaccins beschikbaar. Bij de vaccins van AstraZeneca, BioNTech/Pfizer en Moderna zijn twee doses nodig voor voldoende bescherming. Het ministerie van VWS vroeg de Gezondheidsraad te beoordelen of het mogelijk is om twee verschillende vaccins te combineren. Afgelopen week zijn de resultaten gepubliceerd van een gerandomiseerde trial, waarbij onderzoek is gedaan naar de immuunrespons bij het combineren van verschillende vaccins. Deelnemers kregen ofwel twee doses van hetzelfde vaccin, ofwel een combinatie van eerst AstraZeneca en daarna BioNTech/Pfizer of omgekeerd. Na een eerste dosis AstraZeneca leidde vaccinatie met BioNTech/Pfizer tot ten minste even goede of zelfs hogere niveaus van antistoffen vergeleken met twee doses AstraZeneca. Op grond van de resultaten wordt een goede bescherming verwacht tegen infectie en ziekte; wat in praktijk de effecten zijn van heterologe vaccinatie op bescherming tegen ziekenhuisopname of sterfte is nog niet bekend. Wel leidde de combinatie van twee verschillende vaccins bij meer deelnemers aan de studie tot koortsgevoel, vermoeidheid, rillingen, hoofdpijn en spierpijn dan bij vaccinatie met twee keer hetzelfde vaccin. Die klachten verdwenen echter binnen enkele dagen. Een eerste dosis met BioNTech/Pfizer, gevolgd door een dosis AstraZeneca leidde tot lagere niveaus van antistoffen dan twee doses BioNTech/Pfizer. Over een eventuele combinatie met het Moderna-vaccin zijn nog onvoldoende gegevens beschikbaar.
Besluit: 2021-07-05 Advies Documenten: 4

Vaccinatie tegen rotavirus 2021

Het rotavirus is een ziekteverwekker die diarree en overgeven veroorzaakt. Met name jonge kinderen zijn gevoelig voor deze darminfectie (gastro-enteritis), en kunnen met ernstige klachten in het ziekenhuis belanden. Jaarlijks worden er in Nederland ongeveer 3.600 kinderen onder de vijf jaar met een rotavirusinfectie opgenomen in het ziekenhuis. Recent onderzoek laat zien dat in landen waar al grote groepen kinderen zijn gevaccineerd, het aantal kinderen met gastro-enteritis en het aantal ziekenhuisopnames sterk daalde. De Gezondheidsraad adviseert vaccinatie tegen het rotavirus in het Rijksvaccinatieprogramma op te nemen. Om dit kosteneffectief te laten zijn, moet de prijs van de beschikbare vaccins dalen.
Besluit: 2021-06-30 Advies Documenten: 10

WBO: landelijk wetenschappelijk onderzoek naar de 13 wekenecho – de IMITAS studie

Met een 13 wekenecho kunnen, net als met de 20 wekenecho, ernstige afwijkingen worden opgespoord die veelal niet met het leven verenigbaar zijn. Doel van het proefbevolkingsonderzoek is om vast te stellen of de voordelen van zo’n vroege echo opwegen tegen de nadelen. De commissie heeft het onderzoeksvoorstel beoordeeld en constateert dat het voldoet aan de wettelijke eisen voor wetenschappelijke deugdelijkheid. Ook de nut-risicoverhouding valt volgens de commissie positief uit. De commissie adviseert de staatssecretaris van VWS om de vergunning te verlenen onder de voorwaarde dat de informatie voor deelnemers en het toestemmingsformulier aangepast worden.
Besluit: 2021-06-30 Advies Documenten: 9

Vaccinatie van adolescenten tegen COVID-19

Het vaccin van BioNTech/Pfizer is onlangs goedgekeurd voor gebruik vanaf 12 jaar. De Gezondheidsraad heeft zich op verzoek van de minister van VWS gebogen over de wenselijkheid van vaccinatie vanaf 12 jaar. De raad adviseerde eerder al om 12- tot en met 17-jarigen met een medisch risico te vaccineren. Nu heeft de raad voor alle 12- tot en met 17-jarigen beoordeeld of een vaccinatie-aanbod zinvol en verantwoord is. Hoewel COVID-19 bij kinderen en adolescenten meestal mild verloopt, kan het ook bij hen problemen geven. In zeldzame gevallen kan het bijvoorbeeld leiden tot ‘MIS-C’, een ernstige ontstekingsreactie waarbij opname in het ziekenhuis of op de intensive care nodig is. Ook kunnen kinderen en adolescenten, net als volwassenen, langdurige klachten ontwikkelen (long COVID). Naast directe gezondheidswinst kan vaccinatie ook indirecte gezondheidswinst opleveren. Zo zal vaccinatie van 12- tot en met 17-jarigen leiden tot minder viruscirculatie in die groep en daarmee tot een kleinere kans op beperkende maatregelen die een negatieve invloed op hen hebben, zoals quarantaine voor schoolklassen of het sluiten van scholen. Naast de directe en indirecte gezondheidswinst voor de adolescenten zelf, is er ook gezondheidswinst te verwachten voor de gehele bevolking. Volgens modellering van het RIVM zal vaccinatie van 12- tot en met 17-jarigen bijdragen aan het indammen van een mogelijke opleving van de epidemie in de winter en zo ook de ziektelast bij volwassenen terugdringen. Vaccinatie brengt ook nadelen met zich mee voor adolescenten van 12 tot en met 17 jaar. Het BioNTech/Pfizer-vaccin heeft, net als alle geneesmiddelen, bijwerkingen. De meeste zijn matig va ernst en verdwijnen na enkele dagen. Ook zijn er meldingen van myocarditis (ontsteking van de hartspier) en pericarditis (ontsteking van het hartzakje) na COVID-19-vaccinatie. Het beloop hiervan was meestal mild. Het is nog onduidelijk in hoeverre het optreden van myocarditis en pericarditis gerelateerd is aan vaccinatie met BioNTech/Pfizer. Het Europees Geneesmiddelen Agentschap (EMA) doet daar momenteel onderzoek naar. Myocarditis en pericarditis komen ook voor bij een infectie met het coronavirus zelf. Alles overziend adviseert de Gezondheidsraad om het BioNTech/Pfizer-vaccin beschikbaar te stellen voor alle 12- tot en met 17-jarigen die er gebruik van willen maken. Om ervoor te zorgen dat de adolescenten zelf een vrijwillige en goed geïnformeerde keuze kunnen maken is het van belang dat er toegankelijke, begrijpelijke en op hun leeftijd afgestemde informatie beschikbaar is over de voor- en nadelen van vaccinatie tegen COVID-19.
Besluit: 2021-06-29 Advies Documenten: 7

Voedingsnormen voor vitamines en mineralen voor zwangere vrouwen

De Gezondheidsraad heeft bij de evaluatie van de voedingsnormen voor zwangere vrouwen gebruikgemaakt van de normen die de Europese voedselautoriteit EFSA heeft opgesteld. Voor het merendeel van de vitamines en mineralen kunnen de voedingsnormen van EFSA worden overgenomen. Relevant voor zwangeren zijn de voedingsnormen voor de vitamines A, B6, B12, C, D en K, thiamine, riboflavine, niacine, folaat, calcium, ijzer, jodium, kalium, koper, magnesium en zink. Deze normen zijn voldoende wetenschappelijk onderbouwd of er zijn aanwijzingen dat eventuele tekorten aan de vitamines of mineralen gezondheidseffecten kunnen hebben. Voedingsnormen geven aan hoeveel vitamines en mineralen het lichaam nodig heeft om goed te functioneren en om ziekten te voorkomen. Voedingsnormen worden bijvoorbeeld gebruikt bij de voedingsvoorlichting, advisering over diëten door diëtisten, en voor het monitoren van de nutriëntvoorziening van de Nederlandse bevolking.
Besluit: 2021-06-22 Advies Documenten: 12

Voedingsaanbevelingen voor zwangere vrouwen

De kwaliteit van de voeding vraagt tijdens de zwangerschap extra aandacht. Variatie helpt om veel verschillende voedingsstoffen binnen te krijgen en verkleint de kans op te hoge inname van specifieke schadelijke stoffen. Vergeleken met de algemene bevolking zijn er voor zwangere vrouwen enkele afwijkende aanbevelingen. Erg belangrijk is om tijdig supplementen met foliumzuur en vitamine D te slikken. Dit is niet nieuw, maar het blijkt dat veel zwangere vrouwen dit niet doen of bijvoorbeeld te laat starten met foliumzuur. Zwangere vrouwen wordt aangeraden tweemaal per week vis te eten. Ook van belang is dat de voeding voldoende calcium, jodium en ijzer bevat. Met bepaalde stoffen moeten zwangere vrouwen juist opletten. Zo is het advies om alcohol en lever te mijden, niet te veel cafeïne, leverproducten, soja en zoethout te consumeren en te letten op de inname van andere schadelijke stoffen (bepaalde soorten vis en kruidenthee, lood in kraanwater, te bruine of zwarte verkleuring van producten bij bakken). Ook zijn hygiënemaatregelen extra belangrijk om infecties met listeria en toxoplasma te voorkomen.
Besluit: 2021-06-22 Advies Documenten: 18

Advies Gezondheidsraad en OMT over COVID-19 vaccinatiestrategie voor de korte en middellange termijn

Is het zinvol om een extra dosis ('booster-vaccin') toe te voegen aan de huidige vaccinatiecampagne en zijn er aspecten waar in de voorbereiding rekening mee moet worden gehouden? Op deze vragen van de minister van VWS over de vaccinatiestrategie op de korte termijn reageren de Gezondheidsraad en het OMT in hun gezamenlijke brief van 17 juni 2021. Over de vaccinatiestrategie op de middellange termijn volgt later een reactie.
Besluit: 2021-06-17 Advies Documenten: 3

Vaccinatie van kinderen met een medisch risico en ringvaccinatie

Het vaccin van BioNTech/Pfizer is onlangs goedgekeurd voor gebruik vanaf 12 jaar. De Gezondheidsraad heeft zich op verzoek van de minister van VWS gebogen over de wenselijkheid van vaccinatie van kinderen vanaf 12 jaar. De raad adviseert eerst over kinderen met een medisch risico. Een advies over vaccinatie van gezonde kinderen – dat een afzonderlijke afweging vergt - volgt later. Eerder adviseerde de Gezondheidsraad al om kinderen van 16 en 17 jaar met een hoog medisch risico te vaccineren. Op basis van de beschikbare gegevens concludeert de Gezondheidsraad dat het BioNTech/Pfizer-vaccin voldoende werkzaam en voldoende veilig is voor gebruik bij kinderen vanaf 12 jaar. Specifiek voor kinderen met een medisch risico oordeelt de raad dat vaccinatie wenselijk is. Kinderen met een chronische aandoening hebben vergeleken met gezonde kinderen een verhoogd risico op een ernstig beloop van COVID-19. Ook worden sommigen van hen nog altijd beperkt in hun dagelijks leven, uit angst voor de gevolgen van een besmetting. Vaccinatie levert deze kinderen zowel directe als indirecte gezondheidswinst op. Daarom adviseert de raad om kinderen van 12 tot en met 17 jaar uit medische risicogroepen te vaccineren met het BioNTech/Pfizer-vaccin. Om kinderen vanaf 12 jaar uit risicogroepen te beschermen die om medische redenen niet zelf gevaccineerd kunnen worden, adviseert de Gezondheidsraad zogeheten ringvaccinatie. Dat wil zeggen dat alle huisgenoten vanaf 12 jaar gevaccineerd worden.
Besluit: 2021-06-09 Advies Documenten: 6

WBO: proefbevolkingsonderzoek naar longkanker

Nederland kent geen bevolkingsonderzoek naar longkanker. Het Erasmus MC Rotterdam wil wetenschappelijk onderzoek doen naar de uitkomsten van jaarlijks of tweejaarlijks screenen – als een dergelijk bevolkingsonderzoek zou worden ingevoerd onder zware rokers. De Commissie Bevolkingsonderzoek heeft getoetst of de vergunningaanvraag voldoet aan de eisen van de Wet op het bevolkingsonderzoek. Zij oordeelt dat het voorgestelde onderzoek wetenschappelijk deugdelijk is en dat de nut-risicoverhouding acceptabel is. De commissie adviseert de staatssecretaris van VWS de vergunning te verlenen onder een aantal voorwaarden. Zo moeten de informatie voor de deelnemers en de toestemmingsprocedure worden aangepast. Ook moeten andere bevindingen dan longkanker zo veel mogelijk worden vermeden. Met toestemming van de deelnemers mag wel gekeken worden naar kalkscore en longventilatie, maar zonder terugkoppeling van de resultaten naar deelnemer en huisarts. Ook mag daarbij geen extra ioniserende straling gebruikt worden.
Besluit: 2021-06-09 Advies Documenten: 7

Inzet vaccins in huidige fase COVID-19-vaccinatieprogramma

De COVID-19-pandemie is in een andere fase terechtgekomen. Het aantal coronabesmettingen daalt al enige tijd gestaag en er zijn steeds meer mensen gevaccineerd. Bovendien is de beschikbaarheid van de mRNA-vaccins flink toegenomen. Daarnaast is bij het Janssen-vaccin dezelfde zeldzame ernstige bijwerking gemeld als bij het AstraZeneca-vaccin: trombose in combinatie met een laag aantal bloedplaatjes. De Gezondheidsraad heeft bekeken met welke inzet van vaccins het vaccinatieprogramma zo snel en effectief mogelijk kan worden uitgevoerd. Bij jongere mensen, die nu aan de beurt zijn voor vaccinatie, is het risico op een ernstig beloop van COVID-19 klein. Het risico op de zeldzame bijwerking van vectorvaccins, die in verhouding vaker voorkomt bij jongere mensen, weegt daardoor des te zwaarder. Bij mRNA-vaccins is de nut-risicoverhouding gunstiger voor deze groep. Daarom verdient het de voorkeur mRNA-vaccins in te zetten bij jongere groepen die gaan worden uitgenodigd voor de eerste prik. Dat is, gezien de lage infectiedruk, de ruime beschikbaarheid van mRNA-vaccins en de hoge mate van bescherming die ze bieden, volgens de Gezondheidsraad het snelste en meest effectieve scenario binnen het vaccinatieprogramma. Groepen die via reguliere kanalen moeilijk te bereiken zijn voor de tweede prik kunnen juist wel meer baat hebben bij het Janssen-vaccin omdat ze dan met één prik beschermd zijn. De Gezondheidsraad benadrukt dat het Janssen-vaccin voldoende effectief en veilig is.
Besluit: 2021-06-02 Advies Documenten: 5

Leeftijdsgrens en tweede dosis AstraZeneca-vaccin

De Gezondheidsraad heeft op 9 april 2021 geadviseerd om het AstraZeneca-vaccin in te zetten bij mensen van 60 jaar en ouder. De gezondheidswinst woog voor die groep op tegen het risico van de bijwerking (TTS: trombose in combinatie met een laag aantal bloedplaatjes) ook gezien de schaarste aan vaccins en epidemiologische situatie op dat moment. Voor mensen jonger dan 60 jaar werd geadviseerd om een ander vaccin in te zetten. De raad adviseerde ook om alle mensen die een eerste dosis van het AstraZeneca-vaccin hebben gehad, ook de tweede dosis AstraZeneca toe te dienen. Destijds waren er geen meldingen van de bijwerking na vaccinatie van de tweede dosis. De Gezondheidsraad heeft opnieuw gekeken naar de leeftijdsgrens en naar de tweede dosis. Omdat er geen wezenlijk nieuwe gegevens beschikbaar zijn over TTS na de eerste prik, is er volgens de raad geen aanleiding om het eerdere advies over de leeftijdsgrens voor het AstraZeneca-vaccin te herzien. Ook adviseert de raad AstraZeneca in te blijven zetten bij mensen die al een eerste dosis van het vaccin hebben gehad. Er zijn meldingen van TTS na de tweede prik met AstraZeneca, maar het aantal ligt aanzienlijk lager dan het aantal meldingen na de eerste prik. Bovendien zijn mensen zonder tweede prik onvoldoende beschermd en zijn er onvoldoende wetenschappelijke gegevens over de werkzaamheid en veiligheid van een mRNA-vaccin als tweede dosis na een eerste dosis AstraZeneca.
Besluit: 2021-06-02 Advies Documenten: 7

Transmissie na vaccinatie

Er zijn inmiddels enkele studies verschenen die laten zien dat vaccinatie tegen COVID-19 ook de overdracht van het virus van de ene persoon op de andere vermindert. Het aantal studies is beperkt en bewijs veelal indirect, maar de uitkomsten wijzen steeds in dezelfde richting. De Gezondheidsraad acht het dan ook waarschijnlijk dat vaccinatie in meer of mindere mate bijdraagt aan het voorkomen van infecties bij anderen. Er is echter meer onderzoek nodig om te bepalen in welke mate en onder welke omstandigheden vaccinatie virusoverdracht kan tegengaan en welke factoren hierop van invloed zijn.
Besluit: 2021-05-20 Advies Documenten: 3

Interval AstraZeneca-vaccin

Eerder heeft de raad geadviseerd een periode van twaalf weken aan te houden tussen de eerste en de tweede prik met het AstraZeneca-vaccin. Op die manier konden met een beperkte hoeveelheid vaccin zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen met een eerste dosis vaccin beschermd worden tegen COVID-19. Inmiddels is er meer vaccin beschikbaar. De minister van VWS heeft aan de Gezondheidsraad gevraagd te adviseren over het optimale interval tussen de twee doses. De raad stelt vast dat dit op basis van wetenschappelijke gegevens niet goed te zeggen is. Gegevens uit de wetenschappelijke studie voor toelating van het vaccin suggereren een toenemende bescherming bij een langer interval. Deze studie vertoont echter beperkingen waardoor aan de resultaten geen conclusies kunnen worden verbonden. Gegevens uit de praktijk van het vaccinatieprogramma over het optimale interval zijn nog niet beschikbaar. Daarom adviseert de Gezondheidsraad het interval aan te houden dat in de productinformatie staat: tussen vier en twaalf weken.
Besluit: 2021-05-20 Advies Documenten: 4

Vaccinatie van kinderen voor de CAS-landen

Op 9 april 2021 bracht de Gezondheidsraad voor Europees Nederland en de BES-eilanden (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) het advies Vaccinatie van kinderen uit. Net als bij de adviezen Strategieën voor COVID-19-vaccinatie en de COVID-19-vaccinatie-adviezen over de vaccins BioNTech/Pfizer, Moderna, AstraZeneca en Janssen heeft de Gezondheidsraad gekeken wat dit betekent voor de CAS-landen (Curaçao, Aruba en Sint Maarten). De Gezondheidsraad concludeert dat het advies over vaccinatie van kinderen ook op die landen van toepassing is.
Besluit: 2021-04-28 Advies Documenten: 4

Rijgeschiktheid bij ASS

Op dit moment moeten mensen met de diagnose autismespectrumstoornis (ASS) die voor het eerst een rijbewijs willen aanvragen, eerst medisch gekeurd worden – wat verplicht is volgens Europese regelgeving. Ook moeten alle kandidaten met ASS een rijtest doen bij het CBR. Zo’n driekwart van de kandidaten met ASS wordt na keuring en rijtest rijgeschikt verklaard. Van de kandidaten die ongeschikt blijken of rijgeschikt onder bepaalde voorwaarden, geeft in de meeste gevallen de medische keuring de doorslag, niet de rijtest. De raad adviseert daarom om de verplichte rijtest voor alle rijexamen-kandidaten met ASS te laten vervallen en het CBR de test alleen af te laten nemen als de medische keuring daar aanleiding toe geeft. Omdat de kwaliteit van de keuringen volgens ervaringsdeskundigen wisselend is, doet de raad de aanbeveling de werkwijze te standaardiseren. Ook wijst de raad erop dat mensen met ASS gebaat kunnen zijn bij een gerichte rijopleiding die is aangepast aan hun behoeften en mogelijkheden.
Besluit: 2021-04-26 Advies Documenten: 10

Interval tussen de eerste en tweede vaccinatie

Voor het BioNTech/Pfizer-vaccin wordt een prikinterval van 6 weken gehanteerd tussen de eerste en de tweede prik, voor Moderna 4 weken en voor AstraZeneca 12 weken. Eerder, op 8 maart, adviseerde de Gezondheidsraad in het advies Spoedvragen COVID-19-vaccinatie, op basis van de toen beschikbare gegevens om de prikintervallen niet verder te verlengen vanwege onzekerheid over de mate van bescherming. Ook is onzeker wat het effect is op de verspreiding van bestaande en nieuwe virusvarianten zoals de Zuid-Afrikaanse variant en de Braziliaanse variant. Uit modelberekeningen van het RIVM op basis van recente wetenschappelijke gegevens, blijkt dat het een gunstig effect op ziekenhuisopnames kan hebben als meer mensen eerder één prik hebben gekregen. Het effect is in het gunstigste geval ongeveer 5 ziekenhuisopnames per dag minder. Ter vergelijking, van begin maart tot 10 april werden per dag rond de 200 mensen met COVID-19 opgenomen. Het mogelijk gunstige effect op het aantal ziekenhuisopnames zal naar verwachting niet eerder dan eind mei optreden. Het relatief kleine en late effect op het aantal ziekenhuisopnames kan volgens de Gezondheidsraad opwegen tegen de eerder gesignaleerde – niet te kwantificeren – onzekerheden rond verlenging van het interval. De Gezondheidsraad geeft de minister van VWS daarom in overweging het prikinterval van de vaccins van BioNTech/Pfizer en Moderna te verlengen naar 12 weken zolang er schaarste is aan vaccin. Dit betekent een prikinterval van 12 weken voor alle drie de vaccins – BioNTech/Pfizer, Moderna en AstraZeneca. Wanneer er voldoende vaccin beschikbaar is, zou het interval teruggebracht moeten worden naar dat wat in de productinformatie van de verschillende vaccins wordt aanbevolen.
Besluit: 2021-04-12 Advies Documenten: 4

Inzet AstraZeneca-vaccin

Het Europees Geneesmiddelenbureau EMA heeft de combinatie van trombose in combinatie met een laag aantal bloedplaatjes na vaccinatie met het AstraZeneca aangemerkt als een bijwerking van het vaccin. De minister heeft de Gezondheidsraad gevraagd om op basis van dat oordeel te adviseren over de inzet van AstraZeneca. Volgens de nog beperkt beschikbare gegevens, treedt deze zeer zeldzame bijwerking voornamelijk op bij mensen onder de 60 jaar. Er zijn weinig meldingen gedaan van deze bijwerking bij mensen van boven de 60 jaar. Voor de groep 60-plussers geldt dat het risico op sterfte door COVID-19 veel groter is dan het risico op de bijwerking of sterfte daaraan. De Gezondheidsraad adviseert dan ook om binnen deze groep AstraZeneca in te blijven zetten naast de andere vaccins. Bij mensen onder de 60 pakt de nut-risicoverhouding ongunstiger uit, omdat bij hen het risico op sterfte door COVID-19 veel kleiner is dan bij 60-plussers. Zij kunnen daarom beter één van de andere beschikbare vaccins krijgen. Mensen onder de 60 die al een eerste prik met het AstraZeneca-vaccin hebben gehad, kunnen wel hun tweede dosis vaccin toegediend krijgen. Er zijn tot op heden wereldwijd geen meldingen van de bijwerking na de tweede dosis, terwijl wereldwijd al enkele miljoenen mensen een tweede dosis vaccin hebben ontvangen. De Gezondheidsraad wijst erop dat deze herverdeling van vaccins de volgorde waarin gevaccineerd wordt niet wijzigt. De raad verwacht dan ook niet dat de vaccinatiesnelheid verandert. Bij mensen onder de 60 jaar wordt op het moment dat zij aan de beurt zijn voor vaccinatie, het AstraZeneca-vaccin vervangen door één van de andere beschikbare vaccins. De raad heeft de minister op donderdag 8 april 2021 geadviseerd over de inzet van het AstraZeneca-vaccin. De brief met de schriftelijke onderbouwing bij het advies is op vrijdag 9 april 2021 aangeboden aan de minister.
Besluit: 2021-04-09 Advies Documenten: 8

Vaccinatie van kinderen

Op verzoek van de minister van VWS heeft de Gezondheidsraad zich gebogen over de vraag of ook mensen onder de 18 jaar gevaccineerd kunnen worden tegen COVID-19. De meeste kinderen die besmet raken met COVID-19 krijgen alleen milde symptomen. Bij sommige kinderen kan het ziektebeloop echter ernstig zijn. Dat geldt met name voor kinderen uit een van de hoog-risicogroepen die Gezondheidsraad eerder identificeerde bij volwassen. Deze kinderen lopen een verhoogd risico op ernstige ziekte door COVID-19. Omdat het BioNTech/Pfizer-vaccin is goedgekeurd voor mensen van 16 jaar en ouder, adviseert de Gezondheidsraad om 16- en 17-jarige hoog-risicopatiënten in te enten met dat vaccin. Net als hoog-risicopatiënten van 18 jaar en ouder komen zij wat de Gezondheidsraad betreft met voorrang in aanmerking voor vaccinatie. Of het BioNTech/Pfizer-vaccin ook werkzaam en veilig is bij kinderen van 12 tot en met 15 jaar wordt binnenkort duidelijk. Van de andere drie vaccins die nu worden ingezet in Nederland (Moderna, AstraZeneca en Janssen) is nog niet bekend of ze ook werkzaam en veilig zijn bij mensen onder de 18 jaar. Dat wordt nog onderzocht. De Gezondheidsraad benadrukt dat het advies alleen geldt voor 16- en 17-jarigen die onder de hoog-risicogroepen vallen en niet voor andere 16- en 17-jarigen. Om zo veel mogelijk ziekte en sterfte te voorkomen is het van belang dat de beschikbare vaccins zo veel mogelijk ingezet worden bij mensen boven 60 jaar en bij mensen onder de 60 met een verhoogd risico op ernstige ziekte en sterfte door COVID-19. Het advies om te vaccineren geldt voor 16- en 17-jarigen met: hematologische maligniteit (bloedkanker); ernstig nierfalen of dialyse; orgaan- of beenmergtransplantatie (op de wachtlijst of na afloop); ernstige primaire immuundeficiëntie; syndroom van Down; neurologische aandoeningen waardoor de ademhaling gecompromitteerd is; morbide obesitas body mass index (BMI) >40.
Besluit: 2021-04-09 Advies Documenten: 5

In of uit de Wbmv: handreiking voor maatwerk

Sommige vormen van diagnostiek of behandeling hebben een bijzondere status omdat ze heel complex of kostbaar zijn - zoals orgaantransplantatie - of maatschappelijk en ethisch gevoelig liggen - zoals klinisch genetisch onderzoek. Dergelijke vormen van medisch specialistische zorg vallen onder de Wet op bijzondere medische verrichtingen (Wbmv). Op grond van de Wbmv is het uitvoeren van deze medische verrichtingen verboden, tenzij daarvoor een vergunning is verleend. In de Wbmv is op hoofdlijnen beschreven wanneer verrichtingen onder de Wbmv moeten worden gebracht. De besluitvorming daarover vergt altijd maatwerk, omdat de verrichtingen zo ongelijksoortig zijn. De Gezondheidsraad meent dat de besluitvorming over wanneer een verrichting onder de Wbmv valt of er weer uit kan gebaat is bij meer eenduidigheid en transparantie. De raad heeft daartoe een beoordelingskader opgesteld en doet een reeks aanbevelingen voor de toepassing daarvan in de praktijk.
Besluit: 2021-03-29 Advies Documenten: 10

Aanvulling hoog-risicopatiëntgroepen COVID-19-vaccinatie en toedieningsvormen COVID-19-vaccins

In een eerder advies over COVID-19-vaccinatie heeft de Gezondheidsraad mensen die een orgaantransplantatie hebben ondergaan geïdentificeerd als een van de hoogrisicogroepen die gelijktijdig met mensen rond de 70 jaar gevaccineerd zouden moeten worden. Na een transplantatie lopen patiënten een hoger risico op een ernstig beloop van COVID-19 omdat hun immuunsysteem door de behandeling minder goed werkt. De verminderde werking van het immuunsysteem zorgt ook voor een verminderde werkzaamheid van de vaccinatie. Vaccinatie voorafgaand aan de transplantatie heeft dus de voorkeur. Daarom adviseert de Gezondheidsraad om ook mensen die op de wachtlijst staan voor een orgaantransplantatie gelijktijdig met mensen rond de 70 jaar te vaccineren. De raad adviseert om bij deze patiëntengroep een mRNA-vaccin te gebruiken (BioNTech/Pfizer of Moderna). De Gezondheidsraad heeft op verzoek van de minister ook geïnventariseerd wat bekend is over mogelijke andere toedieningsroutes voor vaccins. De COVID-19-vaccins die nu in gebruik zijn in Nederland worden in de spieren geïnjecteerd. Van sommige andere vaccins is bekend dat bij injectie in de huid of in de slijmvliezen een lagere dosering volstaat. Of de COVID-19-vaccins werkzaam en veilig zijn bij andere toedieningsvormen in een lagere dosering is niet bekend. Daar is nog geen onderzoek naar gedaan.
Besluit: 2021-03-22 Advies Documenten: 4

COVID-19-vaccinatie: Janssen-vaccin voor de CAS-landen

Op 17 maart 2021 bracht de Gezondheidsraad voor Europees Nederland en de BES-eilanden (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) het advies COVID-19-vaccinatie: Janssen-vaccin uit. Net als bij de adviezen Strategieën voor COVID-19-vaccinatie en de COVID-19-vaccinatie-adviezen over de vaccins BioNTech/Pfizer, Moderna en AstraZeneca heeft de Gezondheidsraad gekeken wat dit betekent voor de CAS-landen (Curaçao, Aruba en Sint Maarten). De Gezondheidsraad concludeert dat het advies over het Janssen-vaccin ook op die landen van toepassing is.
Besluit: 2021-03-17 Advies Documenten: 5

COVID-19-vaccinatie: Janssen-vaccin

Het vaccin van Janssen is werkzaam bij volwassenen, ouderen en medische risicogroepen. Het vaccin wordt in één dosis toegediend en beschermt voor 66% tegen ziekte en voor 85% tegen ernstige ziekte. Ook is het voldoende veilig: er zijn alleen bijwerkingen gebleken die binnen twee dagen zijn verdwenen. De raad adviseert het vaccin in te zetten in de huidige vaccinatiestrategie, die erop is gericht als eerste de groepen te vaccineren met het hoogste risico op ernstige ziekte en sterfte door COVID-19. Het gaat dan in de eerste plaats om ouderen van zestig jaar en ouder. De raad adviseert hen te vaccineren van oud naar jong. Daarnaast gaat het om groepen met specifieke medische aandoeningen, namelijk mensen met het syndroom van Down, met morbide obesitas (ernstig overgewicht, een body mass index boven de 40) en patiënten met neurologische aandoeningen die kunnen leiden tot ademhalingsproblemen.
Besluit: 2021-03-17 Advies Documenten: 9

Rijgeschiktheid bij ADHD

Op dit moment moeten mensen met de diagnose ADHD die voor het eerst een rijbewijs willen aanvragen, eerst medisch gekeurd worden – wat verplicht is volgens Europese regelgeving – en daarna een rijtest doen bij het CBR. De meerderheid van de kandidaten blijkt bij die rijtest volledig rijgeschikt (ongeveer 84%). Dit heeft vragen opgeroepen over nut en noodzaak van de verplichte rijtest. De raad adviseert de minister van IenW om de verplichte rijtest voor alle rijexamenkandidaten met ADHD te laten vervallen en het CBR te laten beslissen of een rijtest nodig is op basis van de medische keuring door een psychiater.
Besluit: 2021-03-11 Advies Documenten: 9

Spoedvragen COVID-19-vaccinatie

Op verzoek van de minister van VWS heeft de Gezondheidsraad zich gebogen over het interval tussen de twee prikken bij vaccinatie met BioNTech/Pfizer, Moderna of AstraZeneca, over de vaccinatie van mensen die COVID-19 hebben gehad en over de inzet van AstraZeneca bij ouderen. De vaccins die nu worden ingezet in Nederland bestaan uit twee doses. Door de tweede prik uit te stellen of helemaal te laten vervallen zouden meer vaccins beschikbaar komen voor ouderen of hoog-risicopatiënten die nog niet gevaccineerd zijn. Toch vindt de Gezondheidsraad het geen goed idee de tweede dosis verder uit te stellen of te laten vervallen. Dat kan namelijk leiden tot onvoldoende bescherming en daardoor tot ziekte en het ontstaan en verspreiden van virusvarianten. Mensen die al besmet zijn geweest met het coronavirus kunnen met één dosis toe. Uit onderzoek blijkt dat de immuniteit die zij hebben opgebouwd ten minste een half jaar aanhoudt. Ook blijkt dat één dosis vaccin bij hen binnen die 6 maanden voor een flinke verhoging van de opgebouwde antistofniveaus zorgt. Daarom adviseert de raad om mensen die minder dan zes maanden geleden positief zijn getest met slechts één dosis te vaccineren. Over het AstraZeneca-vaccin adviseerde de raad eerder om dat in te zetten tot 65 jaar. Recent wetenschappelijk onderzoek laat echter zien dat het ook bij mensen boven de 65 jaar goed werkt. De Gezondheidsraad adviseert daarom om het ook voor die groep in zetten.
Besluit: 2021-03-08 Advies Documenten: 5

Vitamine D en de preventie van COVID-19 en acute luchtweginfecties

Vitamine D speelt een rol bij de goede werking van het immuunsysteem. De staatssecretaris van VWS heeft de Gezondheidsraad om advies gevraagd over de mogelijke rol van vitamine D bij het bestrijden van de COVID-19-pandemie. Voor een aantal groepen bestaat in Nederland al het advies om vitamine D-supplementen te nemen, met name voor een goede botgezondheid. De raad is nagegaan of de wetenschap aanleiding geeft om voor de preventie van COVID-19 ook andere groepen te adviseren extra vitamine D te nemen. Dat is niet geval. Over vitamine D en de preventie van COVID-19 is te weinig onderzoek van voldoende kwaliteit beschikbaar. En in het onderzoek naar vitamine D en de preventie van andere acute luchtweginfecties – dat als indirect bewijs zou kunnen dienen voor een mogelijk effect op de preventie van COVID-19 – ziet de Gezondheidsraad onvoldoende aanleiding om het bestaande suppletieadvies voor vitamine D aan te passen. De Gezondheidsraad wijst erop dat het voor een goede botgezondheid wel van belang is dat de groepen voor wie het advies geldt om vitamine D-supplementen te nemen dat ook doen. Dit betreft kinderen tot 4 jaar, mensen die te weinig vitamine D in de huid aanmaken omdat zij weinig zonlicht krijgen of een donkere huid hebben, zwangere vrouwen, vrouwen van 50+ en mannen van 70+.
Besluit: 2021-03-03 Advies Documenten: 11

Voedingsnormen voor eiwitten

De Gezondheidsraad heeft een periodieke evaluatie uitgevoerd van de voedingsnormen voor eiwit voor kinderen, volwassenen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven. Hierbij baseert de raad zich op de eiwitnormen van de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA. De raad heeft specifiek gekeken of volwassenen van 60 jaar en ouder meer eiwit nodig hebben dan jongere volwassenen. Hierover bestaat wetenschappelijk discussie en sommige landen hanteren voor deze groep een hogere norm. De raad ziet geen overtuigend bewijs dat er voor alle ouderen een hogere norm nodig is. De raad sluit niet uit dat specifieke subgroepen van ouderen wel baat hebben bij meer eiwit, zoals kwetsbare ouderen of ondervoede ouderen. De Nederlandse normen uitgedrukt in grammen per dag liggen iets hoger dan die van EFSA, omdat Nederlanders langer en dus zwaarder zijn dan de gemiddelde Europeaan. De voedingsnormen voor eiwit worden met name gebruikt door het Voedingscentrum en door diëtisten.
Besluit: 2021-03-02 Advies Documenten: 11

WBO: onderzoek naar kwaliteit genetische thuistests

De Hogeschool Leiden heeft een vergunning gevraagd in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) voor een onderzoek naar genetische thuistests (‘Check de Test’). De aanvrager wil een aantal tests onderzoeken op de kwaliteit van de uitkomsten en van de interpretaties daarvan. De aanvrager stelt voor het onderzoek op te zetten als een bevolkingsonderzoek door mensen aan te bieden gratis een aantal geselecteerde genetische tests te laten doen. Met de tests kunnen risico-indicatoren worden gevonden voor bijvoorbeeld dementie en bepaalde vormen van kanker, waarvoor geen preventie of behandeling mogelijk is. Voor dergelijk bevolkingsonderzoek geldt dat een vergunning alleen mag worden verleend als bijzondere omstandigheden daartoe aanleiding geven. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad is van oordeel dat dat bij het voorgestelde onderzoek niet het geval is. Daarom adviseert ze de staatssecretaris van VWS om geen vergunning te verlenen voor het onderzoek.
Besluit: 2021-02-09 Advies Documenten: 8

COVID-19-vaccinatie: AstraZeneca-vaccin

Het vaccin van AstraZeneca is werkzaam bij volwassenen en medische risicogroepen. Bij 55-plussers kan de werkzaamheid nog niet berekend worden omdat zij maar in geringe mate deelnamen aan de vaccinstudies (fase 3). Wel wekt het vaccin een immuunrespons op bij ouderen die vergelijkbaar is met die bij mensen van 18-55 jaar. Daarom gaat de raad ervan uit dat het vaccin ook bij deze groep werkzaam is. Omdat het immuunsysteem minder goed gaat functioneren met het stijgen van de leeftijd acht de raad het vaccin geschikt voor mensen tot 65 jaar. De raad adviseert het vaccin nu in te zetten bij ouderen tot 65 jaar, omdat met vaccinatie van deze groep nu de meeste gezondheidswinst kan worden geboekt. Verder adviseert de raad medische risicogroepen te vaccineren, afhankelijk van hun risico op ernstige ziekte en sterfte door COVID-19.
Besluit: 2021-02-04 Advies Documenten: 20

COVID-19-vaccinatie: AstraZeneca-vaccin voor de CAS-landen

Op 4 februari 2021 bracht de Gezondheidsraad het advies COVID-19-vaccinatie: AstraZeneca-vaccin uit. Net als bij de adviezen Strategieën voor COVID-19-vaccinatie, COVID-19-vaccinatie BioNTech/Pfizer en COVID-19-vaccinatie: Moderna-vaccin en de vaccinatiestrategie heeft de Gezondheidsraad gekeken wat dit betekent voor de CAS-landen (Curaçao, Aruba en Sint Maarten). De Gezondheidsraad concludeert dat het advies over het AstraZeneca-vaccin ook op die landen van toepassing is.
Besluit: 2021-02-04 Advies Documenten: 5

Ethische en juridische afwegingen COVID-19-vaccinatie

Het demissionaire kabinet is op dit moment niet van plan drang toe te passen bij vaccinatie. Het is echter mogelijk dat instellingen en bedrijven wel vaccinatiebewijzen willen gaan inzetten om de toegang tot bedrijven of instellingen te reguleren. Economische belangen kunnen daarbij een rol spelen maar ook de wens om de gezondheid van de bezoekers te beschermen (uitoefening van zorgplicht). Op grond van de wet kunnen private partijen in principe vragen om een vaccinatiebewijs bij de toegang tot diensten of voorzieningen. Maar een dergelijke maatregel mag niet leiden tot verboden discriminatie of ongelijke behandeling en moet de privacyregels respecteren. Private partijen moeten altijd een belangenafweging maken. Zij moeten kunnen aantonen dat het vaccinatiebewijs een gerechtvaardigd doel dient, noodzakelijk is om dat doel te bereiken, dat de voordelen opwegen tegen de nadelen en er geen minder ingrijpende manier is om het doel te bereiken. Of de maatregel gerechtvaardigd is, kan verschillen per setting. Voor de afweging heeft de raad een kader ontwikkeld. Volgens de Gezondheidsraad moet de overheid toezicht houden op de gerechtvaardigde inzet van vaccinatiebewijzen door private partijen.
Besluit: 2021-02-04 Advies Documenten: 9

Interval BioNTech/Pfizer

Het Europees geneesmiddelenagentschap (EMA) heeft op 28 januari 2021 de productinformatie van Comirnarty, het COVID-19-vaccin van fabrikant Pfizer, aangepast. Deze wijziging volgt niet uit nieuwe onderzoeksgegevens en de productinformatie is alleen gewijzigd om onduidelijkheid te voorkomen. De Commissie Medische Aspecten van COVID-19 van de Gezondheidsraad is van mening dat het eerder gegeven gezamenlijke advies van de Gezondheidsraad en het OMT van 14 januari 2021 nog steeds geldt. Het advies blijft om reeds geleverde vaccins niet te reserveren voor mensen die de eerste dosis hebben ontvangen, maar om deze vaccins direct in te zetten bij mensen die nog niet gevaccineerd zijn. Toediening van de tweede dosis kan conform het eerdere advies uitgesteld worden tot maximaal 6 weken na de eerste dosis. Een interval van 6 weken past binnen de range die is onderzocht in de fase 3-trial waarin de werkzaamheid van het vaccin is aangetoond. Wanneer er geen sprake meer is van schaarste van het Pfizervaccin, verdient het de voorkeur dat mensen, conform de productinformatie, hun tweede dosis 3 weken na hun eerste dosis toegediend krijgen.
Besluit: 2021-02-03 Advies Documenten: 6

Testbewijzen voor SARS-CoV-2: ethische en juridische voorwaarden

Het kabinet verkent in hoeverre de inzet van testbewijzen kan helpen om de verspreiding van het coronavirus terug te dringen en delen van de samenleving open te stellen. De minister van VWS heeft aan de Gezondheidsraad gevraagd welke ethische en juridische voorwaarden daarbij zouden moeten gelden. Hiervoor heeft de raad een kader opgesteld. Volgens de raad moet de overheid per situatie beoordelen of het gerechtvaardigd is om mensen te vragen een bewijs te tonen van een negatieve coronatest, als voorwaarde voor toegang tot een bepaalde voorziening. Daarbij maakt het uit of het gaat om de inzet van testbewijzen in bijvoorbeeld het onderwijs, in de zorg, in de werkomgeving of bij sociale gelegenheden. Testbewijzen kunnen in sommige situaties - zoals een lockdown - vrijheden vergroten, en in andere situaties vrijheden beperken. Dat hangt onder meer af van de maatregelen die op dat moment gelden.
Besluit: 2021-01-14 Advies Documenten: 8

Advies uit tweede gezamenlijk overleg OMT en Gezondheidsraad over COVID-19-vaccinatiestrategie

Op 11 januari 2021 kwam een aantal leden van het Outbreak Management Team (OMT) en de Gezondheidsraad voor een tweede keer bijeen. Doel van dit overleg was te komen tot gezamenlijke adviezen over de COVID-19-vaccinatiestrategie. Hieronder is het advies naar aanleiding van het tweede gezamenlijke overleg van het OMT en de Gezondheidsraad te vinden.
Besluit: 2021-01-14 Advies Documenten: 6

COVID-19-vaccinatie: Moderna-vaccin voor de CAS-landen

Op 11 januari 2021 bracht de Gezondheidsraad voor Europees Nederland en de BES-eilanden (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) het advies COVID-19-vaccinatie: Moderna-vaccin en de vaccinatiestrategie uit. Net als bij de adviezen Strategieën voor COVID-19-vaccinatie en COVID-19-vaccinatie BioNTech/Pfizer heeft de Gezondheidsraad gekeken wat dit betekent voor de CAS-landen (Curaçao, Aruba en Sint Maarten). De Gezondheidsraad concludeert dat het advies over het Moderna-vaccin ook op die landen van toepassing is.
Besluit: 2021-01-11 Advies Documenten: 5

COVID-19-vaccinatie: Moderna-vaccin en de vaccinatiestrategie

Mensen van 60 jaar en ouder hebben het grootste risico op ernstige ziekte en sterfte door COVID-19. Het vaccin van Moderna werkt zeer goed bij deze groep. Daarom adviseert de Gezondheidsraad het primair en zo snel mogelijk in te zetten voor ouderen vanaf 60 jaar, te beginnen bij de oudsten, ongeacht of zij tot een medische risicogroep horen of niet. Vaccinatie van ouderen verlaagt de ziektelast in deze groep. Dat vermindert de druk op de zorg, omdat de toestroom van patiënten naar de ziekenhuizen en de thuiszorg afneemt en uitbraken in zorginstellingen worden voorkomen. Het is daarom van de belang de nu beschikbare vaccins in te zetten bij ouderen, zowel thuiswonend als in instellingen voor langdurige zorg. Van het vaccin van Moderna en het vaccin van BioNTech/Pfizer zou minimaal 90% gereserveerd moeten worden voor vaccinatie van ouderen, vindt de Gezondheidsraad. De raad adviseert rekening te houden met scenario’s waarin vaccins later of in kleinere hoeveelheden beschikbaar komen dan gedacht en het vaccinatieprogramma zo in te richten dat het mogelijk is de gekozen vaccinatiestrategie te blijven volgen.
Besluit: 2021-01-11 Advies Documenten: 17

Advies uit eerste gezamenlijk overleg OMT en Gezondheidsraad over COVID-19-vaccinatiestrategie

Op 4 januari 2021 kwam een aantal leden van het Outbreak Management Team (OMT) en de Gezondheidsraad bijeen. Doel van dit overleg was te komen tot gezamenlijke adviezen over de COVID-19-vaccinatiestrategie. Ook bracht het overleg op verzoek van de minister van VWS advies uit over het voornemen om op korte termijn ouderen uit te nodigen voor vaccinatie bij de huisarts (met Moderna) en de GGD (met BioNTech/Pfizer). Hieronder is zowel het advies naar aanleiding van het eerste gezamenlijke overleg van OMT en Gezondheidsraad te vinden als de Kamerbrief hierover.
Besluit: 2021-01-04 Advies Documenten: 5

COVID-19-vaccinatie: BioNTech/Pfizer

Mensen van 60 jaar en ouder hebben het grootste risico op ernstige ziekte en sterfte door COVID-19. De werkzaamheid van het vaccin van BioNTech/Pfizer is boven verwachting goed bij ouderen. Daarom adviseert de raad zo veel mogelijk van dit vaccin te reserveren voor deze groep en de vaccinatie te starten bij de oudsten. Dit sluit aan bij het eerdere strategie-advies van de raad. Een beperkt deel van het vaccin zou ingezet kunnen worden bij zorgmedewerkers om kwetsbare ouderen te beschermen en continuïteit van zorg te waarborgen. De commissie denkt dat het vaccin van AstraZeneca, dat volgens de huidige planning in het eerste kwartaal van 2021 in een grote hoeveelheid wordt verwacht, uitkomst kan bieden voor alle zorgmedewerkers.
Besluit: 2020-12-24 Advies Documenten: 19

COVID-19-vaccinatie BioNTech/Pfizer voor de CAS-landen

Op 24 december 2020 bracht de Gezondheidsraad voor Europees Nederland en de BES-eilanden (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) het advies COVID-19-vaccinatie: BioNTech/Pfizer uit. Net als bij het advies Strategieën voor COVID-19-vaccinatie heeft de Gezondheidsraad gekeken wat dit betekent voor de CAS-landen (Curaçao, Aruba en Sint Maarten). De Gezondheidsraad concludeert dat het advies over BioNTech/Pfizer ook op die landen van toepassing is.
Besluit: 2020-12-24 Advies Documenten: 6

COVID-19 en vaccinatie tegen pneumokokken (2)

In 2018 adviseerde de Gezondheidsraad mensen tussen de 60 en 80 jaar eens in de vijf jaar vaccinatie aan te bieden tegen pneumokokken. Naar aanleiding daarvan is een programma opgezet, het Nationaal Programma Pneumokokkenvaccinatie Volwassenen (NPPV). Dat programma voorzag erin om vanaf najaar 2020 te gaan vaccineren, waarbij telkens mensen van 60, 65, 70 en 75 een uitnodiging zouden krijgen. In het voorjaar van 2020 vroeg de staatssecretaris van VWS aan de raad of de COVID-19-pandemie aanleiding zou moeten zijn het NPPV aan te passen. De Gezondheidsraad adviseerde om bij de uitvoering van het programma voorrang te geven aan de oudste mensen, omdat die het meest kwetsbaar zijn. De staatssecretaris heeft het advies overgenomen, waardoor in 2020 en 2021 alle 70- tot 79-jarigen vaccinatie aangeboden krijgen tegen pneumokokken. Nu adviseert de raad om de komende jaren door te gaan met de herziene uitvoering van het NPPV. Een herbeoordeling is zinvol als de gehele groep 60- tot 80-jarigen eenmaal een uitnodiging voor pneumokokkenvaccinatie heeft gehad en de eerste vijfjaarlijkse herhalingen nodig zijn of als er nieuwe vaccins beschikbaar zijn gekomen.
Besluit: 2020-12-17 Advies Documenten: 11

Methylisobutylketon

Methylisobutylketon wordt onder meer gebruikt als synthetische geurstof en als oplosmiddel in verven en lakken. De Gezondheidsraad heeft beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat methylisobutylketon kankerverwekkend is. De raad concludeert dat het bewijs beperkt is en adviseert methylisobutylketon te classificeren in gevarencategorie 2: stoffen die ervan verdacht worden kankerverwekkend te zijn voor mensen. Ook heeft de Gezondheidsraad beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat methylisobutylketon mutageen is, dat wil zeggen dat de stof het erfelijke materiaal in cellen blijvend kan veranderen. Daar zijn onvoldoende aanwijzingen voor. Daarom beveelt de raad aan om methylisobutylketon niet te classificeren als mutageen in geslachtscellen.
Besluit: 2020-12-08 Advies Documenten: 9

Prioritering vaccinatie COVID-19 voor de CAS-landen

Op 19 november 2020 heeft de Gezondheidsraad geadviseerd om de beperkte hoeveelheid vaccins tegen COVID-19 die in eerste instantie beschikbaar zullen zijn, in te zetten voor het verminderen van ernstige ziekte en sterfte. De Gezondheidsraad adviseert om die strategie, waarbij mensen boven de 60 jaar en medische risicogroepen als eersten gevaccineerd worden, ook toe te passen op Curaçao, Aruba en Sint Maarten (CAS-landen). Net als in Europees Nederland en op Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES-eilanden) is de ziektelast onder deze groepen momenteel het grootst. Er is een aantal specifieke factoren waarmee rekening gehouden moet worden in de CAS-landen. Zo zijn de informatiesystemen in de gezondheidszorg in de CAS-landen mogelijk onvoldoende ingericht om medische risicogroepen te identificeren. De Gezondheidsraad adviseert om in dat geval groepen te selecteren op basis van leeftijd, te beginnen bij de oudsten. Ook de beperkte zorgcapaciteit en financiële middelen in de CAS-landen kunnen een rol spelen bij de uiteindelijke verdeling van de vaccins. Zorgpersoneel met voorrang vaccineren kan bijdragen aan het continueren van de zorg. De Gezondheidsraad adviseert om met het oog op de volksgezondheid ook de niet-geregistreerde personen in de CAS-landen toegang te bieden tot vaccinatie. De raad benadrukt dat dit advies voorlopig is en uitgaat van de huidige stand van zaken. Meer duidelijkheid over de werkzaamheid van de verschillende vaccins tegen COVID-19 die de komende tijd worden verwacht kunnen tot een andere afweging leiden. Dat geldt ook voor ontwikkelingen in het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames.
Besluit: 2020-12-07 Advies Documenten: 6

Gespoten PUR-schuimisolatie en gezondheid

Gespoten PUR-schuim wordt vooral gebruikt voor de na-isolatie van vloeren van bestaande woningen. Het bestaat uit twee componenten die na een chemische reactie uitharden tot een isolerende schuimlaag. Het is van belang dat dit proces goed verloopt, anders kunnen stoffen vrijkomen die voor gezondheidsklachten kunnen zorgen. Bij een juiste toepassing van woningisolatie met gespoten PUR-schuim is het onwaarschijnlijk dat bewoners hiervan nadelige gezondheidseffecten ondervinden. De blootstelling aan gevaarlijke stoffen blijft dan binnen veilige grenzen. Bij onjuiste toepassing kunnen deze grenzen overschreden worden waardoor de risico’s voor de gezondheid toenemen. De gezondheidsklachten die bewoners melden zijn door gebrekkige registratie nu niet goed te duiden. De raad adviseert de registratie te verbeteren. Ook vindt de raad dat bewoners de garantie moeten krijgen dat isolatiebedrijven veilig werken volgens de richtlijnen. Tot slot adviseert de raad de risico’s voor werknemers nader te onderzoeken.
Besluit: 2020-12-01 Advies Documenten: 13

Rijbewijsvernieuwing pacemakerdragers

Mensen die een pacemaker dragen moeten zich nu elke 10 jaar laten herkeuren op rijgeschiktheid door het centraal bureau rijvaardigheidsbewijzen (CBR). Op verzoek van de minister van IenW heeft de vaste commissie Rijgeschiktheid een voorstel beoordeeld om de Regeling eisen rijgeschiktheid (REG 2000) zodanig aan te passen dat een herkeuring vanwege het dragen van een pacemaker niet meer verplicht is voor bestuurders in rijbewijsgroep 1. De commissie heeft geen bezwaar tegen dat voorstel. Elke 10 jaar een herkeuring heeft volgens de commissie geen toegevoegde waarde voor de rijgeschiktheid. De werking van de pacemaker verandert niet na implantatie en patiënten komen regelmatig in het ziekenhuis voor controle of maken gebruik van thuismonitoring.
Besluit: 2020-11-30 Advies Documenten: 4

Strategieën voor COVID-19-vaccinatie

De eerste vaccins tegen COVID-19 worden in de komende maanden verwacht. In eerste instantie zullen er niet voldoende vaccins beschikbaar zijn om iedereen te vaccineren. Om te bepalen wie voorrang zou moeten krijgen kunnen verschillende strategieën gebruikt worden. Gegeven wat nu bekend is over de vaccins en uitgaande van het huidige aantal besmettingen adviseert de Gezondheidsraad om in te zetten op het verminderen van ernstige ziekte en sterfte. Bij die strategie komen de mensen in aanmerking die hierop het hoogste risico lopen. Dat zijn 60-plussers en mensen die al andere specifieke ernstige aandoeningen hebben. Als deze laatsten om medische redenen niet zelf gevaccineerd kunnen worden, kunnen zorgmedewerkers en mantelzorgers die een besmettingsrisico voor hen vormen worden gevaccineerd. In aanvulling op deze groepen komen bij deze strategie zorgmedewerkers met direct patiëntencontact in aanmerking voor vaccinatie omdat ze een verhoogd risico lopen om besmet te raken. Daardoor dragen ze meer bij aan de ziektelast in de samenleving dan groepen zonder verhoogd risico op besmetting. Dit advies gaat uit van de beperkte gegevens die nu beschikbaar zijn over de vaccins, en van het huidige aantal besmettingen. De Gezondheidsraad volgt de ontwikkelingen nauwlettend en zal indien daar aanleiding voor is opnieuw adviseren.
Besluit: 2020-11-19 Advies Documenten: 13

Couveuse 2.0: kunstamnion en placenta

In Nederland worden elk jaar ongeveer 265 baby’s veel te vroeg geboren, na 24 tot 26 weken zwangerschap. Er wordt nu onderzoek gedaan naar een nieuwe technologie om deze extreem te vroeg geboren baby’s op te vangen, waarbij de situatie in de baarmoeder wordt nagebootst. Dit is de kunstamnion- en placentatechnologie (KAPT). Met dit signalement brengt het Centrum voor Ethiek en Gezondheid de nieuwe vraagstukken van de KAPT in kaart. De ontwikkeling van de kunstamnion- en placentatechnologie (KAPT) Hoe korter de zwangerschap duurt, hoe groter de kans is dat een kind vlak na de geboorte overlijdt of leeft met gezondheidsrisico’s. Om de risico’s op complicaties te verminderen, wordt momenteel onderzoek gedaan naar de kunstamnion- en placentatechnologie (KAPT). De KAPT bootst de situatie in de baarmoeder na. Hierdoor zou de overlevingskans van de veel te vroeg geboren baby toenemen en risico’s op ernstige beperkingen afnemen. Reëlere verwachtingen De KAPT is bij het grote publiek beter bekend als de kunstbaarmoeder. Het CEG stelt dat deze benaming irreële verwachtingen schept. De technologie neemt niet de complexe functie van de baarmoeder over, maar bootst enkel de omgeving na waarin de baby zich tijdens de zwangerschap bevindt. Daarmee is de KAPT een alternatief voor de eerste opvang van veel te vroeggeboren kinderen in de huidige couveuse. Een volledige ontwikkeling van een embryo naar een kind in de KAPT is in de nabije toekomst zeer onwaarschijnlijk. Nieuwe technologie met nieuwe vraagstukken Onderzoeken naar de effectiviteit en veiligheid voor het kunnen opvangen van een menselijke vroeggeboren baby in de KAPT worden momenteel uitgevoerd via dier- en simulatiemodellen. Ondanks dat deze resultaten veelbelovend zijn, signaleert het CEG nieuwe vraagstukken ten opzichte van de reguliere couveuse. Zo zijn de korte- en langetermijngevolgen voor de lichamelijke en cognitieve ontwikkeling van het kind onduidelijk. Net als de invloed van de onmogelijkheid van direct contact tussen ouders en kind in de KAPT op de emotionele hechting tussen hen. Het CEG vraagt ook om speciale aandacht voor de patiëntenselectie voor het eerste menselijk onderzoek. En voor de keuzes waarvoor ouders komen te staan wanneer de KAPT beschikbaar zou zijn voor de vroege opvang van hun kind. Debat over maatschappelijke waarde en wenselijkheid Tot nu toe is er geen onderzoek gedaan naar de wenselijkheid en waarde van de ontwikkelingen van en investeringen in deze technologie. Het CEG beveelt aan om hierover vóór doorontwikkeling met een brede kring betrokkenen een debat te beginnen. Een voorwaarde van dit debat is het scheppen van een realistisch beeld van de technologie en de mogelijkheden die het voorlopig biedt aan een kleine, specifieke groep. Het CEG benadrukt dat het niet enkel gaat om de veiligheid en effectiviteit van de KAPT, maar ook om de waarde die de maatschappij eraan toekent.
Besluit: 2020-11-11 Advies Documenten: 4

Cadmium en geselecteerde cadmiumverbindingen

Cadmium is een metaal, dat vooral gebruikt wordt voor de productie van batterijen. Ook kan het een bestanddeel zijn van pigment voor verf en coatings. In fabrieken waar cadmium wordt geproduceerd of verwerkt kunnen mensen tijdens hun werk in aanraking komen met cadmium. Cadmium kan schadelijk zijn voor de vruchtbaarheid van mannen en vrouwen en voor de ontwikkeling van het ongeboren kind. Hetzelfde geldt voor de acht cadmiumverbindingen die ook zijn beoordeeld (cadmiumcarbonaat, cadmiumchloride, cadmiumfluoride, cadmiumhydroxide, cadmiumnitraat, cadmiumoxide, cadmiumsulfaat en cadmiumsulfide). De Commissie Classificatie reproductietoxische stoffen van de Gezondheidsraad adviseert om de stoffen de classificeren in gevarencategorie 1B: als verondersteld giftig voor de menselijke voortplanting. Voor de effecten op of via lactatie adviseert de commissie de classificatie ‘kan schadelijk zijn via de borstvoeding’.
Besluit: 2020-10-13 Advies Documenten: 9

MRI in bevolkingsonderzoek borstkanker

Bij iets minder dan 10% van de vrouwen tussen de 50 en 75 die meedoen aan het bevolkingsonderzoek naar borstkanker blijkt op het mammogram dat ze veel bindweefsel en klierweefsel in hun borsten hebben (zeer dicht borstweefsel). Zij lopen een groter risico om borstkanker te krijgen en op een mammogram zijn tumoren bij hen minder goed te zien. In de DENSE-studie is onderzocht of ze gebaat zijn bij een aanvullende MRI-scan in het bevolkingsonderzoek. Naar aanleiding daarvan heeft de staatssecretaris van VWS de Gezondheidsraad gevraagd of het wenselijk is MRI toe te voegen aan het bevolkingsonderzoek. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat er meer tumoren worden ontdekt met een aanvullende MRI, maar dat de methode ook aanzienlijke nadelen met zich meebrengt. Een andere methode om tumoren op te sporen in zeer dicht borstweefsel is mammografie met contrastvloeistof (CEM). Hoe de verhouding tussen de voordelen en de nadelen van die methode uitpakt in een bevolkingsonderzoek moet nog onderzocht worden. Resultaten uit onderzoek bij vrouwen bij wie borstkanker wordt vermoed of is vastgesteld zijn veelbelovend. Omdat CEM mogelijk binnen enkele jaren een geschikter alternatief blijkt, ziet de Gezondheidsraad MRI niet als een toekomstbestendige aanvulling op het bevolkingsonderzoek naar borstkanker. De raad adviseert daarom om nu niet te investeren in MRI en in plaats daarvan eerst een proefbevolkingsonderzoek op te zetten met CEM.
Besluit: 2020-10-06 Advies Documenten: 10

BCG-vaccinatie en COVID-19

Van BCG is bekend dat het ook effect heeft op andere infecties dan tuberculose, zoals luchtweginfecties (zogenoemde non-specifieke effecten). Dat roept de vraag op of vaccinatie met BCG een beschermend effect zou kunnen hebben bij een infectie met SARS-CoV-2, het voor COVID-19 verantwoordelijke virus. Daarom heeft de minister van VWS aan de Gezondheidsraad gevraagd de stand van wetenschap hierover op te maken. De beperkte studies die er zijn suggereren dat BCG-vaccinatie een beschermend effect op luchtweginfecties bij volwassenen kan hebben. De beschikbare gegevens geven echter geen uitsluitsel over de werkzaamheid, effectiviteit en veiligheid van BCG-vaccinatie bij COVID-19. De raad adviseert de minister de uitkomsten van lopend onderzoek af te wachten.
Besluit: 2020-10-05 Advies Documenten: 9

Vaccinatie tegen waterpokken

Waterpokken is een besmettelijke ziekte die veel voorkomt. Jonge kinderen hebben doorgaans milde symptomen als blaasjes op de huid die jeuk veroorzaken en koorts. Bij volwassenen komen ernstiger complicaties voor, zoals longontsteking. Iemand die waterpokken heeft gehad, krijgt het daarna niet nogmaals. In Europees Nederland krijgen vrijwel alle kinderen voor hun vijfde jaar waterpokken in een milde vorm, waardoor de ziekte onder volwassenen nauwelijks voorkomt. Op de BES-eilanden is dat anders: daar circuleert het virus minder. Niet alle kinderen krijgen al jong waterpokken en daardoor zijn er regelmatig uitbraken waarbij ook volwassenen ziek worden, soms ernstig. Daarom adviseert de Gezondheidsraad op de BES-eilanden vaccinatie tegen waterpokken toe te voegen aan het Rijksvaccinatieprogramma. Mensen die nog geen waterpokken gehad hebben en zich daartegen willen beschermen, kan vaccinatie aangeboden worden met een vaccin alleen tegen waterpokken. De raad adviseert in Europees Nederland geen vaccinatie in te voeren, omdat dat weinig gezondheidswinst zou opleveren, gezien de milde vorm waarin de ziekte hier voorkomt.
Besluit: 2020-10-01 Advies Documenten: 8

Screenen op niet-behandelbare aandoeningen vroeg in het leven

Met de hielprik kunnen pasgeborenen gescreend worden op ernstige aandoeningen waarbij snelle behandeling aanmerkelijke gezondheidswinst kan opleveren. Er gaan stemmen op om vroeg in het leven ook te screenen op ernstige aandoeningen waarvoor nauwelijks of geen behandeling bestaat, tegelijk met de hielprik of enkele maanden daarna. Het gaat vaak om zeldzame aandoeningen waarbij het nu lang duurt voordat een diagnose is gesteld nadat de eerste symptomen zich voordoen. Screening vroeg in het leven kan ouders en kinderen die zoektocht besparen en geeft het gezin tijd zich voor te bereiden op een leven met een kind met een ernstige aandoening. De Gezondheidsraad realiseert zich dat het ontwrichtend is voor gezinnen wanneer een diagnose lang op zich laat wachten maar is er niet van overtuigd dat de voordelen van een screeningsprogramma voor niet-behandelbare aandoeningen opwegen tegen de nadelen die het ook met zich meebrengt. De raad adviseert om in te zetten op alternatieve maatregelen die die nadelen niet hebben en waar een grotere groep ouders en kinderen van kan profiteren.
Besluit: 2020-09-30 Advies Documenten: 9

45-minutennorm in de spoedzorg

In Nederland bestaat een wettelijke norm voor de spreiding van spoedzorg in ziekenhuizen. Een afdeling spoedeisende hulp in een ziekenhuis mag niet sluiten als dat betekent dat het aantal inwoners dat binnen 45 minuten met een ambulance op de spoedeisende hulp kan komen afneemt. Op verzoek van de minister voor Medische Zorg en Sport is de Gezondheidsraad nagegaan of er een medisch wetenschappelijke onderbouwing is voor die norm. Het blijkt af te hangen van het type aandoening en de specifieke situatie na hoeveel tijd de kans op een ongunstige gezondheidsuitkomst toeneemt. Voor sommige aandoeningen geldt bijvoorbeeld: hoe sneller de patiënt op de plaats van het incident gestabiliseerd en behandeld wordt, hoe beter. Voor andere aandoeningen is het juist van belang dat de patiënt rechtstreeks naar een ziekenhuis met specialistische expertise wordt vervoerd in plaats van eerst naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis met een spoedeisende hulp.
Besluit: 2020-09-22 Advies Documenten: 9

5G en gezondheid

5G heeft een grotere capaciteit en biedt snellere gegevensoverdracht dan eerdere generaties mobiele telecommunicatie. Maar in de samenleving zijn ook zorgen over de mogelijke invloed van 5G op de gezondheid. Daarom heeft de Tweede Kamer de Gezondheidsraad om advies gevraagd. De raad kan geen antwoord geven op de vraag of blootstelling aan 5G-frequenties daadwerkelijk gezondheidsrisico’s oplevert. Dat komt doordat niet bekend is bij welke mate van blootstelling effecten kunnen optreden en ook niet hoe hoog de blootstelling van mensen zal zijn na ingebruikname van de 5G-systemen. De raad is daarom nagegaan of er aanwijzingen zijn dat elektromagnetische velden met de beoogde 5G-frequenties de potentie hebben om de gezondheid te schaden.
Besluit: 2020-09-02 Advies Documenten: 9

WBO: reikwijdte-advies onderzoek naar screening op Barrett-slokdarm

Het Radboudumc wil een wetenschappelijk onderzoek doen naar screening op Barrett-slokdarm bij patiënten met langdurige refluxklachten (brandend maagzuur). De Barrett-slokdarm (een aantasting van het slijmvlies) wordt beschouwd als het voorstadium van slokdarmkanker. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad heeft de vergunningaanvraag voor dit onderzoek beoordeeld aan de hand van de criteria uit de Wet op het bevolkingsonderzoek. De commissie stelt vast dat er geen vergunning nodig is, omdat er geen sprake is van een bevolkingsonderzoek. Het geneeskundig onderzoek bij de deelnemers wordt namelijk verricht op basis van een medische indicatie. Daarom adviseert de commissie de aanvrager door te verwijzen naar een medisch-ethische toetsingscommissie (METC).
Besluit: 2020-08-31 Advies Documenten: 6

WBO: Opleiden echoscopisten voor 13-wekenecho

Met een 13-wekenecho wordt onderzocht of een foetus afwijkingen heeft die niet met het leven verenigbaar zijn. Ter voorbereiding op het landelijke wetenschappelijk onderzoek naar de 13-wekenecho, hebben de regionale centra voor prenatale screening een opleiding ontwikkeld voor echoscopisten. Onderdeel van de opleiding is een vaardigheidstraining waarbij wordt geoefend op zwangere vrouwen. Voorafgaand aan deze training wordt er bij de zwangere vrouwen een echo gemaakt door een ervaren opleider, om te voorkomen dat eventuele afwijkingen tijdens de training worden ontdekt. Deze echo is vergunningplichtig onder de WBO. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de staatssecretaris van VWS vergunning te verlenen voor deze echo, onder de voorwaardes dat vrouwen alleen deelnemen aan de training als de voorbereidende echo voldoende beeld gaf en zij goed geïnformeerd worden.
Besluit: 2020-07-15 Advies Documenten: 7

Gezonde energietransitie in de gebouwde omgeving

In het Klimaatakkoord is vastgelegd welke maatregelen nodig zijn om over te stappen naar duurzame energiebronnen. Deze zogeheten energietransitie levert gezondheidswinst op. Zo zal de vervanging van verbrandingsmotoren door elektromotoren zorgen voor schonere lucht en stiller wegverkeer. De maatregelen gelden ook voor de gebouwde omgeving. Ongeveer 7 miljoen bestaande woningen en 1 miljoen andere gebouwen moeten worden aangepast. Die aanpassingen kunnen gevolgen hebben voor geluid, ventilatie, temperatuur en binnenmilieu. Dat kan weer van invloed zijn op de gezondheid en het welbevinden van mensen. Zo zijn er signalen van hinder die wordt veroorzaakt door geluid van bijvoorbeeld warmtepompen. En verkeerd gebruik van mechanische ventilatie kan de luchtkwaliteit binnenshuis juist verslechteren. De Gezondheidsraad ziet mogelijkheden om de gunstige invloeden van de energietransitie in de gebouwde omgeving uit te breiden en de onbedoelde nadelige gezondheidseffecten te beperken.
Besluit: 2020-07-14 Advies Documenten: 7

Nevenbevindingen bij de niet-invasieve prenatale test (NIPT)

Zwangere vrouwen die een prenatale screening willen laten uitvoeren op de syndromen van Down, Edwards en Patau (trisomie 21, 18 en 13) kunnen in het kader van een wetenschappelijk onderzoek kiezen tussen de combinatietest en de niet-invasieve prenatale test (NIPT). Vanaf 2023 wordt de NIPT mogelijk opgenomen in het landelijke programma voor prenatale screening. De minister van VWS moet hierover nog een besluit nemen en heeft de Gezondheidsraad om advies gevraagd over het rapporteren van andere afwijkingen die met de NIPT aan het licht kunnen komen. De Gezondheidsraad adviseert om zogenoemde nevenbevindingen alleen te rapporteren als de zwangere vrouw daarvoor kiest. Verder adviseert de raad om alleen die NIPT-uitslagen te rapporteren die – indien bevestigd met vervolgonderzoek - zeker of zeer waarschijnlijk ziekte veroorzaken en die leiden tot ernstige gezondheidsproblemen bij het kind.
Besluit: 2020-07-07 Advies Documenten: 8

WBO: De Maastricht Studie - tweede meetronde

Het Maastricht UMC+ heeft een vergunning aangevraagd voor een tweede meetronde bij deelnemers van De Maastricht Studie. Dit is een uitgebreid wetenschappelijk onderzoek naar diabetes mellitus type 2, hart- en vaatziekten en andere chronische aandoeningen, waarvoor in de afgelopen tien jaar een eerste meetronde heeft plaatsgevonden. Doel van de nieuwe meetronde is om de ontwikkeling van ziekte en gezondheid van de deelnemers in de tijd te volgen. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad heeft op verzoek van de staatssecretaris van VWS getoetst of de vergunningaanvraag voldoet aan de eisen van de Wet op het bevolkingsonderzoek. De commissie is van oordeel dat het voorgestelde onderzoek wetenschappelijk deugdelijk is en dat de nut-risicoverhouding gunstig is. De commissie adviseert de staatssecretaris de vergunning te verlenen voor een periode van vier jaar. Daarbij zouden enkele voorwaarden moeten gelden die vooral betrekking hebben op aanpassing van de informatievoorziening en het toestemmingsformulier.
Besluit: 2020-07-01 Advies Documenten: 8

Vervolgadvies gewasbescherming en omwonenden

Uit buitenlands onderzoek komen aanwijzingen voor een verband tussen blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen en de kans op gezondheidsschade, zoals de ziekte van Parkinson en ontwikkelingsstoornissen bij kinderen. De uitkomsten van onderzoek in Nederland zijn minder uitgesproken, maar kunnen de ongerustheid ook niet wegnemen. Meer onderzoek zal op korte termijn geen duidelijkheid geven en de toelatingsprocedure voor de middelen kan nooit alle risico’s uitsluiten. Daarom adviseert de Gezondheidsraad voorzorg toe te passen, door het streven naar vermindering van de afhankelijkheid van de landbouw van chemische gewasbeschermingsmiddelen te intensiveren. Ook voorlichting en handhaving zijn van belang, want telers blijken veilig werken niet altijd genoeg prioriteit te geven. De raad adviseert goed te registreren welke middelen op welke percelen gebruikt worden en de blootstelling van mensen aan gewasbeschermingsmiddelen periodiek te meten aan de hand van afbraakproducten in bijvoorbeeld urine. Tot slot adviseert de raad door te gaan met verbetering van de toelatingsprocedure.
Besluit: 2020-06-29 Advies Documenten: 11

Gehydrogeneerd terfenyl

Gehydrogeneerd terfenyl heeft een toepassing als thermische vloeistof en wordt veel gebruikt in installaties om warmte of koeling over te dragen. De stof wordt ook gebruikt als drager voor textielkleurstof en als weekmaker. Mensen die op hun werk met gehydrogeneerd terfenyl in aanraking komen, kunnen last krijgen van huidirritatie, hoofdpijn en keelpijn. Bij proefdieren kan langdurige blootstelling aan de stof leiden tot een toename in orgaangewichten en een afname van het lichaamsgewicht. De Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad is nagegaan of er een blootstellingsniveau is af te leiden waarbij geen nadelige gezondheidseffecten te verwachten zijn, ook niet na herhaalde blootstelling. Ze komt tot een gezondheidskundige advieswaarde van 7,4 milligram gehydrogeneerd terfenyl per kubieke meter lucht (gemiddelde concentratie gemeten over een achturige werkdag).
Besluit: 2020-06-15 Advies Documenten: 8

All-trans-retinoïnezuur

All-trans-retinoïnezuur wordt onder meer gebruikt in therapeutische crèmes voor de behandeling van huidaandoeningen zoals acne en voor de behandeling van sommige vormen van kanker. Mensen die werkzaam zijn in de farmaceutische industrie, in apotheken of in ziekenhuizen kunnen tijdens hun werk in aanraking komen met all-trans-retinoïnezuur. Vrouwen die zwanger zijn kunnen het risico lopen dat beroepsmatige blootstelling aan de stof hun ongeboren kind schaadt. De Commissie Classificatie reproductietoxische stoffen van de Gezondheidsraad adviseert daarom om all-trans-retinoïnezuur te classificeren in gevarencategorie 1B: als een stof die wordt verondersteld toxisch te zijn voor de menselijke voortplanting. Voor effecten op de vruchtbaarheid en op of via borstvoeding adviseert de commissie om de stof niet in te delen in een gevarencategorie, omdat daarover onvoldoende wetenschappelijke gegevens beschikbaar zijn.
Besluit: 2020-06-10 Advies Documenten: 8

Integrale zorg voor mensen met lichamelijke en psychische aandoeningen

Psychische aandoeningen en lichamelijke aandoeningen komen vaak samen voor en kunnen elkaar negatief beïnvloeden. De nadrukkelijk gescheiden inrichting van de zorg bemoeilijkt een integrale benadering van patiënten met een combinatie van psychische en lichamelijke aandoeningen. De Gezondheidsraad adviseert om te verkennen hoe een integrale benadering gestimuleerd kan worden. Bijvoorbeeld met maatwerk in de financiering, betere toegankelijkheid van preventieve zorg voor mensen met psychische problemen, meer coördinatie en aandacht voor samenhang tussen lichamelijke en psychische aspecten in richtlijnen en in de opleiding van zorgverleners. Oplossing van een dergelijk complex en breed probleem vraagt volgens de raad aanpassing op verschillende fronten tegelijk en van verschillende betrokkenen.
Besluit: 2020-05-27 Advies Documenten: 5

Toelaatbaarheid nieuwe vormen van lijkbezorging

Krachtens de huidige wet wordt het lichaam van een overledene begraven, gecremeerd of gedoneerd aan de wetenschap. Er zijn echter nieuwe technieken in ontwikkeling, zoals alkalische hydrolyse en composteren. Op verzoek van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de Gezondheidsraad een beoordelingskader opgesteld voor de toelaatbaarheid van dergelijke nieuwe technieken. Kernwaarden daarbij zijn veiligheid, waardigheid en duurzaamheid. Volgens het door de raad voorgestelde kader is alkalische hydrolyse in beginsel wel en composteren vooralsnog niet toelaatbaar.
Besluit: 2020-05-25 Advies Documenten: 9

Voeding, gezondheid en duurzaamheid: een blik vooruit

Met het oog op de voedingsvoorlichting en het voedingsbeleid vat de Gezondheidsraad wetenschappelijke bevindingen periodiek samen in de zogeheten Richtlijnen goede voeding. Gezondheid is daarbij tot nu toe steeds de focus geweest. Er is echter groeiende aandacht voor het aspect van duurzaamheid. Op verzoek van het ministerie van LNV heeft de Gezondheidsraad verkend hoe de perspectieven van gezondheid en duurzaamheid in samenhang kunnen worden betrokken bij de voedingsadvisering. Ook inzichten in consumentengedrag zullen daarbij waar mogelijk een plaats krijgen. Volgens de raad verdient bij dit alles een modulaire aanpak de voorkeur, dat wil zeggen een stapsgewijze integratie van gegevens op basis van voortschrijdende kennis.
Besluit: 2020-05-20 Advies Documenten: 6

COVID-19 en vaccinatie tegen pneumokokken

In 2018 adviseerde de Gezondheidsraad mensen van 60 tot 80 eens in de vijf jaar te vaccineren tegen pneumokokken. Ter uitvoering van het advies heeft het RIVM voorbereidingen getroffen voor een programma waarin vanaf dit najaar de mensen die 60, 65, 70 en 75 worden een uitnodiging krijgen zich te laten vaccineren tegen pneumokokken. Op verzoek van de staatssecretaris van VWS heeft de Gezondheidsraad gekeken of de COVID-19-pandemie aanleiding is om bepaalde doelgroepen voorrang te geven bij de vaccinatie. De Gezondheidsraad adviseert bij de vaccinatie te beginnen bij de mensen met de hoogste leeftijden, omdat die het meest kwetsbaar zijn. Zij hebben zowel bij ziekte door een pneumokokkeninfectie als bij COVID-19 een verhoogd risico op een ernstig beloop. De raad adviseert daarom alle 70-79-jarigen vaccinatie aan te bieden tegen pneumokokken, te beginnen bij de oudsten en afhankelijk van de beschikbaarheid van vaccin en uitvoeringsaspecten. Ook adviseert de raad mensen die longschade hebben opgelopen door COVID-19 voorlopig toe te voegen aan de groepen die op medische indicatie in aanmerking komen voor pneumokokkenvaccinatie.
Besluit: 2020-04-20 Advies Documenten: 8

WBO: onderzoek met fecale eiwit-biomarkertest in bevolkingsonderzoek darmkanker

Deelnemers aan het bevolkingsonderzoek naar darmkanker leveren een ontlastingsmonster in, dat wordt onderzocht met de zogenoemde feces immunochemische test (FIT). Het Antoni van Leeuwenhoek (AVL), Nederlands Kanker Instituut (NKI) wil deze test vergelijken met een nieuwe test, een fecale eiwit-biomarkertest. Zij verwachten dat die beter in staat is (voorstadia van) darmkanker op te sporen. Voor dit onderzoek heeft AVL/NKI vergunning aangevraagd. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de staatssecretaris van VWS vergunning te verlenen. Voorwaarde zou moeten zijn dat er geen afwijkende afkapwaarde wordt gebruikt en dat eventuele kosten voor vervolgonderzoek als de nieuwe test positief is en de huidige test negatief, niet voor rekening van de deelnemers komen.
Besluit: 2020-04-14 Advies Documenten: 7

Emissies van ijzer- en staalgieten

Producten van gegoten ijzer en staal worden veel gebruikt in uiteenlopende industrieën. Het proces van ijzer- en staalgieten omvat niet alleen het gieten zelf, maar ook de voorbereidingen daarop en het afwerken van het gietsel. De Subcommissie Classificatie carcinogene stoffen van de Gezondheidsraad adviseert de emissies die ontstaan tijdens dat proces te classificeren in gevarencategorie 1A: als emissies waarvan bekend is dat ze kankerverwekkend zijn voor de mens. De subcommissie adviseert ook om de emissies voor mutageniteit te classificeren in categorie 2, dat wil zeggen dat de emissies reden geven tot bezorgdheid voor de mens omdat ze mogelijk erfelijke mutaties in de geslachtscellen van mensen veroorzaken.
Besluit: 2020-02-18 Advies Documenten: 8

Gezondheidsapps en wearables - De ethiek van e-health deel 1

Met gezondheidsapps op hun smartphone en draagbare apparaatjes als hartslagmeters (wearables) kunnen mensen zelf hun gezondheid monitoren en verbeteren. De overheid juicht het gebruik van deze vorm van e-health toe omdat het zorgkosten zou kunnen besparen en de autonomie en het welzijn van patiënten zou kunnen versterken. Het gebruik van apps en wearables kan echter ook ongewenste neveneffecten hebben. Lang niet alle toepassingen zijn van voldoende kwaliteit. Onbetrouwbare metingen kunnen ertoe leiden dat mensen ten onrechte gerustgesteld worden, met mogelijke gezondheidsschade tot gevolg. En als apps en wearables gezonde mensen ten onrechte ongerust maken, kan dat juist leiden tot een toename van het zorggebruik. Daarnaast bestaat het risico dat er gezondheidsverschillen ontstaan. Niet iedereen beschikt namelijk over de vaardigheden om met behulp van digitale toepassingen de eigen gezondheid te verbeteren. Het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) pleit voor kritische reflectie op zinnig gebruik van apps en wearables. Een kwaliteitskeurmerk kan artsen, burgers en patiënten helpen om de zinnige apps en wearables makkelijk te vinden. In twee andere signalementen gaat het CEG in op de ethiek van twee andere vormen van e-health: Robotisering in de langdurige zorg en Sensoren in de thuissituatie.
Besluit: 2020-01-30 Advies Documenten: 4

WBO: Reikwijdte-advies hepatitisscreening

De Gemeentelijke Gezondheidsdienst en Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GGD-GHOR) wil pilots starten om eerste generatie niet-Westerse migranten te screenen op hepatitis B en C. De vaste Commissie Bevolkingsonderzoek heeft zich over de vraag gebogen of voor deze screening een vergunning nodig is op grond van de wet (WBO). Zij oordeelt dat dat niet het geval is, omdat het primaire doel van de screening is om mensen met een hepatitis B en C-infectie op te sporen, zodat zij behandeld kunnen worden. Dit wordt ook als zodanig gecommuniceerd naar de (potentiële) deelnemers. De commissie adviseert de staatssecretaris van VWS de vergunningaanvraag verder niet in behandeling te nemen.
Besluit: 2020-01-27 Advies Documenten: 5

Rol diabetesverpleegkundige bij rijbewijsvernieuwing voor mensen met diabetes mellitus

Personen met diabetes mellitus moeten elke vijf jaar een nieuwe gezondheidsverklaring insturen naar het centraal bureau rijvaardigheidsbewijzen (CBR) om hun rijbewijs te kunnen verlengen. Ze moeten een ingevulde diabetesvragenlijst meesturen, met feitelijke informatie over de aard en de ernst van de aandoening. Op verzoek van de minister van IenW heeft de vaste Commissie Rijgeschiktheid een voorstel beoordeeld om de Regeling eisen rijgeschiktheid (REG 2000) zodanig aan te passen dat niet alleen een arts, maar ook een diabetesverpleegkundige die diabetesvragenlijst mag invullen. De commissie heeft geen bezwaar tegen dat voorstel.
Besluit: 2019-12-16 Advies Documenten: 4

WBO: NIPT bij meerlingzwangerschappen

Sinds enkele jaren is de niet-invasieve prenatale test (NIPT) beschikbaar voor zwangere vrouwen die een prenatale screening willen laten uitvoeren op de syndromen van Down, Patau en Edwards (trisomie 21, 13 en 18). Hiervoor lopen twee proefbevolkingsonderzoeken. Amsterdam UMC, locatie Vrije Universiteit Medisch Centrum, heeft namens het NIPT-consortium een vergunning aangevraagd om ook meerlingzwangerschappen mee te nemen in deze onderzoeken. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de staatssecretaris van VWS vergunning te verlenen voor NIPT als eerste test bij meerlingzwangerschappen. Voorwaarde zou moeten zijn dat de resultaten goed gemonitord worden en dat de deelnemers geïnformeerd worden over de voor- en nadelen en de onzekerheden van de NIPT.
Besluit: 2019-11-18 Advies Documenten: 7

Loodinname via kraanwater

Over het algemeen is het drinkwater in Nederland van hoge kwaliteit en veilig om te drinken. Maar een beperkt deel van de bevolking heeft nog te maken met hoge blootstelling aan lood via het kraanwater en loopt daardoor gezondheidsrisico’s. Het gaat vooral om bewoners van oude huizen met loden binnenleidingen. Groepen die risico’s lopen zijn zuigelingen die flesvoeding krijgen, jonge kinderen en zwangere vrouwen (vanwege het ongeboren kind). Hoge blootstelling aan lood kan bij deze kinderen leiden tot een lager IQ. De Gezondheidsraad adviseert in de eerste plaats om de resterende loden leidingen in oude huizen te saneren. In afwachting daarvan beveelt de raad aan flessenwater te gebruiken voor de risicogroepen. Ook in nieuwbouwhuizen kunnen de loodgehaltes in het drinkwater de eerste maanden hoog zijn. De raad beveelt bewoners van deze huizen aan de kraan goed door te spoelen voor gebruik.
Besluit: 2019-11-06 Advies Documenten: 7

1,2-Dichloorethaan

De stof 1,2-dichloorethaan wordt hoofdzakelijk gebruikt voor de productie van vinylchloride. Het is een kankerverwekkende stof die directe schade kan veroorzaken aan het genetisch materiaal van mensen. Het streven is om het aantal extra gevallen van kanker door beroepsmatige blootstelling te beperken tot 4 ten opzichte van het aantal gevallen van kanker per 100.000 sterfgevallen in de algemene bevolking. Het verbodsrisiconiveau is 4 extra gevallen op het aantal per 1.000. De Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad heeft geschat welke luchtconcentraties overeenkomen met deze risiconiveaus. Ze komt respectievelijk op 0,126 milligram (mg) per kubieke meter (m3) en 12,6/m3. De commissie adviseert om er rekening mee te houden dat ook opname van 1,2-dichloorethaan via de huid kan bijdragen aan de totale inwendige blootstelling.
Besluit: 2019-08-27 Advies Documenten: 8

WBO: NIPT voor zwangere adolescenten van 16 en 17 jaar

Sinds 2017 kunnen zwangere vrouwen die een prenatale screening willen laten uitvoeren op de syndromen van Down, Patau en Edwards (trisomie 21, 13 en 18) kiezen tussen de combinatietest of de niet-invasieve prenatale test (NIPT) als eerste test. Vanaf 2014 konden vrouwen al kiezen voor NIPT als vervolgtest. Het gaat om twee proefbevolkingsonderzoeken. Amsterdam UMC, locatie Vrije Universiteit Medisch Centrum, heeft namens het NIPT consortium een vergunning aangevraagd om ook zwangeren van 16 en 17 jaar mee te nemen in deze onderzoeken. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de staatssecretaris van VWS daar vergunning voor te verlenen. Ook beveelt zij aan het toestemmingsregime van de Wet medisch wetenschappelijk onderzoek met mensen toe te passen. Op grond daarvan kunnen zwangeren van 16 en 17 jaar zelf beslissen over deelname aan het onderzoek, zonder toestemming van hun ouders of voogden.
Besluit: 2019-08-26 Advies Documenten: 8

Neonatale screening op spinale spieratrofie

Spinale spieratrofie (SMA) is een ernstige ziekte die zorgt voor progressief verlies van spierkracht bij vooral jonge kinderen. Eenmaal opgelopen schade is onherstelbaar. Er is een behandeling, die beter werkt naarmate deze eerder wordt toegepast. Screening op SMA in de hielprik zorgt ervoor dat de behandeling kan beginnen voordat zich symptomen voordoen. Daarmee kan voor patiënten veel gezondheidswinst bereikt worden. Nadeel is dat er ook een groep opgespoord wordt bij wie niet duidelijk is wat de beste aanpak is. De voordelen wegen volgens de Gezondheidsraad op tegen de nadelen. Daarom adviseert de raad SMA op te nemen in de hielprikscreening. Omdat er nog geen wetenschappelijke gegevens zijn over de effecten op langere termijn, adviseert de raad de screening na vijf en na tien jaar te evalueren.
Besluit: 2019-07-23 Advies Documenten: 9

De regulering van cybriden en chimaeren

Ontwikkeling van zogenoemde mens-diercombinaties, waarbij (delen van) menselijke en dierlijke cellen worden gecombineerd, heeft waarde voor onderzoek naar embryonale ontwikkeling. Mogelijk kunnen er op termijn menselijke organen mee gekweekt worden. Om te beoordelen welk onderzoek toelaatbaar is, moet steeds een afweging gemaakt worden. Is de menselijke waardigheid niet in het geding, is het dierenwelzijn gewaarborgd, weegt het belang van het onderzoek op tegen de belasting ervan voor dier en mens? Een deel van de mens-diercombinaties is nu geregeld via de Embryowet, een ander deel niet. De raad adviseert een aparte brede regeling te treffen voor de toetsing van mens-diercombinaties en andere controversiële biotechologische ontwikkelingen.
Besluit: 2019-07-17 Advies Documenten: 9

Afkapwaarde in bevolkingsonderzoek darmkanker

In het bevolkingsonderzoek naar darmkanker dat in 2014 van start is gegaan wordt getest of er bloed aanwezig is in de ontlasting van de deelnemers. Is de concentratie hoger dan de vooraf bepaalde afkapwaarde, dan wordt de deelnemer doorverwezen voor een kijkonderzoek in de dikke darm. Nadat het gehele bevolkingsonderzoek is uitgerold, zal het worden geëvalueerd. In de tussentijd hoeft de afkapwaarde van de ontlastingtest niet aangepast te worden, adviseert de Gezondheidsraad. De resultaten van het bevolkingsonderzoek tot nu toe en de bijbehorende nut-risicoverhouding geven daar geen aanleiding toe.
Besluit: 2019-07-16 Advies Documenten: 9

Vaccinatie tegen gordelroos

Gordelroos is een vervelende ziekte die vooral ouderen treft. Een klein deel van de patiënten krijgt ernstige zenuwpijn die maanden kan aanhouden. Een aantal jaar geleden adviseerde de Gezondheidsraad negatief over vaccinatie, omdat het destijds enige beschikbare vaccin slechts beperkt bescherming bood. Inmiddels is er een nieuw vaccin beschikbaar gekomen dat negen op de tien gevallen van gordelroos voorkomt en in principe ook geschikt lijkt voor mensen met een minder goed functionerend immuunsysteem. De bescherming lijkt lang aan te houden. Dit maakt dat de Gezondheidsraad positief staat tegenover vaccinatie van ouderen met dit vaccin. De kosteneffectiviteit is bij de huidige prijs echter ongunstig. De raad vindt dat dit moet verbeteren voordat wordt overgegaan op grootschalige vaccinatie van ouderen. Bij dit advies is ook een korte video gemaakt (zie onder).
Besluit: 2019-07-15 Advies Documenten: 10

Gezondheidsrisico’s door lage concentraties koolmonoxide

Het inademen van koolmonoxide, bijvoorbeeld in een huis met een slecht functionerende cv-installatie, kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Dat is niet alleen het geval bij hoge concentraties, zoals vaak wordt aangenomen, maar ook bij lage concentraties. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert om langdurige blootstelling aan lage concentraties te vermijden. Bij een blootstellingsduur van 8 uur adviseert de WHO om de gemiddelde concentratie koolmonoxide in de lucht de 9 ppm (parts per million) niet te laten overschrijden. Voor 24 uur is dat 6 ppm. De koolmonoxidemelders die in Nederland op de markt zijn, detecteren geen concentraties onder de 10 ppm en geven pas een akoestisch alarmsignaal vanaf 50 ppm. De Gezondheidsraad adviseert daarom om te bevorderen dat melders worden afgestemd op de advieswaarden van de WHO. Ook adviseert de Gezondheidsraad om in voorlichting aan burgers, hulpverleners en installatiebedrijven meer aandacht te besteden aan de risico’s van langdurige blootstelling aan lage concentraties koolmonoxide.
Besluit: 2019-07-10 Advies Documenten: 7

Bevolkingsonderzoek naar aneurysma van de abdominale aorta (AAA)

Een aneurysma van de aorta abdominalis (AAA) is een verwijding van de slagader in de buik die, als hij scheurt, kan leiden tot sterfte. Een AAA blijft vaak onopgemerkt maar kan eenvoudig opgespoord worden met echografie en geopereerd worden om scheuren te voorkomen. In sommige landen worden AAA’s opgespoord met een systematisch bevolkingsonderzoek onder mannen van 65 jaar. In Nederland worden AAA’s opgespoord via individuele patiëntenzorg. De Nederlandse aanpak lijkt effectief: er worden meer AAA’s opgespoord en behandeld dan in de landen waar een bevolkingsonderzoek loopt. De Gezondheidsraad verwacht dan ook dat de toegevoegde waarde van een bevolkingsonderzoek in Nederland beperkt is. Te beperkt in ieder geval om de aanzienlijke nadelen te compenseren. De extra preventieve operaties waar een bevolkingsonderzoek toe zal leiden, brengen ook een extra risico op complicaties en sterfte met zich mee. De Gezondheidsraad adviseert daarom om geen bevolkingsonderzoek op te zetten in Nederland en in plaats daarvan na te gaan of de huidige, minder ingrijpende, manier van opsporen op enkele punten nog verbeterd kan worden.
Besluit: 2019-07-09 Advies Documenten: 10

Vaccinatie tegen HPV

Niet alleen meisjes, maar ook jongens zouden gevaccineerd moeten worden tegen HPV. Een HPV-infectie kan namelijk leiden tot verschillende vormen van kanker bij vrouwen en bij mannen. Alleen al aan baarmoederhalskanker overlijden jaarlijks 200 vrouwen. Vaccinatie werkt goed, biedt groepsbescherming en is veilig. Vaccinatie in het Rijksvaccinatieprogramma is het meest effectief rond de leeftijd van 9 jaar. Verder valt er gezondheidswinst te halen als mensen tot en met 26 jaar die zich nog niet hebben laten vaccineren de gelegenheid krijgen dat alsnog te doen. Bij dit advies is ook een korte video gemaakt (zie onder).
Besluit: 2019-06-19 Advies Documenten: 9

Goede vertegenwoordiging

Het is van belang dat zorgverleners tijdig, bijvoorbeeld aan het begin van de behandelrelatie, bespreken wie de patiënt vertegenwoordigt als hij zelf geen beslissing kan nemen over zorg en behandeling. Dit kan een familielid zijn, iemand anders die de patiënt zelf heeft aangewezen of een mentor of curator. Knelpunten in de praktijk hebben vaak te maken met onduidelijkheid over de bevoegdheden van vertegenwoordigers en met gebrekkige communicatie. De Gezondheidsraad beveelt aan dat beroeps- en patiëntenverenigingen samen een handreiking opstellen over wat zorgverleners, patiënten en vertegenwoordigers van elkaar mogen verwachten.
Besluit: 2019-05-21 Advies Documenten: 9

Emissie tijdens kolenvergassing

Kolenvergassing is een proces waarbij bruinkool of steenkool bij hoge temperaturen en druk wordt vergast. Bij incomplete kolenvergassing kunnen kankerverwekkende stoffen vrijkomen. De Subcommissie Classificatie carcinogene stoffen van de Gezondheidsraad adviseert de emissie die vrijkomt tijdens kolenvergassing te classificeren als kankerverwekkend voor de mens (gevarencategorie 1A). De subcommissie adviseert ook de emissie die vrijkomt tijdens kolenvergassing voor mutageniteit te classificeren in categorie 2, dat wil zeggen dat er reden tot bezorgdheid voor de mens is, omdat het mogelijk erfelijke mutaties in de geslachtscellen van mensen veroorzaakt.
Besluit: 2019-05-20 Advies Documenten: 7

Herziening eisen rijgeschiktheid bij gebruik geneesmiddelen

Sommige geneesmiddelen beïnvloeden de rijvaardigheid. De regels over rijgeschiktheid bij het gebruik van dergelijke geneesmiddelen waren aan herziening toe. De Commissie Rijgeschiktheid van de Gezondheidsraad is nagegaan welke aanpassingen nodig zijn. De standaardregel is dat mensen die zogenoemde categorie III-geneesmiddelen gebruiken niet mogen rijden. De Gezondheidsraad adviseert om een uitzondering te maken voor mensen die antidepressiva uit deze categorie gebruiken. Na verloop van tijd kunnen zij op basis van een verklaring van een arts onder bepaalde voorwaarden rijgeschikt worden verklaard. Voor mensen die categorie II-geneesmiddelen gebruiken geldt de standaardregel dat ze mogen rijden. De Gezondheidsraad adviseert om die regel voor beroepschauffeurs aan te passen: zij moeten voortaan een verklaring van een arts kunnen overleggen waaruit blijkt dat zij geen rijgevaarlijke bijwerkingen ondervinden van het middel. Voor specifieke geneesmiddelen adviseert de commissie om voortaan te verwijzen naar de rijgeschiktheidsadviezen van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering van de Pharmacie (KNMP).
Besluit: 2019-05-15 Advies Documenten: 8

Bewaartermijn implantaatgegevens

Gegevens over implantaten zouden 115 jaar bewaard moeten worden, gerekend vanaf de geboorte van de drager van het implantaat. Op die manier kunnen zij altijd opgespoord worden als zich een probleem voordoet met het implantaat. Dat kan ook nog gebeuren als het implantaat al uit het lichaam is verwijderd. De bewaartermijn zou moeten gelden voor de gegevens in het Landelijk Implantaten Register en voor het gedeelte van het medische patiëntendossier dat betrekking heeft op het implantaat. Op dit moment bedraagt de bewaartermijn voor medische dossiers minimaal vijftien jaar.
Besluit: 2019-05-14 Advies Documenten: 8

Veilige zorg, goede zorg?

De laatste decennia is veel geïnvesteerd in het veiliger maken van de zorg. De aandacht voor veiligheid en het voorkomen van incidenten is toegenomen en diverse (grootschalige) verbetertrajecten zijn opgezet. De kans op schade en risico’s op incidenten binnen de zorg worden daarmee beperkt. Tegelijkertijd klinken er ook andere geluiden. De focus op risicobeheersing kan voor zorgvrager en zorgverlener een rem zijn op ontwikkeling en kwaliteit van zorg. Moeten we altijd alle risico’s op schade willen beheersen? Is veilige zorg hetzelfde als goede zorg? In dit signalement onderzoekt het CEG hoe veiligheid in de zorg is geïmplementeerd. Het CEG beoogt met dit signalement een bijdrage te leveren aan de benodigde ethische reflectie. Het CEG is een samenwerkingsverband van de Gezondheidsraad en de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving.
Besluit: 2019-04-04 Advies Documenten: 3

Bisfenol A

Bisfenol A (BPA) is een weekmaker. Het wordt onder meer gebruikt in plastic flessen. Bisfenol A is geclassificeerd als schadelijk voor de vruchtbaarheid (gevarencategorie 1B). Daarnaast kan blootstelling aan bisfenol A leiden tot schade aan de ogen, allergische huidreacties en irritatie van de luchtwegen. Er bestaan binnen de EU beperkingen voor het gebruik van bisfenol A. Voor beroepsmatige blootstelling geldt een grenswaarde van 2 milligram (mg) bisfenol A per kubieke meter (m3) lucht. Op basis van de huidige stand van de wetenschap komt Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad tot een gezondheidskundige advieswaarde van 3,3 mg/m3, voor de inhaleerbare fractie. Een huidnotatie is volgens de commissie niet nodig, omdat opname van de stof door de huid onvoldoende bijdraagt aan de interne blootstelling.
Besluit: 2019-03-26 Advies Documenten: 8

Cadmium en anorganische cadmium verbindingen

Mensen die op hun werk worden blootgesteld aan cadmium kunnen daar ziek van worden. Inademing kan leiden tot schade aan nieren en botten, tot longemfyseem en mogelijk tot longkanker. In 2010 stelde de Scientific Committee on Occupational Exposure Limits (SCOEL) voor om een biologische limietwaarde te hanteren van 2 microgram (μg) cadmium per gram creatinine in de urine in combinatie met een gezondheidskundige advieswaarde van 4 microgram respirabele cadmiumdeeltjes per kubieke meter (m3) lucht. In 2017 leidde de SCOEL opnieuw een advieswaarde voor beroepsmatige blootstelling af, dit keer geen biologische limietwaarde maar alleen een waarde voor de concentratie inhaleerbare cadmiumdeeltjes in de lucht: 1 μg/m3. De Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad concludeert dat die nieuwe advieswaarde onvoldoende onderbouwd is en adviseert om het eerdere advies aan te houden.
Besluit: 2019-03-20 Advies Documenten: 7

Dieselmotoremissie

Dieselmotoren worden gebruikt voor de aandrijving van voertuigen en generatoren. De roetdeeltjes in de uitlaatgassen van dieselmotoren kunnen onder meer longkanker veroorzaken. Er is geen veilig blootstellingsniveau aan te geven voor de blootstelling aan die roetdeeltjes. Het streven is om het aantal extra gevallen van kanker door beroepsmatige blootstelling te beperken tot 4 ten opzichte van het aantal gevallen van kanker per 100.000 sterfgevallen in de algemene bevolking. Het verbodsrisiconiveau is 4 extra gevallen op het aantal per 1.000. De Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad heeft geschat welke concentraties respirabele elementaire koolstofdeeltjes – een maat voor de blootstelling aan roetdeeltjes – overeenkomen met die risiconiveaus. Ze komt op respectievelijk 0,011 microgram (µg) per kubieke meter (m3) lucht en 1,03 µg/m3.
Besluit: 2019-03-13 Advies Documenten: 10

Plaatjesrijk plasma

Vooral in de cosmetische en sportgeneeskunde wordt plaatjesrijk plasma gebruikt. Dit zou de wondgenezing bevorderen en andere gunstige effecten op het weefsel hebben. Voor de meeste toepassingen is onduidelijk of er sprake is van positieve effecten, zoals voor de toepassing bij kaalheid, tegen huidveroudering en in de geslachtsorganen. Voor enkele indicaties bestaan aanwijzingen voor een positief effect, zoals bij behandeling van een tenniselleboog, chronische wonden en in de kaakchirurgie. Er lijken geen grote complicaties aan de behandeling verbonden. Gedegen onderzoek ontbreekt echter vooralsnog. Voor een verantwoorde toepassing van plaatjesrijk plasma zijn gedegen onderbouwde richtlijnen nodig, waarin is vastgelegd wat kwalitatief goede zorg is.
Besluit: 2019-02-18 Advies Documenten: 9

Vaccinatie tegen meningokokken

De vaccinatie tegen meningokokken C en W is effectief, geeft weinig bijwerkingen en zorgt voor groepsbescherming. De Commissie Vaccinaties van de Gezondheidsraad adviseert om deze vaccinatie voor 14-jarigen toe te voegen aan Rijksvaccinatieprogramma en de vaccinatie op een leeftijd van 14 maanden te behouden. Vaccinatie tegen meningokokken B zit niet in het Rijksvaccinatieprogramma. Om tegen type B te beschermen is aan ander soort vaccin nodig. Dit vaccin is beschikbaar, maar het is nog onvoldoende bekend hoe effectief het is. Wel is bekend dat het hoge koorts kan veroorzaken, vooral bij zuigelingen. De mate van groepsbescherming is naar verwachting beperkt. De commissie adviseert daarom om dit vaccin niet op te nemen in het Rijksvaccinatieprogramma. De gezamenlijke, verbindende notitie van Zorginstituut en Gezondheidsraad kunt u hieronder downloaden. Bij dit advies is ook een korte video gemaakt (zie onder).
Besluit: 2018-12-19 Advies Documenten: 9

Vaccinatieschema zuigelingen na maternale kinkhoestvaccinatie

Vanaf 2019 wordt aan zwangere vrouwen vaccinatie tegen kinkhoest aangeboden. Als een moeder gevaccineerd is, is haar kind vanaf de geboorte ook beschermd. Daardoor kan de eerste vaccinatie worden uitgesteld en het aantal doses worden verminderd van drie naar twee. De Commissie Vaccinaties van de Gezondheidsraad concludeert dat deze aanpassing voor de meeste kinderen leidt tot een gelijkwaardige bescherming tegen kinkhoest en de andere ziekten waartegen gelijktijdig gevaccineerd wordt. Bij enkele uitzonderingsgroepen bestaat wel een hoger risico op infectie als de eerste vaccinatie wordt uitgesteld. De commissie adviseert daarom om voor deze uitzonderingsgroepen een ander vaccinatieschema te hanteren met drie doses.
Besluit: 2018-12-18 Advies Documenten: 8

Alcohol en hersenontwikkeling bij jongeren

Dat alcoholconsumptie leidt tot risicovol gedrag en gezondheidsrisico’s met zich meebrengt is bekend. Jongeren zijn extra kwetsbaar. Niet alleen lopen ze sneller een alcoholvergiftiging op, ook zijn hun hersenen nog volop in ontwikkeling. De Commissie Alcohol en hersenen van de Gezondheidsraad heeft breed geïnventariseerd wat in de wetenschap bekend is over de invloed van alcoholconsumptie op de hersenen van jongeren. Er zijn aanwijzingen dat de hersenstructuur zich afwijkend ontwikkelt bij jongeren die drinken. Ook ziet de commissie in wetenschappelijk onderzoek aanwijzingen dat op jonge leeftijd drinken samenhangt met het risico op een alcoholprobleem op latere leeftijd: hoe vaker jongeren drinken of hoe jonger ze zijn als ze beginnen met drinken, hoe hoger het risico.
Besluit: 2018-12-17 Advies Documenten: 13

Vaststellen van de dood bij orgaandonatie na euthanasie

Voor het zorgvuldig vaststellen van de dood bij orgaandonatie na euthanasie bestaat formeel nog geen protocol. De Gezondheidsraad adviseert om het eDCD-protocol aan te houden. Dat is het protocol voor het vaststellen van een onomkeerbare stilstand van hart en bloedsomloop na het staken van mechanische beademing. Hoewel er verschillen zijn tussen orgaandonatie na euthanasie en het eDCD-scenario, is er geen wetenschappelijke grond om voor het vaststellen van de dood een ander protocol te hanteren. De Gezondheidsraad adviseert om bij orgaandonatie na euthanasie het eDCD-protocol aan te houden voor het vaststellen van de circulatiestilstand, de daarna in acht te nemen observatietijd, en het uiteindelijk vaststellen van de dood.
Besluit: 2018-12-12 Advies Documenten: 6

2,4-Dichloor-1-nitrobenzeen en 1,4-dichloor-2-nitrobenzeen

2,4-Dichloor-1-nitrobenzeen wordt onder meer gebruikt als intermediair in de synthese van pigmenten, pesticiden en medicinale drugs. 1,4-Dichloor-2-nitrobenzeen wordt gebruikt als intermediair in de synthese van pigmenten, pesticiden en UV-absorbers. De Subcommissie Classificatie carcinogene stoffen van de Gezondheidsraad adviseert beide stoffen te classificeren als ‘verondersteld kankerverwekkend voor mensen’ (gevarencategorie 1B). Er zijn onvoldoende gegevens beschikbaar om te bepalen of de stoffen het erfelijk materiaal in cellen blijvend kunnen veranderen. De commissie adviseert daarom om ze voor mutageniteit niet te classificeren.
Besluit: 2018-12-11 Advies Documenten: 8

4,4’-Methyleenbis(2-chlooraniline)

4,4’-Methyleenbis(2-chlooraniline), kortweg MOCA, wordt hoofdzakelijk gebruikt als verhardingsmiddel bij het vervaardigen van producten van gietbare urethaanrubber. Het is een kankerverwekkende stof die directe schade kan veroorzaken aan het genetisch materiaal van mensen. Het streven is het aantal extra gevallen van kanker als gevolg van beroepsmatige blootstelling aan dergelijke stoffen te beperken tot 4 per 100.000. Het verbodsrisiconiveau is 4 op 1000. De Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad heeft geschat welke luchtconcentraties overeenkomen met deze risiconiveaus. Ze komt respectievelijk op 0,026 milligram (mg)/per kubieke meter (m3) en 2,6 mg/m3. De commissie adviseert om er rekening mee te houden dat ook opname van MOCA via de huid kan bijdragen aan het risico op kanker.
Besluit: 2018-12-07 Advies Documenten: 8

WBO: onderzoek naar de relatie tussen sport en aderverkalking

Het Universitair Medisch Centrum Utrecht en het Radboud Universitair Medisch Centrum willen een onderzoek doen naar de samenhang tussen sport en coronaire atherosclerose (kransslagaderverkalking). Voor dat onderzoek is op grond van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) een vergunning vereist. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad heeft de vergunningaanvraag getoetst aan de WBO. De commissie is van oordeel dat het onderzoek wetenschappelijk deugdelijk is en dat het nut opweegt tegen de risico’s. De proefpersoneninformatie beoordeelt de commissie als niet neutraal genoeg en onvolledig. De commissie adviseert de staatssecretaris van VWS de vergunning te verlenen onder de voorwaarde dat de proefpersoneninformatie wordt aangepast.
Besluit: 2018-12-03 Advies Documenten: 6

Di- en triisocyanaten

Isocyanaten zijn uitgangsmaterialen voor polyurethaan, dat onder meer wordt gebruikt in lakken, kleefmiddelen en purschuim. Blootstelling tijdens het werk kan leiden tot allergische klachten aan de luchtwegen. Het streven is om het extra risico daarop te beperken tot 1%. De Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad heeft geschat welke luchtconcentratie overeenkomt met dat risiconiveau. Voor di- en triisocyanaten (isocyanaten met twee of drie NCO-groepen) adviseert ze een concentratie van 0,1 µg NCO/m3. NCO staat voor de reactieve groep die in alle soorten isocyanaten voorkomt. De commissie adviseert er ook rekening mee te houden dat blootstelling aan di- en triisocyanaten via de huid kan bijdragen aan het ontwikkelen van allergische klachten.
Besluit: 2018-11-28 Advies Documenten: 8

WBO: onderzoek naar screening op prostaatkanker

De afdeling Public Health van het Erasmus MC wil een proefbevolkingsonderzoek uitvoeren waarbij met een PSA-test wordt gescreend op prostaatkanker. Voor dat onderzoek is op grond van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) een vergunning vereist. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad heeft de vergunningaanvraag getoetst aan de WBO. Zij concludeert dat het niet voldoende wetenschappelijk deugdelijk is en niet voldoet aan de regels voor medisch handelen. Ook weegt het nut niet op tegen de risico’s. De commissie adviseert de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) daarom om de vergunning niet te verlenen.
Besluit: 2018-11-27 Advies Documenten: 6

Voedingsnormen voor vitamines en mineralen voor volwassenen

De Gezondheidsraad heeft bij de evaluatie van de voedingsnormen voor volwassenen gebruikgemaakt van de normen die de Europese voedselautoriteit EFSA heeft opgesteld. Voor het merendeel van de vitamines en mineralen kunnen de voedingsnormen van EFSA worden overgenomen. Voor een aantal voedingsstoffen adviseert de raad een andere norm vanwege de specifieke Nederlandse situatie of een andere weging van de stand van wetenschap. Er volgen nog adviezen over voedingsnormen voor zuigelingen, kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, over de veilige bovengrenzen en de voedingsnormen voor eiwitten, koolhydraten en vetten.
Besluit: 2018-09-18 Advies Documenten: 12

Testen van bloeddonaties op hepatitis E-virus

Jaarlijks zijn er naar schatting 133.000 nieuwe besmettingen met hepatitis E-virus. De belangrijkste bron van besmetting is consumptie van varkensvlees. Maar ook via bloedproducten kan het virus worden overgebracht. Voor gezonde mensen leidt het virus meestal niet tot ziekte. Mensen met een leveraandoening of een verzwakt immuunsysteem kunnen echter ernstig ziek worden. Juist mensen die bloedproducten ontvangen lopen risico op ernstiger klachten. Daarom is het volgens de Gezondheidsraad van belang donorbloed te blijven testen op hepatitis E-virus. Dit beleid kan heroverwogen worden als er effectieve maatregelen zijn om besmetting via de voedselketen terug te dringen.
Besluit: 2018-07-31 Advies Documenten: 8

WBO: een stoppen-met-roken-strategie binnen het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

De afdeling Huisartsgeneeskunde van het AMC Amsterdam wil een onderzoek doen bij vrouwen die voor een uitstrijkje naar de huisartsenpraktijk komen in het kader van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Hiervoor krijgen alle vrouwen die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker een vragenlijst voorgelegd. Vrouwen die roken krijgen het advies te stoppen en een aanbod voor stopondersteuning. Doel van het onderzoek is te bezien hoe effectief dit is. Ook wordt de koppeling van een dergelijke interventie aan een bestaand bevolkingsonderzoek geëvalueerd. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de staatssecretaris van VWS de vergunning voor het onderzoek te verlenen, onder een aantal voorwaarden.
Besluit: 2018-07-25 Advies Documenten: 5

WBO: onderzoek naar leververvetting en -fibrose binnen De Maastricht Studie

De Maastricht Studie is een uitgebreid bevolkingsonderzoek naar diabetes mellitus type 2, hart- en vaatziekten en andere chronische aandoeningen. Het Maastricht UMC+ wil binnen die studie de samenhang tussen leververvetting en -fibrose en diabetes type 2 onderzoeken. De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de staatssecretaris van VWS de vergunning voor het deelonderzoek te verlenen onder de voorwaarde dat potentiële deelnemers vooraf adequaat worden geïnformeerd over de mogelijke gevolgen van deelname aan het onderzoek.
Besluit: 2018-07-25 Advies Documenten: 5

Digitale dokters. Een ethische verkenning van medische expertsystemen

Medische expertsystemen kunnen artsen ondersteunen bij bijvoorbeeld het opstellen van een diagnose, prognose of behandelplan. In theorie kan dat leiden tot betere zorg, maar in de praktijk hebben de systemen de beloftes nog niet waargemaakt. Artsen kunnen het raadplegen van de systemen als een inefficiënte onderbreking van hun werk beschouwen of ten onrechte vertrouwen op een foute uitkomst. De komst van expertsystemen roept bovendien ethische vragen op. Hoe is bijvoorbeeld vast te stellen of een systeem het best mogelijke advies geeft voor een individuele patiënt als de werking van het systeem niet transparant is? Voor een verantwoorde verdere ontwikkeling doen ontwikkelaars, artsen, patiënten en beleidsmakers er goed aan stil te staan bij deze kwesties en daarbij de lessen uit de praktijk mee te nemen.
Besluit: 2018-07-04 Advies Documenten: 3

Rijgeschiktheid bij eenogigheid voor groep 2 rijbewijzen

Vrachtwagenchauffeurs en buschauffeurs die het gezichtsvermogen in een oog verliezen mogen volgens de Europese rijbewijsrichtlijn niet meer beroepsmatig rijden. In de Nederlandse Regeling Eisen Geschiktheid 2000 (REG2000) staat sinds 1994 een uitzonderingsregel: deze chauffeurs kunnen onder bepaalde voorwaarden, waaronder een gunstig afgelegde rijtest, geschikt worden verklaard voor een geografisch beperkt rijbewijs. De commissie adviseert de minister van IenW om bij de Europese Commissie te pleiten voor een soepeler regeling voor deze chauffeurs. De vaste Commissie Rijgeschiktheid ziet geen reden om beroepschauffeurs na het verlies van het gezichtsvermogen in één oog hun rijbewijs af te nemen.
Besluit: 2018-07-03 Advies Documenten: 6

Fenytoïne

De Gezondheidsraad heeft het geneesmiddel fenytoïne onder de loep genomen. Fenytoïne is een synthetisch geneesmiddel. Het wordt voornamelijk gebruikt tegen epileptische aanvallen, maar soms ook bij hartritmestoornissen. Mensen die werkzaam zijn in de farmaceutische industrie, in apotheken of in ziekenhuizen kunnen tijdens hun werk in aanraking komen met fenytoïne. Daar kunnen ze nadelige effecten van ondervinden. Dit advies past in een reeks adviezen waarin de Gezondheidsraad op verzoek van de minister van SZW de effecten van stoffen op de voortplanting beoordeelt.
Besluit: 2018-06-27 Advies Documenten: 7

Gezondheid en langer doorwerken

Op hogere leeftijd neemt de kans op gezondheidsproblemen toe. Langer doorwerken kan dan lastig zijn. Met maatregelen als sporten op het werk of workshops voor loopbaanontwikkeling kunnen mensen ondersteund worden bij het langer doorwerken. De Gezondheidsraad adviseert in te zetten op dergelijke maatregelen. Dat vraagt wel om maatwerk. De gezondheidstoestand van ouderen is namelijk heel divers. Mensen krijgen vaker te maken met verschillende aandoeningen tegelijk naarmate ze ouder worden en er zijn verschillen in gezondheid tussen hoogopgeleiden en laagopgeleiden. De Gezondheidsraad adviseert om te onderzoeken of flexibele vormen van pensionering beter aansluiten bij de diversiteit in gezondheid bij oudere werkenden.
Besluit: 2018-06-26 Advies Documenten: 13

Zelfredzaamheid van ouderen

Er is meer onderzoek nodig om te achterhalen wat effectieve interventies zijn om ouderen langer thuis te laten wonen. Vooral in het sociale domein liggen onbenutte kansen. Het wetenschappelijk onderzoek dat tot nu toe gedaan is, heeft weinig significante uitkomsten opgeleverd. Dit onderzoek richtte zich vooral op medische interventies. Bovendien was de doelgroep vaak te heterogeen en waren de gebruikte onderzoeksmethoden niet altijd geschikt. Nieuw onderzoek zou zich vooral moeten richten op ouderen met weinig hulpbronnen (zoals een beperkt sociaal netwerk), ouderen die kampen met tijdelijke kwetsbaarheid door bijvoorbeeld een ziekenhuisopname of verlies van een partner en zeer kwetsbare ouderen die afhankelijk zijn van intensieve thuiszorg.
Besluit: 2018-06-13 Advies Documenten: 8

WBO: onderzoek naar online leefstijladvies om het risico op dementie te verlagen

Het Universitair Medisch Centrum in Groningen (UMCG) wil actieve werving voor een online-leefstijlprogramma om het risico op dementie te verlagen (DEMIN) vergelijken met passieve werving. Ook wil de aanvrager onderzoeken wat het effect is van het leefstijladvies op de leefstijlfactoren die samenhangen met het risico op dementie. De commissie is van oordeel dat het te verwachten wetenschappelijk nut van de zogenoemde DEMIN-studie relatief gering is en dat direct bewijs dat dementie te voorkomen is met een betere leefstijl ontbreekt. Het onderzoek kan echter wel de gezondheid van deelnemers bevorderen en enig positief effect op het risico op dementie is wel te verwachten. Daarom adviseert de commissie de staatssecretaris van VWS om een vergunning te verlenen, onder een aantal voorwaarden. De belangrijkste voorwaarden zijn dat potentiële deelnemers goed geïnformeerd worden over de voor- en nadelen van het onderzoek en dat er geen cognitietesten worden afgenomen. Deelnemers zouden de cognitietesten ten onrechte kunnen opvatten als een diagnostische test voor dementie.
Besluit: 2018-06-12 Advies Documenten: 5

De ouder-kindrelatie en jeugdtrauma's

Een goede ouder-kindrelatie is van belang voor de ontwikkeling van kinderen. Interventies kunnen ouders sensitiever maken en de gehechtheid van kinderen positief beïnvloeden, maar de effecten zijn bescheiden. Het is alleen zinvol om interventies ter verbetering van de ouder-kindrelatie in te zetten bij specifieke doelgroepen. Dit geldt ook voor interventies om kindermishandeling te voorkomen. Van belang is dat daarbij gekozen wordt voor interventies waarvan de effectiviteit is onderzocht. Bij dit advies is een factsheet gepubliceerd.
Besluit: 2018-05-22 Advies Documenten: 11

Gevaarlijke stoffen in een circulaire economie

In een circulaire economie wordt zo veel mogelijk hergebruikt en zo min mogelijk afval geproduceerd. Daar is onder andere een flinke opschaling van recycling voor nodig. Als gevaarlijke stoffen via recycling terechtkomen in bijvoorbeeld speelgoed of voedselverpakkingen, kan dat schadelijke effecten hebben op de gezondheid van mensen. De Gezondheidsraad signaleert mogelijkheden om de circulaire economie zodanig vorm te geven dat gezondheidsrisico’s zo veel mogelijk voorkomen worden.
Besluit: 2018-05-15 Advies Documenten: 7

Hoogspanningslijnen en gezondheid deel I: kanker bij kinderen

Er zijn al langer aanwijzingen dat kinderen die in de buurt hoogspanningslijnen wonen een hogere kans hebben om leukemie te krijgen dan andere kinderen. Mogelijk heeft dat te maken met de magnetische velden die de lijnen opwekken. Uit een analyse van de nu beschikbare onderzoeksgegevens concludeert de Gezondheidsraad dat niet bewezen is dat magnetische velden de oorzaak zijn, maar dat er wel aanwijzingen zijn voor een oorzakelijke verband. Een voorzorgsbeleid rondom hoogspanningslijnen blijft daarom nodig. De raad geeft de staatssecretaris van IenW in overweging om het voorzorgsbeleid uit te breiden naar ondergrondse elektriciteitskabels en andere bronnen van langdurige blootstelling aan magnetische velden uit het elektriciteitsnetwerk, omdat magnetische velden niet tegengehouden worden door bodem of bouwmaterialen.
Besluit: 2018-04-18 Advies Documenten: 9

Preventief gebruik van hiv-remmers

In Nederland zijn ongeveer 20.000 mensen besmet met hiv. Hoewel het aantal nieuwe besmettingen is verminderd door condoomgebruik, regelmatig testen en vroege behandeling, komen er jaarlijks ongeveer 800 nieuwe infecties bij. PrEP kan helpen dit aantal verder omlaag te brengen. Van belang is dat de juiste doelgroep wordt bereikt (mannen die seks hebben met mannen) en dat het middel trouw wordt geslikt. Ook goede medische begeleiding is belangrijk, om voorlichting te geven over een juist gebruik, te controleren op bijwerkingen en regelmatig te testen op hiv en andere soa’s. De Gezondheidsraad adviseert de verstrekking van PrEP na vijf jaar te evalueren. Bij dit advies is ook een korte video gemaakt (zie onder).
Besluit: 2018-03-27 Advies Documenten: 10

ME/CVS

Mensen met ME/CVS zijn langere tijd substantieel beperkt in hun functioneren. De behandeling kan niet gericht zijn op de oorzaken van de ziekte, omdat daarover nog weinig bekend is. Onderzoek is daarom geboden, naar oorzaken, diagnose en behandeling. Verder voelen patiënten zich niet serieus genomen, wat niet goed is voor hun herstel. Hun beperkingen worden ook niet altijd erkend bij de beoordeling van aanspraken op inkomens-, zorg- en andere voorzieningen. De Gezondheidsraad beveelt aan dat zorgverleners worden bijgeschoold en medische beoordelaars erkennen dat ME/CVS gepaard gaat met substantiële beperkingen.
Besluit: 2018-03-19 Advies Documenten: 11

Vaccinatie van ouderen tegen pneumokokken

Jaarlijks komen zo’n 2.600 tot 5.600 ouderen in het ziekenhuis terecht met een pneumokokkenlongontsteking en ongeveer 1.800 met invasieve pneumokokkenziekte. Gemiddeld overlijdt 15% van deze patiënten. Door vaccinatie kan dit aantal ziekenhuisopnames en sterfgevallen aanzienlijk verminderen. Daarom adviseert de Gezondheidsraad ouderen van 60 tot en met 75 iedere vijf jaar te laten vaccineren met het vaccin PPV23. Deze vaccinatie voorkomt lang niet alle ziekte door pneumokokken, maar brengt ook nauwelijks risico’s met zich mee en is kosteneffectief. Dit schrijft de raad aan de staatssecretaris van VWS. De gezamenlijke, verbindende notitie van Zorginstituut en Gezondheidsraad kunt u hieronder downloaden.
Besluit: 2018-02-28 Advies Documenten: 11

Gezondheidsrisico’s rond veehouderijen: vervolgadvies

Er bestaan in de maatschappij veel zorgen over de gezondheidsrisico’s van wonen in de buurt van veehouderijen. Uit onderzoek blijkt dat mensen die in de buurt van veehouderijen wonen vaker luchtwegproblemen hebben, maar het is niet duidelijk wat daar de oorzaak van is. Recente onderzoekgegevens bevestigen eerdere bevindingen dat mensen die in de buurt van veehouderijen wonen vaker een verminderde longfunctie hebben en een verhoogd risico op longontsteking. Maar het is nog steeds niet duidelijk of er sprake is van een oorzakelijk verband. Daarvoor is het aantal kwalitatief goede onderzoeken te beperkt.
Besluit: 2018-02-14 Advies Documenten: 6

Protonentherapie voor kinderen alleen bij een ziekenhuis

Uit oogpunt van kwaliteit van zorg zou protonentherapie bij kinderen alleen toegestaan moeten worden in een ziekenhuis. De behandeling vereist absoluut stilliggen, waarvoor een deel van de kinderen onder narcose gebracht moet worden. Er bestaat dan een klein risico op complicaties, waarbij de nabijheid van een intensive care van belang is. Daarnaast vraagt optimale zorg dat de behandeling plaatsvindt in een multidisciplinair behandelcentrum, waar een vast team klaarstaat voor de kinderen en hun ouders en goede psycho-sociale begeleiding aanwezig is.
Besluit: 2018-02-13 Advies Documenten: 10

Rijgeschiktheid bij schizofreniespectrumstoornissen en andere psychotische stoornissen

Op verzoek van de minister van IenW heeft de Gezondheidsraad geadviseerd over de rijgeschiktheid van bestuurders in rijbewijsgroep 1 die hersteld zijn na een eenmalige psychotische episode. Tot twee jaar na hun psychose zijn deze bestuurders alleen rijgeschikt voor privégebruik. Een deel van hen kan daardoor niet deelnemen aan het arbeidsproces. De minister is voornemens hen de mogelijkheid te geven om op basis van een gunstig psychiatrisch rapport ook geschikt te kunnen worden verklaard voor beperkt beroepsmatig gebruik: maximaal vier uur per dag en uitgezonderd beroepsmatig personenvervoer (bijvoorbeeld als taxichauffeur) en het onder toezicht doen besturen van derden (bijvoorbeeld rijles geven). De vaste commissie Rijgeschiktheid van de Gezondheidsraad heeft geen bezwaar tegen dat voornemen.
Besluit: 2018-02-12 Advies Documenten: 7

Gezondheidswinst door schonere lucht

Luchtverontreiniging levert een belangrijke bijdrage aan ziekte en sterfte. Alleen al blootstelling aan fijnstof is verantwoordelijk voor zo’n 4% van de ziektelast in Nederland. Na roken (13%) behoort luchtverontreiniging daarmee tot één van de belangrijkste risicofactoren, in dezelfde orde van grootte als overgewicht (5%) en weinig lichamelijke activiteit (3-4%). De lucht is een stuk schoner geworden, maar er is nog aanzienlijke gezondheidswinst te behalen. Om dat te bereiken moet de luchtkwaliteit nog verder verbeteren dan de Wereldgezondheidsorganisatie adviseert. Dat vergt ambitieuze plannen van de overheid. De Gezondheidsraad adviseert de staatssecretaris van IenW prioriteit te geven aan het terugdringen van de concentraties fijnstof en stikstofdioxide afkomstig van wegverkeer (vooral dieselvoertuigen) en het aanpakken van de uitstoot van ammoniak vanuit de veehouderij.
Besluit: 2018-01-23 Advies Documenten: 13

1,2-Dibroomethaan

De stof 1,2-dibroomethaan is kankerverwekkend. Mensen die de stof tijdens hun werkzame leven inademen, lopen een extra risico op kanker. De minister van SZW heeft vastgelegd dat dat risico niet groter mag zijn dan 4 extra sterfgevallen op 1.000 beroepsmatig blootgestelde mensen. Volgens een schatting van de Gezondheidsraad komt dat overeen met een concentratie van 0,2 microgram 1,2-dibroomethaan per kubieke meter lucht, uitgaande van 40 jaar blootstelling. Niet alleen inademing van de stof levert een risico op, ook huidcontact met de stof verhoogt het risico. Het advies is uitgebracht in het Engels en heeft een Nederlandse samenvatting.
Besluit: 2017-12-01 Advies Documenten: 9

Rijgeschiktheid bij hart- en vaatziekten

De Europese regelgeving voor rijgeschiktheid bij hart- en vaataandoeningen is onlangs veranderd. De wijzigingen zijn gebaseerd op aanbevelingen van een expertgroep van de Europese Commissie. Deze expertgroep heeft nagegaan welke aanpassingen nodig zijn naar aanleiding van nieuwe wetenschappelijke inzichten en verbeterde behandelmethoden. De vaste Commissie Rijgeschiktheid van de Gezondheidsraad heeft beoordeeld welke gevolgen die wijzigingen hebben voor de Nederlandse Regeling Eisen Geschiktheid 2000 (REG2000). De commissie adviseert de minister van Infrastructuur en Waterstaat om de meeste wijzigingen in de Europese regelgeving over te nemen in de REG2000. Daarbij geeft de commissie het advies om de specifiekere indeling en formulering van de Europese expertgroep aan te houden. Alleen voor aangeboren hartafwijkingen adviseert de commissie de huidige regeling niet aan te passen.
Besluit: 2017-11-28 Advies Documenten: 7

Dietyleenglycol (mono)methylether (DEGME)

De Gezondheidsraad heeft diethyleenglycol (mono)methylether (DEGME) onder de loep genomen. DEGME wordt onder meer gebruikt als toevoeging aan brandstof voor vliegtuigen en in professionele drukinkt en textielverf.
Besluit: 2017-11-21 Advies Documenten: 9

WBO: onderzoek naar kalkscore en kans op hart- en vaatziekten

De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de staatssecretaris van VWS om onder een aantal voorwaarden een vergunning te verlenen voor een onderzoek naar de relatie tussen aderverkalking en de kans op een hart- of herseninfarct. Het onderzoeksvoorstel van het Erasmus MC is onderdeel van het Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek (ERGO). De commissie vindt het onderzoek wetenschappelijk deugdelijk en vindt het wetenschappelijk nut duidelijk opwegen tegen de risico’s voor de deelnemers, mits niet actief wordt gezocht naar aandoeningen en afwijkingen buiten de onderzoeksvraag om. Andere voorwaarden zijn dat de mate van aderverkalking (kalkscore) alleen desgevraagd en neutraal wordt medegedeeld en dat de informatiefolder en het toestemmingsformulier worden aangepast.
Besluit: 2017-11-15 Advies Documenten: 7

WBO: onderzoek naar risicomodel bij screening op darmkanker

De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de minister van VWS om de vergunningaanvraag van het Academisch Medisch Centrum voor een wetenschappelijk onderzoek naar een risicomodel binnen het landelijke bevolkingsonderzoek naar darmkanker af te wijzen. In het risicomodel wordt de uitslag van de ontlastingstest gecombineerd met andere informatie in een risicoscore. De commissie heeft de wetenschappelijke deugdelijkheid van de onderzoeksopzet niet kunnen vaststellen en zij vindt het nut van het onderzoek niet duidelijk opwegen tegen de risico’s voor de deelnemers.
Besluit: 2017-10-31 Advies Documenten: 7

Gezondheidsrisico's door nachtwerk

In Nederland werken bijna 1,3 miljoen mensen soms of regelmatig ’s nachts. Werk in de nachtelijke uren verstoort het dag-nachtritme van het lichaam wat kan leiden tot nadelige gezondheidseffecten. Nachtwerk veroorzaakt gezondheidsproblemen op korte termijn. Slaapproblemen komen anderhalf tot tweemaal vaker voor bij nachtwerkers dan bij dagwerkers. Er is ook sterk bewijs voor het bestaan van gezondheidsrisico’s op lange termijn. Nachtwerk verhoogt het risico op diabetes mellitus (type 2) en hart- en vaatziekten, en dat risico neemt toe naarmate men meer jaren nachtwerk verricht. Het onderzoek is niet eenduidig als het gaat om het risico op borstkanker. Over de relatie tussen nachtwerk en andere ziekten kan wegens een gebrek aan onderzoek geen uitspraak worden gedaan. De Gezondheidsraad adviseert de minister van SZW op basis van de bewezen gezondheidseffecten nachtwerk waar mogelijk te beperken.
Besluit: 2017-10-24 Advies Documenten: 11

Vaccinatie tegen rotavirus

Infectie met het rotavirus leidt jaarlijks tot duizenden ziekenhuisopnames van jonge kinderen. Vaccinatie kan veel hiervan voorkomen. Bovendien kan vaccinatie de sterfte aan rotavirus vrijwel uitbannen. Dat weegt op tegen de kleine kans op een ernstige bijwerking vindt de raad. Daarom adviseert hij kinderen te vaccineren tegen rotavirus. Het betreft in ieder geval kinderen die te vroeg geboren zijn, een laag geboortegewicht hebben of een aangeboren afwijking. Voor deze kinderen zijn de gevolgen van een rota-infectie het ernstigst. De raad is ook positief over algemene vaccinatie: die levert meer gezondheidswinst op maar is niet kosteneffectief bij de huidige vaccinprijzen. Dit schrijft de raad aan de minister van VWS. De gezamenlijke, verbindende notitie van Zorginstituut en Gezondheidsraad kunt u hieronder downloaden.
Besluit: 2017-09-27 Advies Documenten: 9

Rijbewijskeuring van personen met narcolepsie en idiopathische hypersomnie

Op verzoek van de minister van IenM heeft de Gezondheidsraad geadviseerd over rijbewijskeuring van personen met narcolepsie en idiopathische hypersomni. De minister is voornemens om de beleidsruimte voor het CBR te verruimen zodat in plaats van de bestaande test om de rijprestaties te kunnen beoordelen (MWT: Maintenance of Wakefull-test) ook een goedkopere en minder belastende test gebruikt kan worden (SART: Sustainend Attention to Response Task). De vaste Commissie Rijgeschiktheid is net als de minister van oordeel dat de specialist op gebied van slaapgerelateerde stoornissen de rijgeschiktheid dient te beoordelen. Zij concludeert ook dat het gebruik van de MWT danwel de SART daar geen onderdeel van hoeft uit te maken, gegeven de zwakke correlatie van beide testen met de rijprestaties.
Besluit: 2017-09-04 Advies Documenten: 5

Rijgeschiktheid bij langdurig gebruik van ICADTS-categorie III geneesmiddelen

Op verzoek van de minister van IenM heeft de Gezondheidsraad geadviseerd over een onderzoeksrapport over de effecten op het rijgedrag bij langdurig gebruik van ICADTS categorie III-medicijnen. De vaste Commissie Rijgeschiktheid ziet op basis van het onderzoek geen aanleiding voor een eventuele versoepeling van de eisen voor rijgeschiktheid bij langdurig gebruik van categorie III-medicijnen. Zij adviseert om de eisen met betrekking tot rijgeschiktheid en medicijngebruik (hoofdstuk 10 van de Regeling eisen geschiktheid 2000) in een breder verband te evalueren.
Besluit: 2017-09-04 Advies Documenten: 5

WBO: de MoederVlekkenKliniek

De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de minister van VWS om de vergunningaanvraag van de MoederVlekkenKliniek af te wijzen. De initiatiefnemer van de MoederVlekkenKliniek wil laagdrempelige huidkankerscreening aanbieden aan mensen met een gemiddeld risico voor deze vorm van kanker. Op basis van de huidige stand van de wetenschap kan de commissie geen oordeel geven over de wetenschappelijke deugdelijkheid van de voorgestelde screening en de nut-risicoverhouding lijkt onvoldoende gunstig.
Besluit: 2017-08-23 Advies Documenten: 6

Beweegrichtlijnen 2017

Volgens de nieuwe beweegrichtlijnen zouden volwassenen wekelijks ten minste twee en een half uur matig intensief moeten bewegen en kinderen dagelijks minstens een uur. Ook worden voor beide groepen spier- en botversterkende activiteiten aanbevolen. Dit alles verlaagt het risico op chronische ziekten als diabetes en, hart- en vaatziekten, en depressieve symptomen en, bij ouderen, botbreuken. De Gezondheidsraad adviseert de minister van VWS om te stimuleren dat mensen blijvend meer bewegen en minder stilzitten.
Besluit: 2017-08-22 Advies Documenten: 13

Briefadvies Rijgeschiktheid bij diabetes mellitus

Op verzoek van de minister van IenM heeft de Gezondheidsraad geadviseerd over rijgeschiktheid bij diabetes mellitus naar aanleiding van een wijziging in de Europese regelgeving. De vaste Commissie Rijgeschiktheid van de raad onderschrijft het nieuwe voorstel om iemand met diabetes mellitus bij afgifte of verlenging pas een rijbewijs te verstrekken drie maanden na een ernstige hypoglykemie – in wakkere uren –. De rijgeschiktheid dient beoordeeld te worden door een (diabetes) specialist. Dit kan een internist, endocrinoloog of diabetoloog zijn. De aanbevelingen van de commissie zijn uitgewerkt in de vorm van een voorstel tot aanpassing van de Regeling Eisen Geschiktheid (REG2000).
Besluit: 2017-08-21 Advies Documenten: 5

Briefadvies Rijgeschiktheid bij curatief behandelde hersentumoren

Op verzoek van de minister van IenM heeft de Gezondheidsraad geadviseerd over rijgeschiktheid bij personen met een curatief behandelde hersentumor en met een hypofysetumor. Aanleiding zijn problemen die zich in de praktijk blijken voor te doen bij de toepassing van twee bepalingen uit de Regeling Eisen Geschiktheid (REG2000). De vaste Commissie Rijgeschiktheid heeft een voorstel gedaan tot aanpassing van de REG2000.
Besluit: 2017-08-21 Advies Documenten: 5

Tarwemeelstof

Inademing van tarwemeelstof kan leiden tot allergische klachten aan luchtwegen en ogen. Dit is een risico voor werknemers in bakkerijen en de meelverwerkende industrie. De concentratie tarwemeelstof in de lucht op de werkplek is van invloed op het aantal werknemers dat overgevoelig raakt voor de stof. De nieuwe advieswaarde, bedoeld om het aantal mensen dat op de werkplek overgevoelig raakt te beperken, is 0,2 milligram inhaleerbaar tarwemeelstof per kubieke meter. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van SZW.
Besluit: 2017-07-20 Advies Documenten: 8

Maat houden met medisch handelen

Mensen ondergaan soms medische verrichtingen die geen gezondheidswinst opleveren. Het blijkt niet eenvoudig om deze ongewenste ‘medicalisering’ terug te dringen. Voor allerlei ziekten en klachten die voorheen niet werden herkend of onbehandeld bleven bestaan tegenwoordig medische behandelingen. Maar soms schiet de geneeskunde zijn doel voorbij. Dan krijgen mensen een test terwijl niets erop wijst dat zij iets mankeren. Of ze krijgen een behandeling waar ze niet beter van worden. Het blijkt niet eenvoudig om deze ongewenste ‘medicalisering’ terug te dringen. Volgens de Gezondheidsraad zijn er verbeteringen nodig in het arts-patiënt-contact (meer consulttijd) en in de betrouwbaarheid van medische informatie op internet. Ook zou de toelating van nieuwe medische apparatuur en tests beter moeten worden gereguleerd. En in medische richtlijnen zou het risico van medicalisering meer aandacht moeten krijgen.
Besluit: 2017-06-21 Advies Documenten: 14

Gezond groen in en om de stad

Recreatie in het groen is belangrijk voor de volksgezondheid in Nederland. De afgelopen decennia is de aanleg van ‘gezond groen’ achtergebleven bij de groei en veranderde samenstelling van de stedelijke bevolking. De Gezondheidsraad adviseert in en om steden meer groen voor recreatie aan te leggen. De Omgevingswet biedt gemeenten de gelegenheid om dit groen in te passen in hun plannen voor een gezonde, duurzame en klimaatbestendige stad.
Besluit: 2017-06-15 Advies Documenten: 7

Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie

Werknemers die in direct contact komen met jonge kinderen zouden door hun werkgever – periodiek herhaalde – vaccinatie tegen kinkhoest aangeboden moeten krijgen. Dit geldt voor mensen die werken in het ziekenhuis (bijvoorbeeld op de afdelingen pediatrie, neonatologie of spoedeisende hulp), maar ook voor werknemers in de kraamzorg, bij consultatiebureaus of in de kinderopvang. Dit advies over kinkhoest maakt deel uit van een reeks adviezen over vaccinatie van werknemers. Vaccinatie van werknemers kan helpen om hen te beschermen wanneer ze op hun werk worden blootgesteld aan virussen en bacteriën. Soms loopt de werknemer zelf niet zoveel risico, maar kan hij wel derden besmetten, bijvoorbeeld kwetsbare patiënten of jonge kinderen. Ook dan kan vaccinatie uitkomst bieden. Op verzoek van de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ontwikkelde de Gezondheidsraad in een eerder advies twee kaders waarmee werkgevers kunnen beoordelen wanneer vaccinatie aan te raden is: één om de gezondheid van werknemers te beschermen en één in het belang van derden.
Besluit: 2017-06-13 Advies Documenten: 9

Briefadvies Rijden met een bioptische telescoop in het donker

Een bioptische telescoop (BTS) is een kleine telescoop die op een brillenglas geplaatst wordt voor een beter zicht op afstand. Sinds 2009 is het in uitzonderingsgevallen toegestaan overdag een personenauto te besturen met behulp van een BTS. De vaste Commissie Rijgeschiktheid heeft de minister van IenM nu geadviseerd over rijden met een BTS in het donker. Zij beveelt aan om de beperking om uitsluitend overdag te mogen rijden op te heffen, onder de voorwaarde van een door het CBR afgenomen individuele rijtest in het donker.
Besluit: 2017-06-12 Advies Documenten: 4

Vitamine K bij zuigelingen

Alle zuigelingen krijgen vitamine K toegediend na de geboorte. Dat is nodig, omdat een tekort aan deze vitamine kan leiden tot bloedingen, die ernstige, soms levenslange, gevolgen kunnen hebben. Toediening gebeurt nu oraal. De Gezondheidsraad adviseert de minister van VWS om zuigelingen die borstvoeding gaan krijgen voortaan de vitamine K toe te dienen via een intramusculaire injectie. Daarmee zijn ze beter beschermd tegen het optreden van bloedingen.
Besluit: 2017-04-11 Advies Documenten: 10

Ingrijpen in het DNA van de mens

Mogelijkheden om het DNA van menselijke embryo’s te veranderen zijn in een stroomversnelling geraakt. Met het aanbrengen van wijzigingen in het embryonale DNA kunnen erfelijke ziekten bij het nageslacht worden voorkomen. Om de ontwikkelingen in goede banen te leiden is een geactualiseerd juridisch-ethisch beoordelingskader onmisbaar. Overheid, wetenschap en samenleving zullen bovendien samen moeten bepalen wie wanneer waarover besluit en op basis van welke argumenten. Dit schrijven de COGEM en de Gezondheidsraad in een gezamenlijk signalement aan de minister van VWS, de staatssecretaris van IenM en de Tweede Kamer. De Gezondheidsraad verbindt daaraan het advies de Embryowet aan te passen.
Besluit: 2017-03-28 Advies Documenten: 6

WBO: tuberculosescreening

In Nederland worden risicogroepen gescreend op tuberculose door de GGD. In 2012 heeft de minister van VWS voorwaarden gesteld aan de vergunning voor de uitvoering van dit bevolkingsonderzoek. In hoeverre is daaraan inmiddels voldaan? De Gezondheidsraad concludeert dat er goede plannen zijn gemaakt, maar dat de uitvoering traag verloopt.
Besluit: 2017-03-07 Advies Documenten: 6

WBO: essentiële begrippen belicht

Voor de uitvoering van bepaalde bevolkingsonderzoeken is een vergunning vereist van de minister van VWS. Dit geldt bijvoorbeeld voor bevolkingsonderzoek naar ‘ernstige ziekten of afwijkingen die niet te behandelen of te voorkomen zijn’. Maar wat is precies een ernstige onbehandelbare ziekte? En wanneer is er sprake van een ‘aanbod’ aan bevolkingsonderzoek? Daarover gaat dit advies.
Besluit: 2017-03-07 Advies Documenten: 10

Vinylchloride monomeer

Beroepsmatige blootstelling aan vinylchloride monomeer (VCM) kan leiden tot leverkanker. Dit is een risico voor werknemers in de kunststofindustrie die met deze verbinding in aanraking komen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de minister van SZW.
Besluit: 2017-02-22 Advies Documenten: 6

Prenatale screening

De Gezondheidsraad adviseert om vrouwen tijdens hun zwangerschap al rond dertien weken een echo aan te bieden als onderdeel van het programma van prenatale screening. Veel afwijkingen die nu bij de 20-wekenecho worden opgespoord, kunnen namelijk ook al eerder ontdekt worden. Daarbij zou nog wel onderzocht moeten worden wat zo’n vroege echo precies oplevert en hoe vrouwen deze ervaren. Dat schrijft de raad aan de minister van VWS.
Besluit: 2016-12-22 Advies Documenten: 4

Zorgvuldig omgaan met desinfectantia

Desinfecterende middelen zouden alleen gebruikt moeten worden waar ze echt nodig zijn. De middelen leveren een belangrijke bijdrage aan het voorkomen van infecties (en dus ziekte) bij mensen en dieren. Gebruik leidt echter tot resistentie, waarbij ook resistentie tegen antibiotica kan ontstaan. Daarom is beleid nodig dat een zorgvuldiger gebruik van desinfecterende middelen stimuleert. Dat adviseert de Gezondheidsraad aan de bewindspersonen van VWS en IenM.
Besluit: 2016-12-21 Advies Documenten: 6

Gezondheidsrisico’s van microplastics in het milieu

Onzichtbaar kleine plastic deeltjes vervuilen zeeën en rivieren. Ze hopen zich op in mosselen en ander seafood, en komen zo ook in het maagdarmkanaal van mensen terecht. Ook komen ze voor in de lucht en kunnen we ze inademen. Hoe ongezond dat is, weet op dit moment niemand. De Gezondheidsraad vindt dat voorzorgsmaatregelen nodig zijn, evenals onderzoek naar de blootstelling aan plastic deeltjes via de voeding en andere routes en naar hun schadelijkheid voor de gezondheid. Daarvoor is het ontwikkelen van betrouwbare meetmethoden een eerste vereiste. Dit schrijft de raad in een briefadvies aan de staatssecretaris van IenM.
Besluit: 2016-12-15 Advies Documenten: 4

Screening van risicogroepen op hepatitis B en C

Het opsporen van mensen die chronisch geïnfecteerd zijn met het hepatitis B- of het hepatitis C-virus kan het beste worden beperkt tot specifieke risicogroepen. Dit adviseert de Gezondheidsraad aan de minister van VWS. Een algemeen bevolkingsonderzoek vindt de raad niet aangewezen. Daarvoor komen chronische hepatitis B en C te weinig voor.
Besluit: 2016-11-01 Advies Documenten: 9

Dexamethason

Werknemers die tijdens hun werk met het geneesmiddel dexamethason in aanraking komen, kunnen daar nadelige effecten van ondervinden. Of het hun vruchtbaarheid schaadt, is met de huidige kennis niet te zeggen. Wel is duidelijk dat zwangere vrouwen door beroepsmatige blootstelling aan deze stof het risico lopen dat hun ongeboren kind schade oploopt. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van SZW.
Besluit: 2016-10-18 Advies Documenten: 3

Onderzoek waarvan je beter wordt

Het onderzoek dat wordt gedaan in universitaire medische centra (umc’s) kan meer bijdragen aan kwaliteit en betaalbaarheid van zorg en preventie. Dat vraagt om structurele samenwerking met andere zorgverleners, patiënten en gemeenten, zodat de vragen worden onderzocht die er in de praktijk toe doen. Het verdient aanbeveling voor de financiering van dit onderzoek een fonds op te richten, waaraan belanghebbende partijen bijdragen. Verder moet verspilling van onderzoeksgeld worden tegengegaan en moet de maatschappelijke relevantie van onderzoek een rol spelen bij de beoordeling van onderzoekers. Dit schrijft de Gezondheidsraad in zijn vandaag verschenen advies.
Besluit: 2016-10-12 Advies Documenten: 4

Leefstijlbeïnvloeding op de werkvloer

Meer bewegen, gezonder eten, stoppen met roken. Het zijn voorbeelden van 'adviezen' van werkgevers om hun werknemers gezonder te laten leven. Deze pogingen tot beïnvloeding kunnen echter op gespannen voet staan met de vrijheid van werknemers. Hoe ver kunnen, mogen of moeten werkgevers gaan in het bevorderen van een gezonde leefstijl van werknemers? Het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) pleit voor goede, duidelijke afspraken tussen werkgevers en werknemers over leefstijlbeïnvloeding op de werkvloer.
Besluit: 2016-10-04 Advies Documenten: 2

Chroom VI-verbindingen

Beroepsmatige blootstelling aan chroom VI-verbindingen kan leiden tot longkanker. Dit is een risico voor werknemers in onder meer de metaalindustrie die met deze verbindingen in aanraking komen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de minister van SZW.
Besluit: 2016-09-30 Advies Documenten: 5

Meewegen van gezondheid in omgevingsbeleid

Om de ziektelast veroorzaakt door milieufactoren verder terug te dringen, is het nodig om in de regelgeving striktere normen op te nemen, die gebaseerd zijn op gezondheidskundige advieswaarden. Lokaal kan daarvan gemotiveerd afgeweken worden. Dat schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies Meewegen van gezondheid in omgevingsbeleid aan de staatssecretaris van IenM.
Besluit: 2016-07-20 Advies Documenten: 4

Vaccinatie tegen gordelroos

De Gezondheidsraad adviseert de minister van VWS om ouderen in Nederland geen vaccinatie tegen gordelroos aan te bieden. Er is op dit moment slechts één vaccin op de markt en dat biedt onvoldoende bescherming.
Besluit: 2016-06-29 Advies Documenten: 5

Continue glucosemetingen bij deelnemers van de Maastricht Studie

Wat de Gezondheidsraad betreft krijgen de onderzoekers van de Maastrichtstudie vergunning om bij 1.570 van hun deelnemers een week lang continu het glucosegehalte in het bloed te gaan meten. Dit schrijft de raad aan de minister van VWS. Met deze glucosemetingen hopen de onderzoekers te ontdekken of schommelingen in het glucosegehalte vaker samenvallen met diabetescomplicaties.
Besluit: 2016-06-27 Advies Documenten: 4

Wet op het bevolkingsonderzoek: vernieuwing landelijk bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de minister van VWS een vergunning te verlenen aan de gezamenlijke screeningsorganisaties voor de vernieuwing van het landelijk onderzoek naar baarmoederhalskanker. Ten aanzien van de monitoring en evaluatie beveelt zij aan speciale aandacht te hebben voor de programmasensitiviteit, de prevalentie van hrHPV-positieve vrouwen in de diverse leeftijdsgroepen (met name de groep 30- tot 35-jarigen) en de deelnamegraad en opbrengst, ook in de hoogrisicogroepen die in aanmerking komen voor de zelfafnameset.
Besluit: 2016-06-20 Advies Documenten: 3

Meelstof van fijngemalen, gepelde sojabonen (Sojameelstof)

Inademing van sojameelstof kan leiden tot allergische luchtwegklachten. Dit is een risico voor werknemers in (banket)bakkerijen en meelproducerende fabrieken waar het als ingrediënt wordt toegevoegd aan brood, koekjes, gebak of kant-en-klaar meelproducten. Ook werknemers in de diervoederindustrie kunnen aan meelstof van bewerkte en gepelde sojabonen worden blootgesteld. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van SZW.
Besluit: 2016-06-16 Advies Documenten: 4

Trendanalyse biotechnologie 2016

Wet- en regelgeving zullen anders ingericht moeten worden zodat innovatie met biotechnologische toepassingen de ruimte krijgt, maar veiligheid en effectiviteit getoetst blijven. Bovendien zijn discussie en besluitvorming nodig over de ethische grenzen aan biotechnologische innovatie. In de Trendanalyse biotechnologie 2016, die vanmiddag in Nieuwspoort aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu wordt aangeboden, brengen de COGEM en Gezondheidsraad - ondersteund door de WRR - de trends in kaart, plus de vraagstukken die ermee gepaard gaan.
Besluit: 2016-06-14 Advies Documenten: 3

Mobile phones and cancer: Part 3. Update and overall conclusions from epidemiological and animal studies

Met de snelle toename van mobiele telecommunicatie en draadloos internet groeit ook de bezorgdheid. Heeft de blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden gezondheidseffecten? De Gezondheidsraad brengt hierover geregeld advies uit. In het advies dat vandaag uitkomt constateert de raad: er is geen verband bewezen tussen langdurig en frequent gebruik van een mobiele telefoon en een verhoogd risico op tumoren in de hersenen of het hoofd-hals gebied. Helemaal uitsluiten kan men zo’n verband echter ook niet. De raad beveelt daarom aan de blootstelling zo laag als redelijkerwijs mogelijk is te houden en de effecten te blijven onderzoeken.
Besluit: 2016-06-01 Advies Documenten: 4

Samen zorgen in de wijk

Veel gemeenten zetten sociale wijkteams in voor de organisatie van passende zorg en maatschappelijke ondersteuning. In deze wijkteams werken hulpverleners met verschillende beroepsachtergronden samen en doen zij een beroep op de hulp van vrijwilligers en mantelzorgers. Deze nieuwe manier van samen zorgen in de wijk roept een aantal ethische kwesties op die aandacht verdienen, concludeert het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG).
Besluit: 2016-05-18 Advies Documenten: 3

Uranium en uraniumverbindingen

Werknemers die tijdens hun werk met uranium of uraniumverbindingen in aanraking komen, kunnen daar nadelige effecten van ondervinden. Of het hun vruchtbaarheid schaadt, is onduidelijk. Wel zijn er aanwijzingen dat zwangere vrouwen door beroepsmatige blootstelling aan uraniumverbindingen het risico lopen dat hun ongeboren kind schade ondervindt. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van SZW. De bevindingen zijn geformuleerd in door de EU vastgestelde terminologie, en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2016-05-18 Advies Documenten: 4

Chroom VI-verbindingen

Op verzoek van de minister van SZW heeft de Gezondheidsraad een aantal chroom VI-verbindingen opnieuw beoordeeld op schadelijke effecten op de voortplanting. De Gezondheidsraad gaat er nu van uit dat deze verbindingen zowel de vruchtbaarheid als het ongeboren kind kunnen schaden. De bevindingen zijn geformuleerd in door de EU vastgestelde terminologie, en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2016-05-18 Advies Documenten: 4

Resorcinoldiglycidylether

Op verzoek van de minister van SZW heeft de Gezondheidsraad resorcinoldiglycidylether en 4-vinylcyclohexenediepoxide opnieuw beoordeeld en vastgesteld dat deze stoffen beschouwd moeten worden als kankerverwekkend voor de mens. Dit is vooral van belang voor werknemers die betrokken zijn bij de productie van diverse chemische stoffen.
Besluit: 2016-02-29 Advies Documenten: 4

4-Vinylcyclohexeendiepoxide

Op verzoek van de minister van SZW heeft de Gezondheidsraad resorcinoldiglycidylether en 4-vinylcyclohexenediepoxide opnieuw beoordeeld en vastgesteld dat deze stoffen beschouwd moeten worden als kankerverwekkend voor de mens. Dit is vooral van belang voor werknemers die betrokken zijn bij de productie van diverse chemische stoffen.
Besluit: 2016-02-29 Advies Documenten: 5

Geestelijke gezondheid van vluchtelingen

Participatie bevordert de geestelijke gezondheid van vluchtelingen, maar gezondheid is ook essentieel om te kunnen participeren. Mentale aandoeningen komen bij vluchtelingen de eerste jaren na aankomst veel vaker voor dan in de algemene bevolking. Zorg- en hulpverleners moeten daarop bedacht zijn. Tegelijk zijn er diverse mogelijkheden om deze problemen het hoofd te bieden. Die kunnen beter worden benut. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag uitgebracht advies aan de minister van VWS.
Besluit: 2016-02-24 Advies Documenten: 3

Aanscherping antibioticagebruik bij dieren

Uit bezorgdheid over resistentieontwikkeling is de afgelopen jaren het totale veterinaire gebruik van antibiotica fors teruggedrongen. Inmiddels is die daling echter aan het afvlakken en doet zich in de pluimveesector zelfs weer een stijging voor. Bedrijven die relatief veel antibiotica gebruiken en dierenartsen die deze middelen relatief vaak voorschrijven moeten daar gericht op worden aangesproken en met verbeterplannen komen. Overeenkomstige maatregelen zijn nodig voor diersectoren die nu nog niet worden gemonitord en voor gezelschapsdieren.
Besluit: 2015-12-16 Advies Documenten: 3

Antivirale middelen bij een grieppandemie

Bij een pandemie is het niet zinvol om iedereen die griepverschijnselen krijgt griepremmers te geven, maar kunnen de middelen wel gebruikt worden om risicogroepen te behandelen. Ook kunnen ze bij een beginnende pandemie een effectief middel zijn om de verspreiding van griep af te remmen. Dat schrijft de Gezondheidsraad in een advies aan de minister van VWS.
Besluit: 2015-12-08 Advies Documenten: 4

Vaccinatie tegen kinkhoest: doel en strategie

Bij het huidige inentingsbeleid, met de eerste prik rond de leeftijd van twee maanden, blijven de allerjongsten onbeschermd tegen kinkhoest. Tegelijkertijd zijn zij het meest kwetsbaar voor de ziekte en kunnen zij er zelfs aan sterven. De Gezondheidsraad vindt dat effectieve en veilige aanvullende bescherming kan komen van antistoffen via de moeder. Dat kan door haar in het derde trimester van de zwangerschap vaccinatie tegen kinkhoest aan te bieden.
Besluit: 2015-12-02 Advies Documenten: 3

4,4'-Methyleendianiline

Beroepsmatige blootstelling aan 4,4’-methyleendianiline (MDA) kan leiden tot kanker. Dit is een risico voor werknemers in de chemische industrie die met deze stof in aanraking komen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2015-11-17 Advies Documenten: 3

1,4-Dioxaan

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de Gezondheidsraad 1,4-dioxaan opnieuw beoordeeld en weer vastgesteld dat deze stof beschouwd moet worden als kankerverwekkend voor de mens. De raad concludeert verder dat 2,6-xylidine aangemerkt moet worden als ‘verdacht kankerverwekkend voor de mens’. Beide stoffen kunnen mogelijk erfelijke mutaties in de geslachtscellen van mensen veroorzaken. Dit is vooral van belang voor werknemers die betrokken zijn bij de productie van diverse chemische stoffen.
Besluit: 2015-11-13 Advies Documenten: 3

2,6-Xylidine

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de Gezondheidsraad 1,4-dioxaan opnieuw beoordeeld en weer vastgesteld dat deze stof beschouwd moet worden als kankerverwekkend voor de mens. De raad concludeert verder dat 2,6-xylidine aangemerkt moet worden als ‘verdacht kankerverwekkend voor de mens’. Beide stoffen kunnen mogelijk erfelijke mutaties in de geslachtscellen van mensen veroorzaken. Dit is vooral van belang voor werknemers die betrokken zijn bij de productie van diverse chemische stoffen.
Besluit: 2015-11-13 Advies Documenten: 3

Nachtwerk en gezondheidsrisico's: mogelijkheden voor preventie

Zo’n 16 procent van de Nederlandse beroepsbevolking werkt regelmatig tijdens de nachtelijke uren. Uit de wetenschappelijke literatuur komen signalen dat dit niet altijd gezond is. Onderzoek geeft nog geen uitsluitsel over welke preventieve maatregelen werknemers het beste kunnen beschermen. Een voorwaarts roterend rooster of een kort slaapje tijdens de nachtdienst helpen mogelijk tegen de klachten op korte termijn. Op dit moment is onduidelijk hoe mogelijke effecten op langere termijn – zoals borstkanker – voorkomen kunnen worden.
Besluit: 2015-11-10 Advies Documenten: 3

Eieren - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Vis - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Transvetzuren - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Richtlijnen goede voeding 2015

Een verschuiving in de richting van een meer plantaardig en minder dierlijk voedingspatroon is bevorderlijk voor de gezondheid. Ook vermindering van de consumptie van suikerhoudende dranken is van belang. Goede alternatieven zijn thee en gefilterde koffie zonder suiker en ook water. Dat is de kern van het advies Richtlijnen goede voeding 2015, dat de Gezondheidsraad op 4 november heeft aangeboden aan de minister van VWS en de staatssecretaris van EZ (videoboodschap minister Schippers).
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 71

Verteerbare koolhydraten - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Aardappelen – Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Water - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Peulvruchten - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Eiwit - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Granen en graanproducten - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Alfa-linoleenzuur - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Uitwisseling van eiwit, vet en koolhydraten – Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Natrium - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Thee - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Voedingscholesterol - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Noten en zaden - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Voedingsvezel - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Eicosapentaeenzuur en docosahexaeenzuur – Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Koffie - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Zuivel - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Vitamine- en mineralensupplementen - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Alcohol - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Voedingspatronen - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Vlees - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Verzadigde, enkelvoudig en meervoudig onverzadigde (n-6) vetzuren - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Groente en fruit - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Alcoholhoudende dranken - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Dranken met toegevoegd suiker - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Vetten en oliën - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Kalium - Achtergronddocument bij Richtlijnen goede voeding 2015

De Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad heeft in achtergronddocumenten de stand van wetenschap samengevat over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. De werkwijze die de commissie hierbij heeft gehanteerd staat uitgebreid beschreven in het achtergronddocument Werkwijze van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015. Conclusies over deze deelonderwerpen zijn door de commissie geïntegreerd in het advies Richtlijnen goede voeding 2015.
Besluit: 2015-11-04 Advies Documenten: 6

Wensgeneeskunde

Wilt u een regelmatige check-up zonder dat u klachten hebt? Wilt u nu carrière maken en daarom eicellen veilig stellen voor later? De huidige ge-neeskunde biedt technisch de mogelijkheden. Ook zorgverleners willen soms geneeskundige technieken en producten inzetten zonder medische noodzaak. Dat noemen we wensgeneeskunde: een ontwikkeling in opkomst die de reguliere zorg onder druk kan zetten. Richtlijnen voor zorgverleners zijn gewenst, omdat zij het gesprek aangaan met de cliënt/patiënt en omdat zij ‘nee’ kunnen zeggen. Daarnaast moeten cijfers ons concreter inzicht geven. Dit stelt het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) in het signa-lement Wensgeneeskunde.
Besluit: 2015-08-27 Advies Documenten: 3

Cytarabine

Werknemers die tijdens hun werk met cytarabine in aanraking komen, kunnen daar nadelige effecten van ondervinden. Of het hun vruchtbaarheid schaadt, is met de huidige kennis niet te zeggen. Wel is duidelijk dat zwangere vrouwen door beroeps-matige blootstelling aan deze stof het risico lopen dat hun ongeboren kind schade oploopt. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De bevindingen zijn geformuleerd in door de EU vastgestelde terminologie, en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2015-07-23 Advies Documenten: 3

Wet op het bevolkingsonderzoek: Risicostratificatie op basis van familiair risico op darmkanker

De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad adviseert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om vergunning te verlenen voor een onderzoek van het Academisch Medisch Centrum (AMC) te Amsterdam naar risicostratificatie binnen het huidige bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Om de mogelijkheid van risicostratificatie op basis van een familiair risico op darmkanker te verkennen, zullen ongeveer 6.000 mensen worden benaderd die in de regio Amsterdam in 2015 en 2016 een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek naar darmkanker krijgen.
Besluit: 2015-07-22 Advies Documenten: 3

Rijgeschiktheid bij gebruik steunhart

Mensen met een steunhart kunnen onder voorwaarden verantwoord rijden. De implantatie moet minstens twee maanden achter de rug zijn en geen complicaties hebben opgeleverd. De rijbevoegdheid dient vastgesteld te worden door een cardioloog, moet na twee jaar opnieuw beoordeeld worden en mag in principe alleen privé worden aangewend. Deze bepalingen zouden moeten worden opgenomen in de Regeling Eisen Geschiktheid 2000, zo adviseert de Gezondheidsraad de minister van Infrastructuur en Milieu.
Besluit: 2015-07-20 Advies Documenten: 3

Thiotepa

Beroepsmatige blootstelling aan het chemotherapeuticum thiotepa kan leiden tot kanker. Dit is een risico voor werknemers in de gezondheidszorg die met deze stof in aanraking komen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2015-07-16 Advies Documenten: 3

Werkwijze van de Commissie Richtlijnen goede voeding 2015

In november 2015 brengt de Gezondheidsraad het advies Richtlijnen goede voeding 2015 uit. Het advies wordt opgesteld door de Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 van de Gezondheidsraad. In achtergronddocumenten vat de commissie de stand van wetenschap samen over het verband tussen voedingsstoffen, -middelen en -patronen en het risico op veelvoorkomende chronische ziekten. Dit document beschrijft de werkwijze die de Commissie Richtlijnen goede voeding 2015 hierbij hanteert.
Besluit: 2015-07-15 Advies Documenten: 2

Intrekking 3-m vuistregel

Antennes voor mobiele telefonie zijn sterker geworden. De in 2000 door de Gezondheidsraad voorgestelde vuistregel om voor de veiligheid minimaal drie meter afstand aan te houden, voldoet daarom niet meer altijd. De Gezondheidsraad stelt nu voor om voortaan de veilige afstand te hanteren die past bij de maximale zendsterkte van een antenne. Het Agentschap Telecom berekent deze veilige afstand per antenne en legt deze vast in het Antenneregister.
Besluit: 2015-07-08 Advies Documenten: 3

Wet op het bevolkingsonderzoek: prevalentie van maagdarmaandoeningen onderzocht met een videocapsule

In het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek adviseert de Gezondheidsraad de minister van VWS een vergunningaanvraag af te wijzen voor onderzoek van het Erasmus MC te Rotterdam naar de vraag hoe vaak maagdarmaandoeningen voorkomen in de bevolking van 50 tot 75 jaar. Bij het onderzoek zou een videocapsule worden gebruikt om opnamen te maken van het maagdarmkanaal.
Besluit: 2015-07-07 Advies Documenten: 3

Amendement bij de Maastricht Studie: CT van het onderbeen

Op 1 juni 2015 ontving de Gezondheidsraad een adviesaanvraag in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek over een amendement bij de Maastricht Studie van Maastricht UMC+. De Maastricht Studie is een observationele studie gericht op risicofactoren in verband met diabetes type 2. Het amendement heeft betrekking op diabetes type 2 als risicofactor voor botproblemen. Omdat de pols een onbelast bot is en het onderbeen een belast bot, wil men ook een CT van het onderbeen maken.
Besluit: 2015-06-17 Advies Documenten: 3

Vaststellen van de dood bij postmortale orgaandonatie

De Gezondheidsraad adviseert de wijze waarop de dood wordt vastgesteld bij diverse vormen van postmortale orgaandonatie (donatie na overlijden) onder te brengen in een overkoepelende richtlijn. Naast het al bestaande Hersendoodprotocol geeft de richtlijn protocollen voor vaststellen van de dood na een onomkeerbare stilstand van hart en bloedsomloop (circulatiestilstand). De Gezondheidsraad biedt het advies vandaag aan de minister van VWS aan.
Besluit: 2015-06-10 Advies Documenten: 3

Amendement bij NIPT-onderzoek

VUmc heeft in een amendement voorgesteld om het onderzoek naar NIPT te wijzigen. In plaats van als tweede test na een positieve combinatietest wil de aanvrager NIPT voor prenatale screening op trisomie 21, 13 en 18 als eerste screeningstest inzetten. De Gezondheidsraad oordeelt dat voor een amendement de benodigde aanpassingen te verstrekkend zijn. Daarom adviseert de raad de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om hiervoor geen vergunning te verlenen. Er kan een nieuwe uitgewerkte aanvraag worden ingediend met gebruikmaking van de suggesties van de Commissie Bevolkingsonderzoek.
Besluit: 2015-06-04 Advies Documenten: 3

Chlorpromazine

Van werknemers die tijdens hun werk met chloorpromazine in aanraking komen, kan de vruchtbaarheid worden aangetast. Zwangere vrouwen lopen door beroepsmatige blootstelling aan deze stof het risico dat hun ongeboren kind schade oploopt. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De bevindingen zijn geformuleerd in door de EU vastgestelde terminologie, en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2015-05-20 Advies Documenten: 3

Gezond opgroeien: weten wat werkt

De jonge Gezondheidsraad (jongGR) signaleert wetenschappelijke ontwikkelingen ten behoeve van beleid. In dit signalement gaat de jongGR commissie gezond opgroeien in op evidence based werken in de jeugdzorg, de preventie van roken, voedingsinformatie voor de jonge ouder en het stimuleren van beweging. Het draait daarbij om de vraag hoe wetenschappelijke kennis over gezond opgroeien beter kan worden benut door beleid en praktijk.
Besluit: 2015-05-11 Advies Documenten: 3

Antibiotica in ziekenhuizen: profylaxe en antibiotic stewardship

Ziekenhuizen besteden veel aandacht aan verantwoord gebruik van antibiotica. Met succes: in de Nederlandse gezondheidszorg is de resistentie tegen antibiotica vergeleken met veel andere landen laag. Toch zijn verdere verbeteringen mogelijk, vooral in het zogenoemde profylactische gebruik van antibiotica (om infecties te voorkomen). Dat schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies over antibioticagebruik in ziekenhuizen, dat de raad vandaag aanbiedt aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2015-04-28 Advies Documenten: 3

Hemofilie, hiv en de Wbmv

Het is van belang dat de behandeling van patiënten met hemofilie en hiv geconcentreerd blijft in gespecialiseerde centra die zich hebben laten certificeren op kwaliteit. Zorgverzekeraars zijn echter niet verplicht zorg in te kopen bij gecertificeerde centra. Vooralsnog staat bij zorginkoop de betaalbaarheid voorop en speelt de kwaliteit van zorg in de onderhandelingen nauwelijks een rol. Dat brengt risico’s mee voor de kwaliteit van de hiv- en hemofiliezorg, schrijft de voorzitter van de Gezondheidsraad in het briefadvies Hemofilie, hiv en de Wbmv dat hij vandaag aanbiedt aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2015-04-21 Advies Documenten: 3

Wet op het bevolkingsonderzoek: onderzoek naar ontlastingstests in het bevolkingsonderzoek naar darmkanker

De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad heeft een vergunningaanvraag beoordeeld van het Erasmus MC te Rotterdam en het Academisch Medisch Centrum te Amsterdam voor een wetenschappelijk onderzoek binnen het reguliere bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Het onderzoek gaat over de vraag of de ontlastingtest FOB-Gold niet onderdoet voor de ontlastingtest OC-Sensor en dus veilig te gebruiken is in het bevolkingsonderzoek naar darmkanker.
Besluit: 2015-04-15 Advies Documenten: 4

Neonatale screening: nieuwe aanbevelingen

Kort na de geboorte krijgt bijna elke baby in ons land een hielprik. Het hielprikbloed wordt momenteel onderzocht op zeventien ziekten waarbij tijdige behandeling essentieel is om gezondheidsschade te voorkomen of te beperken. Er is geregeld discussie over de inhoud van het neonatale screeningsprogramma. Waarop moet precies worden gescreend en welke bevindingen moeten aan de ouders worden gemeld? In een vandaag uitgebracht advies aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport beveelt de Gezondheidsraad aan veertien ziekten aan het programma toe te voegen, maar in principe af te zien van screening op niet-behandelbare aandoeningen, tenzij het belang van de pasgeborene daarmee duidelijk gediend is.
Besluit: 2015-04-08 Advies Documenten: 5

Werknemers en Q-koorts: criteria voor vaccinatie

De Gezondheidsraad heeft de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid geadviseerd over de vraag voor welke werknemers vaccinatie tegen Q-koorts deel kan uitmaken van een veilig en gezond arbeidsomstandighedenbeleid. Daarbij heeft de raad de afwegingskaders toegepast die zijn ontwikkeld in het eind 2014 verschenen advies Werknemers en infectieziekten: criteria voor vaccinatie.
Besluit: 2015-03-24 Advies Documenten: 3

Adriamycine

Beroepsmatige blootstelling aan adriamycine kan leiden tot kanker. De Gezondheidsraad beveelt aan om ‘deze stof te beschouwen als kankerverwekkend voor de mens’ (categorie 1B). De Gezondheidsraad is echter van mening dat wegens gebrek aan adequate humane en dierexperimentele gegevens het niet mogelijk is om de extra kans op kanker na blootstelling aan adriamycine exact te berekenen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2015-03-18 Advies Documenten: 5

Doorlichten doorgelicht: gepast gebruik van health checks

De overheid moet mensen blijven beschermen tegen de risico’s van total body scans. Omdat daarbij aandoeningen aan het licht kunnen komen die niet te voorkomen of te behandelen zijn, blijft een vergunningplicht noodzakelijk. De kans dat een total body scan kan voldoen aan de criteria voor verantwoord screenen is klein. Dat schrijft de Gezondheidsraad in zijn vandaag verschenen advies Doorlichten doorgelicht: gepast gebruik van health checks.
Besluit: 2015-03-05 Advies Documenten: 4

Epichloorhydrine

Mensen die op hun werk epichloorhydrine inademen, kunnen daar kanker door krijgen. Over epichloorhydrine, dat gebruikt wordt bij het maken van kunststof materialen, heeft de raad al geruime tijd geleden (in 2000) een advies uitgebracht aan de minister over de omvang van het risico. Op basis daarvan heeft de minister een grenswaarde vastgesteld. De raad heeft het epichloorhydrine opnieuw bekeken in het licht van recent gepubliceerde risicobeoordelingen van het Europese Scientific Committee on Occupational Exposure Limits (SCOEL) en de Duitse Ausschuss für Gefahrstoffe (AGS). De raad geeft aan dat de risicoschatting in zijn eerder uitgebrachte advies nog steeds van kracht is.
Besluit: 2015-02-26 Advies Documenten: 3

Amendement DENSE-studie

De Gezondheidsraad adviseert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vergunning te verlenen voor een amendement van de DENSE-studie: de DENSE-on-studie. Hierbij wordt een groep van ongeveer 400 vrouwen benaderd voor afname van tepelvocht om te kijken of daarin risicofactoren voor borstkanker zijn te vinden.
Besluit: 2015-02-17 Advies Documenten: 4

Next generation sequencing in diagnostiek

Next generation sequencing (NGS) – technieken die het mogelijk maken snel en goedkoop het menselijk genoom of een deel daarvan in kaart te brengen – is geen toekomstmuziek meer. NGS wordt op alle afdelingen klinische genetica inmiddels gebruikt voor diagnostiek en wetenschappelijk onderzoek. Er is aandacht nodig voor kwaliteit, kennisontwikkeling en ethische consequenties. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een signalerend advies aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2015-02-04 Advies Documenten: 3

Gezondheidsrisico's van leds

Ledlicht wordt steeds meer toegepast: in verlichting en in beeldschermen van onder meer smartphones en tablets. Naast de vele voordelen heeft het blauwere licht mogelijk ook risico’s voor de gezondheid, zoals verstoring van de biologische klok en oogschade. Consumenten attenderen op mogelijkheden om die risico’s te beperken is volgens de Gezondheidsraad belangrijk. Ook pleit de raad voor ontwikkeling van producten die ledlicht met minder blauw afgeven en meer onderzoek naar de gezondheidseffecten van ledlicht.
Besluit: 2015-01-27 Advies Documenten: 3

Wet op het bevolkingsonderzoek: onderzoek naar de thuistest als primaire screening voor baarmoederhalskanker

Voordat overwogen kan worden of een thuistest voor baarmoederhalskanker geschikt kan zijn voor alle vrouwen in het bevolkingsonderzoek moet eerst worden aangetoond dat het een goed alternatief is voor het uitstrijkje bij de huisarts. VUmc te Amsterdam, het ErasmusMC te Rotterdam en het Radboudumc te Nijmegen willen 30.000 vrouwen benaderen om dit te onderzoeken. Hiervoor is volgens de Wet op het bevolkingsonderzoek een vergunning nodig. De Gezondheidsraad adviseert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om deze vergunning te verlenen.
Besluit: 2014-12-18 Advies Documenten: 3

Wet op het bevolkingsonderzoek: prenatale screening met een dertienwekenecho

Het UMC Groningen wil in een onderzoek met 4.000 zwangere vrouwen het nut onderzoeken van een dertienwekenecho in prenatale screening. Vergeleken met de gebruikelijke twintigwekenecho geeft een dertienwekenecho weken extra de tijd voor beslissingen over de zwangerschap bij onverhoopte foetale afwijkingen. Voor dit onderzoek is volgens de Wet op het bevolkingsonderzoek een vergunning nodig. De Gezondheidsraad adviseert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om deze vergunning te verlenen.
Besluit: 2014-12-18 Advies Documenten: 3

Werknemers en infectieziekten - Criteria voor vaccinatie

Vaccinatie van werknemers kan helpen om hen te beschermen wanneer ze op hun werk worden blootgesteld aan virussen en bacteriën. Soms loopt de werknemer zelf niet zoveel risico, maar kan hij wel derden besmetten, bijvoorbeeld kwetsbare patiënten of jonge kinderen. Ook dan kan vaccinatie uitkomst bieden. Op verzoek van de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ontwikkelde de Gezondheidsraad twee kaders waarmee werkgevers kunnen beoordelen wanneer vaccinatie aan te raden is: één om de gezondheid van werknemers te beschermen en één in het belang van derden. Door beide kaders te hanteren kunnen werkgevers een geïntegreerde afweging maken omtrent het aanbieden van vaccinatie aan werknemers.
Besluit: 2014-12-15 Advies Documenten: 3

Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen

De Gezondheidsraad adviseert de administratieve procedure bij de keuring voor een rijbewijs te vereenvoudigen. Vaker dan nu het geval is zou iemands eigen behandelend arts feitelijke medische gegevens kunnen verstrekken aan het CBR, zodat het niet nodig is een andere arts te bezoeken. Dat scheelt tijd en geld. Dit schrijft de Gezondheidsraad aan de minister van Infrastructuur en Milieu.
Besluit: 2014-11-20 Advies Documenten: 3

Aceetaldehyde

Inademing van aceetaldehyde op de werkplek kan leiden tot kanker. Dit is vooral een risico voor werknemers die betrokken zijn bij de productie van diverse chemische stoffen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2014-11-13 Advies Documenten: 3

Ethyleenoxide

Mensen die op hun werk ethyleenoxide inademen, kunnen daar kanker door krijgen. De Gezondheidsraad maakt voor kankerverwekkende stoffen zonder veilige drempel een risicoschatting waarop de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een wettelijke grenswaarde kan baseren. In de afgelopen jaren zijn er internationaal publicaties verschenen waarin het risico op kanker door beroepsmatige blootstelling aan ethyleenoxide is berekend. De raad heeft deze adviezen bekeken en adviseert om in dit geval gebruik te maken van de risicoberekening van de Duitse Ausschuss für Gefahrstoffe (AGS).
Besluit: 2014-11-11 Advies Documenten: 3

Schimmel alfa-amylase

Inademing van schimmel alfa-amylase op de werkplek kan leiden tot allergische luchtwegklachten. Dit is vooral een risico voor werknemers in (banket)bakkerijen en meelfabrieken waar het enzym als ingrediënt aan meelproducten wordt toegevoegd. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2014-11-06 Advies Documenten: 3

Dimethylsulfaat

Inademing van dimethylsulfaat op de werkplek kan leiden tot kanker. Dit is vooral van belang voor werknemers in de productie van kleurstoffen, parfums, en geneesmiddelen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2014-11-03 Advies Documenten: 3

De kunst van het nee zeggen (achtergrondrapport)

Op 23 oktober 2014 heeft de Gezondheidsraad het achtergrondrapport De kunst van het nee zeggen uitgebracht. Dit rapport gaat over processen in de samenleving, in het zorgbeleid en in de spreekkamer die onnodige zorg in de hand kunnen werken. In het rapport worden ook mogelijke oplossingsrichtingen aangestipt. Elementen daarvan zullen terugkeren in het voorgenomen advies van de Gezondheidsraad over het medisch handelen: Medisch handelen op koers?.
Besluit: 2014-10-23 Advies Documenten: 2

Sociaal werk op solide basis

In 2015 worden overheidstaken in de maatschappelijke ondersteuning, de jeugdzorg en de arbeidsparticipatie overgeheveld van het rijk naar de gemeenten. Sociaal werkers – zoals maatschappelijk werkers, opbouwwerkers en sociaal pedagogische hulpverleners – kunnen in de uitvoering van die taken een belangrijke rol vervullen, maar zullen moeten investeren in hun vakmanschap. Hiervoor is een stimuleringsprogramma nodig. Dat schrijft de Gezondheidsraad in het advies Sociaal werk op solide basis, dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2014-09-15 Advies Documenten: 3

Mobile phones and cancer / Part 2. Animal studies on carcinogenesis

Het gebruik van het radiofrequente deel van het elektromagnetisch spectrum voor mobiele telecommunicatie toepassingen biedt vele voordelen voor het dagelijks leven. De daarmee gepaard gaande blootstelling aan de elektromagnetische velden leidt echter ook tot zorgen, bijvoorbeeld dat er een verhoogde kans is op het krijgen van kanker.
Besluit: 2014-09-05 Advies Documenten: 3

Acrylamide

Mensen die op hun werk acrylamide inademen kunnen daar kanker door krijgen. In 2006 heeft de Gezondheidsraad berekend bij welke concentraties zich naar schatting 4 extra sterfgevallen door kanker kunnen voordoen per 1.000 en per 100.000 werknemers na 40 jaar beroepsmatige blootstelling. De raad heeft de gegevens die op dit moment beschikbaar zijn over blootstelling aan acrylamide en het ontstaan van kanker beoordeeld en geconcludeerd dat er geen reden is om zijn eerdere advies te herzien. Dit staat in een briefadvies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2014-07-29 Advies Documenten: 3

Hoogspecialistische geestelijke gezondheidszorg

In de GGZ zijn er, net als in de somatische gezondheids­zorg, patiënten die dusdanig ingewikkelde, zeldzame of moeilijk behandelbare klachten hebben dat er een beroep gedaan wordt op of verwezen wordt naar behandelaren met zeer gespecialiseerde kennis over diagnostiek en/of behandeling. Hoogspecialistische GGZ is daarmee een bestaand onderdeel van het totale zorgaanbod in de GGZ. Dit staat in het advies ‘Hoogspecialistische GGZ’ dat vandaag is aangeboden aan de minister van VWS.
Besluit: 2014-07-07 Advies Documenten: 3

Participatie van jongeren met psychische problemen

De afgelopen jaren is het gebruik van het geneesmiddel Ritalin bij kinderen en jongeren verviervoudigd. Ook blijkt een groeiend aantal jeugdigen met ADHD-achtige problemen in het hulpcircuit terecht te komen. Toegenomen prestatiedruk en afgenomen tolerantie van afwijkend gedrag lijken belangrijke oorzaken van de sterk gegroeide hulpvraag. Hiermee is niet vastgesteld of er sprake is van overbehandeling. Daarvoor is onvoldoende bekend over gepaste zorg. Hoe dan ook moet veel meer gekeken worden naar wat zorgverleners, scholen en werkgevers kunnen doen om de problemen van jongeren het hoofd te bieden.
Besluit: 2014-07-03 Advies Documenten: 3

ADHD: medicatie en maatschappij

De afgelopen jaren is het gebruik van het geneesmiddel Ritalin bij kinderen en jongeren verviervoudigd. Ook blijkt een groeiend aantal jeugdigen met ADHD-achtige problemen in het hulpcircuit terecht te komen. Toegenomen prestatiedruk en afgenomen tolerantie van afwijkend gedrag lijken belangrijke oorzaken van de sterk gegroeide hulpvraag. Hiermee is niet vastgesteld of er sprake is van overbehandeling. Daarvoor is onvoldoende bekend over gepaste zorg. Hoe dan ook moet veel meer gekeken worden naar wat zorgverleners, scholen en werkgevers kunnen doen om de problemen van jongeren het hoofd te bieden.
Besluit: 2014-07-03 Advies Documenten: 3

5-Nitroacenafteen

Inademing van 5-nitroacenafteen kan leiden tot kanker bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. De Gezondheidsraad berekent dat blootstelling aan een concentratie van 1,5 mg per kubieke meter lucht gedurende een arbeidsleven van 40 jaar leidt tot 4 extra sterfgevallen door kanker per 1.000 werknemers. Voor een concentratie van 0,015 mg 5-nitroacenafteen per kubieke meter lucht zal dit leiden tot 4 extra sterfgevallen door kanker per 100.000 werknemers. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2014-07-01 Advies Documenten: 3

Grip op griep

Er is veel discussie over de waarde van griepvaccinatie voor gezonde 60-plussers. Volgens critici is niet bewezen dat deze ouderen baat hebben bij de jaarlijkse griepprik. De bewijskracht voor de effectiviteit is weliswaar niet optimaal, maar er zijn voldoende aanwijzingen dat vaccinatie ouderen beschermt tegen griep en de complicaties daarvan. Ook lijken de kosten van het vaccinatieprogramma binnen (inter)nationaal genoemde grenzen voor doelmatigheid te blijven. Op dit moment zijn er geen goede argumenten om gezonde zwangere vrouwen te vaccineren tegen griep. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag uitgebracht advies aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2014-06-11 Advies Documenten: 3

Penicillamine

Werknemers die tijdens hun werk met penicillamine in aanraking komen, kunnen daar nadelige effecten van ondervinden. Of het hun vruchtbaarheid schaadt, is met de huidige kennis niet te zeggen. Wel is duidelijk dat beroepsmatige blootstelling aan penicillamine schade aan het ongeboren kind kan veroorzaken. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De bevindingen zijn geformuleerd in door de EU vastgestelde terminologie, en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2014-05-22 Advies Documenten: 3

Nevenbevindingen bij diagnostiek in de patiëntenzorg

Door ontwikkelingen op het gebied van de beeldvormende technieken en de genetica krijgen artsen steeds meer mogelijkheden om patiënten diagnostisch te onderzoeken. Keerzijde van deze medaille is dat zo ook steeds vaker medische bevindingen aan het licht komen die los staan van de hulpvraag. Zulke nevenbevindingen kunnen voordelig zijn voor de patiënt, als het gaat om een gezondheidsprobleem waar iets aan gedaan kan worden. Is dat echter niet het geval, dan kan die kennis het leven van de patiënt zeer gaan belasten. Het is tijd dat er in kringen van zorgverleners meer aandacht komt voor nevenbevindingen en hun mogelijke consequenties.
Besluit: 2014-05-06 Advies Documenten: 3

Risicocommunicatie op een nieuwe leest schoeien

Bij communicatie over risico’s in de leefomgeving staat de overheid volgens de Gezondheidsraad voor een aantal nieuwe opgaven. Aandacht hiervoor is mede noodzakelijk vanwege de snel groeiende maatschappelijke rol van nieuwe media en het hoge tempo van de ICT-ontwikkelingen. Dit schrijft de raad in een vandaag uitgebracht briefadvies aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu.
Besluit: 2014-04-17 Advies Documenten: 3

Tellurium

Vandaag publiceert de Gezondheidsraad vier adviezen waarin stoffen worden beoordeeld op mogelijke schade aan de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht wanneer mensen er op het werk aan worden blootgesteld. Het gaat om hydroxyureum, ifosfamide, 3-methylcholantreen en tellurium. De bevindingen zijn geformuleerd in door de EU vastgestelde terminologie, en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof. De adviezen worden aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2014-04-03 Advies Documenten: 3

3-Methylcholantreen

Vandaag publiceert de Gezondheidsraad vier adviezen waarin stoffen worden beoordeeld op mogelijke schade aan de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht wanneer mensen er op het werk aan worden blootgesteld. Het gaat om hydroxyureum, ifosfamide, 3-methylcholantreen en tellurium. De bevindingen zijn geformuleerd in door de EU vastgestelde terminologie, en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof. De adviezen worden aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2014-04-03 Advies Documenten: 3

Hydroxyureum

Vandaag publiceert de Gezondheidsraad vier adviezen waarin stoffen worden beoordeeld op mogelijke schade aan de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht wanneer mensen er op het werk aan worden blootgesteld. Het gaat om hydroxyureum, ifosfamide, 3-methylcholantreen en tellurium. De bevindingen zijn geformuleerd in door de EU vastgestelde terminologie, en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof. De adviezen worden aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2014-04-03 Advies Documenten: 3

Ifosfamide

Vandaag publiceert de Gezondheidsraad vier adviezen waarin stoffen worden beoordeeld op mogelijke schade aan de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht wanneer mensen er op het werk aan worden blootgesteld. Het gaat om hydroxyureum, ifosfamide, 3-methylcholantreen en tellurium. De bevindingen zijn geformuleerd in door de EU vastgestelde terminologie, en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof. De adviezen worden aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2014-04-03 Advies Documenten: 3

Criteria voor de keuze van een vaccin tegen kinkhoest

De afgelopen jaren was voor vaccinatie van zuigelingen slechts één combinatievaccin beschikbaar. Onlangs liet de Europese geneesmiddelenautoriteit een tweede combinatievaccin toe tot de markt. Beide vaccins lijken geschikt voor effectieve bescherming tegen kinkhoest, maar duidelijke conclusies zijn pas mogelijk na aanvullend immunologisch en veldonderzoek. Vooralsnog houdt het huidige combinatievaccin de voorkeur. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag uitgebracht advies aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2014-03-26 Advies Documenten: 5

De gezondheidsrisico’s van bisfenol A-analogen

Er zijn aanwijzingen dat de fase voor de geboorte een gevoelige periode is voor mogelijke gezondheidsschade door blootstelling aan stoffen in het milieu. De sterkte van die aanwijzingen verschilt per stof. Het is belangrijk om te beschikken over een goede preventieve strategie waarmee potentiële probleemstoffen kunnen worden geïdentificeerd en eventueel van de markt geweerd. Op Europees niveau is er zo’n regeling. Toch heeft het daarbij gehanteerde beoordelingskader nog tekortkomingen en ook is er behoefte aan een systeem om het gebruik van eenmaal toegelaten stoffen nauwlettend te volgen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag uitgebracht advies aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu.
Besluit: 2014-03-18 Advies Documenten: 3

Risico’s van prenatale blootstelling aan stoffen

Er zijn aanwijzingen dat de fase voor de geboorte een gevoelige periode is voor mogelijke gezondheidsschade door blootstelling aan stoffen in het milieu. De sterkte van die aanwijzingen verschilt per stof. Het is belangrijk om te beschikken over een goede preventieve strategie waarmee potentiële probleemstoffen kunnen worden geïdentificeerd en eventueel van de markt geweerd. Op Europees niveau is er zo’n regeling. Toch heeft het daarbij gehanteerde beoordelingskader nog tekortkomingen en ook is er behoefte aan een systeem om het gebruik van eenmaal toegelaten stoffen nauwlettend te volgen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag uitgebracht advies aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu.
Besluit: 2014-03-18 Advies Documenten: 7

Naar een duurzame weefselketen

In Nederland vindt geneeskundige behandeling plaats met diverse soorten menselijk weefsel. De ‘weefselketen’ waarin de omgang met dat weefsel geregeld is – van donor, via weefselbank, tot uiteindelijk de patiënt – is beter dan hij was, maar nog niet zo goed als hij zou moeten zijn. Een toekomstbestendige weefselketen vergt een duidelijker wettelijke grondslag, betere regie en nauwere samenwerking. Dat schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2014-02-27 Advies Documenten: 3

Benzeen

Benzeen wordt voornamelijk gebruikt in de chemische en farmaceutische industrie, als startmateriaal en tussenproduct voor de synthese van diverse chemische stoffen. De inademing van benzeen kan schadelijk zijn voor bloedcellen en kan leiden tot leukemie. De gezondheidsschade kan worden voorkomen door de concentratie benzeen in de lucht op de werkplek lager te houden dan 0,7 mg/m3, gemiddeld over een achturige werkdag. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2014-02-21 Advies Documenten: 3

Gewasbescherming en omwonenden

Er is onderzoek nodig naar de mate waarin omwonenden van landbouwpercelen worden blootgesteld aan gewasbeschermingsmiddelen. Daarover is nu onvoldoende bekend. Vooral uit buitenlands onderzoek komen aanwijzingen dat omwonenden gezondheidsrisico’s kunnen lopen. Verder beveelt de Gezondheidsraad aan maatregelen te nemen om de blootstelling te verminderen. Dat staat in een advies dat de raad vandaag aanbiedt aan de staatssecretarissen van Infrastructuur en Milieu en van Economische Zaken.
Besluit: 2014-01-29 Advies Documenten: 4

Bevolkingsonderzoek naar borstkanker: verwachtingen en ontwikkelingen

Het effect van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker is dat er minder vrouwen aan de ziekte overlijden, omdat deze eerder wordt opgespoord en behandeld. Belangrijkste nadeel van het onderzoek is dat het ook leidt tot overbodige behandelingen. Mede dankzij de organisatie van het bevolkingsonderzoek in Nederland wegen de voordelen van de screening op tegen de nadelen. Wel kan het screeningsprogramma op een aantal punten worden verbeterd. Dit schrijft de Gezondheidsraad vandaag in een advies aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2014-01-22 Advies Documenten: 9

Vallen van hoogte

Er is geen veilige ondergrens voor het vallen van hoogte te geven; ook een val van geringe hoogte kan lichamelijk letsel bij werknemers veroorzaken. Dit concludeert de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2013-12-19 Advies Documenten: 3

Wet op het bevolkingsonderzoek: niet-invasieve prenatale test bij verhoogd risico op trisomie

De Gezondheidsraad adviseert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om een vergunning te verlenen voor een proefinvoering van NIPT, een nieuwe test waarmee in het bloed van de moeder onderzocht kan worden of de foetus een ernstige aangeboren afwijking heeft, zoals downsyndroom. Deze test komt dan beschikbaar voor zwangere vrouwen die een verhoogd risico hebben op een foetus met downsyndroom. Voordeel is dat minder vrouwen een vlokkentest of vruchtwaterpunctie hoeven te ondergaan. Vooralsnog gaat het om een extra test, na de zogenoemde combinatietest.
Besluit: 2013-12-17 Advies Documenten: 3

NIPT: dynamiek en ethiek van prenatale screening

De Gezondheidsraad adviseert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om een vergunning te verlenen voor een proefinvoering van NIPT, een nieuwe test waarmee in het bloed van de moeder onderzocht kan worden of de foetus een ernstige aangeboren afwijking heeft, zoals downsyndroom. Deze test komt dan beschikbaar voor zwangere vrouwen die een verhoogd risico hebben op een foetus met downsyndroom. Voordeel is dat minder vrouwen een vlokkentest of vruchtwaterpunctie hoeven te ondergaan. Vooralsnog gaat het om een extra test, na de zogenoemde combinatietest.
Besluit: 2013-12-17 Advies Documenten: 4

Wet op het bevolkingsonderzoek: darmkankerscreening met een camerapil

Dit advies aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport betreft een vergunningaanvraag in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek. Het gaat om een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker met een camerapil als screeningsmethode. Daarmee worden tijdens de darmpassage beelden van het darmslijmvlies gemaakt om mensen met darmkanker en mogelijke voorstadia daarvan op te sporen.
Besluit: 2013-12-12 Advies Documenten: 3

Molybdeen en molybdeenverbindingen

Werknemers in de metaalproducerende en – verwerkende industrie die daar blootstaan aan metallisch molybdeen en molybdeenverbindingen kunnen hierdoor last krijgen van hoofdpijn, vermoeidheid en milde obstructieve longziekten. Gezondheidsschade kan worden voorkomen door de concentratie molybdeentrioxide in de lucht op de werkplek lager te houden dan 0,1 mg/m3 (komt overeen met 0,07 mg molybdeen/m3), en voor natriummolybdaat lager dan 9,9 mg/m3 (komt overeen met 4,6 mg molybdeen/m3), gemiddeld over een achturige werkdag. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2013-12-11 Advies Documenten: 3

Publieke indicatoren voor kwaliteit van curatieve zorg. De stand van de discussie

De kwaliteit van gezondheidszorg ‘zichtbaar’ maken was de afgelopen jaren een belangrijk doel van de overheid. Het lukte maar zeer gedeeltelijk. In een vandaag verschenen signalement brengt de Gezondheidsraad de discussie over het meten van de kwaliteit van ziekenhuiszorg in kaart. Het is volgens de raad het beste om uit te gaan van kwaliteitsregistraties die zorgverleners zelf opzetten en niet van lijstjes indicatoren die van bovenaf zijn opgelegd.
Besluit: 2013-12-10 Advies Documenten: 3

Vaccinatie van zuigelingen tegen pneumokokkeninfecties (3)

Ruim zes jaar na invoering van vaccinatie tegen hersenvliesontsteking, bloedvergiftiging en longontsteking door pneumokokkeninfectie is het aantal kinderen met deze ziekten drastisch verminderd. Ouderen profiteren van de verminderde circulatie van de bacterie en worden ook minder vaak ziek. Maar het kan nog beter, schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de minister van Volksgezondheid. Om goed zicht te verkrijgen op ongewenste effecten in kwetsbare groepen en op het effect van de vaccinatie op longontsteking dient de monitoring versterkt te worden. Het is niet langer nodig om baby’s vier prikken te geven; drie is genoeg.
Besluit: 2013-11-27 Advies Documenten: 3

Cortison

Werknemers die op hun werk met cortison in aanraking komen, kunnen daar nadelige effecten van ondervinden. Of het hun vruchtbaarheid schaadt, is met de huidige kennis niet te zeggen. Wel is duidelijk dat beroepsmatige blootstelling aan cortison schade aan het ongeboren kind kan veroorzaken. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2013-11-15 Advies Documenten: 3

β-Oestradiol

Vandaag zijn vier adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of ß-oestradiol, polyvinylchloride, bisfenol A diglycidylether en ethyleen kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor de laatste drie genoemde stoffen blijken onvoldoende gegevens te zijn om de kankerverwekkende eigenschappen ervan te kunnen beoordelen. Voor ß-oestradiol heeft de raad geoordeeld dat het kankerverwekkend is voor de mens.
Besluit: 2013-10-18 Advies Documenten: 3

Bisfenol A diglycidylether

Vandaag zijn vier adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of ß-oestradiol, polyvinylchloride, bisfenol A diglycidylether en ethyleen kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor de laatste drie genoemde stoffen blijken onvoldoende gegevens te zijn om de kankerverwekkende eigenschappen ervan te kunnen beoordelen. Voor ß-oestradiol heeft de raad geoordeeld dat het kankerverwekkend is voor de mens.
Besluit: 2013-10-18 Advies Documenten: 3

Polyvinylchloride

Vandaag zijn vier adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of ß-oestradiol, polyvinylchloride, bisfenol A diglycidylether en ethyleen kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor de laatste drie genoemde stoffen blijken onvoldoende gegevens te zijn om de kankerverwekkende eigenschappen ervan te kunnen beoordelen. Voor ß-oestradiol heeft de raad geoordeeld dat het kankerverwekkend is voor de mens.
Besluit: 2013-10-18 Advies Documenten: 3

Ethyleen

Vandaag zijn vier adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of ß-oestradiol, polyvinylchloride, bisfenol A diglycidylether en ethyleen kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor de laatste drie genoemde stoffen blijken onvoldoende gegevens te zijn om de kankerverwekkende eigenschappen ervan te kunnen beoordelen. Voor ß-oestradiol heeft de raad geoordeeld dat het kankerverwekkend is voor de mens.
Besluit: 2013-10-18 Advies Documenten: 3

Openbaarmaking van klachten, meldingen en signalen door de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)

De Raad voor het openbaar bestuur en de Gezondheidsraad pleiten voor meer openheid bij afhandeling van klachten en meldingen ingediend bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Betere informatie voor de klagers en meer empathie zijn nodig. Het direct openbaar maken van klachten en meldingen door de IGZ is volgens de Raden niet gewenst. Dat staat op gespannen voet met rechtsbeginselen zoals hoor en wederhoor. Dat schrijven de Raden in een advies dat is gevraagd door minister Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2013-10-14 Advies Documenten: 3

Het individuele, collectieve en publieke belang van vaccinatie

Regelmatig komen er nieuwe vaccins op de markt, recent bijvoorbeeld tegen waterpokken, gastro-enteritis door rotavirusinfectie en gordelroos. Toch worden ze in Nederland bijna niet gebruikt. Volgens de Gezondheidsraad vallen er vaccins tussen wal en schip: ze komen niet in aanmerking voor het Rijksvaccinatieprogramma, zijn verder te onbekend bij artsen en patiënten en worden niet vergoed. Patiënten vragen er niet om en artsen schrijven ze niet voor. Omdat daardoor gezondheidswinst blijft liggen, adviseert de raad de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport één beoordelingskader en één beoordelende instantie in te stellen voor alle vaccinaties.
Besluit: 2013-10-03 Advies Documenten: 3

Wet op het bevolkingsonderzoek: voortzetting proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker

In het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) adviseert de Commissie Bevolkingsonderzoek de minister van VWS over een vergunningaanvraag voor een gemeenschappelijk proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker van het Erasmus MC in Rotterdam en het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam. In dit onderzoek worden 22.000 mannen en vrouwen tussen de 50 en 75 tweejaarlijks gescreend op darmkanker. In de volgende (vierde) screeningsronde willen de onderzoekers drie nieuwe onderzoeksvragen beantwoorden. Dit onderzoek is vergunningplichtig, omdat het gaat om screening op kanker.
Besluit: 2013-09-05 Advies Documenten: 3

Wet op het bevolkingsonderzoek: landelijk bevolkingsonderzoek naar darmkanker

In september 2013 zal gestart worden met de geleidelijke invoering van een bevolkingsonderzoek naar darmkanker, eerst met een beperkte pilot en daarna landelijk. Op 28 februari 2013 vroeg de minister van VWS in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) de Gezondheidsraad om advies over de vergunningaanvraag voor dit bevolkingsonderzoek. Een landelijk bevolkingsonderzoek is een complex programma. Zelfs met alle inspanningen door alle betrokkenen partijen kan het onmogelijk in één keer optimaal zijn en worden uitgevoerd. De commissie houdt daar in haar advies rekening mee en dat het bevolkingsonderzoek over de tijd zal moeten ontwikkelen. Cruciaal vindt zij dat de deelnemers in het programma geen onnodige risico’s lopen en goed geïnformeerd worden over de risico’s.
Besluit: 2013-09-05 Advies Documenten: 3

Het maximum aantal kinderen per spermadonor

Op dit moment zijn er geen doorslaggevende medische of psychosociale redenen om het maximum van 25 kinderen per zaaddonor te wijzigen. Dat aantal is sinds 1992 gangbaar bij inseminatie in klinieken. Wel kan de huidige praktijk nog verbeterd worden om medische en psychosociale risico’s verder te verkleinen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2013-09-03 Advies Documenten: 3

Een gezond binnenmilieu in de toekomst

Mensen brengen het grootste deel van hun tijd binnen door, vooral in de eigen woning. Overheidsbeleid heeft veel goeds gedaan voor de kwaliteit van het binnenmilieu. Sommige problemen blijken echter hardnekkig, zoals gebrekkige ventilatie. Daarnaast zijn er nieuwe ontwikkelingen, zoals vergrijzing en thuiswerken, en worden huizen anders gebruikt dan voorheen. De Gezondheidsraad pleit voor een geïntegreerde, proactieve aanpak, waarbij gekeken wordt naar de binnenmilieukwaliteit als geheel en de ontwikkelingen die hieraan raken.
Besluit: 2013-07-18 Advies Documenten: 3

Dimethylamine

Dimethylamine is beoordeeld op de eigenschap om kanker te veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. De gegevens over dimethylamine zijn niet voldoende om de kankerverwekkende eigenschappen ervan te kunnen evalueren (categorie 3). Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2013-07-12 Advies Documenten: 3

Wolfraam en wolfraamverbindingen

Wolfraam en wolfraamverbindingen zijn beoordeeld op de eigenschap om kanker te veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. De gegevens over Wolfraam en wolfraamverbindingen zijn niet voldoende om de kankerverwekkende eigenschappen ervan te kunnen evalueren (categorie 3). Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2013-07-12 Advies Documenten: 3

Cadmium en anorganische cadmiumverbindingen

Mensen die op hun werk anorganische cadmiumverbindingen inademen, kunnen daar longemfyseem en mogelijk longkanker door krijgen. Ze kunnen nog meer cadmium binnen krijgen door het eten van gecontamineerd voedsel en door roken. De stof hoopt zich op in het lichaam en kan daar nieren en botten beschadigen. De Gezondheidsraad adviseert de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een briefadvies om de blootstelling van werknemers aan cadmium en cadmiumverbindingen in te perken. Volgens de raad zou er niet meer dan 2 µg Cd/g creatinine in de urine mogen zitten. Voor de omgevingslucht op de werkplek adviseert de raad een maximum van 4 µg Cd/m3. De Gezondheidsraad volgt met deze waarden het advies van het Scientific Committee on Occupational Exposure Limits van de Europese Unie.
Besluit: 2013-07-05 Advies Documenten: 3

Rijgeschiktheid bij autisme

Op dit moment worden mensen met autisme spectrum stoornissen (ASS) die voor het eerst een personenrijbewijs aanvragen gekeurd, om zo te beoordelen of ze veilig aan het verkeer kunnen deelnemen. Dit gebeurt wanneer iemand op de Eigen Verklaring een gezondheidsprobleem rapporteert, en soms op verzoek voordat iemand aan rijlessen begint. Deze keuring aan het begin moet gehandhaafd blijven. De huidige herkeuringseis – elke drie jaar een nieuwe evaluatie – kan echter vervallen. Wel moet de mogelijkheid blijven bestaan om iemand opnieuw te keuren als daar goede redenen voor zijn. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een adviesbrief die vandaag wordt aangeboden aan de minister van Infrastructuur en Milieu.
Besluit: 2013-07-04 Advies Documenten: 3

Lyme onder de loep

‘Dé lymepatiënt bestaat niet. Vroeg herkende lymeziekte na een tekenbeet is vaak effectief te behandelen met een antibioticakuur. Complexer wordt het wanneer patiënten een latere, ernstiger fase doormaken, of last hebben van aanhoudende klachten die niet uniek zijn voor deze ziekte, zoals vermoeidheid. Daarom is een gedifferentieerde aanpak nodig, met per patiëntgroep een afgestemde behandeling. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de Tweede Kamer. Het is gebaseerd op de beste beschikbare wetenschappelijke kennis. Ook zijn veel betrokkenen gehoord.
Besluit: 2013-06-26 Advies Documenten: 3

Mobile phones and cancer. Part 1: Epidemiology of tumours in the head

Om eventuele gezondheidsschade door gebruik van mobiele telefoons aan het licht te brengen, met name tumoren in het hoofd, wordt al langere tijd veel onderzoek gedaan. Op dit moment zijn gegevens beschikbaar over een gebruiksperiode van maximaal 13 jaar. Daaruit komt geen duidelijk bewijs naar voren dat deze gebruiksduur een verhoogd risico geeft op een hersentumor of andere tumoren in het hoofd. Over de risico’s op langere termijn kan niets worden gezegd: daarvoor hebben we langere looptijden van het onderzoek nodig. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de staatssecretaris van het Ministerie van Infrastructuur & Milieu.
Besluit: 2013-06-03 Advies Documenten: 3

1,3-Butadiene; Health-based calculated occupational cancer risk values

1,3-Butadieen is een gas dat in uiteenlopende takken van industrie wordt gebruikt. De Gezondheidsraad heeft beoordeeld welke risico’s voor de gezondheid blootstelling aan dit gas geeft voor mensen op hun werkplek. De conclusie is dat inademing kan leiden tot leukemie en verwante vormen van kanker. De Gezondheidsraad adviseert daarom het gas te classificeren als ‘kankerverwekkend voor de mens’ (categorie 1A). Hierop heeft de raad berekend welke concentratie 1,3-butadieen in de lucht samenhangt met een bepaalde kans op overlijden door kanker, na blootstelling gedurende een heel arbeidsleven. Het advies wordt vandaag aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2013-05-31 Advies Documenten: 3

Wet op het bevolkingsonderzoek: kalkscore en kans op hart- en vaatziekten

In het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) bracht de Commissie Bevolkingsonderzoek van de raad op 30 mei 2013 een positief advies uit aan de minister van VWS over een vergunningaanvraag van het Erasmus MC in Rotterdam over een vergelijkend wetenschappelijk onderzoek, genaamd ROBINSCA. Deze studie naar verschillende methoden van risicometing voor hart- en vaatziekten (HVZ) is aan te merken als bevolkingsonderzoek, omdat mensen die geen klachten of symptomen hebben worden uitgenodigd voor een risicometing en, als het risico verhoogd zou zijn, worden verwezen naar de huisarts voor behandeling. Het bevolkingsonderzoek is vergunningplichtig omdat bij een van de meetmethoden ioniserende straling nodig is.
Besluit: 2013-05-30 Advies Documenten: 3

Wet op het bevolkingsonderzoek: de Maastricht Studie

In het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) bracht de Commissie Bevolkingsonderzoek van de raad op 30 mei 2013 een positief advies uit aan de minister van VWS over een vergunningaanvraag van het onderzoeksinstituut CARIM (Maastricht UMC+) voor de zogeheten Maastricht Studie. Deze studie naar diabetes type 2 loopt sinds 2010. De onderzoekers willen nu een aantal deelonderzoeken toevoegen die vergunningplichtig zijn.
Besluit: 2013-05-30 Advies Documenten: 3

Forensische geneeskunde ontleed; naar een volwaardige plaats voor een bijzondere discipline

De opleiding op het gebied van de forensische geneeskunde laat te wensen over. Dat is opmerkelijk, gezien het belang dat de samenleving hecht aan de taken die tot dit vakgebied behoren. Forensisch artsen voeren bij een melding van mogelijk niet-natuurlijk overlijden een lijkschouw uit, en ze doen sporenonderzoek bij seksueel geweld of mishandeling. Ook zijn zij belast met de zorg voor arrestanten. Op dit moment is de kwaliteit in de beroepspraktijk echter lang niet altijd gegarandeerd. Bovendien hebben artsen in andere disciplines vaak niet de vereiste kennis van de eerste stappen – melden, sporen veiligstellen – in een medisch-forensisch traject. Dit vraagt dan ook om een samenhangend pakket maatregelen. Aldus de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Besluit: 2013-04-25 Advies Documenten: 3

Repeterende handelingen tijdens werk; risico's voor de gezondheid

Fysieke belasting is een van de grootste risico’s voor de gezondheid van werknemers in Nederland. Een veel voorkomende vorm van belasting is het herhaald uitvoeren van dezelfde beweging. Dit kan tot allerlei gezondheidsproblemen leiden. De vraag is dan ook of er een veilige ondergrens is waar beneden bij repeterende handelingen geen klachten of aandoeningen optreden. De Gezondheidsraad heeft zich hierover gebogen, beeldschermwerk daarbij buiten beschouwing latend. De conclusie is dat er zeker bewijs is voor nadelige gevolgen, met name aan de gewrichten van schouders, ellebogen, polsen en handen, maar dat een veilige ondergrens niet te bepalen valt. Het advies van de raad wordt vandaag aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2013-04-19 Advies Documenten: 3

Wet op het bevolkingsonderzoek: tussentijds advies over een pilot bevolkingsonderzoek naar darmkanker

In september 2013 zal een bevolkingsonderzoek naar darmkanker starten. Op 28 februari 2013 vroeg de minister van VWS in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) de Gezondheidsraad om advies over (a) de vergunningaanvraag voor dit bevolkingsonderzoek en (b) een pilot om voorafgaand aan de start van het eigenlijke bevolkingsonderzoek het proces te testen en te evalueren. Deze pilot moet nog dit voorjaar plaatsvinden en is van belang voor het verdere bevolkingsonderzoek. Daarom komt de Gezondheidsraad nu eerst met een tussentijds advies over deze pilot.
Besluit: 2013-04-10 Advies Documenten: 3

Triamcinolon/Triamcinolonacetonide; Evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

Vandaag publiceert de Gezondheidsraad twee adviezen waarin stoffen worden beoordeeld op mogelijke schade aan de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht wanneer mensen er op het werk aan worden blootgesteld. Het gaat om theofylline en triamcinolon en triamcinolonacetonide - stoffen die als geneesmiddel worden gebruikt. De bevindingen zijn geformuleerd in door de EU vastgestelde terminologie, en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof. De adviezen worden aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2013-04-05 Advies Documenten: 3

Theophylline; Evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

Vandaag publiceert de Gezondheidsraad twee adviezen waarin stoffen worden beoordeeld op mogelijke schade aan de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht wanneer mensen er op het werk aan worden blootgesteld. Het gaat om theofylline en triamcinolon en triamcinolonacetonide - stoffen die als geneesmiddel worden gebruikt. De bevindingen zijn geformuleerd in door de EU vastgestelde terminologie, en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof. De adviezen worden aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2013-04-05 Advies Documenten: 3

Rijgeschiktheid bij ADHD

De verplichte herkeuring voor het rijbewijs van mensen met ADHD is niet langer nodig. Wel zou de keuring moeten blijven bestaan bij de eerste aanvraag van het rijbewijs. Er zijn namelijk aanwijzingen dat ADHD de rijvaardigheid negatief kan beïnvloeden. Dat adviseert de Gezondheidsraad aan de minister van Infrastructuur en Milieu.
Besluit: 2013-03-12 Advies Documenten: 3

Beeldschermwerken

Fysieke belasting is een van de grootste risico’s voor de gezondheid van werknemers in Nederland. Werknemers die veel moeten tillen, kracht moeten zetten, moeten duwen of trekken of die met een beeldscherm werken kunnen pijnklachten krijgen aan het bewe-gingsapparaat (rug, nek, schouders en armen). Bij ruwweg een kwart van die mensen worden de klachten chronisch. Het is niet mogelijk een veilige norm vast te stellen, een grens waaronder deze klachten niet optreden. Dat schrijft de Gezondheidsraad in drie vandaag verschenen adviezen aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2012-12-20 Advies Documenten: 3

Tillen tijdens werk

Fysieke belasting is een van de grootste risico’s voor de gezondheid van werknemers in Nederland. Werknemers die veel moeten tillen, kracht moeten zetten, moeten duwen of trekken of die met een beeldscherm werken kunnen pijnklachten krijgen aan het bewegingsapparaat (rug, nek, schouders en armen). Bij ruwweg een kwart van die mensen worden de klachten chronisch. Het is niet mogelijk een veilige norm vast te stellen, een grens waaronder deze klachten niet optreden. Dat schrijft de Gezondheidsraad in drie vandaag verschenen adviezen aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2012-12-20 Advies Documenten: 3

Kracht zetten, duwen en trekken in werksituaties

Kracht zetten, duwen en trekken komt in dezelfde sectoren voor als tillen. Behalve rugklachten leveren deze bewegingen ook schouderklachten op. Er zijn echter onvoldoende wetenschappelijke gegevens beschikbaar om een veilige grens vast te stellen of om te kunnen inschatten hoe groot het risico precies is. De raad adviseert daarom de bekende methode ontwikkeld door Mital te gebruiken.
Besluit: 2012-12-20 Advies Documenten: 3

Gezondheidskundige advieswaarden voor biologische agentia

Bacteriën, schimmels, virussen en parasieten zijn overal aanwezig in onze leefomgeving. Blootstelling aan deze biologische agentia kan soms tot gezondheidsklachten leiden, ook bij werknemers. De Gezondheidsraad heeft gekeken in hoeverre een veilige norm vast te stellen is voor verschillende soorten biologische agentia: een grens waaronder geen risico’s optreden voor de gezondheid. Voor sommige soorten (agentia die toxische of allergische effecten veroorzaken) is dit in theorie mogelijk, maar ontbreken veelal gegevens om daadwerkelijk een veilige grens te bepalen.
Besluit: 2012-12-17 Advies Documenten: 3

Werken met nanodeeltjes: blootstellingsregistratie en gezondheidsbewaking

Steeds meer mensen werken met gesynthetiseerde nanodeeltjes. Over de mogelijke gezondheidsrisico’s van beroepsmatige blootstelling aan zulke kleine deeltjes is echter nog weinig bekend. Een blootstellingsregistratie zou kunnen helpen om de eventuele risico’s voor de gezondheid in kaart te brengen. Datzelfde geldt voor een passief medisch surveillancesysteem. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2012-12-13 Advies Documenten: 3

Arseen en anorganische arseenverbindingen

Inademing van anorganische arseenverbindingen kan leiden tot longkanker bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. De Gezondheidsraad berekent dat blootstelling aan een arseenconcentratie van 28 µg per kubieke meter lucht gedurende een arbeidsleven van 40 jaar leidt tot 4 extra sterfgevallen door kanker per 1.000 werknemers. Voor een concentratie van 0.28 µg arseen per kubieke meter lucht zal dit leiden tot 4 extra sterfgevallen door kanker per 100.000 werknemers. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2012-12-11 Advies Documenten: 3

De invloed van stikstof op de gezondheid

Nederland heeft te veel stikstof in het milieu, en dat is ook slecht voor de volksgezondheid. Met haar beleid tegen mestoverschotten en luchtverontreiniging wist de overheid in voorgaande jaren de situatie wel te verbeteren, maar die goede ontwikkeling lijkt te stagneren. De Gezondheidsraad pleit bij de staatssecretarissen van Infrastructuur en Milieu en van Economische Zaken voor een intensivering van het stikstofbeleid, en daardoor een schoner milieu en minder gezondheidsproblemen.
Besluit: 2012-12-10 Advies Documenten: 3

Naftaleen

Vandaag zijn twee adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of siliciumcarbide en naftaleen kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Het vezelvormige siliciumcarbide blijkt kankerverwekkend te zijn voor de mens. Voor dezelfde stof in granulaire vorm zijn de gegevens onvoldoende om te kunnen zeggen of deze eveneens kanker kan veroorzaken. Ook voor naftaleen concludeert de Gezondheidsraad dat de gegevens onvoldoende zijn om conclusies te trekken over kankerverwekkende eigenschappen bij de mens.
Besluit: 2012-12-07 Advies Documenten: 3

Siliciumcarbide

Vandaag zijn twee adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of siliciumcarbide en naftaleen kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Het vezelvormige siliciumcarbide blijkt kankerverwekkend te zijn voor de mens. Voor dezelfde stof in granulaire vorm zijn de gegevens onvoldoende om te kunnen zeggen of deze eveneens kanker kan veroorzaken. Ook voor naftaleen concludeert de Gezondheidsraad dat de gegevens onvoldoende zijn om conclusies te trekken over kankerverwekkende eigenschappen bij de mens.
Besluit: 2012-12-07 Advies Documenten: 3

Childhood leukaemia and environmental factors

Jaarlijks wordt bij circa 80 kinderen in België en 140 kinderen in Nederland leukemie geconstateerd. Een vraag die daarbij al lange tijd wordt gesteld is welke rol omgevingsfactoren spelen bij het ontstaan van deze ziekte. Binnen het samenwerkingsverband van het European Science Advisory Network for Health (EuSANH) hebben de Belgische Hoge Gezondheidsraad en de Nederlandse Gezondheidsraad de wetenschappelijke kennis over een breed scala van omgevingsfactoren in kaart gebracht en beoordeeld, en in het algemeen beperkt bewijs gevonden voor oorzakelijke verbanden met kinderleukemie. De mogelijkheden voor beschermende maatregelen zijn daardoor eveneens beperkt, ook al omdat er sprake is van een complex samenspel tussen genetische factoren en omgevingsinvloeden (die zowel natuurlijk kunnen zijn als door de mens veroorzaakt). De meeste gevallen van kinderleukemie kunnen naar alle waarschijnlijkheid niet voorkomen worden en het zal vermoedelijk nooit mogelijk zijn om de oorzaak van individuele gevallen van kinderleukemie te achterhalen.
Besluit: 2012-12-06 Advies Documenten: 3

Hydroquinone and benzoquinone

Blootstelling van de huid en de ogen aan hoge concentraties hydrochinon en/of benzochinon kan leiden tot irritatie en allergische reacties. Inademing van deze stoffen kan ook schade veroorzaken in de nieren, de lever en de schildklier. De vruchtbaarheid en het nageslacht worden door hydrochinon niet aangetast; voor benzochinon zijn hierover geen gegevens bekend. Beide stoffen veroorzaken kanker bij proefdieren, maar bij mensen lijkt dit niet het geval. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Besluit: 2012-12-03 Advies Documenten: 2

Gezondheidsrisico’s rond veehouderijen

Het is niet bekend tot welke afstand omwonenden van veehouderijen verhoogde gezondheidsrisico’s lopen. Daarom is er niet op wetenschappelijke gronden één landelijke ‘veilige’ minimumafstand vast te stellen tussen veehouderijen en woningen. Omwonenden zijn echter vaak ongerust, en dat verdient serieuze aandacht. Daarom zouden gemeenten samen met de GGD en belanghebbenden lokaal beleid moeten ontwikkelen met minimumafstanden. Die kunnen namelijk wel op beleidsmatige gronden vastgesteld worden. Dat schrijft de Gezondheidsraad in zijn vandaag verschenen advies Gezondheidsrisico’s rond veehouderijen.
Besluit: 2012-11-30 Advies Documenten: 3

Blik op Brussel: Nederlands gezondheidsonderzoek en Europese agendavorming

De coördinatie van de Nederlandse inbreng in het Europese gezondheidsonderzoek is voor verbetering vatbaar. Overheid en gezondheidsveld trekken nu in hun belangenbehartiging niet altijd één lijn, waardoor hun initiatieven soms strijdig zijn of elkaar beconcurreren. Dat stelt de Gezondheidsraad in zijn advies Blik op Brussel dat de raad vandaag aanbiedt aan de staatssecretaris van OCW en de ministers van VWS en EZ.
Besluit: 2012-11-28 Advies Documenten: 3

Tetrahydrofuran

Vandaag zijn drie adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of aceetaldehyde, (di)benzoylperoxide en tetrahydrofuraan kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor (di)benzoylperoxide en tetrahydrofuraan blijken onvoldoende gegevens beschikbaar te zijn om de kankerverwekkende eigenschappen ervan te kunnen beoordelen. Voor aceetaldehyde zijn er aanwijzingen dat de stof als kankerverwekkend voor de mens beschouwd moet worden.
Besluit: 2012-11-23 Advies Documenten: 3

Aceetaldehyde

Vandaag zijn drie adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of aceetaldehyde, (di)benzoylperoxide en tetrahydrofuraan kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor (di)benzoylperoxide en tetrahydrofuraan blijken onvoldoende gegevens beschikbaar te zijn om de kankerverwekkende eigenschappen ervan te kunnen beoordelen. Voor aceetaldehyde zijn er aanwijzingen dat de stof als kankerverwekkend voor de mens beschouwd moet worden.
Besluit: 2012-11-23 Advies Documenten: 3

(Di)benzoyl peroxide

Vandaag zijn drie adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of aceetaldehyde, (di)benzoylperoxide en tetrahydrofuraan kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor (di)benzoylperoxide en tetrahydrofuraan blijken onvoldoende gegevens beschikbaar te zijn om de kankerverwekkende eigenschappen ervan te kunnen beoordelen. Voor aceetaldehyde zijn er aanwijzingen dat de stof als kankerverwekkend voor de mens beschouwd moet worden.
Besluit: 2012-11-23 Advies Documenten: 3

Ethylacrylaat

Vandaag zijn drie adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of trichloorazijnzuur, ethylacrylaat en fenacetine kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor trichloorazijnzuur en ethylacrylaat blijken onvoldoende gegevens beschikbaar te zijn om de kankerverwekkende eigenscheppen ervan te kunnen beoordelen. Het fenacetine echter is kankerverwekkend voor de mens.
Besluit: 2012-11-13 Advies Documenten: 3

Fenacetine

Vandaag zijn drie adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of trichloorazijnzuur, ethylacrylaat en fenacetine kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor trichloorazijnzuur en ethylacrylaat blijken onvoldoende gegevens beschikbaar te zijn om de kankerverwekkende eigenscheppen ervan te kunnen beoordelen. Het fenacetine echter is kankerverwekkend voor de mens.
Besluit: 2012-11-13 Advies Documenten: 3

Trichloorazijnzuur

Vandaag zijn drie adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of trichloorazijnzuur, ethylacrylaat en fenacetine kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor trichloorazijnzuur en ethylacrylaat blijken onvoldoende gegevens beschikbaar te zijn om de kankerverwekkende eigenscheppen ervan te kunnen beoordelen. Het fenacetine echter is kankerverwekkend voor de mens.
Besluit: 2012-11-13 Advies Documenten: 3

Toekomstverkenning Ethiek en Gezondheid

In de ‘Toekomstverkenning Ethiek en Gezondheid’ geven de Gezondheidsraad en de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg een vooruitblik op de meest belangrijke ontwikkelingen en ethische vraagstukken die ons te wachten staan in de komende jaren.
Besluit: 2012-10-31 Advies Documenten: 3

Indium en indiumverbindingen

Vandaag heeft de Gezondheidsraad adviezen over chlooramfenicol en indium en indiumverbindingen aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hierin beoordeelt de raad of blootstelling aan deze stoffen op de werkplek gevolgen heeft voor de vruchtbaarheid en/of voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2012-10-30 Advies Documenten: 3

Chlooramfenicol

Vandaag heeft de Gezondheidsraad adviezen over chlooramfenicol en indium en indiumverbindingen aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hierin beoordeelt de raad of blootstelling aan deze stoffen op de werkplek gevolgen heeft voor de vruchtbaarheid en/of voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2012-10-30 Advies Documenten: 3

Leidraad berekening risicogetallen voor carcinogene stoffen

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid berekent de Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) risicogetallen voor kankerverwekkende stoffen zonder veilig blootstellingsniveau. De methodiek voor het afleiden van risicogetallen is door de Gezondheidsraad in 1995 in een leidraad vastgelegd. Wetenschappelijke ontwikkelingen sindsdien zijn voor de commissie aanleiding geweest om deze leidraad te actualiseren.
Besluit: 2012-10-26 Advies Documenten: 3

Evaluatie van de voedingsnormen voor vitamine D

De Gezondheidsraad heeft nieuwe voedingsnormen opgesteld voor vitamine D. Ook adviseert de raad welke groepen mensen gebaat zijn bij inname van extra vitamine D via supplementen. Het advies van de raad is vandaag aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2012-09-26 Advies Documenten: 3

Psychische gezondheid en zorggebruik van migrantenjeugd

Om te bereiken dat kinderen uit diverse migrantengroepen in Nederland passende zorg krijgen bij psychische problemen, moet goed gekeken worden wat specifieke groepen nodig hebben. ‘De migrantenjeugd’ bestaat niet. De aanname dat migrantenkinderen in het algemeen vaker psychische problemen hebben en bovendien ondervertegenwoordigd zijn in de jeugd-GGZ, vraagt dan ook nuancering. Dat schrijft de Gezondheidsraad in het advies Psychische gezondheid en zorggebruik van migrantenjeugd dat de raad vandaag publiceert.
Besluit: 2012-09-13 Advies Documenten: 3

Het Rijksvaccinatieprogramma in Caribisch Nederland

Nu Bonaire, Sint Eustatius en Saba bijzondere Nederlandse gemeenten zijn geworden, vallen deze ook onder het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). In de praktijk wijkt het vaccinatieprogramma op de eilanden echter nog af van het RVP. Daarom verdient het aanbeveling om drie vaccinaties toe te voegen: tegen ziekte door pneumokokken, ziekte door meningokokken C en baarmoederhalskanker. Complete harmonisatie van het RVP in het Europese en Caribische deel van Nederland is niet nodig: om praktische redenen kunnen kleine verschillen blijven bestaan. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van VWS.
Besluit: 2012-08-16 Advies Documenten: 3

Talk

Vandaag zijn twee adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of stoffen kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor zowel talk als 1,1,1-trichloorethaan blijken onvoldoende gegevens beschikbaar te zijn om de kankerverwekkende eigenschappen ervan te kunnen evalueren.
Besluit: 2012-07-24 Advies Documenten: 3

1,1,1-Trichloorethaan

Vandaag zijn twee adviezen verschenen waarin de Gezondheidsraad beoordeelt of stoffen kanker kunnen veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor zowel talk als 1,1,1-trichloorethaan blijken onvoldoende gegevens beschikbaar te zijn om de kankerverwekkende eigenschappen ervan te kunnen evalueren.
Besluit: 2012-07-24 Advies Documenten: 3

Sociale aspecten van de leefomgeving in relatie tot milieu en gezondheid

Bij milieugerelateerde gezondheidsproblemen speelt een veelheid aan relaties een rol. Blootstelling aan een stressor (bijvoorbeeld geluid, straling of een schadelijke stof), gerelateerd aan een bepaalde bron of locatie, kan bijdragen aan een breed scala van gezondheidseffecten. Omgekeerd is een bepaalde gezondheidsklacht vaak het product van verscheidene stressoren, die werken via verschillende blootstellingroutes en gerelateerd zijn aan uiteenlopende bronnen. Bij dat alles is de bredere context van al die vormen van blootstelling en gezondheidsklachten van belang: woning, woonomgeving, werkomgeving, mobiliteit, sociaaleconomische status en sociale netwerken.
Besluit: 2012-07-11 Advies Documenten: 2

Kennisinfrastructuur autismespectrumstoornissen

Meer verbinding tussen het werk van de hulpverleners uit de praktijk en het academische onderzoek naar autisme komt de behandeling en begeleiding van mensen met autismespectrumstoornissen ten goede. De Gezondheidsraad bepleit versterking van de zogenoemde kennisinfrastructuur voor autisme. Dat staat in het advies Kennisinfrastructuur autismespectrumstoornissen dat de raad vandaag aanbiedt aan de bewindspersonen van VWS, OCW en SZW.
Besluit: 2012-06-26 Advies Documenten: 3

Rijgeschiktheid bij epilepsie

De Gezondheidsraad adviseert de regels die gelden voor de rijgeschiktheid van mensen met epilepsie aan te passen. Voor mensen die beroepsmatig autorijden, kan de verplichte werkgeversverklaring vervallen. Bovendien kunnen bij mensen die geen epileptische aanval meer hebben gehad de opgelegde rijbeperkingen sneller opgeheven worden. Dat schrijft de raad in een brief aan de minister van Infrastructuur en Milieu.
Besluit: 2012-05-25 Advies Documenten: 3

Nieuwe antistollingsmiddelen: een gedoseerde introductie

De invoering van nieuwe antistollingsmiddelen voor patiënten met (risico op) trombose moet onder voorwaarden gebeuren. De nieuwe medicijnen hebben grote voordelen voor patiënten en de resultaten van klinische studies naar de veiligheid en de effectiviteit ervan lijken veelbelovend. Maar het is nog de vraag of ze in de praktijk ook meer gezondheidswinst opleveren dan de huidige middelen, tegen aanvaardbare kosten. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies aan de minister van VWS.
Besluit: 2012-05-14 Advies Documenten: 3

De mondzorg van morgen

Net als in de geneeskunde, zou ook in de mondzorg gewerkt moeten worden volgens evidence-based richtlijnen. Dat verbetert de kwaliteit van de zorg en helpt ongefundeerde verschillen in aanpak tussen zorgverleners verminderen. Ook kunnen tandartsen dan beter laten zien hoe de kwaliteit van de zorg zich verhoudt tot de kosten. De kosten voor mondzorg bedragen 3% van de totale zorgkosten; dat is even hoog als de kosten van huisartsenzorg. De tandarts moeten mensen zelf betalen. Logisch dus dat patiënten willen weten wat ze kunnen verwachten, zeker nu de tarieven zijn vrijgegeven. Dit schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies De mondzorg van morgen, dat de raad vandaag heeft aangeboden aan de minister van VWS.
Besluit: 2012-04-27 Advies Documenten: 3

Wet bevolkingsonderzoek: tuberculosescreening

Tuberculose is een zeer besmettelijke ziekte. Tbc komt in Nederland weinig meer voor, behalve in bepaalde risicogroepen. Om het risico op verspreiding zo klein mogelijk te houden, worden deze risicogroepen gescreend op tbc. Daarbij gaat het voornamelijk om mensen die verhoogd risico lopen door (mogelijk) contact met tuberculosepatiënten en om mensen die afkomstig zijn uit een land waar tuberculose relatief vaak voorkomt.
Besluit: 2012-04-05 Advies Documenten: 3

Test variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob

De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vroeg de Gezondheidsraad om advies over een test voor bloeddonors op de variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob. De Gezondheidsraad bracht op 22 maart 2012 hierover advies uit. De raad zet in het advies uiteen dat ten tijde van de adviesaanvraag de ontwikkeling van een dergelijke test in een vergevorderd stadium leek te zijn. Uiteindelijk bleek de test echter niet te werken. De fabrikant heeft naar aanleiding daarvan besloten de verdere ontwikkeling stop te zetten.
Besluit: 2012-03-22 Advies Documenten: 3

Kaliumcyanide

Kaliumcyanide is beoordeeld op de kans dat deze stof kanker veroorzaakt bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor kaliumcyanide zijn de gegevens niet voldoende om de kankerverwekkende eigenschappen te kunnen evalueren (categorie 3). Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2012-03-09 Advies Documenten: 3

De basis moet goed! Kwaliteit bij een Basis Spoedeisende Hulp binnen een regionaal netwerk

Ziekenhuizen en verzekeraars moeten onderling bindende afspraken maken over de organisatie van de spoedeisende hulp (SEH). Dat is nodig om te garanderen dat patiënten de best mogelijke zorg krijgen. Snelheid is daarbij niet het enige wat telt; soms is een patiënt beter af als de ambulance doorrijdt naar een verder gelegen ziekenhuis waar meteen gespecialiseerde zorg voorhanden is. Overdag kan het merendeel van de patiënten goed geholpen worden op de zogenoemde basis-SEH’s. In de rustige nachtelijke uren is het doelmatiger om niet alle basis-SEH’s open te houden. Wel moet er altijd binnen 45 minuten een SEH bereikbaar zijn.
Besluit: 2012-02-16 Advies Documenten: 3

Wet bevolkingsonderzoek: versneld herhaalde screening op darmkanker

De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft onlangs besloten vanaf 2013 een landelijk bevolkingsonderzoek naar (dikke)darmkanker in te voeren. In dit screeningsprogramma krijgen mensen tussen de 55 en 75 jaar iedere twee jaar een bloedtest aangeboden, de zogenoemde immunochemische fecaal occult bloedtest (iFOBT). Het Elkerliek Ziekenhuis te Helmond en het Integraal Kankercentrum Zuid (IKZ) te Eindhoven willen nu onderzoeken of met een beperkt aantal keren kort na elkaar herhaalde iFOBT-screening ten minste even goede resultaten te behalen zijn als met tweejaarlijkse iFOBT-screening. Omdat het om proefbevolkingsonderzoek gaat, is voor dit onderzoek een vergunning nodig in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO). De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad heeft getoetst of het onderzoek voldoet aan de eisen van de WBO. Op 14 februari 2012 heeft de commissie de minister van VWS geadviseerd om vergunning te verlenen om dit onderzoek uit te voeren.
Besluit: 2012-02-14 Advies Documenten: 2

Staand, geknield en gehurkt werken

Fysieke belasting is een van de grootste risico’s voor de gezondheid van werknemers in Nederland. Van fysieke belasting kan sprake zijn bij staand, geknield en gehurkt werken. Dit kan leiden tot pijnklachten in de lage rug. Bekend is dat dit bij ongeveer een kwart van de mensen chronische rugklachten tot gevolg heeft. Het is niet mogelijk een grens vast te stellen waar beneden deze klachten niet zullen optreden. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2011-12-23 Advies Documenten: 2

Methylmethacrylaat

Inademing van methylmethacrylaat kan irritatie in de neus veroorzaken. Wanneer de concentratie van deze stof in de lucht op de werkplek lager blijft dan 160 mg/m3, gemiddeld over een achturige werkdag, wordt dit voorkomen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2011-12-16 Advies Documenten: 2

De rol van vaccinatie bij de voorbereiding op een grieppandemie

De Mexicaanse griep is meegevallen, maar een pandemie met ernstiger gevolgen blijft mogelijk. Dieren dragen griepvirussen bij zich. Deze kunnen naar mensen overgaan, die daar geen weerstand tegen hebben. De overheid kan zich wel op een grieppandemie voorbereiden, maar zal met onzekerheden te maken houden. Waar wetenschappelijke kennis tekortschiet, komt het aan op risico-inschatting en voorzorg. Vaccinatie kan een rol spelen bij het beperken van de gevolgen van een grieppandemie. Afspraken maken over het van tevoren inkopen van vaccin is echter niet nodig. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag verschijnt.
Besluit: 2011-12-15 Advies Documenten: 2

Leidraad voor identificatie en bescherming van hoogrisicogroepen

Bij de ontwikkeling van preventiebeleid op het gebied van milieu, arbeidsomstandigheden of gezondheid, zou consistent en systematisch aandacht moeten zijn voor groepen mensen die een groter risico lopen op ziekte of gezondheidsschade dan gemiddeld (zogenoemde hoogrisicogroepen). Nu verschilt de gevolgde aanpak nogal per beleidsterrein, waardoor willekeur op de loer ligt. Bovendien is voor een goede democratische controle nodig dat de keuze om al dan niet rekening te houden met hoogrisicogroepen expliciet gemaakt wordt, en niet impliciet blijft, zoals nu vaak gebeurt. Dat schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies Leidraad voor identificatie en bescherming van hoogrisicogroepen dat is aangeboden aan de minister van VWS en de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu.
Besluit: 2011-12-14 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: prostaatkankerscreening met MRI

Om in bevolkingsonderzoek te onderzoeken of vervolgonderzoek na een positieve PSA even goed met Magnetic Resonance Imaging (MRI ) kan als met Transrectale Ultrasonografie (TRUS), heeft het Erasmus MC te Rotterdam en het UMC St Radboud te Nijmegen een vergunningaanvraag ingediend vanwege de Wet op het bevolkingsonderzoek. In totaal zouden 15.000 Rotterdamse mannen tussen 55 en 70 jaar uitgenodigd worden om deel te nemen. Vooraf zou door het lot bepaald worden of er na een positieve PSA-test – met een afkappunt groter of gelijk aan 2,0 ng/ml – vervolgonderzoek zou worden aangeboden met TRUS of met MRI. Op 7 december bracht de Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad hierover een negatief advies uit aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2011-12-07 Advies Documenten: 2

Hexachlorobenzene

Inademing van hoge concentraties hexachloorbenzeen kan leiden tot schade in de lever en de huid, kan de voortplanting aantasten en kan kanker veroorzaken. Bij lagere concentraties kunnen al hormonale veranderingen en schade aan de voortplantingsorganen en de lever optreden. Wanneer de concentratie hexachloorbenzeen in de lucht op de werkplek lager blijft dan 0,006 mg/m3 (0,0005 ppm), gemiddeld over een achturige werkdag, worden kleine veranderingen in de hormoonstatus, de lever en de voortplantingsorganen voorkómen. Ook kanker treedt dan niet op.
Besluit: 2011-12-06 Advies Documenten: 2

Metallisch chroom

Metallisch chroom is beoordeeld op de kans dat deze stof kanker veroorzaakt bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Voor het metallisch chroom zijn de gegevens niet voldoende om de kankerverwekkende eigenschappen te kunnen evalueren (categorie 3). Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2011-12-02 Advies Documenten: 2

Antimoon en antimoonverbindingen

Antimoon en antimoonverbindingen zijn beoordeeld op de kans dat zij kanker veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Het antimoontrioxide is ‘verdacht kankerverwekkend voor de mens’ (categorie 2). Voor het antimoon zelf en de overige antimoonverbindingen zijn de gegevens niet voldoende om de kankerverwekkende eigenschappen te kunnen evalueren (categorie 3). Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2011-12-02 Advies Documenten: 2

Ondervoeding bij ouderen

Ondervoeding bij ouderen wordt gezien als een belangrijk gezondheidsprobleem. Ziekenhuizen en zorginstellingen zijn daarom alert op tekorten aan eiwit en energie bij ouderen en geven in dat geval bijvoeding (extra eiwit en energie). Maar hoe groot dit probleem precies is en in welke gevallen bijvoeding helpt, is onduidelijk. Er is beter onderzoek nodig om de aanpak van ondervoeding te onderbouwen. Dat constateert de Gezondheidsraad in zijn advies Ondervoeding bij ouderen, dat de raad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS.
Besluit: 2011-11-29 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: ERGO uitgebreid met lever- en huidonderzoek

In dit advies beschrijft de Commissie Wet bevolkingsonderzoek de beoordeling van een vergunningaanvraag van het Erasmus Medisch Centrum te Rotterdam. De aanvraag betreft twee deelstudies van het Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek (ERGO): een naar leverafwijkingen en een naar huidafwijkingen. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft de Gezondheidsraad gevraagd hierover te adviseren in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO).
Besluit: 2011-11-16 Advies Documenten: 2

Hittestress

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bekijkt de Gezondheidsraad voor verschillende arbeidsrisico’s die genoemd worden in de Arbowet de mogelijkheden voor een gezondheidskundige of veiligheidskundige grenswaarde. In een briefadvies uitgebracht op 16 november 2001 neemt de Gezondheidsraad het arbeidsrisico hittestress opnieuw onder de loep. De advies is een aanvulling op een eerder advies verschenen in 2008.
Besluit: 2011-11-16 Advies Documenten: 3

Vuurvaste keramische vezels

Aceton, 4-methoxyfenol en vuurvaste keramische vezels zijn beoordeeld op de kans dat deze kanker veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Daarvan dienen de vuurvaste keramische vezels beschouwd te worden als kankerverwekkend voor de mens (categorie 1B). Dit schrijft de Gezondheidsraad in één van de drie adviezen die vandaag zijn aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2011-11-15 Advies Documenten: 2

4-Methoxyfenol

Aceton, 4-methoxyfenol en vuurvaste keramische vezels zijn beoordeeld op de kans dat deze kanker veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Daarvan dienen de vuurvaste keramische vezels beschouwd te worden als kankerverwekkend voor de mens (categorie 1B). Dit schrijft de Gezondheidsraad in één van de drie adviezen die vandaag zijn aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2011-11-15 Advies Documenten: 2

Aceton

Aceton, 4-methoxyfenol en vuurvaste keramische vezels zijn beoordeeld op de kans dat deze kanker veroorzaken bij mensen die er op hun werk aan worden blootgesteld. Daarvan dienen de vuurvaste keramische vezels beschouwd te worden als kankerverwekkend voor de mens (categorie 1B). Dit schrijft de Gezondheidsraad in één van de drie adviezen die vandaag zijn aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2011-11-15 Advies Documenten: 2

Zwavelkoolstof

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad gezondheidskundige advieswaarden af voor stoffen in lucht waaraan mensen beroepsmatig blootgesteld kunnen worden. Deze aanbevelingen vormen de basis voor wettelijke grenswaarden, vast te stellen door de minister, waarmee de gezondheid van werknemers beschermd kan worden.
Besluit: 2011-10-28 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: drukgeleide borstcompressie in borstkankerscreening

Het Bevolkingsonderzoek Oost te Enschede (in samenwerking met het Landelijk Referentiecentrum voor Bevolkingsonderzoek uit Nijmegen en het Academisch Medisch Centrum uit Amsterdam) wil onderzoek doen binnen het bevolkingsonderzoek naar borstkanker. Op basis van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) is daarvoor een vergunning nodig van de minister van VWS. Die vroeg de Gezondheidsraad op 9 juni 2011 hierover te adviseren. Daartoe heeft de Commissie WBO van de raad de wetenschappelijke deugdelijkheid van het onderzoeksvoorstel, de overeenstemming met de wettelijke regels voor medisch handelen, nut en risico van het onderzoek en het belang voor de volksgezondheid getoetst aan de WBO.
Besluit: 2011-10-27 Advies Documenten: 2

Hexachlorofeen

Vandaag heeft de Gezondheidsraad adviezen over N-fluoreen-2-ylaceetamide, hexachlorofeen en methotrexaat aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hierin beoordeelt de raad of blootstelling aan deze stoffen op de werkplek gevolgen heeft voor de vruchtbaarheid en/of voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2011-10-19 Advies Documenten: 2

N-fluoreen-2-ylaceetamide

Vandaag heeft de Gezondheidsraad adviezen over N-fluoreen-2-ylaceetamide, hexachlorofeen en methotrexaat aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hierin beoordeelt de raad of blootstelling aan deze stoffen op de werkplek gevolgen heeft voor de vruchtbaarheid en/of voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2011-10-19 Advies Documenten: 2

Methotrexaat

Vandaag heeft de Gezondheidsraad adviezen over N-fluoreen-2-ylaceetamide, hexachlorofeen en methotrexaat aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hierin beoordeelt de raad of blootstelling aan deze stoffen op de werkplek gevolgen heeft voor de vruchtbaarheid en/of voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2011-10-19 Advies Documenten: 2

Invloed van radiofrequente telecommunicatiesignalen op kinderhersenen

Er is geen bewijs gevonden dat blootstelling aan elektromagnetische velden van mobiele telefoons, antennes voor mobiele telefonie of Wifi-voorzieningen nadelige effecten heeft op de ontwikkeling van de hersenen van kinderen. Dat stelt de Gezondheidsraad op basis van een analyse van het beschikbare wetenschappelijk onderzoek op dit gebied.
Besluit: 2011-10-18 Advies Documenten: 3

Wet bevolkingsonderzoek: aanvullende MRI screening bij vrouwen met hoge borstdensiteit

In het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) bracht de Commissie WBO van de raad op 28 september 2011 een positief advies uit aan de minister van VWS over een vergunningaanvraag van het Julius Centrum te Utrecht. Het betreft een onderzoek naar een aanvullende methode van borstonderzoek, door middel van MRI, bij vrouwen uit een specifieke risicogroep, namelijk vrouwen met een zeer hoge dichtheid van het borstweefsel, in de leeftijd van 50 tot 75 jaar.
Besluit: 2011-09-28 Advies Documenten: 2

Vaccinatie tegen seizoensgriep

Vandaag bracht de Gezondheidsraad aan minister Schippers een briefadvies uit over vaccinatie tegen seizoensgriep. De boodschap is: de griepprik is van bewezen waarde voor mensen met een medische risicofactor, zoals afwijkingen en functiestoornissen van de luchtwegen en de longen, en voor 60-plussers. Het griepvaccinatiebeleid zou wat de raad betreft gehandhaafd moeten worden, ook al zijn er nog wel enkele wetenschappelijke vragen over de precieze werkzaamheid van de jaarlijkse vaccins. Het advies zet uiteen wat de mogelijkheden en beperkingen zijn van nader onderzoek op dit vlak.
Besluit: 2011-09-28 Advies Documenten: 2

Laaggeletterdheid te lijf

Zorgverleners moeten er beter op bedacht zijn dat patiënten het vaak niet alleen moeilijk vinden hun eigen gezondheidssituatie te begrijpen, maar dat een grote groep ook niet goed kan lezen en schrijven. Tijd voor communicatie met de patiënt is een basiselement van goed medisch handelen en moet ook beloond worden. Ook zouden opleiding en nascholing van professionals meer aandacht moeten besteden aan effectieve communicatie met laaggeletterde patiënten. Dit schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies Laaggeletterdheid te lijf, dat de raad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS.
Besluit: 2011-09-05 Advies Documenten: 2

Gezondheidsrisico’s door gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw: het nut van onderzoek onder omwonenden

Op verzoek van de staatssecretarissen van I&M en van EL&I zal de Gezondheidsraad zich buigen over de vraag of omwonenden van landbouwpercelen gezondheidsrisico’s lopen door toepassing van gewasbeschermingsmiddelen. Eén van hun deelvragen willen de bewindslieden met voorrang beantwoord zien, namelijk of het nuttig is om onderzoek te doen onder omwonenden.
Besluit: 2011-09-02 Advies Documenten: 2

Antibiotica in de veeteelt en resistente bacteriën bij mensen

Om het probleem van de toenemende resistentie van bacteriën tegen antibiotica te keren, moeten bepaalde soorten antibiotica gereserveerd worden voor menselijk gebruik. Deze middelen zouden uitgesloten moeten worden van gebruik in de veeteelt, om overdracht van resistente bacteriën van dier naar mens tegen te gaan. Dit schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies Antibiotica in de veeteelt en resistente bacteriën bij mensen dat de raad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS en de staatssecretaris van EL&I.
Besluit: 2011-08-31 Advies Documenten: 2

Q-koorts: risico van overdracht via bloed of ander lichaamsmateriaal

Er is meer onderzoek nodig om te bepalen of het zinvol is om bloeddonoren te testen op Q-koorts. De Gezondheidsraad adviseert de kosten en baten van een dergelijke test in beeld te brengen alvorens hierover te besluiten. Bij orgaandonatie zijn wel maatregelen nodig om overdracht van Q-koorts te voorkomen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies Q-koorts: risico van overdracht via bloed of ander lichaamsmateriaal dat de raad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS.
Besluit: 2011-08-16 Advies Documenten: 2

Nanomaterialen in afval

De risico’s verbonden aan de aanwezigheid van nanomaterialen in afval vragen nadrukkelijk aandacht van overheid en producenten. Het is van belang de ontwikkeling van nieuwe generaties nanomaterialen te volgen en te kijken in hoeverre het afvalbeheer daarop aangepast moet worden. Ook is een investering nodig in de ontwikkeling van methoden om de aanwezigheid van nanodeeltjes te meten en de schadelijkheid ervan in kaart te brengen. Omdat over de gezondheidsrisico’s van blootstelling aan nanodeeltjes nog weinig bekend is, is voorzichtigheid geboden.
Besluit: 2011-07-26 Advies Documenten: 2

Graanstof

Mensen die werkzaam zijn in de opslag en overslag van graan en in de diervoederindustrie ademen daar graanstof in. Dit kan leiden tot schade aan de longen en de luchtwegen. Wanneer de concentratie inhaleerbaar graanstof op deze werkplek lager blijft dan 1,5 mg/m3, gemiddeld over een achturige werkdag, treden geen gezondheidsklachten op. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2011-07-22 Advies Documenten: 2

Aerosols of mineral oils and metalworking fluids (containing mineral oils)

Inademing van nevels en deeltjes van minerale basisoliën kan leiden tot schade aan de luchtwegen. Bij inademing van nevels en deeltjes uitsluitend afkomstig van hooggeraf-fineerde basisoliën, zonder additieven en niet gerecycled, treden geen gezondheidsklachten op, wanneer de concentratie aan inhaleerbare massa lager blijft dan 1,6 mg/m3, gemiddeld over een achturige werkdag. Voor nevels en deeltjes die ontstaan bij het werken met metaal-bewerkingsvloeistoffen die minerale basisoliën bevatten, bedraagt deze concentratie 0,1 mg/m3. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2011-06-29 Advies Documenten: 2

Behandeling van de gevolgen van kindermishandeling

De behandeling van jeugdige en volwassen slachtoffers van kindermishandeling is voor verbetering vatbaar. De behandeling die de jeugdzorg en de (geestelijke) gezondheidszorg bieden is vaak versnipperd en niet onderzocht op effectiviteit. De behandelingen waarvan wel bewezen is dat ze werken,worden niet overal ingezet. De schadelijke gevolgen van mishandeling kunnen groot zijn en levenslang doorwerken. Dat staat in het advies. Behandeling van de gevolgen van kindermishandeling, dat de Gezondheidsraad vandaag aanbiedt aan de staatssecretaris van VWS.
Besluit: 2011-06-28 Advies Documenten: 2

1,4-Dioxaan

Inademing van hoge concentraties 1,4-dioxaan kan kanker veroorzaken in de neus en de lever. Bij lagere concentraties kunnen al kleine veranderingen in het neusepitheel optreden. Wanneer de concentratie dioxaan in de lucht op de werkplek lager blijft dan 20 mg/m3 (6 ppm), gemiddeld over een achturige werkdag,worden kleine veranderingen in de neus en daarmee ook kanker, voorkomen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2011-06-24 Advies Documenten: 2

Ethyleenglycol monomethylether (EGME) en ethyleenglycol monomethylether acetaat (EGMEA)

Inademing van ethyleenglycol monomethylether (EGME) en ethyleenglycol monomethylether acetaat (EGMEA) door zwangere vrouwen kan schade veroorzaken aan het ongeboren kind. Wanneer de concentratie EGME in de lucht op de werkplek lager blijft dan 0,5 mg/m3 (0,16 ppm), gemiddeld over een achturige werkdag, treden geen gezondheidsklachten op. Voor EGMEA is dat 0,8 mg/m3 (0,16 ppm). Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2011-06-24 Advies Documenten: 2

Richtlijnen goede voeding ecologisch belicht

Als alle Nederlanders zouden eten volgens de Richtlijnen goede voeding, is dat niet alleen goed voor de gezondheid, maar in grote lijnen ook ecologisch verantwoord. Vooral een lagere consumptie van vlees en zuivel leidt tot ecologische winst, doordat het de uitstoot van broeikasgassen en het landgebruik vermindert. De richtlijn om twee keer per week vis te eten is daarentegen ecologisch belastend: dit bedreigt de biodiversiteit in zeeën en oceanen. Dat schrijft de Gezondheidsraad in het advies Richtlijnen goede voeding ecologisch belicht, dat de raad vandaag aanbiedt aan de staatssecretaris van EL&I.
Besluit: 2011-06-16 Advies Documenten: 2

Screening op baarmoederhalskanker

Met een nieuwe opzet zijn verbeteringen te bereiken in het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. De Gezondheidsraad adviseert over te stappen op een ander type test, de opkomst te verhogen en de follow-up te verbeteren. Daarmee kunnen jaarlijks 75 gevallen van baarmoederhalskanker extra worden voorkomen en kan de sterfte aan deze ziekte verder omlaag. Dit staat in het advies Screening op baarmoederhalskanker dat de raad op 24 mei 2011 aanbiedt aan de minister van VWS.
Besluit: 2011-05-24 Advies Documenten: 2

Een billijke compensatie; Overwegingen bij een voorstel om levende nierdonoren prioriteit te geven bij transplantatie

Het is billijk om mensen die ooit een nier hebben gedoneerd en die er nu zelf een nodig hebben, als compensatie voor geleden gezondheidsnadeel, extra punten toe te kennen op de wachtlijst. Daardoor komen zij sneller in aanmerking voor een donornier, zonder eerst te hoeven dialyseren. Een wetswijziging is hiervoor niet nodig. Dat schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2011-04-21 Advies Documenten: 2

Briefadvies over Werkdruk

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bekijkt de Gezondheidsraad voor verschillende arbeidsrisico’s die genoemd worden in de Arbowet of er een gezondheidskundige of veiligheidskundige grenswaarde te geven is. In een briefadvies van 23 maart 2011 neemt de Gezondheidsraad het arbeidsrisico werkdruk onder de loep. Er bestaat in de wetenschappelijke literatuur geen eenduidig oordeel over hoe werkdruk het beste kan worden gedefinieerd. Daardoor is het momenteel niet mogelijk om een onderbouwde grens vast te stellen aan de werkdruk die een mens kan verdragen zonder klachten te krijgen.
Besluit: 2011-03-23 Advies Documenten: 2

Vaccinatie van kinderen tegen tuberculose

De Gezondheidsraad adviseert vaccinatie van kinderen uit risicogroepen tegen tuberculose te continueren. Bij jonge kinderen met tbc treden namelijk sneller complicaties op en die zijn dan vaak ook ernstig. Vaccinatie is een effectieve en mogelijk zelfs kostenbesparende manier om kinderen hiertegen te beschermen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in zijn advies Vaccinatie van kinderen tegen tuberculose dat de raad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS.
Besluit: 2011-03-17 Advies Documenten: 2

Op weg naar evidence based toezicht; Het onderzoek naar effecten van toezicht door de Inspectie voor de Gezondheidszorg

Het toezicht op de gezondheidszorg zou, net als de zorgpraktijk, wetenschappelijk onderbouwd moeten worden. Effectonderzoek helpt de Inspectie voor de Gezondheidszorg goede keuzes te maken en zichzelf te blijven verbeteren. Onderzoek naar effecten van toezicht staat nog in de kinderschoenen, maar de opzet van een onderzoeksprogramma onder regie van de inspectie kan in deze leemte voorzien. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat op donderdag 10 maart 2011 is aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2011-03-10 Advies Documenten: 2

1,2-Catechol (pyrocatechol)

Volgens de beoordeling van de Gezondheidsraad moet 1,2-catechol (pyrocatechol) ‘beschouwd worden als kankerverwekkend voor de mens’.Van isomeren van dinitrobenzeen zijn onvoldoende gegevens bekend om tot een beoordeling te komen. De Gezondheidsraad biedt vandaag de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de twee adviezen aan. Deze betrekt de staatssecretaris vervolgens bij zijn beslissing over maatregelen om werknemers te beschermen tegen kanker door blootstelling op de werkplek te verminderen.
Besluit: 2011-02-25 Advies Documenten: 2

Dinitrobenzeen isomeren

Volgens de beoordeling van de Gezondheidsraad moet 1,2-catechol (pyrocatechol) ‘beschouwd worden als kankerverwekkend voor de mens’.Van isomeren van dinitrobenzeen zijn onvoldoende gegevens bekend om tot een beoordeling te komen. De Gezondheidsraad biedt vandaag de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de twee adviezen aan. Deze betrekt de staatssecretaris vervolgens bij zijn beslissing over maatregelen om werknemers te beschermen tegen kanker door blootstelling op de werkplek te verminderen.
Besluit: 2011-02-25 Advies Documenten: 2

Formamide

Van de drie formamides die de Gezondheidsraad heeft beoordeeld, zijn er twee ‘verdacht kankerverwekkend voor de mens’. Over de derde stof zijn onvoldoende gegevens bekend om tot een beoordeling te komen. De Gezondheidsraad biedt vandaag de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid drie adviezen aan over formamide, N-methylformamide en N,N-dimethylformamide. Deze adviezen betrekt de staatssecretaris vervolgens bij zijn beslissing over maatregelen om werknemers te beschermen tegen kanker door blootstelling op de werkplek te verminderen.
Besluit: 2011-02-18 Advies Documenten: 2

N-Methylformamide

Van de drie formamides die de Gezondheidsraad heeft beoordeeld, zijn er twee ‘verdacht kankerverwekkend voor de mens’. Over de derde stof zijn onvoldoende gegevens bekend om tot een beoordeling te komen. De Gezondheidsraad biedt vandaag de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid drie adviezen aan over formamide, N-methylformamide en N,N-dimethylformamide. Deze adviezen betrekt de staatssecretaris vervolgens bij zijn beslissing over maatregelen om werknemers te beschermen tegen kanker door blootstelling op de werkplek te verminderen.
Besluit: 2011-02-18 Advies Documenten: 2

N-N,dimethylformamide

Van de drie formamides die de Gezondheidsraad heeft beoordeeld, zijn er twee ‘verdacht kankerverwekkend voor de mens’. Over de derde stof zijn onvoldoende gegevens bekend om tot een beoordeling te komen. De Gezondheidsraad biedt vandaag de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid drie adviezen aan over formamide, N-methylformamide en N,N-dimethylformamide. Deze adviezen betrekt de staatssecretaris vervolgens bij zijn beslissing over maatregelen om werknemers te beschermen tegen kanker door blootstelling op de werkplek te verminderen.
Besluit: 2011-02-18 Advies Documenten: 2

Medische producten: nieuw en nodig! Een investeringsagenda voor onderzoek naar innovatieve en relevante medische producten

Bij de ontwikkeling van medische producten moeten de behoeften van patiënten en zorgverleners centraal staan. Tot nu toe is dat verrassend genoeg vaak niet zo. De Gezondheidsraad stelde een investeringsagenda op voor onderzoek naar innovatieve medische producten, op basis van de behoeften van gebruikers. Deze agenda en de methode om gebruikers bij de totstandkoming ervan te betrekken, vormen de kern van het advies ‘Medische producten: nieuw en nodig!’ dat de Gezondheidsraad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS.
Besluit: 2011-01-18 Advies Documenten: 3

Het ‘duizend dollar genoom’: een ethische verkenning

Er is een debat nodig over de beloftes en de risico’s die zijn verbonden aan de snelle ontwikkelingen in de genoomtechnologie. Wanneer en op welke manier is het verantwoord iemands volledige genoom in kaart te brengen? Dat vraagt om herziening van bestaande beoordelingskaders en om nieuwe richtlijnen. Dat schrijft de Gezondheidsraad in een CEG-signalement over het zogenoemde ‘duizend dollar genoom’.
Besluit: 2010-12-21 Advies Documenten: 2

Gezondheidsonderzoek aan hogescholen

Voor de verdere ontwikkeling van het toegepast gezondheidsonderzoek dat op hogescholen wordt uitgevoerd, zou het goed zijn om het rijksbudget voor dat onderzoek deels op basis van open competitie en peer review te verdelen. Er zou een fonds ingericht moeten worden bij ZonMw waar hogescholen subsidie kunnen aanvragen voor onderzoek. Dat adviseert de Gezondheidsraad aan de ministers van OCW en VWS in zijn advies Gezondheidsonderzoek aan hogescholen.
Besluit: 2010-12-14 Advies Documenten: 2

Vaccinatie van mensen tegen Q-koorts; tweede advies

De Gezondheidsraad ziet op dit moment geen aanleiding voor uitbreiding van de doelgroep van de Q-koortsvaccinatie. De raad blijft bij beperkte vaccinatie, namelijk van sommige groepen patiënten met hart- en vaatziekten die een groter risico lopen op complicaties bij Q-koorts. Dat stelt de Gezondheidsraad in een advies aan de minister van VWS.
Besluit: 2010-12-14 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: thuistest voor niet-deelneemsters aan de screening op baarmoederhalskanker (2)

In het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) bracht de Commissie WBO van de raad op 31 augustus 2010 een positief advies uit aan de minister van VWS over een vergunningaanvraag van een samenwerkingsverband tussen het VU medisch centrum te Amsterdam, het Universitair Medisch Centrum Nijmegen, de Stichting Bevolkingsonderzoek Oost, de Stichting Bevolkingsonderzoek Midden-West en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Het advies betreft twee gerandomiseerde trials naar HPV-thuistests. Voor deze studies worden in totaal 79 000 vrouwen benaderd die in 2007 of 2008 niet hebben gereageerd op een uitnodiging (en ook niet op een herinnering) voor het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. De twee onderzoeksvragen betreffen: een nieuwe afname/transportmethode en een nieuw, korter vervolgtraject voor vrouwen met een positieve HPV-test.
Besluit: 2010-08-31 Advies Documenten: 2

Vaccinatie van zwangere vrouwen tegen seizoensgriep 2010-2011

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) verwacht dat influenza A/H1N1 in 2010-2011 op het Noordelijk halfrond het dominante griepvirus zal zijn en heeft het daarom opgenomen in het vaccin tegen seizoensgriep. Deze ontwikkeling leidde bij de minister van VWS tot de vraag of het ook voor het seizoen 2010-2011 aanbeveling verdient om zwangere vrouwen en kinderen te vaccineren tegen griep. Eerder, op 8 april 2010, brachten Gezondheidsraad en RIVM/CIb advies uit met betrekking tot vaccinatie van kinderen; op 31 augustus brachten zij het gevraagde advies uit met betrekking tot zwangere vrouwen.
Besluit: 2010-08-31 Advies Documenten: 2

Voor dik en dun. Preventie van overgewicht en obesitas en het risico op eetstoornissen

Veel Nederlanders – ook kinderen en jongeren – zijn te dik. Preventieprojecten tegen overgewicht en obesitas proberen de bevolking tot gezonder eten en meer bewegen te stimuleren. Maar wat doet al die aandacht voor een gezondere leefstijl met het risico op eetstoornissen? In het advies Voor dik en dun concludeert de Gezondheidsraad dat het beschikbare wetenschappelijke onderzoek te mager is om hierover uitsluitsel te geven. Het weinige dat we er over weten, vormt echter geen reden voor bezorgdheid.
Besluit: 2010-08-24 Advies Documenten: 2

Rijgeschiktheid bij epilepsie

De Gezondheidsraad adviseert de regels die gelden voor de rijgeschiktheid van mensen met epilepsie aan te passen. Voor mensen die beroepsmatig autorijden, kan de verplichte werkgeversverklaring vervallen. Bovendien kunnen bij mensen die geen epileptische aanval meer hebben gehad de opgelegde rijbeperkingen sneller opgeheven worden. Dat schrijft de raad in een brief aan de minister van Infrastructuur en Milieu.
Besluit: 2010-07-22 Advies Documenten: 2

Aluminium en aluminiumverbindingen - Health-based recommended occupational exposure limit

Aluminium, aluminiumpoeder, aluminiumlegeringen en aluminiumverbindingen worden in uiteenlopende bedrijfstakken verwerkt. Om werknemers die deeltjes van aluminium of aluminiumverbindingen inademen zo goed mogelijk te beschermen tegen mogelijk nadelige gevolgen, is nagegaan bij welke blootstelling schade op kan treden. Voor een specifieke aluminiumverbinding, aluminiumchloorhydraat kan een limietwaarde worden vastgesteld. Voor andere aluminiumverbindingen en voor aluminium zelf is vaststellen van een veilige blootstelling − door een gebrek aan wetenschappelijke kennis − vooralsnog niet mogelijk; een limietwaard vaststellen voor deze stoffen is daarmee niet opportuun.
Besluit: 2010-07-15 Advies Documenten: 2

Vergelijking advieswaarde voor zwavelwaterstof

In 2006 leidde de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen (GBBS) voor zwavelwaterstof (H2S) als gezondheidskundige advieswaarde af: 2.3 mg/m3 (tijdgewogen gemiddelde over 8 uur per dag). Een advies van de Scientific Committee on Occupational Exposure Limits van de Europese Unie (SCOEL) over zwavelwaterstof en nieuw verschenen studies sinds 2007, zijn voor de commissie geen aanleiding om de advieswaarde uit 2006 te herzien. Dit schrijft de commissie in een vandaag uitgebracht briefadvies aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2010-07-15 Advies Documenten: 2

Endotoxinen - Health-based recommended occupational exposure limit

Beroepsmatige blootstelling aan endotoxinen komt vooral voor in de agrarische sector en aanverwante bedrijfstakken. Om werknemers die endotoxinen inademen adequaat te beschermen, is nagegaan bij welke blootstelling gezondheidsschade op kan treden. Dit heeft geleid tot een aanbeveling voor een gezondheidskundige advieswaarde voor beroepsmatige blootstelling aan endotoxinen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2010-07-15 Advies Documenten: 2

Verslag internationale conferentie 'Wat is gezondheid?'

De afgelopen jaren heeft het denken over het begrip gezondheid zich meer of minder kritisch bewogen rond de oude definitie van de WHO: een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welbevinden. Tegen deze achtergrond besloten ZonMw en de Gezondheidsraad om aan dit conceptuele vraagstuk een internationale conferentie te wijden, getiteld Is health a state or an ability? Towards a dynamic concept of health. Het verslag van die bijeenkomst is vandaag aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De titel van de bijeenkomst is een vlag die de lading aardig dekt, aldus de overgrote meerderheid van de deelnemers. In het licht van zowel wetenschappelijke als maatschappelijke ontwikkelingen is er inderdaad groeiende behoefte aan een meer dynamische kijk op gezondheid.
Besluit: 2010-07-13 Advies Documenten: 2

Vaccinatie van mensen tegen Q-koorts; eerste advies

In het advies Vaccinatie van mensen tegen Q-koorts − dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport − gaat de Gezondheidsraad in op de vraag wat de toegevoegde waarde is van humane vaccinatie tegen Q-koorts. De raad ziet een rol voor vaccinatie in de individuele gezondheidszorg, voor specifieke groepen hart- en vaatpatiënten. Vaccinatie tegen Q-koorts in het kader van een publiek programma zoals het Rijksvaccinatieprogramma is niet aangewezen.
Besluit: 2010-07-01 Advies Documenten: 2

Langetermijneffecten van radiofrequente elektromagnetische velden. Beoordeling onderzoek D. Adang

Eind 2008 kreeg een Belgisch proefschrift nogal wat aandacht in de media, omdat het zou aantonen dat langdurige blootstelling aan GSM- of radarstraling de levensduur van ratten zou verkorten. En natuurlijk werd er gespeculeerd dat dit dan ook wel voor de mens zou gelden. De Tweede Kamer stelde zelfs vragen hierover aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu. Deze vroeg daarom de Gezondheidsraad om een oordeel over het proefschrift. De Commissie Elektromagnetische velden van de raad heeft het proefschrift en de wetenschappelijke publicatie die intussen over het onderzoek was verschenen, nauwkeurig bestudeerd en aan de minister hierover gerapporteerd.
Besluit: 2010-06-09 Advies Documenten: 3

Asbest: Risico’s van milieu- en beroepsmatige blootstelling

Hoewel het gebruik van asbest in 1993 is verboden, vindt blootstelling in de leefomgeving en op de werkplek nog steeds plaats door onder andere verbouwingen, reparatie van schepen, bodemsanering en de aanwezigheid van asbest in het milieu. De meest voorkomende gevolgen van blootstelling aan asbest zijn longvlies- en buikvlieskanker (mesothelioom) en longkanker. De Gezondheidsraad heeft de onderzoeken naar de relatie tussen asbest en kanker opnieuw beoordeeld en adviseert in een vandaag aan de bewindslieden van Volkshuisvestiging, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) uitgebracht advies om de blootstellingsgrenzen te verlagen.
Besluit: 2010-06-03 Advies Documenten: 3

Rijgeschiktheid. Voorstel tot enkele wijzigingen van de Regeling eisen geschiktheid 2000

Voortschrijdend wetenschappelijke inzicht maakt het bij een aantal ziektebeelden wenselijk om de regels voor rijgeschiktheid aan te passen, aldus de Gezondheidsraad in het advies Rijgeschiktheid: Voorstel tot enkele wijzigingen van de Regeling eisen geschiktheid 2000. Met name voor bezitters van een groep 2-rijbewijs (C, C+E, D en D+E) die een TIA hebben gehad, kan dit advies − dat vandaag is aangeboden aan de minister van Verkeer en Waterstaat − positieve gevolgen hebben.
Besluit: 2010-04-29 Advies Documenten: 3

Binnenluchtkwaliteit in basisscholen

Het binnenmilieu in klaslokalen laat op veel Nederlandse basisscholen te wensen over. Tijdens het stookseizoen is het er vaak bedompt. In de zomer is het er warm of leiden geluiden van buiten of van het ventilatiesysteem de aandacht af. In hoeverre leerlingen gezondheidsklachten krijgen door de atmosfeer in hun lokaal is onvoldoende wetenschappelijk onderzocht. Hetzelfde geldt voor de mogelijke invloed op de leerprestaties. Nader onderzoek is gewenst, stelt de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies. Vast staat wel dat veel scholen beter zouden moeten ventileren.
Besluit: 2010-04-29 Advies Documenten: 2

Kind en ziekte: onderzoek voor gezondheid

Over de effecten en neveneffecten van medische zorg voor kinderen is veel te weinig bekend. Duidelijk is wel dat nieuwe behandelingen die zieke kinderen het leven redden, zelden tot volledige genezing leiden, maar vaak tot een milder, chronisch ziektebeeld. Het aantal kinderen met een chronische ziekte in Nederland zal de komende decennia dan ook toenemen, evenals het aantal volwassenen met een chronische ziekte die wortelt in de kindertijd. Genoeg reden om flink te investeren in het wetenschappelijk onderzoek naar ziekte bij kinderen, aldus de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) in het gisteren verschenen advies Kind en ziekte: onderzoek voor gezondheid.
Besluit: 2010-04-28 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: een beslishulp bij prostaatkankerscreening (1)

De Commissie Wet bevolkingsonderzoek (WBO) adviseert geen vergunning te verlenen voor een beslishulp bij opsporing en behandeling van prostaatkanker. Volgens de commissie is niet voldaan aan de wettelijke eis van 'wetenschappelijke deugdelijkheid'. Dat geldt voor zowel de aanvraag van het Erasmus MC te Rotterdam als voor de gezamenlijke aanvraag van het NDDO Institute for Prevention and Early Diagnostics (NIPED), Erasmus MC, VUmc en het UMC St Radboud.
Besluit: 2010-04-28 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: een beslishulp bij prostaatkankerscreening (2)

De Commissie Wet bevolkingsonderzoek (WBO) adviseert geen vergunning te verlenen voor een beslishulp bij opsporing en behandeling van prostaatkanker. Volgens de commissie is niet voldaan aan de wettelijke eis van 'wetenschappelijke deugdelijkheid'. Dat geldt voor zowel de aanvraag van het Erasmus MC te Rotterdam als voor de gezamenlijke aanvraag van het NDDO Institute for Prevention and Early Diagnostics (NIPED), Erasmus MC, VUmc en het UMC St Radboud.
Besluit: 2010-04-28 Advies Documenten: 2

Beweegredenen. De invloed van de gebouwde omgeving op ons beweeggedrag

Voldoende lichaamsbeweging is van groot belang voor de gezondheid. Het gaat niet alleen om sporten, maar vooral om dagelijks bewegen, van lopen en fietsen naar school, werk en winkels tot traplopen, stevig wandelen en buitenspelen. De inrichting van de gebouwde omgeving lijkt een stimulerend effect te kunnen hebben, al is hard wetenschappelijk bewijs nog schaars. Kansen kunnen echter ook nu al worden benut, zeker waar raakvlakken bestaan met andere beleidsterreinen, zoals verkeersveiligheid en milieu. Dit schrijft de Gezondheidsraad in het vandaag aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer aangeboden advies Beweegredenen. De invloed van de gebouwde omgeving op ons beweeggedrag.
Besluit: 2010-04-26 Advies Documenten: 2

Dopinggebruik in de ongeorganiseerde sport

Sporten in sportscholen en fitnesscentra draagt bij aan een gezonde leefwijze, vooral als er geen doping wordt gebruikt. Middelen om de prestatie te verhogen of om een gespierd en slank uiterlijk te krijgen, zijn schadelijk voor de gezondheid en kunnen nadelige fysieke en psychische effecten hebben. Daarom adviseert de Gezondheidsraad om met gerichte voorlichting sporters te informeren over de risico’s van deze middelen.
Besluit: 2010-04-13 Advies Documenten: 2

Vac­ci­na­tie tegen sei­zoens­griep 2010-2011

Op verzoek geven de Ge­zond­heids­raad en het RIVM/CIb de mi­nis­ter van VWS advies over de vraag of zwan­ge­re vrouwen, kin­de­ren en huis­ge­no­ten van baby’s in het seizoen 2010-2011 vac­ci­na­tie moet worden aan­ge­bo­den tegen de sei­zoens­griep.
Besluit: 2010-04-08 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: prenatale screening op trisomie 13 en 18

Op 14 juli 2009 vroeg de minister van VWS in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) advies over een gemeenschappelijke vergunningaanvraag van de acht centra voor prenatale screening. Bij de screening op downsyndroom komt ook informatie beschikbaar over trisomie 13 en trisomie 18; ernstige chromosoomafwijkingen die over het algemeen niet met het leven verenigbaar zijn. Het probleem is hoe om te gaan met die informatie. Een nieuwe methode voor het berekenen van de kans op aanwezigheid van trisomie 13/18 – op basis van dezelfde uitgangswaarden van de combinatietest als bij de kansberekening voor downsyndroom – zou het bestaande probleem kunnen helpen ondervangen. De aanvraag heeft als inzet de informatievoorziening aan de vrouw en de prenatale zorg te verbeteren. Vandaag bracht de Commissie WBO hierover een voorwaardelijk positief advies uit aan de minister.
Besluit: 2010-03-23 Advies Documenten: 2

Vaccinatie van zuigelingen tegen pneumokokkeninfecties (2)

Opname in het Rijksvaccinatieprogramma van pneumokokkenvaccinatie voor zuigelingen heeft geleid tot een sterke daling van pneumokokkenziekte. Onlangs zijn er, ter vervanging van het huidige vaccin, nieuwe vaccins met bredere dekking beschikbaar gekomen. Naar het oordeel van de Gezondheidsraad is met beide nieuwe vaccins een goede bestrijding van pneumokokkenziekte mogelijk. De Raad adviseert met de nieuwe vaccins voorlopig vast te houden aan een schema van vier doses. Dit valt te lezen in het advies ‘Vaccinatie van zuigelingen tegen pneumokokkeninfecties (2)’ dat de Gezondheidsraad vandaag aanbiedt aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2010-03-10 Advies Documenten: 2

Neonatale screening op cystic fibrosis

In 2005 constateerde de Gezondheidsraad dat pasgeborenen screenen op cystic fibrosis (taaislijmziekte) gezondheidswinst oplevert. Met de daadwerkelijke invoering diende toentertijd nog gewacht te worden omdat de toereikendheid van de screeningsmethoden nog niet was aangetoond. Uit het CHOPIN- onderzoek (Cystic fibrosis Hielprik Onderzoek bij Pasgeborenen In Nederland) blijkt dat er inmiddels een goede teststrategie beschikbaar is, en dat daarom het moment is aangebroken cystic fibrosis in de hielprikscreening op te nemen. Dit valt te lezen in het advies Neonatale screening op cystic fibrosis dat de Gezondheidsraad vandaag aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aanbiedt.
Besluit: 2010-03-05 Advies Documenten: 2

Cyclic acid anhydrides - Health-based recommended occupational exposure limit

Methanol wordt voornamelijk gebruikt voor de productie van andere chemische stoffen en verder ook in brandstoffen. Cyclische zuuranhydriden worden onder meer gebruikt bij de productie van plastics en harsen. Om werknemers die methanol of cyclische zuuranhydriden inademen adequaat te beschermen, is voor de afzonderlijke stoffen nagegaan bij welke blootstelling gezondheidsschade op kan treden. Voor methanol heeft dit geleid tot een aanbeveling voor een gezondheidskundige advieswaarde en een zogenaamde ‘huidnotatie’. Voor een aantal cyclische zuuranhydriden is het risico op allergische overgevoeligheid in kaart gebracht, waaronder die van trimellietzuur-anhydride en hexahydroftaalzuuranhydride. Dit schrijft de Gezondheidsraad in twee adviezen die vandaag zijn aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2010-01-21 Advies Documenten: 2

Methanol - Health-based recommended occupational exposure limit

Methanol wordt voornamelijk gebruikt voor de productie van andere chemische stoffen en verder ook in brandstoffen. Cyclische zuuranhydriden worden onder meer gebruikt bij de productie van plastics en harsen. Om werknemers die methanol of cyclische zuuranhydriden inademen adequaat te beschermen, is voor de afzonderlijke stoffen nagegaan bij welke blootstelling gezondheidsschade op kan treden. Voor methanol heeft dit geleid tot een aanbeveling voor een gezondheidskundige advieswaarde en een zogenaamde ‘huidnotatie’. Voor een aantal cyclische zuuranhydriden is het risico op allergische overgevoeligheid in kaart gebracht, waaronder die van trimellietzuuranhydride en hexahydroftaalzuuranhydride. Dit schrijft de Gezondheidsraad in twee adviezen die vandaag zijn aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2010-01-21 Advies Documenten: 2

Trendanalyse Biotechnologie 2009. Mondiaal momentum

De invloed van biotechnologie op onze samenleving neemt toe. Dit creëert kansen, maar roept ook vragen op. De Trendanalyse Biotechnologie 2009: Mondiaal momentum die op 19 januari in een symposium aangeboden wordt aan minister Cramer, licht deze kansen en vragen toe. Nederland zal de gevolgen ondervinden van internationale en snelle ontwikkelingen in de biotechnologie. Dit dwingt de overheid tot nieuwe keuzes.
Besluit: 2010-01-19 Advies Documenten: 2

Waterstoffluoride en natriumfluoride

In twee vandaag aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan ascorbinezuur (vitamine C) en waterstof- en natriumfluoride voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2009-12-17 Advies Documenten: 2

Ascorbinezuur (vitamine C)

In twee vandaag aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan ascorbinezuur (vitamine C) en waterstof- en natriumfluoride voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2009-12-17 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: getrapte screening op fractuurrisico

Op 15 december 2009 heeft de Commissie Wet bevolkingsonderzoek (WBO) een positief advies uitgebracht aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over een vergunningaanvraag van het EMGO-Instituut van het VU medisch centrum te Amsterdam. De aanvraag betreft een wetenschappelijk onderzoek naar de opsporing en behandeling van osteoporose in de huisartspraktijk. Voor dit gerandomiseerde experiment worden 20 000 vrouwen van 65 jaar en ouder uitgenodigd door hun huisarts.
Besluit: 2009-12-15 Advies Documenten: 2

Biologisch geteelde levensmiddelen

Zijn biologisch geteelde levensmiddelen gezonder dan voedsel dat op gangbare wijze wordt geproduceerd? Minister Verburg van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit stelde deze kwestie aan de orde naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoeksproject ‘Biologisch gezonder?’, uitgevoerd onder auspiciën van het Louis Bolk Instituut. De Gezondheidsraad zet in een vandaag verschenen briefadvies aan de minister uiteen dat daarvoor tot nu toe geen duidelijke wetenschappelijke aanwijzingen bestaan. Twee zaken krijgen nadere aandacht. Ten eerste zou het verdere onderzoek zich volgens de raad vooral moeten richten op de voedingskundige samenstelling van diverse soorten levensmiddelen. Ten tweede is het belangrijk om na te gaan in hoeverre gezonde en duurzame voedingspatronen parallel lopen.
Besluit: 2009-12-14 Advies Documenten: 2

Protonenbestraling

Protonentherapie lijkt op het terrein van de moderne radiotherapie een veelbelovende ontwikkeling. Nader onderzoek, gekoppeld aan de behandeling van patiënten, moet uitwijzen voor welke tumoren de positieve verwachtingen (beter behandelresultaat, minder bijwerkingen) gerechtvaardigd zijn. Wordt besloten om in Nederland faciliteiten in te richten voor protonentherapie, dan is een strak gereguleerde introductie gewenst. Na een dergelijk besluit duurt het overigens nog enkele jaren voordat een protonenfaciliteit in ons land volledig operationeel kan zijn. Dit staat in het signalement Protonenbestraling dat de Gezondheidsraad vandaag heeft aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2009-12-11 Advies Documenten: 2

Wie betaalt, bepaalt? - Over financiering en het ontwikkelen van medische kennis

Medische onderwerpen en kennisgebieden die commercieel niet aantrekkelijk zijn, dreigen achter te blijven bij onderwerpen en kennisgebieden waarmee wel geld te verdienen valt. Dat blijkt uit diverse case studies die de Gezondheidsraad beschrijft in een ethisch signalement. Hierin wordt uitgelegd welke mechanismen verantwoordelijk zijn voor de dreigende scheefgroei van de medische kennis.
Besluit: 2009-12-08 Advies Documenten: 2

Boter bij de vis. Over 'matching' van Europese subsidies voor gezondheidsonderzoek

Om onderzoeksinstituten op het gebied van de volksgezondheid in staat te stellen effectief gebruik te maken van Europese subsidieregelingen, zou de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport er goed aan doen financieel bij te springen. Dit schrijft de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) in het vandaag verschenen advies ‘Boter bij de vis. Over matching van Europese subsidies voor gezondheidsonderzoek’.
Besluit: 2009-12-07 Advies Documenten: 2

Vaccinatie tegen influenza A/H1N1 2009: dosering

Op 23 november 2009 hebben de Gezondheidsraad en het RIVM deskundigen geraadpleegd over de dosering van vaccin tegen influenza A/H1N1 2009. Naar aanleiding daarvan bevestigt de Gezondheidsraad zijn eerdere conclusie dat de werkzaamheid van vaccinatie zo groot en zo breed mogelijk moet zijn. Daarom moet worden vastgehouden aan een vaccinatieschema bestaande uit twee doses, voor de eigen bescherming van de gevaccineerden of ter bescherming van de aan hen toevertrouwde kwetsbare personen.
Besluit: 2009-11-25 Advies Documenten: 2

Mondiale milieu-invloed op onze gezondheid

Wereldwijd voltrekken zich grote veranderingen in ons leefmilieu. Onderzoekers van Maastricht University, het Erasmus MC en het RIVM hebben het afgelopen jaar in kaart gebracht wat dit voor Nederland betekent. De Gezondheidsraad onderschrijft hun conclusie dat Nederland niet buiten schot blijft, maar gelukkig heeft Nederland voldoende potentieel om via beleid en onderzoek de gezondheidsgevolgen in toom te houden. Dit staat te lezen in het signalement Mondiale milieu-invloed op onze gezondheid dat 24 november is aangeboden aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.
Besluit: 2009-11-24 Advies Documenten: 2

Bevolkingsonderzoek naar darmkanker

De kans ooit gedurende het leven darmkanker te krijgen, is 4 tot 5 procent. De vijfjaarsoverleving (een maat voor genezing) is ongeveer 60 procent. Doordat darmkanker een langdurig voorstadium heeft dat relatief eenvoudig is te herkennen en behandelen, levert screening een aanzienlijke gezondheidswinst op. In het advies dat de minister voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport 17 november in ontvangst neemt, adviseert de Gezondheidsraad iedere man en vrouw in de leeftijdscategorie 55-75 jaar een tweejaarlijks screening op darmkanker te laten ondergaan op basis van de iFOBT (immunochemische Fecaal Occult Bloed Test).
Besluit: 2009-11-17 Advies Documenten: 3

UV straling en zonnebanken

In juli 2009 heeft het International Agency for Research on Cancer (IARC) de classificatie van het gebruik van bruiningsapparatuur die ultraviolette (UV) straling uitzendt (zonnebanken) aangepast van ‘waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen’ naar ‘kankerverwekkend voor mensen’. In een briefadvies dat op 12 november 2009 is uitgebracht aan de bewindslieden van VROM en VWS geeft de Gezondheidsraad een nadere toelichting op de achtergrond en betekenis van de herziene IARC-classificatie en van de wetenschappelijke kennis over effecten van UV-straling. Daarbij bespreekt de raad niet alleen de negatieve effecten van blootstelling aan UV-straling, waarbij de nadruk op de vorming van huidkanker ligt, maar ook een belangrijk positief effect: de vorming van vitamine D.
Besluit: 2009-11-12 Advies Documenten: 2

Het ziekenhuis als helende omgeving

Ziekenhuizen nieuwe stijl willen niet alleen optimale zorg leveren, maar hun patiënten ook een helende omgeving bieden. Kunnen ziekenhuizen bouwkundig zo worden ingericht dat patiënten er inderdaad sneller beter worden en zich prettiger voelen? En zo ja, welke architectonische kenmerken en andere omgevingsvariabelen doen er dan vooral toe? Deze twee vragen staan centraal in het signalement Het ziekenhuis als helende omgeving dat vandaag (10 november 2009) wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2009-11-10 Advies Documenten: 2

Vaccinatie tegen pandemische influenza A/H1N1 2009: doelgroepen en prioritering (3)

De Gezondheidsraad en het RIVM hebben de situatie rond de pandemie van het griepvirus opnieuw beoordeeld; dit heeft geleid tot een aantal aanvullingen op de eerder gedane adviezen. Omdat er steeds meer aanwijzingen zijn dat zwangeren bij griep in de laatste maanden problemen kunnen krijgen met de ademhaling, is het advies om alle zwangeren te vaccineren vanaf de vierde maand. Vanwege de verhoogde kans op complicaties bij jonge kinderen wordt vaccinatie aanbevolen voor huisgenoten van babies tot en met vijf maanden en voor alle kinderen van zes maanden tot en met vier jaar. Voor alle doelgroepen zijn voor optimale bescherming twee vaccindoses nodig.
Besluit: 2009-11-09 Advies Documenten: 2

Vaccinatie tegen pandemische influenza A/H1N1 2009: doelgroepen en prioritering (2)

De Gezondheidsraad en het RIVM hebben op verzoek van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een aantal aanvullende vragen over vaccinatie tegen influenza A/H1N1 2009 beantwoord. Het aanvullende advies is het vaccin ook beschikbaar te stellen aan gezonde zwangere vrouwen vanaf de vierde maand van de zwangerschap. Verder adviseren de deskundigen om twee vaccindoses te handhaven.
Besluit: 2009-09-17 Advies Documenten: 2

Vaccinatie tegen pandemische influenza A/H1N1 2009: doelgroepen en prioritering

Mede naar aanleiding van een advies van de Gezondheidsraad (8 mei 2009) heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) vaccins tegen influenza A/H1N1 2009 besteld. Deze vaccins kunnen ingezet worden om de pandemie te bestrijden, zodra ze in het najaar beschikbaar komen. Vooruitlopend op de levering van de vaccins heeft de minister de Gezondheidsraad en het RIVM-CIb op 20 juli 2009 om een gezamenlijk advies gevraagd hoe de vaccins in te zetten, voor welke doelgroepen, en – in het geval van schaarste – welke prioritaire volgorde daarbij aangehouden zou moeten worden. Dat advies wordt hierbij gegeven.
Besluit: 2009-08-17 Advies Documenten: 2

Autismespectrumstoornissen: een leven lang anders

Wat is een autismespectrumstoornis? Komt het vaker voor dan vroeger? Welke aanpak is gewenst om kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een dergelijke stoornis zo goed mogelijk te laten functioneren in het gezin, onderwijs, en werk? Deze vragen komen – naast andere – aan bod in een advies dat de Gezondheidsraad vandaag aanbiedt aan de ministers voor Jeugd en Gezin, van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de staatssecretarissen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Besluit: 2009-06-23 Advies Documenten: 2

Ammoniak

In twee vandaag aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aangeboden adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan ammoniak en aan aluminium (inclusief aluminiumverbindingen) voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de subcommissie Classificatie Reproductietoxische stoffen zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2009-05-28 Advies Documenten: 2

Aluminium en aluminiumverbindingen

In twee vandaag aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aangeboden adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan ammoniak en aan aluminium (inclusief aluminiumverbindingen) voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de subcommissie Classificatie Reproductietoxische stoffen zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2009-05-28 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: knelpunten in de toepassing – voorstellen ter verbetering

Op 18 december 2008 heeft de minister van VWS de Gezondheidsraad om advies gevraagd over aanpassing van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) op enkele onderdelen. In het vandaag uitgebrachte advies doet de Commissie WBO voorstellen tot wijziging van de definitie van bevolkingsonderzoek en de omschrijving van de vergunningplichtige categorieën in de WBO om knelpunten bij de toepassing van de WBO op de praktijk van ongerichte screening tegen te gaan. De commissie acht het van belang dat burgers worden beschermd tegen vormen van ongerichte screening die een gevaar kunnen vormen voor hun lichamelijke of geestelijke gezondheid.
Besluit: 2009-05-14 Advies Documenten: 2

Vaccinatie tegen Mexicaanse griep

Op 29 april 2009 heeft de minister van VWS de Gezondheidsraad om een spoedadvies gevraagd over vaccinatie tegen Mexicaanse griep. Op 8 mei heeft de Commissie Vaccinatie bij grieppandemie het gevraagde advies uitgebracht. In het advies worden de verschillende opties die daarbij mogelijk zijn wetenschappelijk becommentarieerd. Het advies sluit af met enkele overwegingen met betrekking tot zorgvuldige uitvoering van een eventuele vaccinatiecampagne.
Besluit: 2009-05-09 Advies Documenten: 2

Naar een voldoende inname van vitamines en mineralen

Op het gebied van microvoedingsstoffen (vitamines, mineralen en spoorelementen) is de Europese wet- en regelgeving volop in ontwikkeling. Belangrijkste doelen zijn: zorgen voor voldoende inname van deze stoffen én zorgen voor een beperkt risico op een inname hoger dan de vastgestelde veilige bovengrens van de verschillende microvoedingsstoffen. Volgens de commissie Microvoedingsstoffen van de Gezondheidsraad volstaat een gevarieerde voeding volgens de Richtlijnen Goede Voeding voor het merendeel van de algemene, gezonde bevolking. Een suppletieadvies of verrijking van voedingsmiddelen is volgens de commissie alleen wenselijk wanneer er duidelijk sprake is van gezondheidswinst. Daarom vindt zij dat alleen bepaalde risicogroepen (altijd als aanvulling op een gevarieerde voeding) extra foliumzuur of vitamines D, K of B12 nodig hebben. Dit schrijft de Gezondheidsraad in het vijfde advies over microvoedingstoffen dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2009-04-27 Advies Documenten: 2

Preventie bij ouderen: focus op zelfredzaamheid

Bevorder dat ouderen zolang mogelijk zelfredzaam kunnen zijn en focus daarbij niet alleen op het bestrijden van ziekte, maar ook op het bevorderen van functioneren. Ga uit van mogelijkheden die niet alleen in onderzoek effectief zijn gebleken, maar die ouderen zelf ook in hun leven kunnen en willen inpassen. Bij het ouder worden winnen persoonlijke keuzes aan belang. Als men met dit alles rekening houdt, kan preventie bij ouderen nog veel goeds opleveren, voor de oudere zelf en voor de samenleving. Om zover te komen, moet er echter nog heel wat gebeuren. Dit schrijft de Gezondheidsraad in het vandaag aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aangeboden advies Preventie bij ouderen: focus op zelfredzaamheid.
Besluit: 2009-04-21 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: CT-colografie en coloscopie vergeleken; de COCOS-trial

Dit advies betreft een vergunningaanvraag in het kader van de WBO voor een experimenteel onderzoek naar de haalbaarheid van bevolkingsonderzoek naar darmkanker (colorectaal carcinoom). Deze zogenoemde COCOS-studie (Colonoscopy or Colonography for Screening) heeft primair tot doel de opkomst en opbrengst van twee screeningsmethoden met elkaar te vergelijken op basis van prerandomisatie: (optische) coloscopie en CT-colografie (virtuele coloscopie). De COCOS-trial duurt tweeënhalf jaar en is een gemeenschappelijk project van het Academisch Medisch Centrum te Amsterdam en het Erasmus Medisch Centrum te Rotterdam. De coloscopie-onderzoeksarm zal, zo is het plan, tevens deel uitmaken van de internationale screeningstrial NordICC naar het effect van het eenmalig aanbieden van screening met coloscopie op de incidentie en stefte aan darmkanker. Het advies van de Commissie WBO aan de minister van VWS over het voorgestelde project is voorwaardelijk positief.
Besluit: 2009-04-15 Advies Documenten: 2

Zwangerschapsimmunisatie door rode bloedcellen

Tijdens of na een zwangerschap kunnen vrouwen antistoffen maken tegen rode bloedcellen van het (ongeboren) kind. Deze antistoffen kunnen leiden tot afbraak van de rode bloedcellen van de foetus en de pasgeborene, en dat kan ziekte of zelfs de dood tot gevolg hebben. De afgelopen jaren zijn de mogelijkheden toegenomen om antistofvorming tegen te gaan. Nederlands onderzoek in het kader van het project Opsporing en Preventie Zwangerschapsimmunisatie (het OPZI-project) heeft hieraan een aanzienlijke bijdrage geleverd. De implicaties van die ontwikkelingen vormen de basis voor het advies van de Gezondheidsraad dat vandaag door de minister van VWS in ontvangst is genomen.
Besluit: 2009-03-26 Advies Documenten: 2

Zorg voor het ongeboren kind - Ethische en juridische aspecten van foetale therapie

Met echoscopisch onderzoek zijn veel afwijkingen of ziekten van de foetus al tijdens de zwangerschap vast te stellen. Enkele daarvan kunnen al voor de geboorte worden gecorrigeerd of behandeld. Over de medisch-wetenschappelijke ontwikkelingen op dit gebied publiceerde de Gezondheidsraad vorig jaar een overzicht (‘Foetale therapie: update van de stand van de wetenschap’). In aanvulling daarop ontvangt de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vandaag een signalement over de ethische en juridische aspecten van foetale therapie.
Besluit: 2009-03-23 Advies Documenten: 2

Elektromagnetische velden: Jaarbericht 2008

Wereldwijd maken veel mensen zich zorgen over mogelijke gezondheidseffecten van blootstelling aan elektromagnetische velden afkomstig van een toenemend aantal bronnen in huis en op het werk. De Commissie Elektromagnetische velden van de Gezondheidsraad volgt de wetenschappelijke ontwikkelingen op dit gebied nauwgezet en brengt vandaag het vijfde Jaarbericht Elektromagnetische velden uit. Geconcludeerd wordt dat geen enkel kwalitatief hoogwaardig onderzoek tot op heden wijst op gezondheidsproblemen door blootstelling aan radiofrequente velden in de woonomgeving (meestal afkomstig van mobiele telefoniesystemen of draadloze computernetwerken). Wel is er een verband aangetoond tussen gezondheidsklachten en de veronderstelling blootgesteld te worden aan elektromagnetische velden.
Besluit: 2009-03-19 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: prostaatkankerscreening in borstkankerfamilies

Mannen met een mutatie in het borstkankergen BRCA1 of BRCA2 hebben een vergrote kans op het krijgen van prostaatkanker. Hoe groot deze kans precies is; of het gaat om een agressieve vorm van prostaatkanker; en welke rol PSA-screening kan hebben, zijn de belangrijkste onderzoeksvragen van een internationale studie, genaamd IMPACT, van het Britse Institute of Cancer Research. Nederland kan een grote bijdrage aan IMPACT leveren, dankzij de registatie van de Stichting Opsporing Erfelijke Tumoren. Om dit deelonderzoek uit te kunnen voeren heeft de afdeling Klinische Genetica van het LUMC een vergunning gevraagd in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO). De Commissie WBO van de Gezondheidsraad heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een positief advies gegeven over de vergunningaanvraag.
Besluit: 2009-02-23 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: de GezondheidsRisicoTest

De minister vroeg advies over een vergunningaanvraag voor een onderzoek naar het aanbieden van de GezondheidsRisicoTest (GRT) in zestien huisartspraktijken. De GRT behelst een interactieve vragenlijst op internet, waarmee deelnemers kunnen nagaan of zij een vergrote kans hebben om bepaalde ziektes te krijgen en of er aanleiding is voor verder onderzoek. Deze vorm van getrapte screening verkeert in een testfase en omvat nu achtentwintig aandoeningen en vijf leefstijlmodules. De Commissie WBO stelt vast dat het in de aanvraag beschreven project deels vergunningplichtig bevolkingsonderzoek betreft en tevens wetenschappelijk onderzoek. Zij oordeelt dat de vergunningplichtige onderdelen van het project in zijn huidige vorm niet voldoen aan de wettelijke eis van wetenschappelijke deugdelijkheid; één van de criteria op grond waarvan vergunning moet worden geweigerd. Om deze reden adviseert de commissie de minister de gevraagde vergunning niet te verlenen.
Besluit: 2009-02-23 Advies Documenten: 2

Het vierde preventieprogramma

In juni 2008 gaf minister Klink aan ZonMw de opdracht een vierde preventieprogramma voor te bereiden. Aansluitend bij de opdrachtbrief van de minister formuleerde de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) 'enige aanvullende opvattingen' over een viertal onderwerpen die volgens de raad bij de voorbereiding van het preventieprogramma aandacht verdienen: translationeel preventie-onderzoek, methodologische innovatie, screening en de systematische evaluatie van de uitkomsten van het preventieprogramma. De voorzitter van de RGO verwoordde ze in een briefadvies dat vandaag aan de minister van VWS is aangeboden.
Besluit: 2009-02-12 Advies Documenten: 2

De radiotherapie belicht. Een vooruitblik tot 2015

Sinds jaar en dag wordt de radiotherapie in ons land van overheidswege gereguleerd op basis van een vergunningensysteem voor de radiotherapeutische centra (conform de wet bijzondere medische verrichtingen: de WBMV). De minister van VWS heeft de Gezondheidsraad nu gevraagd of er gewichtige argumenten zijn tegen het beëindigen van deze directe overheidsbemoeienis met de radiotherapie, óf dat deze vorm van zorg op (korte) termijn uit de WBMV kan treden. De raad heeft de voor- en nadelen van beide opties geanalyseerd en concludeert dat mogelijke uitstroom uit de WBMV op zijn vroegst over drie tot vier jaar zijn beslag kan krijgen, op voorwaarde dat de veiligheid, kwaliteit en doelmatigheid van de radiotherapie gewaarborgd blijven. De raad adviseert de minister verder de prioriteit te leggen bij de noodzakelijke capaciteitsuitbreiding radiotherapie tot 2015. Daarvoor dient in de eerste plaats het huidige planningsbesluit radiotherapie (uit 2000) geactualiseerd te worden.
Besluit: 2008-12-18 Advies Documenten: 2

Gamma-Butyrolactone; Health-based recommended occupational exposure limit

Gamma-butyrolacton (GBL) is een olieachtige stof die in uiteenlopende bedrijfstakken wordt gebruikt als oplosmiddel of bestanddeel, bijvoorbeeld bij het produceren van polymeren (elektronica-industrie), chemische verfverwijderaars, en vitaminen en geneesmiddelen. Om werknemers die gamma-butyrolacton inademen adequaat te beschermen tegen mogelijk nadelige gevolgen, is nagegaan bij welke blootstelling gezondheidsschade op kan treden. Dit heeft geleid tot aanbevelingen voor twee gezondheidskundige advieswaarden en een zogenaamde ‘huidnotatie’.
Besluit: 2008-12-18 Advies Documenten: 2

Bijeenkomst over Q-koorts in Nederland

Op 17 december 2008 adviseerde voorzitter professor André Knottnerus minister Klink van Volksgezondheid, Welzijn en Sport per brief over Q-koorts in Nederland. Q-koorts is een infectieziekte die kan optreden na overdracht van de bacterie Coxiella burnetii van (vooral) geiten en schapen naar mensen. Met name in Noord-Brabant zijn er in 2008 veel meldingen van Q-koorts geweest. De brief volgt op een internationale rondetafelconferentie die in de zomer van 2008 over dit onderwerp werd gehouden onder leiding van voorzitter Knottnerus. De belangrijkste conclusies van de daar aanwezige deskundigen, afkomstig uit Canada, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Nederland en Zweden, zijn door de voorzitter in de brief weergegeven.
Besluit: 2008-12-17 Advies Documenten: 2

Naar een adequate inname van vitamine A

Een goed en gevarieerd voedingspatroon levert ons de vitamine A die we nodig hebben. We krijgen dan genoeg binnen, maar ook weer niet te veel. Rokers die supplementen slikken met hoge doses beta-caroteen (een bouwsteen waarmee het lichaam zelf vitamine A aan kan maken) kunnen wel te veel innemen, omdat er bij hen een verband is gevonden tussen supplementen met beta-caroteen en een hoger risico op longkanker. Voor zwangere vrouwen blijft de eerdere aanbeveling overeind om vitamine A-supplementen, lever en leverproducten te mijden. Dit omdat zij anders aan een inname kunnen komen die hun ongeboren kind kan schaden.
Besluit: 2008-12-16 Advies Documenten: 2

Taakherschikking in de gezondheidszorg

De introductie van nieuwe zorgprofessionals en taakoverheveling in de gezondheidszorg hebben niet tot kwaliteitsverlies geleid. In één opzicht is er zelfs winst: praktijkondersteuners en -assistenten van huisartsen, nurse practitioners en physician assistants blijken patiënten vaak beter te kunnen begeleiden. Patiënten zijn dan ook tevreden – al zoeken ze uit zichzelf meestal ook nog de arts op. Of taakherschikking ook efficiënter is moet echter nog blijken. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een signalement dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2008-12-11 Advies Documenten: 2

Gezond zorgonderzoek. De toekomst van het gezondheidszorgonderzoek in Nederland

Gezondheidszorgonderzoek is het onderzoek naar de structuur, de organisatie, het functioneren en de effecten van de gezondheidszorg. De afgelopen jaren heeft deze discipline zich voorspoedig ontwikkeld. Volgens de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) is desondanks verbetering van de duurzaamheid en het gebruik van het onderzoek mogelijk en nodig. De raad geeft in zijn advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport twee hoofdaanbevelingen: zorg ervoor dat het vakgebied zich beter kan ontplooien én stimuleer het gebruik van het gezondheidszorgonderzoek. De raad geeft hiermee antwoord op vragen van de minister naar de omvang en de bestendigheid van het gezondheidszorgonderzoek, en de balans tussen het innovatieve onderzoek en het vraaggestuurde onderzoek.
Besluit: 2008-12-08 Advies Documenten: 2

Gezonde voeding: logo's onder de loep

Sinds enkele jaren zien consumenten op de verpakkingen van etenswaren logo's verschijnen: het Gezonde Keuze Klavertje en het Ik Kies Bewust logo. Die geven aan dat het product goed zou zijn voor de gezondheid. Maar is dat ook zo? In een advies dat vandaag door prof. dr. D. Kromhout is gepresenteerd en vervolgens is aangeboden aan de Directeur Generaal Volksgezondheid ir. J.I.M. de Goeij, buigt de Gezondheidsraad zich over die vraag. De raad constateert dat de twee logo's op grond van verschillende criteria worden toegekend. Ook komen ze nog niet overeen met de officiële voedingsvoorlichting in ons land. Daardoor kunnen minder gezonde producten toch een logo krijgen. Idealiter zou er dan ook één logo moeten zijn, en één set criteria voor toekenning.
Besluit: 2008-12-02 Advies Documenten: 2

Een beoordelingskader voor voedselkwaliteit

Op 11 november 2008 adviseerde vice-voorzitter Kromhout minister Verburg van LNV per brief over mogelijkheden om maatschappelijke waarden rond voedselkwaliteit systematisch bij beleidsafwegingen te betrekken. Naast gezondheid - het primaire aandachtsgebied van de Gezondheidsraad - gaat het daarbij om zaken als dierwelzijn, milieu- en natuurkwaliteit, productiviteit en eerlijke handel. In het briefadvies passeren enkele wetenschappelijke en beleidsmatige ontwikkelingen op dit gebied de revue. Ook worden specifieke thema's genoemd waarover de Gezondheidsraad nader om advies kan worden gevraagd.
Besluit: 2008-11-11 Advies Documenten: 2

Onzekerheidsfactoren bij risicobeoordeling

Blootstelling aan chemische stoffen kan de gezondheid schaden. Soms blijkt dat rechtstreeks uit onderzoek onder groepen mensen. Vaak echter ontbreken zulke epidemiologische gegevens en moet men risico’s schatten op basis van onderzoek met proefdieren. Daarmee verschijnen diverse onzekerheden ten tonele. In hoeverre komen proefdieren qua gevoeligheid overeen met mensen? In hoeverre lijken mensen onderling in dat opzicht op elkaar? In hoeverre sluiten dierexperimentele en in de praktijk optredende blootstellingspatronen bij elkaar aan? In een vandaag uitgebracht advies aan de bewindslieden van VROM en SZW, dat de afsluiting vormt van een reeks adviezen over wetenschappelijke ontwikkelingen in de toxicologie, bespreekt de Gezondheidsraad een scala aan nieuwe methodieken waarmee de zojuist bedoelde onzekerheden nauwkeuriger in kaart gebracht kunnen worden.
Besluit: 2008-10-29 Advies Documenten: 2

Van gegevens verzekerd. Kennis over de volksgezondheid in Nederland nu en in de toekomst

De beschikbare gegevens over de volksgezondheid in Nederland kunnen beter worden gebruikt. Aanwijsbare gegevenstekorten moeten worden opgeheven. Bovendien moet er ruimte komen voor innovatief wetenschappelijk onderzoek naar de volksgezondheid. Koppeling van gegevens door gebruik te maken van het burgerservicenummer (BSN) zal de kwaliteit en doelmatigheid van dit soort onderzoek aanmerkelijk kunnen bevorderen. Dat schrijft de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2008-10-29 Advies Documenten: 2

Transcraniële magnetische stimulatie in de psychiatrie en de neurologie (signalement)

Een nieuwe medische techniek kan wellicht een aanvulling vormen op de bestaande behandelingsvormen voor depressie. Het gaat om een methode waarbij een spoel op de schedel wordt geplaatst om activiteit in de hersenen te stimuleren. Uit dubbelblind onderzoek blijkt dat deze transcraniële magnetische stimulatie (TMS) gunstige effecten heeft bij mensen die lijden aan een depressie en bij wie medicatie niet heeft geholpen. Dat zijn hoopgevende resultaten, die aanleiding geven tot verder onderzoek.
Besluit: 2008-10-27 Advies Documenten: 2

Voorwaarden voor verkeersdeelname na een hersenbloeding

In antwoord op vragen van de minister van Verkeer en Waterstaat over rijgeschiktheid na een hersenbloeding, bracht de Gezondheidsraad op 2 oktober 2008 een briefadvies uit. In het briefadvies wordt geadviseerd om bij bepaalde typen hersenbloeding – met name aderlijke bloedingen – de huidige eisen aan te passen.
Besluit: 2008-10-02 Advies Documenten: 2

Naar behoud van een optimale jodiuminname

Jodium is een microvoedingsstof die van essentieel belang is voor de productie van schildklierhormonen. De inname van deze stof blijkt in Nederland goed te zijn, en dat moet uiteraard zo blijven. Daarom is het van belang dat het huidige niveau van verrijking van bakkerszout in Nederland toegestaan blijft, en niet verlaagd wordt als gevolg van Europese regelgeving. Mochten mensen minder zout gaan gebruiken (en daarvoor zijn verschillende acties ingezet), dan moet er gezorgd worden voor compensatie van de terugloop in de jodiuminname die daarmee gepaard kan gaan.
Besluit: 2008-09-30 Advies Documenten: 2

Naar een toereikende inname van vitamine D

Bepaalde groepen in de bevolking blijken niet voldoende vitamine D binnen te krijgen via de voeding. Ook komen ze niet voldoende buiten om genoeg aan te maken in de huid. Vooral ouderen lopen de kans op een tekort, omdat de productie in de huid terugloopt met de leeftijd. Maar ook mensen met een donkere huid – die minder vitamine D produceert – hebben geregeld een tekort. Verder zijn er speciale groepen die risico lopen, zoals zwangere vrouwen, gesluierde vrouwen, kinderen en ouderen in verpleeg- en verzorgingstehuizen. Voor al deze risicogroepen is het gebruik van supplementen aan te bevelen. Voor alle anderen is het advies: eet gezond, gebruik genoeg margarine, halvarine en bak- en braadproducten (want daar is extra vitamine D aan toegevoegd), en ga dagelijks minstens een kwartier naar buiten. Deze boodschap moet door eenduidige voorlichting onder de aandacht worden gebracht. Anders dan de vitamine D-inname blijkt de jodiuminname van de Nederlandse bevolking wel goed. Daar is consolideren dus voldoende.
Besluit: 2008-09-30 Advies Documenten: 2

Waterstof in het wegverkeer. Voor- en nadelen voor de gezondheid van een nieuwe vorm van brandstof (signalement)

Op veel plaatsen in de wereld wordt gewerkt aan de technologie om schone energie te produceren, die aan waterstof te binden, en daar auto’s op te laten rijden. De insteek is tot nu toe geweest om een alternatief te zoeken voor fossiele brandstoffen. Maar het gebruik van waterstof in het wegverkeer zou ook gevolgen hebben voor de gezondheid – iets wat tot nu toe weinig aandacht heeft gekregen. Die gevolgen lijken gunstig: de luchtkwaliteit in steden zou vooruitgaan, wat grote gezondheidswinst kan opleveren. Maar niet alle gezondheidseffecten laten zich al goed voorspellen, en blijvende aandacht voor dit aspect, in alle fasen van de ontwikkeling en eventuele implementatie, is noodzakelijk. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Het is het eerste in een reeks waarin aandacht wordt besteed aan belangrijke thema’s op het gebied van gezondheid en milieu.
Besluit: 2008-09-29 Advies Documenten: 2

Voorzorg met rede

Welke aanpak is gewenst als er nieuwe technologieën of producten beschikbaar komen, waarvan de effecten op de volksgezondheid of het milieu zich nog niet goed laten voorspellen? En wat moet er gebeuren als er twijfel rijst over de veiligheid van producten of technieken die al op de markt zijn? Onzekerheid over gezondheids- of milieuschade vraagt om een beleid waarin voorzorg centraal staat. Dat wil echter niet zeggen dat deze technieken of producten dan maar tegengehouden of verboden moeten worden. Het voorzorgsbeginsel is meer op te vatten als een strategie om op een zorgvuldige, transparante en op de situatie toegesneden manier met onzekerheden om te gaan. De uitkomst daarvan staat niet bij voorbaat vast.
Besluit: 2008-09-26 Advies Documenten: 2

Synthetische biologie: kansen creëren

Het versterken van het onderzoek in de synthetische biologie biedt goede kansen voor de Nederlandse kenniseconomie. In de synthetische biologie worden biomoleculen, cellen, weefsels en organismen aangepast, om ze vervolgens in te kunnen zetten voor bijvoorbeeld de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen, of ‘derde generatie’ biobrandstoffen. Welke toepassingen uiteindelijk beschikbaar komen zal echter pas op termijn duidelijk worden. Goed communiceren met burgers over de mogelijke baten en risico’s is in de tussentijd cruciaal, zodat die feiten en fictie kunnen onderscheiden. Dit schrijven de Gezondheidsraad, de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) in een advies dat zij vandaag aanbieden aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Besluit: 2008-09-25 Advies Documenten: 2

BioInitiative rapport

Vorig jaar is een rapport gepubliceerd dat steeds vaker een rol speelt in de discussie rond elektromagnetische velden en gezondheid: het BioInitiative Report. Dit rapport geeft aanbevelingen om de blootstellingslimieten voor elektromagnetische velden, zoals die nu in Nederland en in vele andere landen gehanteerd worden, te verlagen. De commissie Elektromagnetische velden van de Gezondheidsraad geeft in dit advies een oordeel op hoofdlijnen over de wetenschappelijke waarde van dit rapport. Zij concludeert dat het BioInitiative rapport geen gebalanceerd en objectief beeld geeft van de huidige stand van de wetenschap en dat het geen aanleiding geeft om de gangbare opvattingen over de risico’s van blootstelling aan elektromagnetische velden te herzien.
Besluit: 2008-09-02 Advies Documenten: 2

Coilen of clippen? Behandelen van aneurysma’s binnen de schedel

Jaarlijks krijgen ongeveer 900 mensen te maken met een acute bloeding uit een aneurysma in de hersenen. Deze levensbedreigende uitstulping in een bloedvat kan op twee manieren behandeld worden. Klassiek is het plaatsen van een clipje, tijdens een operatie waarbij de schedel geopend wordt. Nieuwer is de mogelijkheid om via een slagader in de lies een spiraaltje of coil aan te brengen, dat het aneurysma opvult. Beide ingrepen zijn zo specialistisch dat concentratie in een beperkt aantal regionale centra van belang is. Alleen zo kan namelijk gewaarborgd worden dat centra en behandelaars een voldoende aantal behandelingen verrichten – iets wat direct van invloed is op de kwaliteit. Daarbij dient coilen de standaard behandeling te zijn, tenzij er medische redenen zijn om toch te clippen.
Besluit: 2008-07-31 Advies Documenten: 2

Verzekeringsgeneeskundige protocollen: Whiplash associated disorder I/II, Aspecifieke lage rugpijn (herziening 2008), Hartinfarct (herziening 2008)

Voor zowel de individuele werknemer als de samenleving is het van groot belang dat de beoordeling van arbeidsongeschiktheid in overeenstemming is met de stand van de wetenschap. Daarom brengt de Gezondheidsraad ter ondersteuning van de verzekeringsgeneeskundige beoordeling, op verzoek van de minister van SZW, een tiental verzekeringsgeneeskundige protocollen uit. Ze worden opgesteld door een commissie van de raad, in aansluiting op bestaande evidence based curatieve en bedrijfsgeneeskundige richtlijnen. Het advies Verzekeringsgeneeskundige protocollen: Whiplash associated disorder I/II, Aspecifieke lage rugpijn (herziening 2008), Hartinfarct (herziening 2008), dat vandaag verschijnt, bevat het tiende en laatste protocol in de reeks en herzieningen van de eerste twee protocollen.
Besluit: 2008-07-17 Advies Documenten: 2

Platina en platinaverbindingen

Platina is een zilvergrijs edelmetaal. Doordat het in hoge mate bestand is tegen corrosie heeft het een grote commerciële waarde. Er wordt in uiteenlopende bedrijfstakken mee gewerkt, zoals in de automobielindustrie, bij het produceren van sieraden en elektronica, in de (petro)chemische industrie, en in de tandheelkunde. Om werknemers die deeltjes van platina of platinaverbindingen inademen zo goed mogelijk te beschermen tegen mogelijk nadelige gevolgen, is nagegaan bij welke blootstelling schade op kan treden. Voor een specifieke groep platinaverbindingen, de zogenoemde chloroplatinaten, blijkt een veilige concentratie in de lucht bepaald te kunnen worden. Die kan vertaald worden naar een limietwaarde. Voor platina zelf en voor andere platinaverbindingen is vaststellen van een veilige blootstelling vooralsnog niet mogelijk, door een gebrek aan wetenschappelijke kennis. Ook een limiet vaststellen kan daar dus niet.
Besluit: 2008-06-12 Advies Documenten: 2

Beroepsmatige blootstelling aan organische oplosmiddelen: effecten op de menselijke voortplanting

Een databank kan helpen meer inzicht te krijgen over de samenstelling en de hoogte van de blootstelling aan oplosmiddelen. Op dit moment zijn die gegevens slechts beperkt beschikbaar. Dat maakt het moeilijk uitspraken te doen over de gevolgen van blootstelling aan oplosmiddelen tijdens het werk voor de vruchtbaarheid van mannen en vrouwen, en gevolgen voor het nageslacht. Er zijn aanwijzingen dat op deze punten schade kan ontstaan. Of aanpassing van de huidige normen nodig is om ook te beschermen tegen effecten op de voortplanting, valt nog niet te zeggen. Daarvoor zijn recente en betrouwbare gegevens over blootstelling onontbeerlijk.
Besluit: 2008-06-12 Advies Documenten: 2

Foetale therapie. Update van de stand van de wetenschap

Veel afwijkingen of ziekten van de foetus kunnen al tijdens de zwangerschap worden vastgesteld. Soms kunnen die ook al voor de geboorte gecorrigeerd of behandeld worden. In een vandaag aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aangeboden signalement geeft de Gezondheidsraad een update van de stand van de wetenschap en doet aanbevelingen voor een zorgvuldige verdere ontwikkeling van dit complexe en gevoelige terrein van onderzoek en therapie.
Besluit: 2008-05-27 Advies Documenten: 2

Gevoelige bestemmingen luchtkwaliteit

In antwoord op vragen van de minister van VROM over gevoelige bestemmingen inzake de luchtkwaliteit bracht de Gezondheidsraad op 24 april 2008 een briefadvies uit. Daarin wordt onder meer aangegeven welke bestemmingen vanuit het oogpunt van bescherming van de volksgezondheid het predicaat gevoelig verdienen.
Besluit: 2008-04-24 Advies Documenten: 2

Arsine; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens het uitoefenen van hun beroep kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie arsine onder de loep. De stof wordt voor diverse industriële doeleinden gebruikt.
Besluit: 2008-04-01 Advies Documenten: 2

Screening: tussen hoop en hype

Steeds meer nieuwe vormen van screening vinden hun weg naar de zorg, ook in de vorm van doe-het-zelftests. Daarin liggen kansen, maar ook bedreigingen. In twee adviezen die de Gezondheidsraad (GR) en de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) vandaag aanbieden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, wordt gewezen op de verantwoordelijkheid van de overheid. Zij moet ervoor zorgen dat zinvolle screening beschikbaar en toegankelijk is, en burgers in staat stellen om zelf verantwoorde keuzes te maken en daarbij de voor- en nadelen tegen elkaar af te wegen. Maar ook zorgverleners hebben een taak. Zij moeten richtlijnen opstellen voor het aanbieden van screening, en zich daar ook aan houden.
Besluit: 2008-04-01 Advies Documenten: 2

Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker

Het verdient aanbeveling om het recent ontwikkelde vaccin tegen infectie met humaan papillomavirus, de veroorzaker van baarmoederhalskanker, aan te bieden aan alle meisjes van 12 jaar. Zo kunnen op termijn jaarlijks enkele honderden gevallen van baarmoederhalskanker voorkomen worden, en zo’n honderd sterfgevallen. Invoering in het Rijksvaccinatieprogramma moet echter wel gepaard gaan met langlopend onderzoek, om zo de effectiviteit en veiligheid te blijven monitoren. De wetenschappelijke gegevens beslaan nu immers pas een periode van maximaal zes jaar. Een ander punt is dat de kosten relatief hoog zijn. Nederland heeft namelijk al een succesvol programma van bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker, dat ook bij vaccinatie niet gemist kan worden. Maar van de extra investering in vaccinatie is wel belangrijke gezondheidswinst te verwachten. De eerste keer zou deze ook aangeboden moeten worden aan meisjes van 13 tot en met 16 jaar.
Besluit: 2008-04-01 Advies Documenten: 2

Trichlormethine hydrochloride; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens het uitoefenen van hun beroep kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie trichlormethine hydrochloride onder de loep. De stof wordt onder andere gebruikt als cytostaticum bij de behandeling van kanker en artritis, maar ook bij de productie van kleurstoffen voor textiel.
Besluit: 2008-04-01 Advies Documenten: 2

n-Butylglycidylether; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens het uitoefenen van hun beroep kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie n-butylglycidylether onder de loep. n-Butylglycidylether wordt gebruikt voor vele doeleinden, waaronder de productie van epoxyharsen.
Besluit: 2008-04-01 Advies Documenten: 2

p-Nitroaniline; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens het uitoefenen van hun beroep kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie p-nitroaniline onder de loep. p-Nitroaniline wordt gebruikt als intermediair bij de productie van verschillende stoffen, zoals antioxidanten en kleurstoffen.
Besluit: 2008-04-01 Advies Documenten: 2

4-Vinylcyclohexeen; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens het uitoefenen van hun beroep kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie 4-vinylcyclohexeen onder de loep. De stof wordt voor diverse industriële doeleinden gebruikt.
Besluit: 2008-04-01 Advies Documenten: 2

4-Vinylcyclohexeen diepoxide; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens het uitoefenen van hun beroep kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie 4-vinylcyclohexeen diepoxide onder de loep. De stof wordt gebruikt als verdunner voor andere diepoxiden en voor epoxyharsen.
Besluit: 2008-04-01 Advies Documenten: 2

Ifosfamide; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens het uitoefenen van hun beroep kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie ifosfamide onder de loep. Ifosfamide is een cytostaticum en een immuunsupressief middel dat wordt gebruikt ter behandeling van kanker.
Besluit: 2008-04-01 Advies Documenten: 2

2,4,5-Trimethylaniline; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens het uitoefenen van hun beroep kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie 2,4,5-trimethylaniline onder de loep. De stof werd onder andere gebruikt bij de productie van kleurstoffen en geneesmiddelen.
Besluit: 2008-04-01 Advies Documenten: 2

Stibine; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens het uitoefenen van hun beroep kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie stibine onder de loep. Stibine wordt gebruikt in de micro-elektronische industrie en komt vrij bij het opladen van loodaccu’s.
Besluit: 2008-04-01 Advies Documenten: 2

2-Nitroanisol; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens het uitoefenen van hun beroep kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie 2-nitroanisol onder de loep. 2-Nitroanisol wordt gebruikt bij de synthese van kleurstoffen en als intermediair bij productie van geneesmiddelen.
Besluit: 2008-04-01 Advies Documenten: 2

Persoonsdosimetrie bij beroepsmatige blootstelling aan ioniserende straling

Tot voor kort droegen alle werknemers op werkplekken met apparatuur die ioniserende straling afgeeft een meetinstrument bij zich, dat de persoonlijke stralingsdosis registreert. Inmiddels beperken steeds meer instellingen individuele metingen echter tot werknemers die een reële kans op blootstelling hebben. Is er bezwaar tegen deze ontwikkeling? Nee, oordeelt de Gezondheidsraad, in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De wet verplicht persoonsdosimeters alleen bij een bepaalde blootstelling. Is die er niet, dan zijn geen gezondheidsrisico’s te verwachten, en is een dosimeter ook niet nodig. Wel is het aan te raden de werknemers die geen dosimeter hoeven te dragen, maar die in bijzondere omstandigheden wel blootgesteld kunnen worden, als aparte categorie werknemers te beschouwen. Zo kunnen voor hen relevante veiligheidsmaatregelen genomen worden.
Besluit: 2008-03-25 Advies Documenten: 2

Opleiden van deskundigen op het gebied van stralingsbescherming

Om ervoor te zorgen dat mensen veilig kunnen werken met apparatuur of bronnen die ioniserende straling uitzenden, leiden we in ons land deskundigen op. Het opleidings-stelsel daarvoor voldoet in veel opzichten, maar een nieuwe indeling kan nog voor verbetering zorgen. Er zou een onderscheid gemaakt moeten worden tussen opleidingen voor mensen die zelf met apparatuur moeten werken die straling uitzendt (zoals radiotherapeuten en radiologen), en opleidingen voor deskundigen die toezicht houden en verantwoordelijkheid dragen voor de stralingshygiëne in een bedrijf of organisatie.
Besluit: 2008-03-25 Advies Documenten: 2

Preventie van werkgerelateerde luchtwegallergieën. Advieswaarden en periodieke screening

Veel luchtwegaandoeningen op de werkplek ontstaan doordat mensen stoffen inademen die tot een allergie kunnen leiden. Voorbeelden zijn meelstof en latex. Om werknemers te beschermen tegen schade aan hun gezondheid beschikken we in ons land over verschillende instrumenten. Een daarvan is beperken van de blootstelling door grenswaarden vast te stellen. In dit geval zouden die moeten voorkomen dat mensen een allergische overgevoeligheid ontwikkelen – op dat punt is de schade namelijk nog omkeerbaar. De grenswaarden zouden bij veel allergenen echter zo laag kunnen liggen dat ze lastig vast te stellen zijn, met de huidige kennis en technische mogelijkheden. Een alternatief is om een blootstelling toe te staan die een klein risico met zich meebrengt. In aanvulling daarop kan screenen van werknemers op overgevoeligheid overwogen worden. Tijdig ingrijpen kan dan erger voorkomen.
Besluit: 2008-03-13 Advies Documenten: 2

Ouderdom komt met gebreken; Geneeskunde en zorg bij ouderen met multimorbiditeit

Veel ouderen lijden aan meerdere aandoeningen tegelijk. En wie gelijktijdig hulp ontvangt van verschillende medisch specialisten en andere zorgverleners loopt het risico onsamenhangende zorg te krijgen, en soms zelfs een verkeerde behandeling. Als verschillende geneesmiddelen worden gebruikt, kan dit ook gevaar opleveren. Daarom is betere afstemming nodig tussen zorgverleners, een betere informatie-uitwisseling, maar ook meer scholing. Dit schrijven de Gezondheidsraad en de Raad voor Gezondheidsonderzoek in hun gezamenlijk advies dat vandaag wordt aangeboden aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2008-02-22 Advies Documenten: 2

Hoogspanningslijnen

In antwoord op vragen van de Minister van VROM over hoogspanningslijnen en gezondheid bracht de Gezondheidsraad op 21 februari 2008 een briefadvies uit. Daarin wordt onder meer uiteengezet dat er geen wetenschappelijk gefundeerde beoordeling is te geven van het risico van verblijf op een sportpark onder een hoogspanningslijn.
Besluit: 2008-02-21 Advies Documenten: 2

Naar een optimaal gebruik van foliumzuur

Foliumzuur is een microvoedingsstof die we allemaal nodig hebben, maar die vooral van belang is voor vrouwen die zwanger willen worden. Een extra inname van 400 microgram per dag, vanaf vier weken voor tot acht weken na de conceptie, kan helpen voorkomen dat in de foetus een neurale buisdefect ontstaat – een aandoening waarbij de wervelkolom of het schedeldak niet goed is aangelegd. Veel vrouwen weten dit ook, en een groeiend aantal slikt dan ook rond de conceptie foliumzuur. Toch is er nog veel te winnen. Dat geldt in het bijzonder bij vrouwen met een niet-Nederlandse achtergrond of een lage opleiding. Van hen slikt driekwart geen extra foliumzuur. Daarom is gerichte voorlichting nodig, en het opzetten van een programma voor preconceptiezorg. Dat laatste valt overigens ook om andere redenen aan te bevelen, zo bleek uit een recent Gezondheidsraadadvies over dat onderwerp. Het advies over foliumzuur wordt vandaag aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2008-02-21 Advies Documenten: 2

Onderzoek dat ertoe doet. De responsiviteit van universitair medische centra op vraagstukken in volksgezondheid en gezondheidszorg

Hoe bepalen universitair medische centra (UMC’s) wat zij onderzoeken en houden zij daarbij wel genoeg rekening met wat er leeft in de samenleving? Dat zijn de twee vragen die centraal staan in het advies Onderzoek dat ertoe doet van de Raad voor Gezondheidsonderzoek, dat vandaag verschijnt. De conclusie is dat de UMC’s over het algemeen voldoende voeling met de samenleving hebben om een evenwichtig en maatschappelijk relevant onderzoeksprogramma gaande te houden. Maar het zou goed zijn als zij de dialoog met belanghebbenden over hun onderzoeksprogramma zouden intensiveren. Bovendien zouden zij de maatschappelijke impact van hun onderzoek beter zichtbaar kunnen maken.
Besluit: 2007-12-19 Advies Documenten: 2

Kaoline; Health-based recommended occupational exposure limit

Kaoline is een klei-mineraal dat wordt gebruikt bij het maken van keramiek en vuurvaste materialen. Daarnaast wordt het toegepast als vulstof voor onder andere papier, lijm en verf, als coating voor hoogwaardig papier en als middel tegen diarree. Om werknemers die tijdens productieprocessen kaolinedeeltjes inademen zo goed mogelijk te beschermen tegen schadelijke gezondheidseffecten daarvan, is de Gezondheidsraad nagegaan bij welke blootstelling schade kan optreden.
Besluit: 2007-12-18 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: prenatale screening op downsyndroom en neuralebuisdefecten

Dit advies betreft de afronding van een vergunningprocedure voor prenatale screening in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek. Het gaat om acht op hoofdpunten gelijkluidende vergunningaanvragen, die zijn ingediend door de acht regionale centra voor prenatale screening. Een jaar geleden verleende de minister van VWS een voorlopige vergunning tot 1 januari 2008. Hieraan was de voorwaarde verbonden dat de vergunningaanvragen op een aantal punten aangevuld zouden worden. Dit is inmiddels gebeurd. De Commissie WBO beoordeelt de acht aangevulde aanvragen gezamenlijk in dit advies. De commissie stelt de minister voor de gevraagde vergunningen te verlenen, mits de aanvragers voldoen aan drie voorwaarden.
Besluit: 2007-12-17 Advies Documenten: 2

Jaarbericht bevolkingsonderzoek 2007: zelftests op lichaamsmateriaal

De markt voor zogenoemde zelftests is volop in beweging. Er komen steeds meer producten en diensten waarmee mensen zelf bloed, urine, ontlasting of speeksel kunnen (laten) testen op de aanwezigheid van bepaalde stoffen. De claim is dat ze zo een ziekte of verhoogd risico op het spoor kunnen komen. Zelftests zouden zeer accuraat zijn en gezondheidswinst kunnen bieden. Soms is dit ook zo, maar meestal ontbreekt daarvoor een wetenschappelijke basis. Van veel tests is bijvoorbeeld niet te achterhalen hoe goed ze zijn in het opsporen van een bepaalde ziekte of aandoening, of is de kwaliteit in dat opzicht onvoldoende gebleken. In andere gevallen zijn de testprestaties wel goed, maar zegt de uitkomst nog weinig over of iemand nu wel of niet gezond is. En ook als er wel iets wordt opgespoord, zoals erfelijke aanleg voor een ziekte, levert dat niet noodzakelijk voordeel op voor de gezondheid. Er zitten dus veel haken en ogen aan zelf testen. De regelgeving is echter onvoldoende toegerust om burgers te beschermen tegen gezondheidsrisico’s van zelftests. Dat is de conclusie in het Jaarbericht Bevolkingsonderzoek 2007, waarin de Gezondheidsraad een flink aantal zelftests onder de loep neemt. Het Jaarbericht wordt vandaag aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2007-12-17 Advies Documenten: 2

Broomdichloormethaan; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsmatige uitoefening kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie broomdichloormethaan onder de loep. Broomdichloormethaan is een stof dat onder andere wordt gebruikt bij de synthese van organische stoffen.
Besluit: 2007-12-13 Advies Documenten: 2

Beleid inzake Wet op bijzondere medische verrichtingen (WBMV)

De Gezondheidsraad heeft een reeds lange bemoeienis met de advisering omtrent het beleid inzake bijzondere, topklinische voorzieningen, eerst in het kader van art. 18 van de Wet ziekenhuisvoorzieningen, daarna op grond van de WBMV. De primaire invalshoek daarbij is de relatie met de stand van wetenschap: welke wetenschappelijke gegevens bestaan er over de werkzaamheid, de (kosten)effectiviteit en de veiligheid van een bijzondere verrichting?
Besluit: 2007-12-13 Advies Documenten: 2

Chlorozotocine; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsmatige uitoefening kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie chlorozotocine onder de loep. Chlorozotocine is een cytostaticum dat wordt gebruikt ter behandeling van kanker. Op basis van de beschikbare gegevens leidt de commissie af dat chlorozotocine beschouwd moet worden als kankerverwekkend voor de mens. Dit komt overeen met een classificatie in categorie 2 volgens de richtlijnen van de Europese Unie. De commissie concludeert verder dat chlorozotocine stochastisch genotoxisch is.
Besluit: 2007-12-12 Advies Documenten: 2

Iodoform; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsmatige uitoefening kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie iodoform onder de loep. Iodoform is een antiseptisch en desinfecterend middel. De commissie meent dat iodoform onvoldoende is onderzocht. Hoewel de gegevens het niet toelaten de stof te classificeren als kankerverwekkend voor de mens of als moet beschouwd worden als kankerverwekkend voor de mens, is de commissie van mening dat waakzaamheid geboden is. De commissie adviseert daarom iodoform te classificeren als verdacht kankerverwekkend voor de mens. Volgens de richtlijnen van de Europese Unie komt dit overeen met een classificatie in categorie 3. Binnen deze categorie komt de situatie het meest overeen met subcategorie b.
Besluit: 2007-12-12 Advies Documenten: 2

Vincristinesulfaat; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsmatige uitoefening kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie vincristinesulfaat onder de loep. Vincristinesulfaat is een cytostatisch geneesmiddel dat wordt gebruikt ter bestrijding van kanker. De commissie meent dat vincristinesulfaat onvoldoende is onderzocht. Hoewel de gegevens het niet toelaten de stof te classificeren als kankerverwekkend voor de mens of als moet beschouwd worden als kankerverwekkend voor de mens, is de commissie van mening dat waakzaamheid geboden is. De commissie adviseert daarom vinblastinesulfaat te classificeren als verdacht kankerverwekkend voor de mens. Volgens de richtlijnen van de Europese Unie komt dit overeen met een classificatie in categorie 3. Binnen deze categorie komt de situatie het meest overeen met subcategorie b.
Besluit: 2007-12-12 Advies Documenten: 2

Cyclosporine; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsmatige uitoefening kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie cyclosporine onder de loep. Cyclosporine verlaagt de immunologische afweer en wordt gebruikt als immunosuppressieve therapie voor onder andere patiënten die een orgaantransplantatie hebben ondergaan.
Besluit: 2007-12-12 Advies Documenten: 2

Vinblastinesulfaat; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsmatige uitoefening kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie vinblastinesulfaat onder de loep. Vinblastinesulfaat is een cytostatisch geneesmiddel dat wordt gebruikt ter bestrijding van kanker. De commissie meent dat vinblastinesulfaat onvoldoende is onderzocht. Hoewel de gegevens het niet toelaten de stof te classificeren als kankerverwekkend voor de mens of als moet beschouwd worden als kankerverwekkend voor de mens, is de commissie van mening dat waakzaamheid geboden is. De commissie adviseert daarom vinblastinesulfaat te classificeren als verdacht kankerverwekkend voor de mens. Volgens de richtlijnen van de Europese Unie komt dit overeen met een classificatie in categorie 3. Binnen deze categorie komt de situatie het meest overeen met subcategorie b.
Besluit: 2007-12-12 Advies Documenten: 2

5-Azacytidine; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens het uitoefenen van hun beroep kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg aangeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie 5-azacytidine (azacitidine) onder de loep. 5-Azacytidine is een cytostaticum dat wordt gebruikt ter behandeling van kanker.
Besluit: 2007-12-12 Advies Documenten: 2

N-vinyl-2-pyrrolidon; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid evalueert en beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsmatige uitoefening kunnen worden blootgesteld. De evaluatie en beoordeling worden verricht door de subcommissie Classificatie van Carcinogene Stoffen van de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen van de Raad, hierna kortweg angeduid als de commissie. In het voorliggende advies neemt de commissie N-vinyl-2-pyrrolidon onder de loep. N-Vinyl-2-pyrrsolidon wordt onder andere gebruikt bij de productie van polyvinylpyrrolidon en copolymeren. De commissie meent dat N-vinyl-2-pyrrolidon onvoldoende is onderzocht. Hoewel de gegevens het niet toelaten de stof te classificeren als kankerverwekkend voor de mens of als moet beschouwd worden als kankerverwekkend voor de mens, is de commissie van mening dat waakzaamheid geboden is. De commissie adviseert daarom N-vinyl-2-pyrrolidon te classificeren als verdacht kankerverwekkend voor de mens. Volgens de richtlijnen van de Europese Unie komt dit overeen met een classificatie in categorie 3. Binnen deze categorie komt de situatie het meest overeen met subcategorie b.
Besluit: 2007-12-12 Advies Documenten: 2

Elektromagnetische velden en gezondheid

Blootstelling aan de elektromagnetische velden veroorzaakt door mobiele telefoons en antennes staat nog steeds in de belangstelling. Voortdurend verschijnen nieuwe wetenschappelijke publicaties over dit onderwerp. De minister van VROM heeft de Gezondheidsraad verzocht om, vooruitlopend op een uitgebreidere analyse, een beknopte eerste reactie te geven op drie wetenschappelijke publicaties die in het maatschappelijke debat vaak naar voren komen en om aan te geven of naar verwachting de resultaten van deze onderzoeken aanleiding zullen geven om eerdere conclusies met betrekking tot de mogelijke gezondheidseffecten van mobiele telefonie bij te stellen. In een briefadvies aan de minister van VROM geeft de vice-voorzitter van de raad het antwoord dat de commissie Elektromagnetische velden op deze vragen heeft geformuleerd.
Besluit: 2007-11-15 Advies Documenten: 2

Hoogspanningslijnen

Wanneer hoogspanningslijnen ondergronds worden aangelegd (er wordt dan van “kabels” gesproken) zal de veldsterkte die ze op het maaiveld veroorzaken, veranderen. De elektrische velden worden daarbij vrijwel geheel afgeschermd, maar dat geldt niet voor de magnetische velden. Of en hoeveel de magnetische veldsterkte gereduceerd wordt door de lijnen ondergronds te leggen, is onder meer afhankelijk van hoe diep ze worden ingegraven. Indien de kabels niet al te diep liggen kan de magnetische veldsterkte op het maaiveld in een smalle strook direct boven de kabels zelfs toenemen ten opzichte van de veldsterkte onder bovengrondse lijnen. Op een horizontale afstand van meer dan zo’n 10 meter van deze strook zal de magnetische veldsterkte juist lager zijn. Daarbij moet worden aangetekend dat hoogspanningslijnen niet de enige bronnen van dergelijke velden zijn, maar dat ze ook worden opgewekt door bijvoorbeeld elektrische apparatuur en elektriciteitsleidingen in woningen. Ook in woningen die niet dicht naast een hoogspanningslijn liggen komen deze velden dus voor.
Besluit: 2007-11-09 Advies Documenten: 2

Veiligheidsbeoordeling van nieuwe voedingsmiddelen (2)

Binnen het kader van Europese verordening 259/97 voerde de Commissie Veiligheidsbeoordeling Nieuwe Voedingsmiddelen (VNV) van 1999 tot en met 2004 een groot aantal dossierbeoordelingen uit. Met ingang van 2005 zijn de werkzaamheden van deze commissie overgegaan naar het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen. Ter afsluiting van haar taak bij de Gezondheidsraad heeft de Commissie VNV een advies uitgebracht waarin aandacht wordt geschonken aan knelpunten bij het uitvoeren van de verordening en aan ontwikkelingen in het veld.
Besluit: 2007-10-25 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: screening op osteoporose

Osteoporose is een risicofactor voor het krijgen van botbreuken. Osteoporotische fracturen vormen een omvangrijk probleem met een grote ziektelast. In het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) heeft de Commissie WBO een vergunningaanvraag beoordeeld van de Stichting Osteoporose Casefinding Nederland in Rotterdam. Het betreft getrapte screening op osteoporose in huisartspraktijken, die in 2002 is begonnen. Volgens de commissie wijkt het in de aanvraag beschreven project af van de CBO- en NHG-richtlijnen voor osteoporose en voldoet het in zijn huidige vorm niet aan de wettelijke eis van 'wetenschappelijke deugdelijkheid'. De commissie adviseert de minister van VWS de gevraagde vergunning niet te verlenen.
Besluit: 2007-10-22 Advies Documenten: 2

Diethyleenglycol; Health-based recommended occupational exposure limit

Propyleenglycol en diethyleenglycol zijn kleurloze vloeistoffen met diverse toepassingen in de industrie. Ze worden onder andere gebruikt bij de productie van polyesters, hydraulische vloeistoffen, koelvloeistoffen, antivriesmiddelen en inkt. Daarnaast wordt propyleenglycol gebruikt om kunstmatige rook van te maken. Dit gebeurt onder andere bij theatervoorstellingen, popconcerten en oefeningen van de brandweer. Om werknemers die dampen of druppeltjes van deze glycolen inademen te beschermen tegen mogelijk nadelige gezondheidseffecten, stelt de Gezondheidsraad gezondheidskundige advieswaarden op voor de beroepsmatige blootstelling aan deze stoffen.
Besluit: 2007-10-17 Advies Documenten: 2

Propyleenglycol; Health-based recommended occupational exposure limit

Propyleenglycol en diethyleenglycol zijn kleurloze vloeistoffen met diverse toepassingen in de industrie. Ze worden onder andere gebruikt bij de productie van polyesters, hydraulische vloeistoffen, koelvloeistoffen, antivriesmiddelen en inkt. Daarnaast wordt propyleenglycol gebruikt om kunstmatige rook van te maken. Dit gebeurt onder andere bij theatervoorstellingen, popconcerten en oefeningen van de brandweer. Om werknemers die dampen of druppeltjes van deze glycolen inademen te beschermen tegen mogelijk nadelige gezondheidseffecten, stelt de Gezondheidsraad gezondheidskundige advieswaarden op voor de beroepsmatige blootstelling aan deze stoffen.
Besluit: 2007-10-17 Advies Documenten: 2

Maten voor milieugezondheidseffecten

Een gezonde leefomgeving is belangrijk voor de volksgezondheid. In het milieubeleid is een gezondere bevolking dan ook een van de doelen. Maar welke maatregelen dragen daaraan bij? Dat is niet eenvoudig vast te stellen, want de effecten kunnen sterk variëren. Sommige maatregelen leveren direct resultaat (zoals minder astmaaanvallen), andere pas op termijn (zoals minder kanker). Vaak is er een combinatie van korte- en langetermijneffecten. Gelukkig kunnen alle vormen van gezondheidswinst toch uitgedrukt worden in een cijfer. Maar schatten hoeveel gezondheidswinst er met een maatregel te boeken valt is niet voldoende. Waar veel onzeker is, bijvoorbeeld omdat effecten pas ver in de toekomst worden verwacht of onderzoek nog te weinig houvast biedt, moet dat goed worden aangegeven. Zo wordt schijnzekerheid vermeden. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2007-10-16 Advies Documenten: 2

Griepvaccinatie bij ouderen van groot belang

In een recent wetenschappelijk artikel in het tijdschrift Lancet Infectious Diseases wordt het nut van griepvaccinaties voor ouderen in twijfel getrokken. Eerder dit jaar adviseerde de Gezondheidsraad om de griepvaccinatie van ouderen te handhaven, en zelfs uit te breiden tot mensen van 60 jaar en ouder. Is er nu aanleiding dit advies te heroverwegen? Een vergelijking van verschillende onderzoeksgegevens maakt duidelijk dat er geen reden is om het nut van vaccinatie van ouderen in ons land in twijfel te trekken. Dat het vaccin niet altijd griep voorkomt is een bekend feit; het virus verandert immers snel. Toch leidt vaccinatie bij ouderen tot halvering van ziekte door griep en ziekenhuisopnames als gevolg daarvan. Ook de vermindering van sterfte is in die groep aanzienlijk. Doorgaan met het huidige programma is dus onverminderd van belang. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een briefadvies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2007-10-04 Advies Documenten: 2

Preconceptiezorg: voor een goed begin

Wie een kind hoopt te gaan krijgen, kan vóór de zwangerschap veel doen voor een goede eigen gezondheid en die van het toekomstige kind. Aanstaande ouders krijgen nu prenatale voorlichting, maar dan is het kind al verwekt. Er is meer winst te boeken als ze zich al voor de conceptie op de zwangerschap zouden gaan voorbereiden en waar nodig hun leefwijze aanpassen. De Gezondheidsraad pleit in een vandaag verschenen advies aan de minister voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor een algemeen programma voor preconceptiezorg. De wetenschap heeft inmiddels voldoende bewijzen geleverd op basis waarvan zo’n programma kan worden ingericht.
Besluit: 2007-09-20 Advies Documenten: 2

Multimorbiditeit bij ouderen

Op 11 september j.l. hebben de voorzitters van de Gezondheidsraad en de Raad voor Gezondheidsonderzoek, op basis van het werk van de Commissie Multimorbiditeit, de belangrijkste bevindingen per brief aan de staatssecretaris kenbaar gemaakt, nog voordat de commissie haar advies helemaal heeft afgerond. Ambtenaren van VWS hadden om dit tussentijds advies verzocht opdat de bevindingen nog konden worden meegenomen in de plannen van de regering (rijksbegroting) die met Prinsjesdag zijn gepresenteerd.
Besluit: 2007-09-11 Advies Documenten: 2

Advies Wet bevolkingsonderzoek: prostaatkanker ERSPC-Rotterdam (3)

Screening op prostaatkanker geeft vaak een ongunstige uitslag, terwijl er achteraf geen sprake blijkt te zijn van prostaatkanker. Vanwege deze grote kans op foutpositieve uitslagen wordt gezocht naar alternatieven voor de al twintig jaar bestaande bloedtest op prostaatspecifiek antigeen (PSA). Mogelijk presteert een nieuwe urinetest op de prostaatkankerspecifieke tumormarker PCA3 beter dan de PSA-test. Het Erasmus MC te Rotterdam wil dit gaan onderzoeken bij mannen uit de algemene bevolking, als onderdeel van de lopende Europese screeningstrial ERSPC naar het nut van screening op prostaatkanker. In het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) heeft de Gezondheidsraad op 24 juli 2007 een positief advies over het PCA3-onderzoek uitgebracht aan de minister van VWS.
Besluit: 2007-07-23 Advies Documenten: 2

Translationeel onderzoek in Nederland - Van kennis naar kliniek

Het fundamentele onderzoek van moleculen en cellen krijgt steeds meer toepassingsmogelijkheden bij de diagnostiek, de behandeling en de preventie van ziekten. Het onderzoek dat die brug slaat tussen het fundamentele onderzoek en de klinische toepassingen wordt aangeduid met de term translationeel onderzoek. Nederland heeft, internationaal gezien, een goede positie op het gebied van translationeel onderzoek. Behoud van die positie is niet vanzelfsprekend; daar is actief beleid voor nodig. In het advies Translationeel onderzoek in Nederland – Van kennis naar kliniek doet de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) aanbevelingen om succescondities voor de toekomst veilig te stellen en belemmerende factoren weg te nemen. Op donderdag 5 juli 2007 biedt de RGO dit advies aan aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.
Besluit: 2007-07-05 Advies Documenten: 2

Patiëntenparticipatie in gezondheidsonderzoek

Wetenschappelijk onderzoekers weten vaak niet precies welke problemen patiënten hebben. Om die reden worden patiënten steeds vaker betrokken bij het opzetten en evalueren van wetenschappelijk onderzoek. Momenteel gebeurt dat al op verschillende manieren. Maar het kan beter, aldus de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) in zijn advies Patiëntenparticipatie in gezondheidsonderzoek.
Besluit: 2007-07-04 Advies Documenten: 2

De waarde van interventiewaarden – Onderbouwing en toepassing van interventiewaarden voor beslissingen bij calamiteiten met gevaarlijke stoffen

Welke maatregelen moeten bestuurders treffen als bij een calamiteit gevaarlijke stoffen vrijkomen in de lucht? Als leidraad hebben we interventiewaarden. Die geven aan bij welke concentraties mensen lichte, ernstige of levensbedreigende gezondheidseffecten zullen ondervinden. De methode die wij in ons land gebruiken om deze waarden te bepalen is van voldoende kwaliteit. Maar dat is pas het begin. Wordt een bepaalde waarde overschreden, dan moeten bestuurders snel beslissen of de bevolking het beste binnenshuis kan schuilen of dat een evacuatie nodig is. De besluitvorming kan lastig zijn, onder andere omdat op dat moment nog veel onzeker is, bijvoorbeeld over de dichtheid en route van de gifwolk. Protocollen voor bestuurders zouden recht moeten doen aan de complexiteit in rampsituaties. Op voorhand is echter wel duidelijk dat schuilen doorgaans de beste optie is. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de ministers van VROM, BZK en VWS.
Besluit: 2007-06-19 Advies Documenten: 2

Kanttekeningen over mogelijke beperkingen bij MRI bij invoering van een EU richtlijn

MRI-scanners worden in de medische wereld veelvuldig gebruikt om afwijkingen in weefsels in het menselijk lichaam in beeld te brengen. MRI-onderzoek maakt gebruik van elektromagnetische velden, waaraan ook medisch personeel wordt blootgesteld. Nu blijken nieuwe Europese normen voor de blootstelling van werknemers aan laagfrequente elektromagnetische velden zo streng te zijn, dat ze het gebruik van MRI kunnen beperken, zodra ze volgend jaar van kracht worden. Dat zou onwenselijk zijn, omdat MRI een belangrijke techniek is, die bovendien een steeds bredere toepassing vindt. Maar medisch personeel moet ook goed beschermd worden tegen eventuele gezondheidseffecten. De Gezondheidsraad is nagegaan - in samenwerking met de Belgische Hoge Gezondheidsraad - of er inderdaad problemen zullen ontstaan, en wat mogelijke oplossingen zijn.
Besluit: 2007-06-12 Advies Documenten: 2

Astma, allergie en omgevingsfactoren

Astma en allergie komen veel voor in Nederland. Een deel van de kinderen met astma en allergie wordt geboren uit ouders met dezelfde aandoeningen, maar voor de meerderheid geldt dat niet. Omgevingsfactoren spelen ook een belangrijke rol, maar de precieze invloed van milieufactoren op het ontstaan van allergie en astma is nog grotendeels onbegrepen. Heb je eenmaal astma, dan verergert blootstelling aan vervuilde lucht – door verkeersuitstoot, tabaksrook maar ook allergenen – de klachten. Dit advies gaat over trends in het vóórkomen van allergie en astma, over de rol van omgevingsfactoren daarbij, en over omgevingsmaatregelen waarmee klachten van astma en allergie verminderd en misschien zelfs voorkomen kunnen worden. De kennis is nog ontoereikend voor het geven van goed onderbouwde adviezen over de meeste milieufactoren, maar het is wel duidelijk dat de strijd op diverse fronten moet worden gestreden. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is aangeboden aan de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu.
Besluit: 2007-06-07 Advies Documenten: 2

Trendanalyse biotechnologie 2007 - Kansen en Keuzes

Mondiaal gezien heeft de biotechnologie een steeds grotere impact op maatschappelijke en economische ontwikkelingen. Om de vele kansen optimaal te benutten en de juiste keuzes te maken in dilemma’s die zich voordoen, is een adequaat en slagvaardig beleid van de Nederlandse overheid gewenst. In deze trendanalyse zijn acht prioritaire trends geselecteerd die naar de mening van de samenstellers op dit moment aandacht van politiek en beleid verdienen. Terugkerende en verbindende elementen in deze trends zijn: mondialisering waardoor de nationale beleidsruimte onder druk staat, problematiek rond publiek-private samenwerking, en regelgeving die niet langer aansluit bij de mondiale technologische ontwikkelingen.
Besluit: 2007-06-07 Advies Documenten: 2

Verzekeringsgeneeskundige mediprudentie

De verzekeringsgeneeskundige oordeelsvorming kan, behalve door verzekeringsgeneeskundige protocollen, ook ondersteund en verder ontwikkeld worden door de opbouw van ‘mediprudentie’. Dat was één van de conclusies van de Gezondheidsraad in het advies Beoordelen, behandelen, begeleiden. Medisch handelen bij ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. Met het advies Verzekeringsgeneeskundige mediprudentie geeft een commissie van de Gezondheidsraad gehoor aan het verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, mede namens zijn collega van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, om met de ontwikkeling van mediprudentie een begin te maken.
Besluit: 2007-06-04 Advies Documenten: 2

Overwegingen bij het beëindigen van het leven van pasgeborenen

Af en toe wordt er een kind geboren met een uiterst zorgwekkende gezondheid. Artsen en ouders kunnen dan voor de vraag komen te staan of het voor het kind niet beter is om te overlijden. Voor het staken van medische behandeling en voor het actief beëindigen van het leven van een pasgeborene zijn de afgelopen jaren zorgvuldigheidseisen ontwikkeld. Vorig jaar heeft de regering een deskundigencommissie ingesteld die deze eisen gaat toepassen bij het beoordelen van levensbeëindiging bij een pasgeborene die bij haar wordt gemeld. De Gezondheidsraad zet in een vandaag verschenen publicatie uiteen hoe die zorgvuldigheidseisen kunnen worden verduidelijkt.
Besluit: 2007-05-29 Advies Documenten: 2

Verzekeringsgeneeskundige protocollen: Chronische-vermoeidheidssyndroom, Lumbosacraal radiculair syndroom

Voor zowel de individuele werknemer als de samenleving is het van groot belang dat de beoordeling van arbeidsongeschiktheid in overeenstemming is met de stand van de wetenschap. Daarom brengt de Gezondheidsraad ter ondersteuning van de verzekeringsgeneeskundige beoordeling, op verzoek van de minister van SZW, een tiental verzekeringsgeneeskundige protocollen uit. Ze worden opgesteld door een commissie van de raad, in aansluiting op bestaande evidence based curatieve en bedrijfsgeneeskundige richtlijnen. Het advies Verzekeringsgeneeskundige protocollen: Chronische-vermoeidheidssyndroom, Lumbosacraal radiculair syndroom, dat vandaag verschijnt, bevat het achtste en negende protocol in de reeks.
Besluit: 2007-04-12 Advies Documenten: 2

Nacontrole in de oncologie. Doelen onderscheiden, inhoud onderbouwen

De huidige nacontrole in de oncologie is volgens de Gezondheidsraad voor verbetering vatbaar. Zo verdienen voorlichting en begeleiding meer systematische aandacht. Verder zou de actieve opsporing van nieuwe manifestaties van de behandelde kanker beperkt moeten blijven tot die vormen van kanker waarbij dit aantoonbaar winst kan opleveren voor de duur of kwaliteit van leven. Iedere vorm van kanker vergt een systematisch programma van nacontrole. Voor elke patiënt zou er tevens een persoonlijk nazorgplan moeten zijn. Het is wenselijk dat dit binnen vijf jaar zijn beslag krijgt. Dit stelt de Gezondheidsraad voor in het vandaag verschenen advies Nacontrole in de oncologie.
Besluit: 2007-03-27 Advies Documenten: 2

Ruilen met de wachtlijst: een aanvulling op het programma voor nierdonatie-bij-leven?

Er is een structureel tekort aan voor transplantatie beschikbare nieren van overledenen. De Nederlandse Transplantatie Stichting wil daarom de mogelijkheden voor nierdonatie-bij-leven vergroten. Nierpatiënten die een donor meebrengen van wie zij zelf de nier niet kunnen ontvangen, zouden in ruil voor die nier voorrang op de wachtlijst kunnen krijgen. De minister van Volksgezondheid, Welzijn & Sport moet over dit voorstel beslissen en vroeg eerst advies aan de Gezondheidsraad. De raad schrijft in een vandaag aangeboden advies dat over zo’n ruil vanuit ethisch perspectief verschillend kan worden gedacht, maar dat er in ieder geval binnen het bestaande wettelijke kader geen ruimte voor is.
Besluit: 2007-03-26 Advies Documenten: 2

Voedselallergie

Op steeds meer verpakkingen geven fabrikanten aan dat voedingsmiddelen elementen kunnen bevatten die tot allergische reacties kunnen leiden. Dan wordt bijvoorbeeld gemeld dat in dezelfde fabriek ook met noten is gewerkt. Deze ongerichte waarschuwingen dreigen de keuzevrijheid van mensen met een voedselallergie echter onnodig te beperken. Regelgeving over maximaal toelaatbare hoeveelheden allergenen in voedingsmiddelen zou een betere optie zijn om een breed en veilig aanbod te garanderen. Zo’n vier- tot zesduizend mensen lijden aan een ernstige vorm van voedselallergie. Eten zij iets verkeerds, dan kan dat levensbedreigend zijn. De meeste patiënten hebben minder ernstige klachten, maar ook voor hen is vermijden van het allergeen de beste handelwijze. In totaal gaat het bij voedselallergie om een paar procent van de bevolking. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
Besluit: 2007-03-21 Advies Documenten: 2

Verzekeringsgeneeskundige protocollen: Angststoornissen, Beroerte, Borstkanker

Voor zowel de individuele werknemer als de samenleving is het van groot belang dat de beoordeling van arbeidsongeschiktheid in overeenstemming is met de stand van de wetenschap. Daarom brengt de Gezondheidsraad ter ondersteuning van de verzekeringsgeneeskundige beoordeling, op verzoek van de minister van SZW, een tiental verzekeringsgeneeskundige protocollen uit. Ze worden opgesteld door een commissie van de raad, in aansluiting op bestaande evidence based curatieve en bedrijfsgeneeskundige richtlijnen. Het advies Verzekeringsgeneeskundige protocollen: Angststoornissen, Beroerte, Borstkanker, dat vandaag verschijnt, bevat het vijfde tot en met zevende protocol in de reeks.
Besluit: 2007-03-15 Advies Documenten: 2

Griepvaccinatie: herziening van de indicatiestelling

Al vele jaren krijgen bepaalde bevolkingsgroepen in Nederland een griepprik aangeboden. Het gaat dan om mensen die een extra risico lopen op complicaties of sterfte door griep, zoals hartpatiënten, mensen met diabetes, kinderen met astma en mensen boven de 65 jaar. Een nieuwe evaluatie laat zien dat elf van de huidige twaalf doelgroepen gehandhaafd kunnen worden. Verder blijkt het zinvol een aantal groepen toe te voegen. Zo laat nieuw onderzoek zien dat een griepprik ook in de groep van 60 tot 65 jaar aangewezen is. Daarnaast is het raadzaam gezondheidszorgpersoneel dat dagelijks contact heeft met patiënten te vaccineren. Zelf lopen zorgverleners geen extra risico, wel zal dat hun patiënten extra bescherming bieden. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2007-03-08 Advies Documenten: 2

Toetsing van het KCO-rapport 'Overgewicht en obesitas'

In 2003 bracht de Gezondheidsraad advies uit over ontwikkelingen op het gebied van de preventie en behandeling van overgewicht en obesitas. In dat advies werd geconcludeerd dat ook in ons land de prevalentie van overgewicht en obesitas sterk is toegenomen en dat er geen aanwijzingen zijn dat de stijgende lijn aan het ombuigen is. Gezien deze gestage toename van de prevalentie en de ernstige gevolgen daarvan voor de volksgezondheid is het verheugend te kunnen vaststellen dat er binnen het huidige gezondheidsbeleid volop aandacht is voor dit probleem.
Besluit: 2007-02-22 Advies Documenten: 3

Elektromagnetische velden: Jaarbericht 2006

UMTS en DECT zijn systemen waarmee draadloos gecommuniceerd kan worden. Sommige mensen vragen zich af of blootstelling aan de radiogolven van UMTS-zendmasten of DECT-basisstations en -telefoons in huis gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken. Recent onderzoek geeft hiervoor echter geen aanwijzingen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in het vierde Jaarbericht Elektromagnetische Velden, dat vandaag verschijnt. Belangrijk zijn vooral de resultaten uit een recent Zwitsers UMTS-onderzoek, die eerdere bevindingen van TNO weerspreken. In het TNO-onderzoek, het eerste in zijn soort, leek blootstelling van proefpersonen aan UMTS nog te leiden tot minder welbevinden. Dat resultaat werd in Zwitserland echter niet gevonden. Aan dit Zwitserse onderzoek moet het sterkste gewicht worden toegekend, gezien de verbeterde onderzoeksopzet. Over de toepassing van DECT zijn op dit moment geen onderzoeksgegevens bekend die duiden op nadelige gezondheidseffecten.
Besluit: 2007-02-15 Advies Documenten: 2

Testen van bloeddonors op variant Creutzfeldt-Jakob?

Binnen een paar jaar komt er naar verwachting een bloedtest op de markt voor de relatief zeldzame ziekte ‘variant Creutzfeldt-Jakob’ (vCJD). De ziekte kan via bloed worden overgedragen en is dodelijk. Moeten bloeddonors verplicht op vCJD getest gaan worden? Een van de nadelen is dat een donor te horen kan krijgen dat hij mogelijk een fatale ziekte onder de leden heeft. De Gezondheidsraad publiceert vandaag een signalement over de voor- en nadelen van een eventuele verplichte vCJD-test voor bloeddonors. In het Verenigd Koninkrijk is er al veel discussie over zo’n test. Ook in Nederland moet men zich op de invoering beraden.
Besluit: 2007-02-15 Advies Documenten: 2

Bitumen (vapour and aerosol); Health-based recommended occupational exposure limit

Bitumen is een complex mengsel van organische stoffen dat wordt verkregen door vacuümdistillatie uit ruwe petroleumolie. Het wordt onder andere gebruikt als bindmiddel in asfalt voor weg- en dakbedekkingen. Asfalt en dus ook bitumen wordt in de regel verhit voor gebruik. Om werknemers die bitumenrook inademen te beschermen tegen mogelijke nadelige gezondheidseffecten, gaat de Gezondheidsraad na bij welke blootstelling schade kan optreden. Hiervoor is geen veilige bovengrens te geven, omdat de beschikbare gegevens met veel onzekerheden omgeven zijn. Wel ziet de raad voldoende aanleiding om bitumen (damp en aerosol) als verdacht kankerverwekkend voor de mens te classificeren. Dit staat in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en dat moet leiden tot een grenswaarde.
Besluit: 2007-02-13 Advies Documenten: 2

BMR-vaccinatie en autisme: geen aanwijzingen voor een verband

Voor de suggestie dat de vaccinatie tegen bof, mazelen en rodehond kan leiden tot autisme blijkt geen wetenschappelijke grond te zijn. In 1998 werd die suggestie gedaan door Engelse onderzoekers. Zij rapporteerden over acht kinderen bij wie in de periode na hun vaccinatie autisme werd geconstateerd. Sindsdien is veel onderzoek gedaan naar een mogelijk oorzakelijk verband. Dat heeft echter geen aanwijzingen opgeleverd dat de BMR-vaccinatie inderdaad tot autisme kan leiden. Tien van de twaalf auteurs hebben hun interpretatie van de gegevens uit 1998 inmiddels ingetrokken. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2007-01-25 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: moleculaire tests voor screening op blaaskanker

Het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam wil de opbrengst onderzoeken van moleculaire tests om blaaskanker vroeg op te sporen. In het kader van de Wet op bevolkingsonderzoek (WBO) bracht de permanente commissie WBO van de Gezondheidsraad op 25 januari 2007 een positief advies uit aan de minister van VWS over de vergunningaanvraag.
Besluit: 2007-01-25 Advies Documenten: 2

Risico's van blootstelling aan ioniserende straling

Nederlanders worden gemiddeld genomen tegenwoordig niet aan meer ioniserende straling blootgesteld dan vijftien jaar geleden.Wel staan sommige mensen ook nu langer dan gemiddeld aan straling bloot of krijgen hogere doses te verwerken. Over de risico’s daarvan voor hun gezondheid is in de afgelopen vijftien jaar meer bekend geworden. Met name in de medische diagnostiek zouden mensen aan minder straling kunnen worden blootgesteld. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is verschenen. Het beschrijft de stand van wetenschap sinds 1991, het jaar waarin de raad voor het laatst over de risico’s van straling adviseerde.
Besluit: 2007-01-24 Advies Documenten: 2

Bijzondere interventies aan het hart

Het aantal mensen met hart- en vaatziekten groeit nog steeds, vooral door de vergrijzing. De medische ontwikkelingen staan ook niet stil. Zo heeft het zogenoemde dotteren de laatste tien jaar een belangrijke plaats gekregen in de behandeling van patiënten met vernauwingen van de kransslagaderen en met een acuut hartinfarct. Ook voor andere hartaandoeningen zijn nieuwe technieken beschikbaar. De toepassing daarvan vraagt om gericht kwaliteitsbeleid. Willen deze specialistische behandelingen verantwoord, doelmatig en toch goed gespreid over het land worden aangeboden, dan is concentratie in een aantal regionale centra noodzakelijk. Dit betekent dat de overheid een regulerende rol moet blijven spelen via aan kwaliteitseisen gebonden vergunningen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2007-01-18 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: digitale screeningsmammografie

Ter voorbereiding van de overstap op digitale mammografie in het bevolkingsonderzoek naar borstkanker zijn proefprojecten opgezet in Utrecht, de Drechtsteden en Heerenveen om de haalbaarheid van digitale screening te testen. Omdat in deze projecten een essentieel onderdeel van dit bevolkingsonderzoek, de screeningsmetodiek, wordt veranderd, waren nieuwe vergunningen nodig in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO). Op 21 december 2006 bracht de permanente Commissie WBO van de Gezondheidsraad een voorwaardelijk positief advies uit aan de minister van VWS over de drie vergunningaanvragen.
Besluit: 2006-12-21 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: screenen op darmkanker via individuele risicoprofielen

Het NIPED Instituut in Amsterdam wil de opbrengst onderzoeken van een vorm van getrapte screening op dikkedarmkanker via individuele risicoprofilering met het PreventieKompas, en vergelijken met die van FOBT-screening. In het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) bracht de permanente Commissie WBO van de Gezondheidsraad op 21 december 2006 een voorwaardelijk positief advies uit aan de minister van VWS over de vergunningaanvraag.
Besluit: 2006-12-21 Advies Documenten: 2

Gevolgen van rampen voor de gezondheid op middellange en lange termijn

Rampen als de cafébrand in Volendam en de vuurwerkramp in Enschede liggen nog vers in het geheugen. Direct na zo’n ramp treedt een draaiboek in werking voor acute hulp, en ook start de uitvoering van het nazorgbeleid. Over dit laatste aspect van het Nederlandse beleid bij rampen gaat een vandaag verschenen advies van de Gezondheidsraad. De Gezondheidsraad beveelt aan het huidige Nederlandse nazorgbeleid te continueren, omdat het nauw aansluit bij de internationale wetenschappelijke bevindingen. Pijlers van het nazorgbeleid zijn op dit moment: geïntegreerde psychosociale hulpverlening; een voorziening voor informatie en advies (IAC); gezondheidsonderzoek en monitoring; en landelijke kenniscentra.
Besluit: 2006-12-20 Advies Documenten: 2

Verzekeringsgeneeskundige protocollen: Algemene inleiding, Overspanning, Depressieve stoornis

Voor zowel de individuele werknemer als de samenleving is het van groot belang dat de beoordeling van arbeidsongeschiktheid in overeenstemming is met de stand van de wetenschap. Daarom brengt de Gezondheidsraad ter ondersteuning van de verzekeringsgeneeskundige beoordeling, op verzoek van de minister van SZW, een tiental verzekeringsgeneeskundige protocollen uit. Ze worden opgesteld door een commissie van de raad, in aansluiting op bestaande evidence based curatieve en bedrijfsgeneeskundige richtlijnen. Het advies Verzekeringsgeneeskundige protocollen: Algemene inleiding, Overspanning, Depressieve stoornis, dat vandaag verschijnt, bevat het derde en het vierde protocol in de reeks.
Besluit: 2006-12-19 Advies Documenten: 2

Richtlijnen goede voeding 2006

De laatste jaren is uit wetenschappelijk onderzoek meer bekend geworden over de essentiële bestanddelen van een goede voeding en het belang van regelmatig bewegen voor de gezondheid. Ook is duidelijk geworden dat adviezen voor voeding en bewegen verschillen voor personen met en zonder overgewicht. Op 18 december 2006 presenteerde de Gezondheidsraad het advies Richtlijnen goede voeding 2006. Het advies toetst de eerdere richtlijnen aan de huidige stand van wetenschap.
Besluit: 2006-12-18 Advies Documenten: 2

Tetrachloorethaan

Tetrachloorethaan is een chemische vloeistof die in twee vormen voorkomt, namelijk als ‘1,1,1,2-tetrachloorethaan’ en ‘1,1,2,2-tetrachloorethaan’. De eerste wordt gebruikt in industriële productieprocessen, de tweede komt vrij wanneer in zo’n proces bepaalde chemische stoffen worden gevormd. Om werknemers die de dampen inademen te beschermen tegen mogelijk nadelige gezondheidseffecten, gaat de Gezondheidsraad na bij welke blootstelling schade op kan treden. Op grond daarvan adviseert zij dan een bovengrens. Voor 1,1,2,2-tetrachloorethaan komt die uit op 7 mg per kubieke meter lucht, gemiddeld over een achturige werkdag. Voor het afleiden van een bovengrens van 1,1,1,2-tetrachloorethaan zijn niet voldoende gegevens beschikbaar. Met dit advies, dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, is de eerste stap gezet in een drietrapsprocedure die moet leiden tot wettelijke grenswaarden.
Besluit: 2006-12-18 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: screening op darmkanker met sigmoïdoscopie of FOBT (2)

Het UMC St Radboud wil begin 2007 in de regio Nijmegen het bestaande proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker aanpassen dat behalve in Nijmegen ook in Amsterdam plaatsheeft. Het verzoek is om naast de twee al toegepaste tests op onzichtbare sporen bloed in de ontlasting (de standaard-FOBT en een immunochemische variant) als derde screeningstest sigmoïdoscopie, een kijkonderzoek van het laatste deel van de dikke darm, te beproeven. Het totale onderzoek is erop gericht duidelijkheid te krijgen over de verwachte opkomst, opbrengst en haalbaarheid van verschillende screeningstechnieken bij de invoering van bevolkingsonderzoek naar darmkanker in Nederland. In het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) bracht de permanente Commissie WBO van de Gezondheidsraad op 7 december 2006 een positief advies uit over de vergunningaanvraag aan de minister van VWS.
Besluit: 2006-12-07 Advies Documenten: 2

Voeding van zuigelingen en peuters

Op verzoek van de minister van VWS heeft de Gezondheidsraad het conceptbulletin 'Voeding van zuigelingen en peuters', dat is opgesteld onder auspiciën van het Voedingscentrum, op zijn wetenschappelijke merites beoordeeld. In een briefadvies schrijft de raad dat de wetenschappelijke onderbouwing van de aanbevelingen in dat bulletin beter en inzichtelijker kan.
Besluit: 2006-12-04 Advies Documenten: 2

MRSA-beleid in Nederland

In Nederland krijgt MRSA – de meest beruchte ‘ziekenhuisbacterie’ – minder kans dan in andere landen. Patiënten uit hoogrisicogroepen worden op MRSA gescreend voordat zij worden opgenomen in een ziekenhuis, en wie eenmaal opgenomen een MRSA-besmetting blijkt te hebben wordt geïsoleerd verpleegd en krijgt gerichte antibiotica. Door dit strikte beleid blijft de verspreiding van de bacterie beperkt. De aanpak werkt, maar kost ook veel geld. Loslaten van het beleid zou echter duurder uitpakken. Dit staat in een vandaag verschenen advies van de Gezondheidsraad aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2006-10-16 Advies Documenten: 2

Plan de campagne; bevordering van gezond gedrag door massamediale voorlichting

Gedrag heeft een grote invloed op de gezondheid. Daarom financiert de overheid regelmatig publiekscampagnes om burgers aan te zetten tot gezonder gedrag. Voorlichting via de massamedia blijkt echter alleen zinvol als het burgers in het dagelijks leven ook gemakkelijker wordt gemaakt om gezonde keuzes te maken. Dus: een campagne over bewegen, maar ook aantrekkelijke fietsroutes naar werkplekken, winkelcentra en scholen. Een leefstijlcampagne geeft mensen de informatie om hun gedrag te beoordelen. De leefomgeving helpt hen om niet alleen anders te willen, maar ook anders te doen. Dit schrijf de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2006-09-28 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: screening op darmkanker met sigmoïdoscopie of FOBT

Op verzoek van de minister van VWS heeft de Gezondheidsraad een vergunningaanvraag beoordeeld voor een voorgenomen bevolkingsonderzoek naar darmkanker door het Erasmus MC te Rotterdam. In dit onderzoek worden drie testmethoden met elkaar vergeleken. De uitkomst ervan is van belang bij het maken van de beleidskeus voor de beste strategie voor bevolkingsonderzoek naar darmkanker in Nederland.
Besluit: 2006-09-22 Advies Documenten: 2

Onderzoek medische zorg voor Ouderen

We worden in Nederland steeds ouder en stellen ook steeds meer eisen aan de zorg. Ook is er een groeiende groep kwetsbare hoogbejaarden. Zij lijden vaak aan meerdere ziektes en hebben langdurig zorg nodig. Tegelijkertijd ontbreekt het aan wetenschappelijk onderbouwde richtlijnen voor de behandeling van ouderen en hoogbejaarden, en wordt er te weinig goed onderzoek gedaan naar de manier waarop deze vaak complexe zorg het beste ingericht kan worden. Daarom, zo concludeert de Raad voor Gezondheidsonderzoek, is meer praktijkgericht onderzoek naar de zorg voor ouderen nodig.
Besluit: 2006-08-24 Advies Documenten: 2

Calciumoxide (ongebluste kalk)

Calciumoxide (‘ongebluste kalk’) is een poeder dat onder meer in de bouw en in de landbouw wordt gebruikt. Blootstelling kan leiden tot irritatie van huid, ogen en slijmvliezen. Normaal gesproken stelt de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in zo’n geval een limiet aan de concentraties in de lucht die op de werkplek mogen voorkomen. Met zo’n maximaal aanvaarde concentratie (MAC-waarde) worden werknemers dan beschermd. In het geval van calciumoxide is een veilige bovengrens echter niet te bepalen, schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag aan de staatssecretaris wordt aangeboden. Over de gezondheidseffecten van calciumoxide zijn op dit moment namelijk onvoldoende wetenschappelijke gegevens beschikbaar.
Besluit: 2006-07-27 Advies Documenten: 2

Hydrogen sulphide (zwavelwaterstof)

Zwavelwaterstof is een kleurloos gas, met de sterke, karakteristieke geur van ‘rotte eieren’. In sommige bedrijfstakken kunnen mensen op de werkplek aan dit gas worden blootgesteld. Inademen kan gezondheidsschade veroorzaken. Daarom stelt de overheid voor zwavelwaterstof op de werkplek, net als voor veel andere stoffen, een maximaal aanvaarde concentratie (MAC-waarde) vast. In dat kader adviseert de Gezondheidsraad een veilige bovengrens van 2,3 milligram per kubieke meter lucht, gemiddeld over een achturige werkdag. Deze aanbeveling is de eerste stap in een drietrapsprocedure op weg naar een wettelijke norm voor beroepsmatige blootstelling. Het advies over zwavelwaterstof wordt vandaag aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2006-07-13 Advies Documenten: 2

Ethanol (ethyl alcohol)

Ethanol, beter bekend als alcohol, is een kleurloze, heldere vloeistof, die in veel productieprocessen wordt gebruikt. Werknemers kunnen ermee in aanraking komen in de vorm van damp, die ze dan inademen, of via de huid, bijvoorbeeld bij het desinfecteren. Dat kan nadelige gezondheidseffecten hebben. Zo kan ethanol onder meer kanker veroorzaken. Daarom stelt de overheid voor ethanol op de werkplek, net als voor veel andere stoffen, een maximaal aanvaarde concentratie (MAC-waarde) vast. In dat kader heeft de Gezondheidsraad berekend welke concentratie ethanol in de lucht samenhangt met een bepaalde kans op overlijden door kanker, na blootstelling gedurende een heel arbeidsleven. Dit is de eerste stap op weg naar wettelijke normen voor beroepsmatige blootstelling aan ethanol. Het advies wordt vandaag aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2006-07-10 Advies Documenten: 2

Stille gebieden en gezondheid

Stilte wordt in Nederland steeds schaarser. Zeventig procent van de Nederlandse woningen staat bloot aan meer dan 50 decibel omgevingsgeluid. Zelfs in de officiële stiltegebieden klinkt steeds vaker ongepast lawaai, vooral van vlieg- en wegverkeer. En dat terwijl uit onderzoek blijkt dat mensen meer behoefte krijgen aan plekken waar nog rust heerst. Stille, groene gebieden kunnen bovendien helpen om te herstellen van stress, suggereren de eerste onderzoeken naar effecten op de gezondheid. Bij voorkeur zijn zulke gebieden dicht bij huis te vinden. Zo liggen overlast en de mogelijkheid om te herstellen niet te ver uit elkaar. Ook rustige plekken in de stad zijn van belang. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.
Besluit: 2006-07-04 Advies Documenten: 2

Nachtwerk en borstkanker: een oorzakelijk verband?

Epidemiologisch onderzoek laat een verband zien tussen het optreden van borstkanker bij vrouwen en tientallen jaren werken in nachtdienst. Of langdurig nachtwerk een veroorzaker is van borstkanker is daarmee echter niet aangetoond. Nader onderzoek is nodig om na te gaan of er sprake is van oorzaak en gevolg. Op dit moment is er geen reden om vrouwen die langdurig nachtwerk doen extra te screenen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2006-06-29 Advies Documenten: 2

Bijwerkingen vaccinaties Rijksvaccinatieprogramma 2002-2003

Jaarlijks worden in Nederland honderdduizenden kinderen gevaccineerd tegen kinderziektes als kinkhoest en mazelen. Meestal treden geen bijverschijnselen op, maar soms ontstaan na een vaccinatie klachten. Het RIVM registreert meldingen van deze klachten en beoordeelt of deze verband houden met de vaccinatie, of daar los van staan. Voor de ernstige of gecompliceerde meldingen volgt per geval ook nog een toetsing door de Gezondheidsraad. Over 2002 en 2003 blijkt het voor 20 ziektegevallen voorstelbaar dat deze verband houden met een vaccinatie. Alle kinderen herstelden ook weer van de bijwerking. Deze bevinding is in lijn met eerdere rapportages. Zij geeft dan ook geen aanleiding tot voorstellen voor veranderingen in het Rijksvaccinatieprogramma. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2006-06-29 Advies Documenten: 2

Acrylamide

Mensen die op hun werk worden blootgesteld aan acrylamide in de lucht, hebben een grotere kans om aan kanker te overlijden. De Gezondheidsraad heeft onderzocht bij welke luchtconcentraties dat extra risico optreedt. Vandaag presenteert de raad zijn advies aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, die de gegevens weer zal gebruiken bij het vaststellen van wettelijke grenswaarden.
Besluit: 2006-06-28 Advies Documenten: 2

Vertrouwen in verantwoorde zorg? Effecten van en morele vragen bij het gebruik van prestatie-indicatoren

Zorgverleners halen soms de krant vanwege hun prestatiecijfers. Die zijn tegenwoordig openbaar omdat de overheid verwacht dat instellingen en artsen dan beter werk gaan leveren. Of het ook zo werkt, is nog niet te zeggen. Onderzoekers signaleren wel een stimulerende werking van het nieuwe beleid, maar melden ook risico’s. Artsen zouden probleempatiënten kunnen weren, hun resultaten gaan flatteren, of minder betrokken kunnen raken omdat ze niet meer op hun beroepsethos worden aangesproken. In een nieuwe publicatie van het Centrum voor ethiek en gezondheid (CEG) wordt gepleit voor een behoedzame omgang met prestatiecijfers. ‘Vertrouwen in verantwoorde zorg?’ is een gezamenlijk signalement van de Gezondheidsraad en de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ), de beide in het CEG participerende raden.
Besluit: 2006-06-23 Advies Documenten: 2

Formic acid (Mierenzuur)

In drie vandaag aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan methanol, mierenzuur en trichloorazijnzuur voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2006-06-13 Advies Documenten: 2

Methanol

In drie vandaag aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan methanol, mierenzuur en trichloorazijnzuur voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2006-06-13 Advies Documenten: 2

Trichloroacetic acid (Trichloorazijnzuur)

In drie vandaag aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan methanol, mierenzuur en trichloorazijnzuur voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2006-06-13 Advies Documenten: 2

Voorstellen voor onderzoek naar effecten van elektromagnetische velden (0 Hz - 300 GHz) op de gezondheid

Is blootstelling aan elektromagnetische velden ongezond? Het is een vraag die geregeld leidt tot maatschappelijke ongerustheid. Op dit moment kan de wetenschap nog onvoldoende aangeven of er nu wel of niet sprake is van gezondheidseffecten van elektromagnetische velden. Daarom wil de staatssecretaris van VROM op korte termijn een onderzoeksprogramma starten. Op zijn verzoek publiceert de Gezondheidsraad vandaag een advies met daarin voorstellen voor onderzoek op verschillende terreinen: epidemiologie, sociale wetenschappen, experimenteel onderzoek, metingen en modelberekeningen. De beoogde kennis moet bijdragen aan een evenwichtige meningsvorming over eventuele gezondheidseffecten van elektromagnetische velden.
Besluit: 2006-05-30 Advies Documenten: 2

Het belang van weefselovereenkomst bij niertransplantatie

Bij de toewijzing van donornieren van overledenen blijft het essentieel om te streven naar een zo goed mogelijke weefselovereenkomst tussen donor en ontvanger. Hoe beter die overeenkomst, hoe kleiner de kans dat de getransplanteerde nier afgestoten wordt door het lichaam van de ontvanger of daar voor complicaties zorgt. De criteria voor weefselovereenkomst kunnen wel eenvoudiger worden gemaakt dan ze nu zijn, waardoor meer patiënten geholpen zouden kunnen worden. Dit concludeert de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies over HLA-matching bij niertransplantatie.
Besluit: 2006-05-22 Advies Documenten: 2

Asbest

In 2005 verschenen de resultaten van een onderzoek naar gevallen van longvlieskanker (pleura-mesothelioom) in de regio Goor. Daar is in de jaren dertig tot zeventig van de vorige eeuw asbest gebruikt om wegen en erven te verharden.
Besluit: 2006-05-09 Advies Documenten: 2

Antisociale persoonlijkheidsstoornis

Mensen met een antisociale persoonlijkheidsstoornis kunnen zich moeilijk in anderen verplaatsen, handelen impulsief en zijn snel agressief. Niet zelden leidt deze ernstige psychiatrische stoornis tot strafbaar gedrag, variërend van vandalisme tot ernstige vormen van geweld, met gevangenisstraf of zelfs tbs als gevolg. Om te voorkomen dat het zover komt zijn effectieve methoden beschikbaar, zoals kinderen stimuleren in hun cognitieve ontwikkeling en coachen van ouders. Zulke preventie is belangrijk, want genezing van de antisociale persoonlijkheidsstoornis op volwassen leeftijd is nog niet mogelijk. Wel kunnen cognitieve gedragstherapie en medicatie dan helpen om het gevaar voor anderen te beperken. Gebruik van bewezen effectieve methoden is daarbij essentieel. Ook is betere samenwerking tussen geestelijke gezondheidszorg, gevangenissen en tbs-instellingen noodzakelijk. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister van Justitie.
Besluit: 2006-05-08 Advies Documenten: 2

Betekenis van nanotechnologieën voor de gezondheid

De veelbelovende ontwikkelingen in de nanowetenschap en nanotechnologie inspireren gemakkelijk tot hoge verwachtingen omtrent nieuwe wondermiddelen: van geneesmiddelen voor ziekten die nu nog ongeneeslijk heten tot implantaten die de mens verbeteren. Bij stormachtige ontwikkelingen is er echter ook altijd ongerustheid over de potentiële gevaren: hoe blijven we die ongrijpbaar kleine nanodeeltjes de baas? In een vandaag verschenen advies gaat de Gezondheidsraad in op de betekenis van nanotechnologieën voor de menselijke gezondheid. De raad nuanceert zowel de beloften als de bedreigingen, en geeft aan hoe de ingrijpende ontwikkelingen in goede banen te leiden zijn.
Besluit: 2006-04-27 Advies Documenten: 2

Onderzoeksagenda Medische Biotechnologie

Op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) heeft de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) een advies opgesteld met aanbevelingen voor een afgeronde, breed gedragen Onderzoeksagenda Medische Biotechnologie. Het uitgangspunt voor dit advies zijn de zestien aandoeningen uit het rapport Priority Medicines en dertien technologieën die de Raad als medische biotechnologie beschouwt. Deze zijn tegen elkaar uitgezet in een matrix. Voor ieder punt in de matrix is bepaald of een technologie mogelijkheden biedt voor (het oplossen van) een aandoening.
Besluit: 2006-04-25 Advies Documenten: 2

Hersendoodprotocol

De Gezondheidsraad adviseert bijstelling van het hersendoodprotocol dat hoort bij de Wet op de orgaandonatie (WOD). In dat protocol staat hoe artsen volgens geldend medisch inzicht de hersendood dienen vast te stellen bij mensen die hun organen beschikbaar hebben gesteld voor orgaandonatie. Dat medisch inzicht is in de afgelopen jaren veranderd, stelt de raad in een advies dat vandaag verschijnt.
Besluit: 2006-04-11 Advies Documenten: 2

Percutane coronaire interventies

Begin 1995 bracht de Gezondheidsraad, op verzoek van de toenmalige minister van Volksgezondheid, een advies uit over de stand van wetenschap inzake hartchirurgie en interventiecardiologie. Op basis van deze advisering deed deze minister later dat jaar het ‘Planningsbesluit hartchirurgie en interventiecardiologie’ het licht zien, waarin beleidsdoelen waren neergelegd voor de capaciteitsplanning van deze zorgvoorzieningen in ons land, alsmede criteria op basis waarvan het vergunningenbeleid voor de centra kon worden uitgevoerd. Hierna worden deze uitgangspunten en criteria anno 1995 kort gememoreerd.
Besluit: 2006-04-04 Advies Documenten: 2

Richtlijn voor de vezelconsumptie

Voedingsvezels zijn delen van planten die door de mens niet worden verteerd. Ze hebben een gunstige invloed op de gezondheid. Voor twee effecten bestaat overtuigend wetenschappelijk bewijs: voldoende inname leidt tot een betere darmwerking en beschermt tegen hartziekten. Op basis van deze kennis formuleert de Gezondheidsraad nu een nieuwe richtlijn voor de vezelconsumptie. Voor volwassenen luidt die: 3,4 gram voedingsvezel per megajoule (14 gram per 1000 kilocalorieën), wat neerkomt op 30 tot 40 gram per dag. Deze richtlijn betreft vezels die van nature voorkomen in voedingsmiddelen. Op dit moment komt negentig procent van de Nederlandse bevolking niet aan de hoeveelheid voedingsvezel die in de richtlijn is verwoord.
Besluit: 2006-03-21 Advies Documenten: 2

BaP and PAH from coal-derived sources; Health-based calculated occupational cancer risk values of benzo[a]pyrene and unsubstituted non-heterocyclic polycyclic aromatic hydrocarbons from coal-derived sources

Bij onvolledige verbranding van steenkool komen benzo(a)pyreen (BaP) en andere polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) vrij. Werknemers die deze stoffen inademen, bijvoorbeeld in bedrijven die cokes, aluminium en ijzer produceren, hebben een verhoogd risico om longkanker te krijgen. Daarom stelt de overheid maximaal aanvaarde concentraties op de werkplek vast. In dat kader heeft de Gezondheidsraad afgeleid welke concentraties PAK in de lucht samenhangen met een vooraf bepaald extra risico van overlijden aan kanker. Deze berekening is de eerste stap op weg naar wettelijke normen voor beroepsmatige blootstelling. Het advies over BaP en PAK wordt vandaag aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2006-02-21 Advies Documenten: 2

Preïmplantatie genetische diagnostiek en screening

Als in hun familie een ernstige erfelijke aandoening voorkomt, zoals de ziekte van Huntington, dan kunnen mensen met een kinderwens er al langere tijd voor kiezen vroeg in een zwangerschap de foetus te laten onderzoeken. Een recentere optie is: invitrofertilisatie (IVF) met genetisch onderzoek voorafgaand aan de implantatie. Embryo’s met een erfelijke afwijking worden dan niet in de baarmoeder geplaatst. Een voordeel is dat de eventuele keuze voor een abortus zo wordt vermeden. Nadeel is dat IVF belastend is en niet altijd tot zwangerschap leidt. Aanstaande ouders bepalen zelf welke aanpak hun voorkeur heeft. Onderzoek van embryo’s kan ook andere erfelijke eigenschappen aan het licht brengen. Selectie daarop is echter niet of alleen onder strikte voorwaarden aanvaardbaar. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2006-01-18 Advies Documenten: 2

Verzekeringsgeneeskundige protocollen: Aspecifieke lage rugpijn, Hartinfarct

In het advies Verzekeringsgeneeskundige protocollen: Aspecifieke lage rugpijn, Hartinfarct worden de eerste twee in een reeks van tien verzekeringsgeneeskundige protocollen gepresenteerd, die de Gezondheidsraad opstelt op verzoek van de minister van SZW in het kader van de invoering van de nieuwe wet WIA. De protocollen sluiten aan bij bestaande curatieve en bedrijfsgeneeskundige richtlijnen. De komende maanden zal met de toepassing van de protocollen ervaring worden opgedaan en zal aanvullend commentaar worden ingewonnen van partijen die er in de praktijk mee te maken krijgen. Het is daarom niet uitgesloten dat de protocollen in de loop van 2006 op onderdelen zullen worden herzien.
Besluit: 2005-11-30 Advies Documenten: 2

Elektromagnetische velden: Jaarbericht 2005 / Electromagnetic Fields: Annual Update 2005

Regelmatig wordt in de media bericht over onderzoek naar gezondheidsschade door mobiele telefoons, hoogspanningslijnen of andere bronnen van elektromagnetische velden. In het Jaarbericht 2005 beoordeelt de Gezondheidsraad wetenschappelijke publicaties op dit terrein uit de periode van mei 2003 tot oktober 2005. Voor een deel blijkt het onderzoek geen conclusies toe te laten, omdat er te veel methodologische tekortkomingen zijn. Ander onderzoek is wel goed opgezet.
Besluit: 2005-11-23 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: dunnelaagcytologie en geautomatiseerde screening op baarmoederhalskanker

Voor het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker worden in Nederland vrouwen tussen de 30 en 60 jaar eens per vijf jaar uitgenodigd. Toch worden jaarlijks nog 600 tot 700 nieuwe ziektegevallen geregistreerd (www.ikc.nl). Net als in andere landen waar al jarenlang bevolkingsonderzoek plaatsheeft, betreft dit vooral vrouwen die nooit gescreend zijn1,2. Minder vaak komt het voor dat wel gescreende vrouwen toch baarmoederhalskanker krijgen. Deelnemen aan bevolkingsonderzoek werkt dus preventief maar is geen garantie dat de ziekte niet zal optreden. Door biologische variatie kan er soms sprake zijn van snel groeiende kanker. Tussen twee screeningen in kan de ziekte zich dan ontwikkelen. Ook kunnen afwijkingen over het hoofd worden gezien door fouten bij het afnemen en bewerken van een uitstrijk, en bij de beoordeling ervan.
Besluit: 2005-11-17 Advies Documenten: 2

Kennisinfrastructuur Farmaceutische Zorg

Eind 2003 ontving de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) een brief van de minister van VWS, waarin hij aangeeft een goede kennisinfrastructuur rondom de geneesmiddelenvoorziening en farmaceutische zorg van belang te vinden voor het realiseren en in stand houden van het rationeel voorschrijven van geneesmiddelen en de kwaliteit van de farmaceutische zorg. In het licht van de op handen zijnde veranderingen in het zorgstelsel verzoekt de minister de Raad hem te adviseren over de stand van zaken omtrent de kennisinfrastructuur farmaceutische zorg en vraagt hij de Raad aanbevelingen te doen voor eventu­ele verbeteringen.
Besluit: 2005-11-15 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker

Kanker van de dikke darm (colon) of endeldarm (rectum) – hier kortweg aangeduid als darmkanker – is een belangrijk gezondheidsprobleem. De uitkomsten van buitenlandse experimenten geven overtuigend aan dat sterfte aan darmkanker verminderd kan worden met screening op sporen bloed in ontlasting met een fecal occult blood test: de zogenoemde FOBT-screening.
Besluit: 2005-11-03 Advies Documenten: 2

Vaccinatie van zuigelingen tegen pneumokokkeninfecties

Jonge kinderen die met de pneumokokkenbacterie in aanraking komen, kunnen daar ernstig ziek van worden. Dat kan uiteenlopen van middenooronsteking, longontsteking en bloedvergiftiging tot hersenvliesontsteking. Baby’s zijn het kwetsbaarst. Vaccineren van zuigelingen biedt een goede bescherming tegen deze risico’s. Dat staat dan ook gepland als nieuwe vaccinatie op het consultatiebureau, in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma. In de aanloop naar invoering heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan de Gezondheidsraad gevraagd de nieuwste inzichten over het benodigde aantal injecties te beoordelen.
Besluit: 2005-10-25 Advies Documenten: 2

Kwaliteit en kwantiteit van allogene stamceltransplantaties bij kinderen

Stamceltransplantaties worden gedaan om de aanmaak van bloedcellen in het beenmerg te herstellen of te verbeteren. Als de stamcellen afkomstig zijn uit bloed of beenmerg van een donor, spreekt men van een allogene stamceltransplantatie. Dit is een risicovolle interventie, die bij kinderen wordt verricht bij bepaalde bloedziektes, zoals leukemie, en bij enkele stofwisselingsziektes. Eerder adviseerde de Gezondheidsraad om als kwaliteitscriterium voor deze interventies bij kinderen onder meer een minimumaantal van 20 verrichtingen per jaar per centrum te hanteren. De vraag is of er op dit moment redenen zijn om dat getal te verlagen als het gaat om allogene stamceltransplantaties bij kinderen.
Besluit: 2005-08-24 Advies Documenten: 2

Signalering van betekenisvolle ontwikkelingen in de zorg: Herkenning van nieuwe en veranderende technologie

In hoog tempo dienen zich op de markt nieuwe zorgvoorzieningen aan. Sommige daarvan betekenen vooruitgang, andere bieden valse hoop. Op verzoek van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport beschrijft de Gezondheidsraad een systeem om nieuwe ontwikkelingen beter te signaleren en de betrokkenen hierover te informeren. Vandaag verschijnt het advies van de raad onder de titel Signalering van betekenisvolle ontwikkelingen in de zorg.
Besluit: 2005-08-23 Advies Documenten: 2

Neonatale screening

In Nederland wordt bij baby’s kort na de geboorte bloed afgenomen met een hielprik. Dat bloed wordt nu onderzocht op drie ziektes, waarbij tijdige behandeling ernstige gezondheidsschade kan voorkomen. In het advies Neonatale Screening dat de Gezondheidsraad vandaag aanbiedt aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, beveelt de raad aan om dat aantal vanwege de te behalen gezondheidswinst uit te breiden. De meest voorkomende aandoeningen waarvoor screening wordt aanbevolen zijn sikkelcelziekte en MCAD-deficiëntie. Voor één aandoening, namelijk cystische fibrose of taaislijmziekte, dient naar het oordeel van de Raad eerst een betere opsporingsmethode te worden ontwikkeld. Ook beveelt de raad aan om voorlichting over het onderzoek van de pasgeborenen al tijdens de zwangerschap te geven, omdat ouders in de eerste dagen na de geboorte van hun kind veelal weinig gelegenheid hebben om die informatie tot zich te nemen.
Besluit: 2005-08-22 Advies Documenten: 2

Protocollen asbestziekten: longkanker

Inademen van asbestvezels kan longkanker veroorzaken. Mensen met longkanker die vroeger met asbest hebben gewerkt kunnen hun werkgever dan ook aanspreken op financiële compensatie voor hun ziekte. Maar asbest is lang niet de enige veroorzaker van kwaadaardige longtumoren. Het roken van sigaretten is veruit de belangrijkste oorzaak. Bij dit type schadeclaims speelt dan ook de vraag: hoe waarschijnlijk is het dat de blootstelling aan asbest bij het werk de tumor heeft veroorzaakt? In een advies dat vandaag is aangeboden aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgele-genheid, adviseert de Gezondheidsraad een methode.
Besluit: 2005-07-26 Advies Documenten: 2

Beoordelen, behandelen, begeleiden. Medisch handelen bij ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid

Nieuwe richtlijnen voor beoordeling, behandeling en begeleiding (‘3B-richtlijnen’) die door alle betrokken beroepsgroepen gedragen worden, kunnen de kwaliteit van het medisch handelen bij ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid bevorderen. De verzekeringsgeneeskundige oordeelsvorming is bovendien gebaat bij de opbouw van ‘mediprudentie’. Dat is de kern van het advies Beoordelen, behandelen, begeleiden. Medisch handelen bij ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid dat de Gezondheidsraad vandaag uitbrengt in antwoord op een adviesaanvraag van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en zijn collega van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2005-07-22 Advies Documenten: 2

Nicotine; Health-based calculated occupational cancer risk values

Om te voorkomen dat bij werknemers gezondheidsschade optreedt als gevolg van blootstelling aan stoffen, stelt de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een limiet aan de concentraties in de lucht op de werkplek. Hij baseert zich daarbij onder meer op een wetenschappelijke evaluatie van toxicologische gegevens door de Gezondheidsraad. In dat kader publiceert de raad vandaag een advies over beroepsmatige blootstelling aan nicotine, bij voorbeeld in de tabaksindustrie and bij de productie van nicotinebevattende geneesmiddelen. De conclusie is dat op dit moment onvoldoende gegevens beschikbaar zijn om een limiet te kunnen aanbevelen.
Besluit: 2005-07-11 Advies Documenten: 2

Opsporing verzocht? Screening in de huisartspraktijk

Vandaag verschijnt het rapport Signalering ethiek en gezondheid 2005, dat is opgesteld door het Centrum voor ethiek en gezondheid (CEG). Dit centrum heeft als taak om ethische kwesties te signaleren die een gevolg zijn van ontwikkelingen in de biomedische wetenschappen of in de zorg. Tij-dens een symposium in Den Haag zal ir JIM de Goeij, Directeur-Generaal Volksgezondheid van het ministerie van VWS het rapport in ontvangst nemen namens de staatssecretaris, mevrouw drs C. Ross-van Dorp. De staatssecretaris zal het CEG-rapport gebruiken bij het opstellen van haar beleidsagenda ethiek en gezondheid. Tijdens het symposium staan twee signalementen centraal: een over de verruiming van taken van de zorgverlener op het gebied van de opsporing van misdrijven, en een over de toenemende preventieve taken van de huisarts, bijvoorbeeld op het gebied van de opsporing van hart- en vaatziekten.
Besluit: 2005-06-29 Advies Documenten: 2

Signalering ethiek en gezondheid 2005

Vandaag verschijnt het rapport Signalering ethiek en gezondheid 2005, dat is opgesteld door het Centrum voor ethiek en gezondheid (CEG). Dit centrum heeft als taak om ethische kwesties te signaleren die een gevolg zijn van ontwikkelingen in de biomedische wetenschappen of in de zorg. Tij-dens een symposium in Den Haag zal ir JIM de Goeij, Directeur-Generaal Volksgezondheid van het ministerie van VWS het rapport in ontvangst nemen namens de staatssecretaris, mevrouw drs C. Ross-van Dorp. De staatssecretaris zal het CEG-rapport gebruiken bij het opstellen van haar beleidsagenda ethiek en gezondheid. Tijdens het symposium staan twee signalementen centraal: een over de verruiming van taken van de zorgverlener op het gebied van de opsporing van misdrijven, en een over de toenemende preventieve taken van de huisarts, bijvoorbeeld op het gebied van de opsporing van hart- en vaatziekten.
Besluit: 2005-06-29 Advies Documenten: 2

Nu met extra bacteriën! Voedingsmiddelen met gezondheidsclaims

Voedingsmiddelen met gezondheidsclaims zijn een nieuwe trend in de supermarkt. Het maken van een gezonde voedselkeuze door de consument is er daarmee echter niet eenvoudiger op geworden. Ten eerste omdat de consument er niet zonder meer op kan vertrouwen dat alle gezondheidsclaims op voedingsmiddelen juist zijn. Ten tweede omdat het de consument vaak aan de kennis ontbreekt om, als hij dat zou willen, daarmee een gezond voedingspakket samen te stellen. De huidige Nederlandse regelgeving dwingt de betrouwbaarheid van gezondheidsclaims onvoldoende af. Weliswaar is er Europese regelgeving in de maak maar hoe die zal uitpakken is nog onzeker.
Besluit: 2005-06-29 Advies Documenten: 2

Embryonale stamcellen zonder morele pijn?

Vandaag verschijnt het rapport Signalering ethiek en gezondheid 2005, dat is opgesteld door het Centrum voor ethiek en gezondheid (CEG). Dit centrum heeft als taak om ethische kwesties te signaleren die een gevolg zijn van ontwikkelingen in de biomedische wetenschappen of in de zorg. Tij-dens een symposium in Den Haag zal ir JIM de Goeij, Directeur-Generaal Volksgezondheid van het ministerie van VWS het rapport in ontvangst nemen namens de staatssecretaris, mevrouw drs C. Ross-van Dorp. De staatssecretaris zal het CEG-rapport gebruiken bij het opstellen van haar beleidsagenda ethiek en gezondheid. Tijdens het symposium staan twee signalementen centraal: een over de verruiming van taken van de zorgverlener op het gebied van de opsporing van misdrijven, en een over de toenemende preventieve taken van de huisarts, bijvoorbeeld op het gebied van de opsporing van hart- en vaatziekten.
Besluit: 2005-06-29 Advies Documenten: 2

Ethische aspecten van kostenutiliteitsanalyse

Vandaag verschijnt het rapport Signalering ethiek en gezondheid 2005, dat is opgesteld door het Centrum voor ethiek en gezondheid (CEG). Dit centrum heeft als taak om ethische kwesties te signaleren die een gevolg zijn van ontwikkelingen in de biomedische wetenschappen of in de zorg. Tij-dens een symposium in Den Haag zal ir JIM de Goeij, Directeur-Generaal Volksgezondheid van het ministerie van VWS het rapport in ontvangst nemen namens de staatssecretaris, mevrouw drs C. Ross-van Dorp. De staatssecretaris zal het CEG-rapport gebruiken bij het opstellen van haar beleidsagenda ethiek en gezondheid. Tijdens het symposium staan twee signalementen centraal: een over de verruiming van taken van de zorgverlener op het gebied van de opsporing van misdrijven, en een over de toenemende preventieve taken van de huisarts, bijvoorbeeld op het gebied van de opsporing van hart- en vaatziekten.
Besluit: 2005-06-29 Advies Documenten: 2

Tin en anorganische tinverbindingen

In een advies dat vandaag aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wordt aangeboden, concludeert de Gezondheidsraad dat er onvoldoende gegevens zijn over tin en anorganische tinverbindingen om de gezondheidskundige gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan deze verbindingen in de lucht te beoordelen.
Besluit: 2005-06-09 Advies Documenten: 2

Glutaaraldehyde

Glutaaraldehyde is irriterend voor ogen, huid en bovenste luchtwegen en veroorzaakt overgevoeligheidsreacties bij huidcontact en soms ook bij inademing. De stof kan astma veroorzaken dan wel de symptomen van astma verergeren. Om mensen die op hun werk met deze stof in aanraking komen tegen deze gevolgen te beschermen, is het nodig zowel blootstellingspieken tegen te gaan als de gemiddelde blootstelling te begrenzen. In het advies dat vandaag aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wordt aangeboden, stelt de Gezondheidsraad daarom twee gezondheidskundige advieswaarden voor. Deze aanbevelingen vormen de eerste stap in een drietrapsprocedure die moet leiden tot wettelijke grenswaarden.
Besluit: 2005-05-12 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: vormen van screening op darmkanker

Bevolkingsonderzoek naar kanker van de dikke darm (colon) of endeldarm (rectum) – hier kortweg aangeduid als darmkanker – is al enige tijd onderwerp van discussie. Als besloten wordt zo’n bevolkingsonderzoek landelijk in te voeren, zou men kunnen kiezen voor screenen op sporen bloed in ontlasting met een fecal-occult-blood test: de zogenoemde FOBT-screening. De uitkomsten van vier experimenten geven overtuigend aan dat sterfte aan darmkanker verminderd kan worden met deze vorm van screening. Omdat FOBT geen ideale test is, worden echter ook alternatieven op hun waarde onderzocht.
Besluit: 2005-04-27 Advies Documenten: 2

Europees Actieplan Milieu en Gezondheid 2004-2010

In 2002 hebben de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu het initiatief genomen tot versterking van het beleid op het terrein van milieu en gezondheid. Dit is uitgewerkt in het Actieprogramma Gezondheid en Milieu, dat in 2002 is gestart en nog loopt tot 2006.
Besluit: 2005-04-27 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: kalkscore en hart- en vaatziekten

Veel mensen hebben een matig verhoogde kans op hart- en vaatziekten. Een mogelijkheid is om hen preventief medicatie voor te schrijven. Maar is dat wel doelmatig? Daarover wordt verschillend gedacht. De doelmatigheid van deze vorm van preventie zou wellicht vergroot kunnen worden als de kans op hart- en vaatziekten beter te voorspellen is dan alleen met klassieke risicofactoren, zoals hoge bloeddruk en roken. Daarbij verdient dan de zogenoemde coronaire kalkscore de aandacht.
Besluit: 2005-04-27 Advies Documenten: 2

2-Nitronaphthalene; Health-based calculated occupational cancer risk values

Op 19 april heeft de Gezondheidsraad vier adviezen gepresenteerd aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ten behoeve van het arbeidsomstandighedenbeleid.De adviezen bevatten een beoordeling van de extra kans op overlijden aan kanker na inademing van de stoffen dacarbazine, cisplatine, 4-chloor-o-fenyleendiamine en 2-nitronafthaleen.
Besluit: 2005-04-19 Advies Documenten: 2

Dacarbazin; Health-based calculated occupational cancer risk values

Op 19 april heeft de Gezondheidsraad vier adviezen gepresenteerd aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ten behoeve van het arbeidsomstandighedenbeleid.De adviezen bevatten een beoordeling van de extra kans op overlijden aan kanker na inademing van de stoffen dacarbazine, cisplatine, 4-chloor-o-fenyleendiamine en 2-nitronafthaleen.
Besluit: 2005-04-19 Advies Documenten: 2

Cisplatin; Health-based calculated occupational cancer risk values

Op 19 april heeft de Gezondheidsraad vier adviezen gepresenteerd aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ten behoeve van het arbeidsomstandighedenbeleid.De adviezen bevatten een beoordeling van de extra kans op overlijden aan kanker na inademing van de stoffen dacarbazine, cisplatine, 4-chloor-o-fenyleendiamine en 2-nitronafthaleen.
Besluit: 2005-04-19 Advies Documenten: 2

Beperkingen en Mogelijkheden; Onderzoek bij mensen met een verstandelijke beperking

De Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) ontving op 29 oktober 2003 een adviesaanvraag van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) over de stand van zaken van het medisch- en gedragswetenschappelijk onderzoek bij mensen met een verstandelijke beperking en de wijze waarop samenhang van onderzoek kan worden bevorderd. Zij vroeg de kennislacunes in kaart te brengen en hoe het onderzoek binnen de huidige onderzoeksinfrastructuur bevorderd kan worden.
Besluit: 2005-03-23 Advies Documenten: 2

Vergrijzen met ambitie

Er is nog volop ruimte voor ambitie om de gezondheid, de zelfstandigheid en het welzijn van mensen tot op hoge leeftijd te bevorderen. Die boodschap ligt al besloten in de titel van het advies Vergrijzen met ambitie dat de Gezondheidsraad vandaag aanbiedt aan de Themacommissie Ouderenbeleid van de Tweede Kamer.
Besluit: 2005-02-28 Advies Documenten: 2

Onderzoek Patiëntveiligheid

Met het verschijnen van het rapport “To Err is Human” van het Institute of Medicine in 2000 en daarop volgende berichten over duizenden doden in ons land als gevolg van incidenten in ziekenhuizen, heeft het begrip ‘patiëntveiligheid’ ook in de Nederlandse gezondheidszorg ingang gevonden. Hoe het in Nederland met de patiëntveiligheid is gesteld, is grotendeels onbekend. Dat bracht de minister van VWS ertoe medio juni 2003 de Raad voor Gezondheidsonderzoek te vragen naar de toereikendheid van het onderzoek in ons land en de eventuele noodzaak van concentratie van het onderzoek. De Raad diende zich bij zijn advies te beperken tot patiëntveiligheid in de ziekenhuiszorg.
Besluit: 2005-02-14 Advies Documenten: 2

Risico’s van alcoholgebruik bij conceptie, zwangerschap en borstvoeding

Moeten zwangere en zogende vrouwen helemaal geen alcohol drinken of kan een enkel glas geen kwaad? De adviezen verschillen nogal eens. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt echter dat de enige veilige optie is: niet drinken. Ook voorafgaand aan de conceptie is niet drinken, ditmaal door beide partners, de enige keuze die schadelijke effecten uitsluit. Na de conceptie kan alcoholgebruik door de man de vrucht uiteraard niet meer schaden. Voor zwangere en zogende vrouwen ligt dat anders. Alcohol in het bloed bereikt via de placenta het ongeboren kind. Via borstvoeding kan de baby ook alcohol binnenkrijgen. In beide gevallen kunnen al bij matig gebruik negatieve effecten optreden. Vrouwen doen er dan ook goed aan af te zien van alcohol tot ze stoppen met borstvoeding. Dat schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en aan de minister van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit.
Besluit: 2005-01-27 Advies Documenten: 2

Het chronische-vermoeidheidssyndroom

Patiënten met het chronische-vermoeidheidssyndroom (CVS), ook wel bekend als ME, lijden aan een aandoening die niet algemeen als zodanig wordt erkend. In een vandaag verschenen advies wil de Gezondheidsraad een einde maken aan die controverse. De raad noemt CVS een ernstig invaliderende aandoening. De precieze oorzaken ervan zijn nog niet bekend, maar vaststaat dat het gaat om een samenspel van lichamelijke en psychosociale factoren. De beste behandeling is niet totale rust, maar een geleidelijke opbouw van lichamelijke activiteit. Cognitieve gedragstherapie kan daarbij helpen.
Besluit: 2005-01-25 Advies Documenten: 2

Mutageniteitstests met reportergenen bij dieren

Chemische stoffen die het erfelijk materiaal (DNA) in het lichaam kunnen veranderen hebben zogenoemde genotoxische eigenschappen. Wanneer wijzigingen in het DNA onomkeerbaar worden, is er sprake van mutaties. In alle soorten lichaamscellen kunnen deze leiden tot kanker; in geslachtscellen kunnen mutaties bovendien worden doorgegeven aan volgende generaties. Het onderzoek naar genotoxische eigenschappen van chemische stoffen vormt de basis voor maatregelen om die risico’s te reduceren. Genotoxiciteit is vast te stellen met verschillende tests. Belangrijk zijn de mutageniteitstests: daarmee kunnen veranderingen in het DNA opgespoord worden.
Besluit: 2005-01-24 Advies Documenten: 2

Jaarbericht Genomics nr. 1, 2004

De toename in kennis van genetische kenmerken, aangeduid met de term ‘genomics’, heeft gevolgen voor de gezondheidszorg. Het is te verwachten dat de toepassing van genomics een vaste plek zal verwerven in het geneeskundig onderzoek en de patiëntenzorg.
Besluit: 2004-12-23 Advies Documenten: 2

European primary care

Wie in Nederland een gezondheidsprobleem krijgt, neemt om te beginnen contact op met een eerstelijns hulpverlener, meestal een huisarts, maar soms ook een verpleegkundige of fysiotherapeut. Die verwijst dan eventueel door. In andere Europese landen kan de route van hulpvraag naar hulp heel anders zijn, met een minder prominente rol voor de eerste lijn. Welke invloed heeft de eerstelijnszorg op de kwaliteit en doelmatigheid van de gezondheidszorg? En in welke richting zou de Europese eerstelijnszorg zich moeten ontwikkelen? Een sterke eerstelijnszorg blijkt gunstig. Die in Europees verband verder uitbouwen is dan ook aan te bevelen. Dit stelt de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2004-12-16 Advies Documenten: 2

Kunstmatige ondersteuning bij leverfalen (signalement)

Als iemands lever niet meer functioneert en herstel uitblijft, is transplantatie vaak nog de enige uitweg. Een nieuwe behandeling met een kunstlever, de zogenoemde albuminedialyse, helpt om de patiënt te stabiliseren. Deze loopt dan minder risico te sterven voordat een donororgaan beschikbaar is. Over een andere nieuwe optie, een kunstlever met dierlijke levercellen, is een oordeel nog niet mogelijk. Vanwege het moratorium op xenotransplantatie kan voorlopig geen verder onderzoek worden gedaan. Gebruik van menselijke levercellen kan in de toekomst wellicht een veiliger alternatief bieden. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een signalement dat vandaag wordt overhandigd aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2004-11-02 Advies Documenten: 2

Methylchloride - Evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

In vier vandaag aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan EMS, IPMS, methylchloride en cyclohexanol voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2004-09-30 Advies Documenten: 2

Cyclohexanol - Evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

In vier vandaag aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan EMS, IPMS, methylchloride en cyclohexanol voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2004-09-30 Advies Documenten: 2

Ethyl methanesulphonate - Evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

In vier vandaag aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan EMS, IPMS, methylchloride en cyclohexanol voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2004-09-30 Advies Documenten: 2

Isopropyl methanesulphonate - Evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

In vier vandaag aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan EMS, IPMS, methylchloride en cyclohexanol voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie zijn geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie en dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2004-09-30 Advies Documenten: 2

Emerging zoonoses/Opduikende zoönosen

Op 16 september 2004 ontving minister Hoogervorst van VWS uit handen van commissievoorzitter Ruitenberg het tweetalige advies Emerging zoonoses/Opduikende zoönosen. Dit advies werd aangeboden tijdens de openingsdag van de beleidsconferentie Infectious Diseases: European Response to Public Health Risks from Emerging Zoonotic Diseases (Den Haag, 16-17 september 2004). Het advies is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie (Report of the WHO/FAO/OIE Joint Consultation on Emerging Zoonotic Diseases in Collaboration with the Health Council of the Netherlands, Genève, 2004) en met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Zoonoses in Europe: a risk to public health, Bilthoven, 2004).
Besluit: 2004-09-16 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: kalkscore en kans op hart- en vaatziekten

Verkalkingen in de kransslagaderen van het hart, in de aortaboog en de halsslagaderen kunnen worden gemeten en uitgedrukt als kalkscore. De meting wordt uitgevoerd met multislice computertomografie, ook wel aangeduid als multidetectorcomputertomografie (MDCT). Dit is een verbeterde vorm van de spiraalcomputertomografie, die in 1989 werd geïntroduceerd. Spiraal-CT is een niet-invasieve beeldvormende techniek. De patiënt wordt door de machine geschoven, en de röntgenbron en het detectorsysteem draaien continu om hem of haar heen. Sinds 1999 bestaat de 4-coupe-MDCT. Daarmee kunnen verscheidene coupes tegelijk gescand worden. Dit maakt het mogelijk de kransslagaderen af te beelden. Met 16-coupe-MDCT, beschikbaar sinds 2001, kan nog sneller worden gescand en is de kans op bewegingsartefacten (hartslag, ademhaling) kleiner.
Besluit: 2004-09-14 Advies Documenten: 2

Screening op type 2 diabetes

Mensen kunnen jarenlang diabetes hebben zonder dit zelf te weten. Deze gevallen opsporen zou vroege behandeling mogelijk maken. Complicaties van diabetes kunnen dan wellicht voorkomen of uitgesteld worden. Actief diabetes opsporen bij mensen met overgewicht is daarbij een veelbelovende optie. Omdat zij meer risico lopen, kan bij hen waarschijnlijk veel gezondheidswinst behaald worden. De precieze kosten en baten zijn echter nog niet wetenschappelijk vastgesteld. Onderzoek naar de effectiviteit van screenen zou zich daarom als eerste moeten richten op mensen met overgewicht. Ook de doelmatigheid van algemeen bevolkingsonderzoek is nog niet vastgesteld. Voor nu al landelijk screenen is het daarom te vroeg. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt overhandigd aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2004-09-13 Advies Documenten: 2

Bleomycin; Health-based calculated occupational cancer risk values

Voor kankerverwekkende stoffen die in de lucht op de werkplek kunnen voorkomen, bepaalt de Gezondheidsraad het extra risico dat werknemers lopen op sterfte door kanker. In dat kader zijn drie stoffen beoordeeld: bleomycine, mitomycine C en stikstofmosterd. De Gezondheidsraad, belast met de advisering over de gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan stoffen op de werkplek, concludeert dat voor deze stoffen onvoldoende onderzoeksgegevens beschikbaar zijn om de risico’s te kunnen inschatten.
Besluit: 2004-09-02 Advies Documenten: 2

Nitrogen Mustard (hydrochloride); Health-based calculated occupational cancer risk values

Voor kankerverwekkende stoffen die in de lucht op de werkplek kunnen voorkomen, bepaalt de Gezondheidsraad het extra risico dat werknemers lopen op sterfte door kanker. In dat kader zijn drie stoffen beoordeeld: bleomycine, mitomycine C en stikstofmosterd. De Gezondheidsraad, belast met de advisering over de gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan stoffen op de werkplek, concludeert dat voor deze stoffen onvoldoende onderzoeksgegevens beschikbaar zijn om de risico’s te kunnen inschatten.
Besluit: 2004-09-02 Advies Documenten: 2

Mitomycin C; Health-based calculated occupational cancer risk values

Voor kankerverwekkende stoffen die in de lucht op de werkplek kunnen voorkomen, bepaalt de Gezondheidsraad het extra risico dat werknemers lopen op sterfte door kanker. In dat kader zijn drie stoffen beoordeeld: bleomycine, mitomycine C en stikstofmosterd. De Gezondheidsraad, belast met de advisering over de gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan stoffen op de werkplek, concludeert dat voor deze stoffen onvoldoende onderzoeksgegevens beschikbaar zijn om de risico’s te kunnen inschatten.
Besluit: 2004-09-02 Advies Documenten: 2

Tetrachloroethylene (PER) - 2; Health-based recommended occupational exposure limit for short-term exposure

Tetrachloorethyleen (PER) wordt gebruikt in stomerijen en bij bepaalde bewerkingen in de industrie. Wat zijn de gevolgen voor de gezondheid wanneer mensen op hun werkplek kortdurend worden blootgesteld aan tetrachloorethyleendamp?. Op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de Commissie WGD van de Gezondheidsraad, belast met het adviseren over beroepsmatige blootstelling aan stoffen, daarvoor een veilige bovengrens bepaald. De commissie meent dat de gezondheid geen schade lijdt wanneer de blootstelling aan tetrachloorethyleen gemiddeld over 15 minuten lager is dan 250 milligram per kubieke meter lucht.
Besluit: 2004-09-02 Advies Documenten: 2

Risico van bodemverontreiniging voor de mens: bodemonderzoek, modellen en normen

Op een groot aantal plaatsen in Nederland is de bodem vervuild. Om te bepalen hoe ernstig de verontreiniging is en of er gesaneerd zou moeten worden, wordt op zulke plekken bodemonderzoek gedaan. In de opzet van het gangbare onderzoek zitten volgens de Gezondheidsraad echter nogal wat onzekerheden. Hierdoor is het mogelijk dat van sommige vervuilde locaties de saneringsnoodzaak niet wordt onderkend, terwijl de ernst voor andere terreinen wordt overschat en nodeloos dure sanering plaatsvindt. In een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu doet de raad voorstellen voor een betere aanpak.
Besluit: 2004-08-25 Advies Documenten: 2

(Tarwe)meelstof

Mensen die in een bakkerij werken of in de meelverwerkende industrie ademen daar meelstof in. Naar schatting ruim een kwart van hen raakt overgevoelig voor meelstofallergenen en een fors aantal van deze mensen krijgt op den duur gezondheidsklachten. De Gezondheidsraad heeft het risico op overgevoeligheid in kaart gebracht. Vandaag verschijnt hierover het advies dat de raad opstelde op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2004-08-10 Advies Documenten: 2

Over de invloed van geluid op de slaap en de gezondheid

Nachtelijk lawaai haalt veel Nederlanders uit de slaap. Bij een aantal van hen leidt dat tot slapeloosheid en mogelijk tot andere gevolgen voor gezondheid en welbevinden. Dat concludeert een commissie van de Gezondheidsraad in een vandaag aan staatsecretaris Van Geel van VROM aangeboden advies over geluid, slaap en gezondheid. De staatssecretaris vroeg het advies in verband met de aanpassing van de Nederlandse regelgeving aan Europese voorstellen voor de beperking van nachtelijk geluid.
Besluit: 2004-07-22 Advies Documenten: 2

HTA-onderzoek; Organisatie van het HTA-onderzoek

In dit advies geeft de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) zijn visie op de richting van het Health Technology Assessment onderzoek (HTA) en de daarvoor benodigde onderzoeksinfrastructuur in ons land. In het bijzonder wordt ingegaan op de vraag op welke wijze de relatie tussen onderzoek en beleid kan worden bevorderd, en hoe de samenwerking tussen de verschillende organisaties kan worden verbeterd.
Besluit: 2004-07-22 Advies Documenten: 2

Geavanceerde thuiszorgtechnologie: morele vragen bij een ethisch ideaal

Technische ontwikkelingen maken het mogelijk steeds meer medische handelingen thuis te verrichten. Zo kunnen nierpatiënten thuis een dialyse ondergaan, in sommige gevallen zelfs al ’s nachts wanneer ze slapen. Beademen van patiënten met taaislijmziekte, kunstmatig voeden van zuigelingen, de gezondheidstoestand van een zwangere vrouw monitoren: het kan allemaal thuis. Voor de patiënt betekent het een gewoner leven in de eigen omgeving. Dat is een groot voordeel. Maar de belasting van eventuele partners of familieleden neemt sterk toe. Gebruik van geavanceerde technische apparatuur thuis is dan ook niet in alle situaties haalbaar en wenselijk. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een signalement dat vandaag verschijnt in het CEG-rapport ‘Signalering ethiek en gezondheid 2004’.
Besluit: 2004-06-29 Advies Documenten: 2

'Vruchtbaarheidsverzekering': medische en niet-medische redenen

Chemokuur of bestraling leidt soms tot onvruchtbaarheid. Nu de kans toeneemt dat mensen met kanker lang doorleven, wordt dat gevoeld als een steeds groter probleem. Geslachtscellen invriezen voor toekomstig gebruik kan op dit moment alleen bij mannen. Om zo’n ‘vruchtbaarheidsverzekering’ ook voor vrouwen en kinderen mogelijk te maken, werken onderzoekers aan methoden om eierstok- of testisweefsel in te vriezen. Maar het is nog lang niet zeker dat dit op een later tijdstip voortplanting mogelijk zal maken. Over de voorwaarden waaronder dat invriezen nu al verantwoord aan patiënten kan worden aangeboden, bestaat in ons land nog onvoldoende overeenstemming. Verder is debat nodig over toepassing om niet-medische redenen, bij vrouwen die het verwezenlijken van hun kinderwens willen uitstellen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een signalement dat vandaag verschijnt in het CEG-rapport ‘Signalering ethiek en gezondheid 2004’.
Besluit: 2004-06-29 Advies Documenten: 2

Terminale sedatie

Ernstig zieke patiënten worden soms tot aan hun overlijden in diepe slaap gebracht als dat nog de enige manier is om hun pijn te bestrijden. Vaak wordt bij deze terminale sedatie ook afgezien van kunstmatig toedienen van voeding en vocht, omdat dat zinloos medisch handelen zou zijn. Uiteraard zijn bij zo’n ingrijpende handelwijze zorgvuldigheid en transparantie van groot belang. Die zijn het beste te bereiken als wat de arts doet en nalaat wordt getoetst aan de medisch-professionele standaard. Dat betekent onder meer dat er een goede medische reden voor de sedatie moet zijn en de patiënt waar mogelijk toestemming heeft gegeven. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een signalement dat vandaag verschijnt in het CEG-rapport ‘Signalering ethiek en gezondheid 2004’.
Besluit: 2004-06-29 Advies Documenten: 2

Bestrijdingsmiddelen, cosmetica, verf: de bescherming van proefpersonen in blootstellingsonderzoek

Mensen die meedoen aan medische proeven zijn beschermd middels de Wet Medisch-wetenschappelijk Onderzoek met Mensen (WMO). Maar het is onduidelijk of deze bescherming ook geldt bij onderzoek op andere terreinen, zoals cosmetica, bestrijdingsmiddelen of verf. Zolang de proefpersonen vrijwillig meedoen, de risico’s aanvaardbaar zijn, het onderzoek voldoende zwaarwegend is en er geen goede alternatieven voorhanden zijn, hoeft dat geen ethische bezwaren op te leveren. Om te garanderen dat aan die voorwaarden wordt voldaan, is echter wel aanpassing van de wetgeving nodig. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een signalement dat vandaag verschijnt in het CEG-rapport ‘Signalering ethiek en gezondheid 2004’.
Besluit: 2004-06-29 Advies Documenten: 2

TNO-onderzoek naar effecten van GSM- en UMTS-signalen op welbevinden en cognitie

Mensen die zich niet goed voelen, wijten dat soms aan de elektromagnetische velden waaraan ze worden blootgesteld. Vorig jaar publiceerde TNO een onderzoek dat aanwijzingen leek te geven dat dit inderdaad mogelijk kan zijn, met name voor UMTS-velden. Op verzoek van een aantal bewindslieden onderwierp de Gezondheidsraad het TNO-onderzoek aan een kritische evaluatie. De raad concludeert dat met dit onderzoek geen wetenschappelijk bewijs geleverd is dat GSM- en UMTS-signalen van basisstations voor mobiele telefonie inderdaad zulke klachten kunnen veroorzaken. Gezien het maatschappelijk belang van het onderwerp doet de raad wel aanbevelingen voor herhaling van het TNO-onderzoek en voor vervolgonderzoek dat verdere opheldering kan verschaffen. Dit staat in een advies dat de Gezondheidsraad vandaag aanbiedt aan de minister van VWS en aan enkele andere bewindslieden.
Besluit: 2004-06-28 Advies Documenten: 2

Signalering ethiek en gezondheid 2004

Vandaag verschijnt het rapport Signalering ethiek en gezondheid 2004. Het is opgesteld door het Centrum voor ethiek en gezondheid (CEG). Dat heeft als taak bij de overheid aandacht te vragen voor ethische kwesties die rijzen als gevolg van ontwikkelingen in de biomedische wetenschappen of in de zorg. Tijdens een symposium in Den Haag zal de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mevrouw Ross- van Dorp, het rapport in ontvangst nemen. Dat symposium gaat over één van de onderwerpen uit het rapport: de verplaatsing van geavanceerde technologie vanuit het ziekenhuis naar de thuissituatie van de patiënt. Een actuele ontwikkeling met mogelijk grote voordelen voor de patiënt en diens omgeving, maar ook met gevolgen die nadere doordenking vereisen. De staatssecretaris zal het CEG-rapport gebruiken bij het opstellen van haar beleidsagenda ethiek en gezondheid.
Besluit: 2004-06-28 Advies Documenten: 2

Onderzoek Verzekeringsgeneeskunde

Arbeidsongeschiktheid is een groot maatschappelijk probleem. De Raad voor Gezondheidsonderzoek heeft zich de vraag gesteld welke kennis nodig is om deze problematiek aan te pakken. In eerste instantie heeft de Raad een advies uitgebracht over onderzoek op het gebied van de arbeids- en bedrijfsgeneeskunde. In het verlengde daarvan ligt de verzekeringsgeneeskunde, het onderwerp van het huidige advies.
Besluit: 2004-06-15 Advies Documenten: 2

Natuur en gezondheid. Invloed van natuur op sociaal, psychisch en lichamelijk welbevinden

Veel mensen kennen uit ervaring het prettige effect van een uitzicht op bomen of een wandeling door een park. In de zorg wordt geregeld gewerkt met wat groen voor patiënten kan doen, bijvoorbeeld in ‘helende tuinen’ of op zorgboerderijen. Maar het blijft niet bij intuïties. Zeer uiteenlopend wetenschappelijk onderzoek wijst erop dat verblijf in een ‘groene’ omgeving inderdaad gunstig kan zijn voor gezondheid en welbevinden. Zelfs uitzicht op een stadspark helpt mensen al te herstellen van stress, wat de kans op stressgerelateerde ziekte weer kan verminderen. Dit schrijven de Gezondheidsraad en de Raad voor Ruimtelijk, Milieu- en Natuuronderzoek in een eerste deeladvies dat vandaag wordt aangeboden aan bewindslieden van LNV, VROM en VWS.
Besluit: 2004-06-09 Advies Documenten: 2

Noodgedwongen - Zorg voor niet-opgenomen acute psychiatrische patiënten

Jaarlijks hebben ongeveer 24 000 mensen met ernstige psychiatrische problemen geen contact met de hulpverlening. Achtduizend van hen verkeren geregeld in acute nood. Vaak mijden ze ook dan hulp. Hun ‘nee’ zomaar accepteren leidt echter tot verwaarlozing en soms tot overlast, bijvoorbeeld op straat. Ze moeten dan ook actiever benaderd worden. Succesvolle bemoeizorg begint als inmenging, maar kan patiënten helpen hun eigen belangen beter te behartigen. Een nieuwe wet is wellicht nodig om goed te regelen welke mate van sturing in welke situatie gerechtvaardigd is. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is uitgebracht aan de minister en staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2004-05-10 Advies Documenten: 2

Prenatale screening (2); Downsyndroom, neuralebuisdefecten

Leeftijd van de moeder als enige criterium voor testen op downsyndroom is niet langer zinvol. Nieuwe tests kunnen zonder risico voor de vrucht de kans op downsyndroom bepalen. De beste methode is een combinatie van een nekplooimeting en een bloedtest. Alle zwangere vrouwen zouden die aangeboden moeten krijgen. Blijkt de kans op downsyndroom verhoogd, dan kan een vlokkentest vervolgens uitsluitsel geven. Daarnaast moet elke vrouw een echo kunnen laten doen om neuralebuisdefecten op te sporen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2004-04-29 Advies Documenten: 2

Bewaartermijn patiëntengegevens

Griepgolven komen met grote regelmaat voor. Anders ligt dat bij grieppandemieën. Dit zijn onvoorspelbare, wereldwijde epidemieën, veroorzaakt door een nieuw type griepvirus. Als zo’n pandemie ontstaat en ons land bereikt, kan tot dertig procent van de bevolking ziek worden. Mensen met ziekteverschijnselen die duiden op griep moeten dan behandeld worden met antivirale middelen, binnen 48 uur na het ontstaan van de klachten. Om daar in te kunnen voorzien is aanleggen van een voorraad met vijf miljoen kuren antivirale middelen nodig. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2004-04-01 Advies Documenten: 2

Screenen op chlamydia

Het aantal besmettingen met chlamydia in ons land neemt nog steeds toe. Toch is niet genoeg bekend over de verspreiding en de kans op complicaties om nu over te gaan op landelijk screenen van alle mannen en vrouwen in een bepaalde leeftijdsgroep. Totdat nieuw onderzoek uitsluitsel geeft moeten infecties op andere manieren opgespoord of voorkomen worden, bijvoorbeeld door op chlamydia te testen in abortusklinieken, soa-poliklinieken en poli’s voor vruchtbaarheidsproblemen. Daarnaast moet er aandacht blijven voor veilig vrijen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2004-03-18 Advies Documenten: 2

Nitrogen dioxide; health-based recommended occupational exposure limit

Vandaag is een advies van de Gezondheidsraad verschenen over de gevolgen van blootstelling aan stikstofdioxide in de lucht op de werkplek. Eerder hadden de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid hierom gevraagd. Volgens de Gezondheidsraad lijdt de gezondheid geen schade wanneer de blootstelling aan stikstofdioxide gemiddeld over een werkdag van acht uur lager is dan 0,4 mg/m3 en gemiddeld over een kwartier lager is dan 1,0 mg/m3.
Besluit: 2004-02-05 Advies Documenten: 2

Gezondheid en milieu: beoordelingskader beoordeeld

In november 2001 heeft de toenmalige minister van VWS, mede namens haar collega van VROM, de notitie Gezondheid en milieu: opmaat voor een beleidsversterking aangeboden aan de Tweede Kamer. Daarin werden plannen ontvouwd om een nieuwe impuls te geven aan het beleidsterrein dat het raakvlak vormt tussen de twee departementen. De bewindslieden beschouwen de notitie als de Nederlandse versie van een National Environmental Health Action Plan. Tot het opstellen van dergelijke plannen hadden de ministers van volksgezondheid en milieu van de Europese landen binnen de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in 1994 in Helsinki besloten. De beleidsnotitie komt voort uit de wens de gezondheidsschade door milieufactoren verder terug te dringen en de communicatie over risico’s met de bevolking te verbeteren. De concrete beleidsvoornemens zijn te vinden in het Actieprogramma Gezondheid en Milieu: uitwerking van een beleidsversterking, dat in mei 2002 verscheen.
Besluit: 2004-01-29 Advies Documenten: 2

Omstreden herinneringen

Kan iemand seksueel misbruikt worden, dat vergeten, en het zich later weer gaan herinneren? Heeft al het seksueel misbruik dat mensen zich herinneren ook werkelijk plaatsgevonden? En wat is de rol van therapeuten in dit veld van herinneren, vergeten, hervinden en inbeelden? Over deze lastige en gevoelige kwesties vroeg de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport advies aan de Gezondheidsraad. Vandaag presenteert de raad een uitgebreid advies dat antwoord geeft op deze vragen.
Besluit: 2004-01-27 Advies Documenten: 2

Elektromagnetische velden: Jaarbericht 2003

Recent onderzoek geeft geen nieuwe aanwijzingen dat mobiele telefoons gezondheidsschade kunnen veroorzaken. Ook is niet aangetoond dat het nieuwe communicatiesysteem C2000, gebruikt door hulpdiensten, gevaar voor de gezondheid oplevert. Eerdere gegevens over een mogelijke relatie tussen blootstelling aan velden afkomstig van hoogspanningslijnen werden bevestigd. Dit concludeert de Gezondheidsraad in zijn Jaarbericht 2003 over elektromagnetische velden. In het jaarbericht wordt nieuw onderzoek beoordeeld op wetenschappelijke waarde. In de verslagperiode blijkt veel onderzoek waarin geclaimd wordt dat blootstelling tot schade leidt niet deugdelijk te zijn uitgevoerd.
Besluit: 2004-01-15 Advies Documenten: 2

Mobiele telefoons en gezondheid

Op 11 januari 2005 heeft de Engelse National Radiological Protection Board (NRPB) het rapport “Mobiele telefoons en gezondheid 2004” uitgebracht. De berichtgeving in de media over dit rapport heeft de vraag of het gebruik van mobiele telefoons negatieve gevolgen voor de gezondheid kan hebben, met name voor kinderen, weer in de publieke belangstelling gebracht. In een briefadvies aan de staatssecretaris van VROM geeft de Gezondheidsraad een reactie van zijn commissie Elektromagnetische velden op het Engelse rapport.
Besluit: 2004-01-14 Advies Documenten: 2

Trichloroethylene; evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondsheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie trichloorethyleen onder de loep genomen.
Besluit: 2003-12-22 Advies Documenten: 2

Diethyleneglycol (mono)alkylethers; evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

Diethyleenglycol (mono)alkylethers worden door de industrie voornamelijk als oplosmiddel. Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie voor drie diethyleenglycol (mono)alkylethers, te weten diethyleenglycol (mono) methyl ether, diethyleenglycol (mono)ethylether, diethyleenglycol (mono)n-butylether onder de loep genomen.
Besluit: 2003-12-22 Advies Documenten: 2

Sulphur dioxide; health-based recommended occupational exposure limit

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad gezondheidskundige advieswaarden af voor stoffen in lucht waaraan mensen beroepsmatig blootgesteld kunnen worden. Deze aanbevelingen vormen de eerste stap in een drietrapsprocedure die moet leiden tot wettelijke grens-waarden, aangeduid als maximaal aanvaarde concentraties (MAC-waarden). In het voorliggende rapport bespreekt de commissie de gevolgen van blootstelling aan zwaveldioxide en presenteert zij een gezondheidskundige advieswaarde voor die stof. De conclusies van de commissie zijn gebaseerd op informatie afkomstig uit de rapporten geschreven door de Scientific Committee on Occupational Exposure Limits (SCOEL) van de Europese Gemeenschap (SCO93, SCO98) en op aanvullende weten-schappelijke publicaties die vóór mei 2002 zijn verschenen.
Besluit: 2003-12-18 Advies Documenten: 2

Oefentherapie

Griepgolven komen met grote regelmaat voor. Anders ligt dat bij grieppandemieën. Dit zijn onvoorspelbare, wereldwijde epidemieën, veroorzaakt door een nieuw type griepvirus. Als zo’n pandemie ontstaat en ons land bereikt, kan tot dertig procent van de bevolking ziek worden. Mensen met ziekteverschijnselen die duiden op griep moeten dan behandeld worden met antivirale middelen, binnen 48 uur na het ontstaan van de klachten. Om daar in te kunnen voorzien is aanleggen van een voorraad met vijf miljoen kuren antivirale middelen nodig. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2003-11-20 Advies Documenten: 2

Volksgezondheidsschade door passief roken

Meerokers hebben onder meer een grotere kans op longkanker, hartaandoeningen en luchtwegklachten dan mensen die niet aan andermans tabaksrook zijn blootgesteld. Het gaat om ernstige volksgezondheidsschade die voorkomen kan worden. Nu al mag in het openbaar op steeds minder plekken gerookt worden. Ook het roken binnenshuis zou ontmoedigd moeten worden. Dit stelt de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2003-11-18 Advies Documenten: 2

Hersenletsel bij boksers en voetballers

De helft van alle voetballers krijgt ergens in de sportloopbaan een hersenschudding. Bij amateurboksers eindigt één op de acht gevechten in een hersenschudding, en bij profboksers geldt dat waarschijnlijk voor bijna alle wedstrijden. Bij sporters die meerdere hersenletsels oplopen, dreigt chronische hersenbeschadiging en dat kan weer leiden tot dementie. Onder profboksers vallen in dat opzicht de meeste slachtoffers: bij 40 tot 80 procent is chronisch hersenletsel aangetoond. Er zijn aanwijzingen dat veelvuldig koppen ook een rol kan spelen bij het ontstaan van chronisch hersenletsel. Hersenletsel door boksen of voetballen is niet volledig te voorkomen, maar wel kan de schade beperkt worden. De Gezondheidsraad brengt hierover op 11.11.2003 advies uit aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2003-11-11 Advies Documenten: 2

Insectenresistente en herbicide-tolerante maïs (1507)

De firma’s Pioneer Hi-Bred en Mycogen Seeds dienden ge­za­men­lijk als aan­vra­ger een vei­lig­heids­dos­sier in over de ge­ne­tisch ge­mo­di­fi­ceer­de maïslijn 1507. Het dossier bevat mo­le­cu­lair-bi­o­lo­gi­sche, voe­dings­kun­di­ge en toxi­co­lo­gi­sche in­for­ma­tie. Als re­fe­ren­tie dient een con­ven­ti­o­ne­le maïslijn met een ge­schie­de­nis van veilig gebruik in de Eu­ro­pe­se Unie. De ge­mo­di­fi­ceer­de maïslijn ver­schilt van een con­ven­ti­o­ne­le lijn door de aan­we­zig­heid van de genen cry1F en pat en de ex­pres­sie­pro­duc­ten hiervan, het Cry1F- en het PAT-ei­wit.
Besluit: 2003-11-04 Advies Documenten: 2

Gezondheid en milieu: Kennis voor beleid

Een eeuw geleden veroorzaakten vuil water en vuile lucht in Nederland veel ziekte en sterfte. Ons huidige leefmilieu is veiliger, maar tast nog steeds de gezondheid aan. Zo kan luchtverontreiniging astma verergeren, vaak in combinatie met andere factoren, zoals leefstijl (denk aan roken) of sociaal-economische omstandigheden (bijvoorbeeld een vochtige woning in een oude stadswijk). Door de ingewikkelde samenhang van invloeden is echter niet altijd duidelijk met welke milieumaatregelen gezondheidswinst te behalen valt. Naast onderzoek dat op korte termijn resultaat oplevert, is langlopend onderzoek naar de leefomgeving als geheel nodig om zicht te krijgen op sluipende problemen en structurele oplossingen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de staatssecretaris van VROM en de minister van VWS.
Besluit: 2003-10-14 Advies Documenten: 2

Palliatieve chemotherapie

Palliatieve chemotherapie maakt tegenwoordig bijna standaard deel uit van de medische behandeling van kankerpatiënten. De medicijnen die daarbij worden voorgeschreven, kunnen het lijden van patiënten verlichten, maar ook nare bijwerkingen geven. Met het groeiende aantal kankerpatiënten (op dit moment zijn dat er al vijfenzestigduizend) zullen de effecten en kosten van deze soms kostbare therapie in de nabije toekomst nader in kaart gebracht moeten worden om deze behandelvorm veilig te stellen voor die patiënten bij wie palliatieve chemotherapie aantoonbaar de kwaliteit van leven verbetert. Aldus de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag werd aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2003-10-06 Advies Documenten: 2

Monitoring van milieu- en gezondheidsindicatoren; een inventarisatie en evaluatie van milieufactoren, indicatoren en registratiesystemen

Welke mogelijkheden zijn er om gezondheidsrisico’s gerelateerd aan milieufactoren te monitoren? Dit was de vraag die de minister van VROM , stelde aan de Gezondheidsraad, mede namens de minister van VWS. Om deze vraag te beantwoorden, heeft de Gezondheidsraad in oktober 2001 de Commissie Monitoring Gezondheidsrisico’s Milieufactoren ingesteld. Ter ondersteuning van het werk van deze commissie is verzocht om een aparte rapportage waarin de criteria geformuleerd werden waaraan monitoringsprogramma’s moeten voldoen, en waarin een overzicht werd gegeven van bruikbare monitoringssystemen.
Besluit: 2003-10-02 Advies Documenten: 2

Gehooronderzoek; Gehoor voor het gehoor

In april 2002 ontving de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) een adviesaanvraag van de minister van VWS over gehooronderzoek. Aanleiding hiervoor waren de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) van het RIVM uit 1997, het TNO-rapport ‘Gehoorschade door popmuziek’ uit 2001 en de daarop volgende, in de Tweede Kamer aangenomen motie-Rouvoet over gehoorschade en geluidsoverlast. De minister verzocht de Raad advies uit te brengen over het benodigde gehooronderzoek voor de preventie, curatie en revalidatie van gehoorverlies in relatie tot de huidige onderzoeksactiviteiten in Nederland. In het bijzonder werd aandacht gevraagd voor preventie van gehoorverlies bij jongeren en revalidatie bij ouderen.
Besluit: 2003-09-15 Advies Documenten: 2

Hematopoietische stamcellen

Beenmergtransplantaties worden steeds vaker vervangen door een andere behandeling. Bloedvormende stamcellen voor patiënten met bloedziekten of bepaalde tumoren kunnen inmiddels namelijk ook uit bloed gewonnen worden. De donor krijgt dan stoffen toegediend die het aantal stamcellen in het bloed doen toenemen, en staat vervolgens bloed af. Deze methode wint snel terrein. Dit is een van de ontwikkelingen op het gebied van stamcellen waarover de Gezondheidsraad rapporteert, in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2003-09-10 Advies Documenten: 2

Pathogeenreductie in bloedproducten

Diverse bedrijven werken aan een methode om afgenomen bloed te desinfecteren. Door het DNA van eventuele ziekteverwekkers in bloed te blokkeren zou overdracht van donor naar ontvanger voorkomen worden. De technieken hiervoor zijn echter zo weinig in de praktijk getest, dat ze op dit moment niet ingevoerd moeten worden. Ook is de meerwaarde onduidelijk. Donorbloed is in Nederland met beproefde maatregelen namelijk al steeds veiliger gemaakt. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag is overhandigd aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2003-08-28 Advies Documenten: 2

Gezondheid en milieu: mogelijkheden van monitoring

Wij staan allemaal bloot aan omgevingsinvloeden die schadelijk kunnen zijn voor onze gezondheid, zoals luchtvervuiling, verkeerslawaai en ultraviolette straling. Om na te gaan of het beschermingsbeleid van de overheid werkt, zijn er tal van meetsystemen. Veel registraties zijn echter niet goed te gebruiken om tijdig inzicht te krijgen in lokale milieu-effecten op de gezondheid, bijvoorbeeld nabij een industrieterrein. Verbetering van de diverse vormen van monitoring is dan ook nodig. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de bewindslieden van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2003-08-26 Advies Documenten: 2

Immunisatie tegen tetanus bij verwonding

Wie een wond heeft die in contact is geweest met grond, loopt het risico van besmetting met de bacterie die tetanus veroorzaakt. De gevolgen van een dergelijke besmetting kunnen ernstig zijn als de persoon niet of te lang geleden is ingeënt. Deze gevolgen kunnen echter bestreden worden met tetanus-immunoglobuline: een antistofpreparaat dat gemaakt wordt uit menselijk bloed. Dit advies beantwoordt de vraag wanneer toediening van dergelijk tetanus-immunoglobuline bij de behandeling van wonden noodzakelijk is, en wanneer eventueel een (her)immunisatie geboden is. Het advies wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2003-08-25 Advies Documenten: 2

Vaccinatie tegen pneumokokken bij ouderen en risicogroepen

Wie een wond heeft die in contact is geweest met grond, bijvoorbeeld door een val buiten, kan met tetanussporen besmet zijn. Maar toedienen van een antistofpreparaat en/of tetanusvaccin is lang niet altijd nodig, en ook niet kosteneffectief. Alleen voor specifieke groepen is toedienen hiervan wel noodzakelijk. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2003-08-18 Advies Documenten: 2

Bestrijding van legionella

Jonge kinderen die met de pneumokokkenbacterie in aanraking komen, kunnen daar ernstig ziek van worden. Dat kan uiteenlopen van middenooronsteking, longontsteking en bloedvergiftiging tot hersenvliesontsteking. Baby’s zijn het kwetsbaarst. Vaccineren van zuigelingen biedt een goede bescherming tegen deze risico’s. Dat staat dan ook gepland als nieuwe vaccinatie op het consultatiebureau, in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma. In de aanloop naar invoering heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan de Gezondheidsraad gevraagd de nieuwste inzichten over het benodigde aantal injecties te beoordelen. In 2002 adviseerde de raad vier prikken te geven. Ontstaat bij drie prikken wellicht ook al voldoende bescherming? Dat zou uiteraard goedkoper zijn, en minder belastend. De raad concludeert echter dat voor de bescherming na drie prikken onvoldoende wetenschappelijk bewijs bestaat. Verder blijkt dat een nieuwe raming van de kosten en baten van het bewezen effectieve vierprikkenschema een veel gunstiger beeld oplevert dan in 2002.
Besluit: 2003-07-29 Advies Documenten: 2

Onderzoek Fysiotherapie

De Raad voor Gezondheidsonderzoek ontving in maart 2001 van de minister van VWS de vraag te adviseren over onderzoeksprioriteiten op het gebied van de fysiotherapie en over de onderzoeksinfrastructuur. De minister wees er op dat er momenteel onvoldoende wetenschappelijk verantwoorde informatie beschikbaar is om een oordeel te vellen over de werkzaamheid, doelmatigheid en doeltreffendheid van fysiotherapie. Zij vroeg advies over de manier waarop hierin kan worden voorzien en verzocht de RGO een overzicht te geven over het huidige en gewenste onderzoek op het gebied van de fysiotherapie, alsmede de huidige infrastructuur voor het onderzoek en de benodigde aanpassingen hiervan.
Besluit: 2003-06-23 Advies Documenten: 2

Nieuwe wegen naar orgaandonatie

De Nederlandse situatie op het gebied van orgaandonatie en transplantatie is zorgwekkend. Er is al jaren een flinke achteruitgang merkbaar in het aantal hersendode donoren. Om de lange wachtlijsten te bekorten moeten twee andere vormen van donatie ook optimaal benut worden: donatie door levende donoren en door donoren die aan een hartstilstand zijn overleden. De stagnatie in het aanbod van organen wordt op dit moment al voor een deel goedgemaakt doordat meer mensen bij leven een orgaan afstaan. Ook donororganen van mensen die aan een hartstilstand zijn overleden kunnen echter helpen om de wachtlijsten te bekorten, gezien de sterk verbeterde resultaten. Om deze vormen van donatie verder te stimuleren is gericht beleid noodzakelijk. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2003-06-19 Advies Documenten: 2

Voedingsmiddelen en –supplementen met claims over gezondheidseffecten

In de winkels verschijnen steeds meer voedingsmiddelen en voedingssupplementen met beweringen – claims – die de indruk wekken dat het product ‘gezond’ of ‘gezonder’ is. Die indruk is niet altijd juist. De huidige regelgeving rond claims laat ruimte voor verwarring. De Gezondheidsraad adviseert om vage claims te verbieden. Dit staat in een advies dat de raad vandaag aanbiedt aan de ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit.
Besluit: 2003-06-10 Advies Documenten: 2

Onderzoek Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde

De ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCenW) hebben de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) gevraagd de kennislacunes op het gebied van Public Health nader in kaart te brengen. Naar aanleiding van deze adviesaanvraag heeft de RGO geconstateerd dat aandacht nodig was voor het thema Arbeid en gezondheid. De Raad heeft er, mede in overleg met het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), voor gekozen dit terrein te behandelen in twee deeladviezen, waarvan het voorliggende eerste deel gewijd is aan onderzoek op het gebied van arbeids- en bedrijfsgeneeskunde.
Besluit: 2003-05-27 Advies Documenten: 2

Signalering Ethiek en Gezondheid - Gezondheidsraad

Het onderzoek op de overlappende terreinen van de reproductieve genetica en de voortplantingsgeneeskunde is deels gericht op verbetering van de mogelijkheden om paren met een verhoogd genetisch risico te helpen een gezond kind te krijgen, deels op verbetering of uitbreiding van bestaande vormen van hulp bij voortplanting aan paren met een vruchtbaarheidsprobleem. In dit signalement komen vier technieken aan de orde die zich bevinden in verschillende fasen van hun ontwikkeling en elk specifieke ethische vragen oproepen.
Besluit: 2003-05-16 Advies Documenten: 2

De maakbare mens [hoofdstuk 4 van: 'Signalering ethiek en gezondheid 2003' (2003/08)]

Onder invloed van wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen krijgt het thema van ‘de maakbare mens’ steeds meer aandacht. Ook de gezondheidszorg wordt in toenemende mate geconfronteerd met de mogelijkheden die de biomedische wetenschappen bieden om de gezonde mens naar eigen smaak te perfectioneren. In de medische ethiek is dit thema benoemd als ‘enhancement’: het toepassen van genetische, medische of farmacologische kennis voor verbetering van menselijke eigenschappen. Die verbetering kan betrekking hebben op uiterlijk, prestatievermogen of persoonlijkheidskenmerken.
Besluit: 2003-05-16 Advies Documenten: 2

Strong inorganic acid mists containing sulphuric acid; Evaluation of the carcinogenicity and genotoxicity

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de kankerverwekkende eigenschappen van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. In het voorliggende rapport neemt de Commissie WGD van de Raad, die deze beoordelingen verricht, anorganische zure nevels die zwavelzuur bevatten onder de loep. De commissie heeft haar oordeel gegoten in door de Europese Unie aangegeven termen.
Besluit: 2003-04-15 Advies Documenten: 2

Kennisinfrastructuur Infectieziekten

De infectieziekten zijn terug van (bijna) weggeweest. Na de ontdekking en wereldwijde toepassing van antibiotica na de Tweede Wereldoorlog en de uitroeiing van het pokkenvirus in de jaren ‘70 bestond allerwegen de overtuiging dat de infectieziekten waren verslagen. Met het uitbreken van de aids-epidemie in de jaren ‘80, bleek dat het perspectief minder rooskleurig was. Heden ten dage vormen infectieziekten doodsoorzaak nummer één in de wereld. Met de poederbrieven met miltvuurbacteriën in de VS kwam de bedreiging van bioterrorisme daar nog bij. Bestrijding van en onderzoek naar infectieziekten kwamen weer hoog op de maatschappelijke en politieke agenda’s, in Nederland en daarbuiten. In oktober 2001 ontving de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) een aanvraag van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) om te adviseren omtrent de randvoorwaarden om (toekomstige) problemen het hoofd te kunnen bieden: surveillance, onderzoek en de overdracht van kennis en kunde op het terrein van infectieziekten.
Besluit: 2003-04-12 Advies Documenten: 2

Benchmark-dosismethode: afleiding gezondheidskundige advieswaarden in nieuw perspectief

Blootstelling aan stoffen via lucht, water en voeding kan leiden tot schade aan de gezondheid. Gezondheidskundige advieswaarden geven de dosis of concentratie van een stof waarbij en waaronder geen gezondheidsschade optreedt. Die waarden kunnen op verschillende manieren bepaald worden. Vandaag verscheen een advies van de Gezondheidsraad waarin een commissie van deskundigen op dit gebied oordeelt dat de beschikbare toxicologische informatie beter benut kan worden dan op dit moment gebeurt. Het advies is aangeboden aan de bewindslieden van VWS, VROM en SZW.
Besluit: 2003-03-20 Advies Documenten: 2

Publiekskennis genetica

De wetenschappelijke kennis over de genetica neemt snel toe en wordt ook steeds vaker toegepast. Burgers krijgen meer te kiezen, terwijl het maar de vraag is of ze voldoende geïnformeerd zijn. Dit signaleert de Gezondheidsraad in de vandaag verschenen publicatie Publiekskennis genetica. De raad concludeert dat er weinig bekend is over de kennis van genetica bij het grote publiek. Wel komen bij de huisarts en centra voor klinische genetica regelmatig misverstanden aan het licht. Om een elementair kennisniveau tot stand te brengen is naast algemene voorlichting vooral het onderwijs belangrijk.
Besluit: 2003-02-27 Advies Documenten: 2

β-Chloroprene

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie β-chloropreen onder de loep genomen.
Besluit: 2003-02-18 Advies Documenten: 2

Metallic lead

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie metallisch lood onder de loep genomen.
Besluit: 2003-02-18 Advies Documenten: 2

Nickel and its compounds

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie nikkel en nikkelverbindingen onder de loep genomen.
Besluit: 2003-02-18 Advies Documenten: 2

Tetrachloroethylene (PER)

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondsheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie tetrachloorethyleen onder de loep genomen.
Besluit: 2003-02-18 Advies Documenten: 2

Kennisinfrastructuur Public Health: Kennisverwerving en kennistoepassing

Dit advies gaat in op de kennisinfrastructuur ten behoeve van de public health in Nederland. Het is één van de onderwerpen die voor advisering in aanmerking kwam volgens een globale verkenning van het terrein van de public health door de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO), verricht naar aanleiding van een brede adviesaanvraag van de ministers van VWS en OCenW betreffende public health en genomics. Recente rapporten laten zien dat activiteiten op het terrein van de public health in principe een aanzienlijke gezondheidswinst kunnen opleveren. Daarvoor is een krachtige kennisinfrastructuur essentieel.
Besluit: 2003-02-15 Advies Documenten: 2

Voedingsnormen: vitamine B6, foliumzuur en vitamine B12

Vrouwen die zwanger willen worden moeten ter bescherming van het kind bij voorkeur al voor de conceptie foliumzuur slikken, en daarmee doorgaan tot in de achtste week van de zwangerschap. Dat foliumzuur ook een rol kan spelen bij de preventie van hart- en vaatziekten is op dit moment nog onvoldoende bewezen om extra inname aan te bevelen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij.
Besluit: 2003-02-12 Advies Documenten: 2

Gezondheidseffecten van blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden: Aanbevelingen voor onderzoek

Mobiele telefoons en GSM-basisstations zijn in Nederland alom tegenwoordig. De straling van deze telefoonsystemen is niet direct schadelijk voor de gezondheid, schreef de Gezondheidsraad in eerdere adviezen. Over de eventuele lange-termijn-effecten was in de beginjaren van de mobiele telefonie echter nog weinig te zeggen. Vandaag presenteert de Commissie Elektromagnetische Velden van de raad voorstellen voor wetenschappelijk onderzoek naar eventuele later optredende gezondheidseffecten van blootstelling aan elektromagnetische velden.
Besluit: 2003-02-04 Advies Documenten: 2

Kostenutiliteitsanalyse

Kan bij het afbakenen van een collectief te financieren basispakket de kostenutiliteitsanalyse (KUA) dienen als instrument om de doelmatigheid van alle preventieve en curatieve gezondheidszorgvoorzieningen op één uniforme wijze in maat en getal uit te drukken? Deze vraag, in 1997 door de WRR in het rapport Volksgezondheidszorg bevestigend beantwoord, staat centraal in deze achtergrondstudie, die is geschreven ter ondersteuning van de discussie in de Gezondheidsraadcommissie Contouren van het Basispakket. De studie inventariseert de aannamen en keuzen in de methodologie van de KUA en geeft een overzicht van wat daarover geschreven is in de gezondheidseconomische, medische en medisch-ethische literatuur.
Besluit: 2003-02-03 Advies Documenten: 3

Formaldehyde; Health-based recommended occupational exposure limit (Annex C is aangepast in oktober 2003)

Vandaag is een advies verschenen dat is opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In dit advies beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad de gezondheidskundige gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan formaldehyde in de lucht op de werkplek. De Gezondheidsraad meent dat de gezondheid geen schade lijdt wanneer de blootstelling aan formaldehyde gemiddeld over een werkdag lager is dan 0,15 milligram per kubieke meter lucht.
Besluit: 2003-01-27 Advies Documenten: 3

Tetrachloroethylene (PER); Health-Based Recommended Occupational Exposure Limit

Vandaag is een advies verschenen dat is opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In dit advies beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad de gezondheidskundige gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan tetrachloorethyleen (PER) in de lucht op de werkplek. De Gezondheidsraad meent dat de gezondheid geen schade lijdt wanneer de blootstelling aan tetrachloorethyleen gemiddeld over een werkdag lager is dan 138 milligram per kubieke meter lucht.
Besluit: 2003-01-14 Advies Documenten: 2

Advieswaarden voor polychloorbifenylen in bodem en sediment ter bescherming van ecosystemen

PCB’s (polychloorbifenylen) in bodem of sediment kunnen gevaar opleveren voor levensgemeenschappen van planten en dieren. Om deze risico’s te beheersen zijn ecotoxicologische advieswaarden nodig. Deze waarden vormen de basis voor normstelling en daarmee voor beslissingen over maatregelen bij bodemverontreiniging. Het RIVM heeft een nieuwe methode ontwikkeld voor het afleiden van advieswaarden voor PCB’s in bodems en sedimenten. De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer vroeg de Gezondheidsraad deze nieuwe methode te beoordelen. Vandaag brengt de raad rapport uit.
Besluit: 2002-12-16 Advies Documenten: 2

Rijgeschiktheid van mensen met diabetes mellitus

Mensen met diabetes kunnen in principe zonder beperkingen een auto besturen. Zij moeten dan wel in staat zijn om een sterk verlaagde bloedsuikerspiegel (hypoglykemie) aan te voelen komen, te onderkennen en de juiste stappen te zetten. Ook moeten zij geen last hebben van zodanige complicaties aan ogen, zenuwen, hart of bloedvaten dat deze de rijgeschiktheid kunnen beïnvloeden. Voldoen zij aan deze voorwaarden, dan is voor hen de geldigheid van het rijbewijs voor personenauto’s gelijk aan die van mensen zonder diabetes, namelijk tien jaar. Voor het zogenoemde ‘groot rijbewijs’ moet de geldigheid vijf jaar zijn. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Verkeer en Waterstaat en aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2002-12-02 Advies Documenten: 2

Bijwerkingen vaccinaties Rijksvaccinatieprogramma 1997 - 2001

In de afgelopen vijf jaar hebben in Nederland meer dan tien miljoen vaccinaties naar schatting twee miljoen kinderen beschermd tegen ernstige kinderziekten, zoals kinderverlamming en mazelen. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) registreert de meldingen van mogelijke bijwerkingen, en beoordeelt of er een verband is met de vaccinatie. Op zijn beurt controleert de Gezondheidsraad weer de registratie en beoordeling van het RIVM. In het advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport doet de Gezondheidsraad verslag van deze toetsing over periode van 1997 tot en met 2001. De conclusie is dat er in die tijd geen grote verschuivingen zijn opgetreden in de aard en ernst van de gemelde bijwerkingen, en dat de baten van het Rijksvaccinatieprogramma groot zijn.
Besluit: 2002-11-28 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: HPV-test baarmoederhalskanker (2)

Op 18 juli 2002 vroeg de minister advies over een vergunningaanvraag van het VU medisch centrum, afdeling pathologie, Amsterdam (bijlage A). De aanvraag heeft betrekking op een wetenschappelijk onderzoek getiteld ‘Effectiviteit van toevoeging van de Hybrid Capture II hrHPV-test aan het conventionele, cytologische bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker’. Dit onderzoek heeft tot doel na te gaan of met toepassing van de aanvullende test in principe kan worden volstaan met screening om de acht of tien jaar (in plaats van om de vijf jaar) en of het verantwoord is minder vrouwen te verwijzen naar een gynaecoloog als er bij screening lichte celafwijkingen worden vastgesteld.
Besluit: 2002-11-26 Advies Documenten: 2

Acrylamide

In een vandaag aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebracht advies beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan acrylamide voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie, dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2002-11-25 Advies Documenten: 2

Halothaan

Vandaag is een advies verschenen, dat is opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In dit advies beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad de gezondheidskundige gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan het narcosegas halothaan in de lucht op de werkplek. De Gezondheidsraad meent dat bij blootstelling aan concentraties lager dan 0,41 milligram per kubieke meter lucht, gemiddeld over een achturige werkdag, de gezondheid geen schade lijdt.
Besluit: 2002-10-29 Advies Documenten: 2

Waterstofcyanide, natriumcyanide en kaliumcyanide

Vandaag is een advies verschenen dat is opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In dit advies beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad de gezondheidskundige gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan verschillende cyanides in de lucht op de werkplek. De Gezondheidsraad meent dat bij blootstelling aan waterstofcyanideconcentraties (of combinaties van verschillende cyanides) lager dan 1 milligram per kubieke meter lucht gemiddeld over een werkdag de gezondheid geen schade ondervindt. Tevens mag de blootstelling op geen enkel ogenblik een concentratie van 10 milligram per kubieke meter lucht overschrijden.
Besluit: 2002-10-29 Advies Documenten: 2

Anticonceptie voor mensen met een verstandelijke handicap

Mensen met een verstandelijke handicap zijn als ouders niet wezenlijk anders dan mensen zonder verstandelijke beperkingen. Ze zijn vooral meer kwetsbare ouders, die in sommige gevallen met de nodige ondersteuning adequate opvoeders kunnen zijn. In andere gevallen (bijvoorbeeld beneden een IQ van zestig) is het opvoeden van een kind echter een te zware belasting, met nadelige gevolgen voor zowel ouder als kind. Als dat zo is, of als een kinderwens ontbreekt, is er bij seksuele activiteit een vorm van anticonceptie wenselijk die effectief is, maar ook zo min mogelijk belastend en ingrijpend. Zowel de betrokkene zelf als de hulpverlener hebben vaak moeite om gefundeerd te beslissen over ouderschap en anticonceptie. Meer openheid en discussie, maar ook educatie en ondersteuning, zijn gewenst. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een advies dat vandaag wordt aangeboden aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2002-10-23 Advies Documenten: 2

Veiligheidsbeoordeling van nieuwe voedingsmiddelen

Sinds 1997 is het in de EU verplicht geworden nieuwe voedingsmiddelen op veiligheid te toetsen voordat ze op de markt worden toegelaten. Maar hoe gaat die toetsing in Nederland in zijn werk? En welke informatie moeten producenten verstrekken? In het advies ‘Veiligheidsbeoordeling van nieuwe voedingsmidddelen’, dat gisteren is verschenen, geeft de vaste commissie Veiligheidsbeoordeling Nieuwe Voedingsmiddelen (VNV) van de Gezondheidsraad antwoord op deze vragen.
Besluit: 2002-10-10 Advies Documenten: 2

Jubileumpublicatie: De toekomst van ons zelf

Worden alle peuters in de toekomst gescreend op hun aanleg voor psychische stoornissen? Dragen wij in de toekomst neurohelmen om onze cognitieve prestaties te verbeteren? Of, nog handiger, hebben wij daarvoor dan een chip in onze hersenen? Zullen we massaal middelen inslaan om ons functioneren of onze stemming te verbeteren? In het advies &De toekomst van ons zelf, dat vandaag verschijnt ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van de Gezondheidsraad, worden deze en andere noviteiten besproken. Een commissie van merendeels jonge neurowetenschappers dacht op basis van wat nu bekend is na over toekomstige ontwikkelingen op hun vakgebied.
Besluit: 2002-10-08 Advies Documenten: 2

Enkele belangrijke ontwikkelingen in de voedselconsumptie

De voedselconsumptie van de Nederlandse bevolking laat over de periode 1987-1997 een aantal duidelijke - en niet altijd gunstige - ontwikkelingen zien. De consumptie van groente en fruit is verder afgenomen, terwijl de inname van bijvoorbeeld graanproducten, snacks en frisdranken steeg. De energie per gram voedsel is over het geheel genomen gedaald. Wat we eten en drinken is dus ‘lichter’ geworden, met name door een sterk toegenomen gebruik van suikervrije (light) frisdranken. Toch is het aantal personen met overgewicht en obesitas aanzienlijk toegenomen, tot respectievelijk 34 en 11%. Dit komt doordat de daling in de energiewaarde van de voeding wordt overtroffen door de daling in het verbruik van energie. De lichamelijke activiteit van de bevolking is namelijk verder afgenomen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij.
Besluit: 2002-09-30 Advies Documenten: 2

Medicamenteuze interventies bij drugverslaving

Drugverslaving is een tot chroniciteit neigende aandoening, die goed behandeld kan worden. Genezen is echter lang niet altijd mogelijk. Voor de behandeling van verslaafden aan heroïne zouden in Nederland, naast het bekende methadon, ook buprenorfine en lofexidine beschikbaar moeten zijn. Bij ernstig en langdurig verslaafden aan heroïne die onvoldoende baat hebben bij de gebruikelijke behandelingen kan het voorschrijven van heroïne in combinatie met methadon de lichamelijke en geestelijke gezondheid verbeteren. Het voorschrijven van geneesmiddelen alleen is echter bijna nooit voldoende: psychosociale begeleiding is in de meeste gevallen noodzakelijk om een behandeling met medicijnen kans van slagen te geven. Voor de behandeling van verslaafden aan cocaïne of amfetaminen zijn geen effectieve geneesmiddelen beschikbaar. Bij deze patiënten geeft gedragstherapie vooralsnog de beste resultaten. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies.
Besluit: 2002-09-09 Advies Documenten: 2

Enfluraan

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondsheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie enfluraan onder de loep genomen.
Besluit: 2002-09-06 Advies Documenten: 2

Isofluraan

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondsheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie isofluraan onder de loep genomen.
Besluit: 2002-09-06 Advies Documenten: 2

Herbicide-tolerante maïs (NK603)

De aanvrager, de firma Monsanto, diende een veiligheidsdossier in, betreffende de genetisch gemodificeerde maïslijn NK603. Het dossier bevat moleculair-biologische, voedingskundige en toxicologische informatie. Als referentie dient een conventionele maïslijn met een geschiedenis van veilig gebruik in de Europese Unie. De gemodificeerde maïslijn verschilt van een conventionele lijn door de aanwezigheid van het cp4 epsps-gen en het expressieproduct hiervan, het CP4 EPSPS-eiwit. Het ingebrachte gen is afkomstig uit een bacterie en zorgt ervoor dat de maïsplant bestand is tegen het herbicide glyfosaat. Twee opeenvolgende kopieën van dit gen zijn aanwezig op één enkele plaats in het DNA van NK603 maïs.
Besluit: 2002-08-13 Advies Documenten: 2

Onderzoek in de Traumazorg

Medio 2000 ontving de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) van de minister van VWS het verzoek haar te adviseren over het onderzoek in de traumazorg. In haar verzoek wees de minister erop dat in de afgelopen jaren in ons land veel vooruitgang is geboekt in de traumazorg door onder meer de aanwijzing van tien traumacentra en het samengaan van de spoedeisende medische hulpverlening met de hulpverlening bij grootschalige ongevallen en rampen. De minister verzocht de RGO haar te adviseren over de wijze waarop het onderzoek ondersteuning kan geven aan de traumazorg waarbij zij de RGO ook vroeg aandacht te besteden aan het onderzoek naar de preventie van ongevalletsel.
Besluit: 2002-07-09 Advies Documenten: 2

Rhodium en rhodiumverbindingen

Vandaag is een rapport verschenen, dat is opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In dit rapport beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad rhodium en rhodiumverbindingen op kankerverwekkende eigenschappen voor de mens bij beroepsmatige blootstelling.
Besluit: 2002-06-27 Advies Documenten: 2

Stamcellen voor weefselherstel: Onderzoek naar therapie met somatische en embryonale stamcellen

Onderzoek naar stamceltherapie staat nog in de kinderschoenen. De nieuwe Embryowet maakt het mogelijk dergelijk onderzoek uit te breiden. De eerste resultaten van stamcelonderzoek zijn veelbelovend. Uit stamcellen van pre-implantatie-embryo’s wordt een keur aan cellen gekweekt. Pancreascellen bijvoorbeeld, waarmee suikerpatiënten geholpen zouden kunnen worden. En hersencellen, die de ziekte van Parkinson zouden kunnen bestrijden. Hoeveel therapie stamcelonderzoek zal opleveren is nog onduidelijk. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de minister van VWS.
Besluit: 2002-06-27 Advies Documenten: 2

Bioterrorisme: Vervolgadvies

De terroristische aanslagen in Amerika, nu bijna een jaar geleden, hebben ook in Nederland de angst voor bioterrorisme reëler gemaakt. Vandaag verschijnt een advies van de Gezondheidsraad aan de minister van VWS, waarin de raad suggesties doet voor verbetering van het Nederlandse verdedigingssysteem. In het bijzonder komt aan de orde hoe Nederland zich kan beschermen tegen een eventuele moedwillige verspreiding van het pokkenvirus.
Besluit: 2002-06-25 Advies Documenten: 2

Knarsende Schakels; Technologische innovatie en gezondheidszorg

Discussies over de gezondheidszorg hebben de afgelopen jaren vooral in het teken gestaan van kosten en kostenbeheersing, met als gevolg dat de batenkant van de gezondheidszorg onderbelicht is gebleven. Behalve gezondheidswinst op het niveau van de individuele patiënt en de gehele bevolking, staan er aan de batenkant ook minder zichtbare - en over de beleidsterreinen van drie ministeries (VWS, EZ en OCenW) verdeelde - baten, zoals meer wetenschappelijke expertise, kwalitatief hoogwaardige kennisinstellingen, patenteerbare en dus verhandelbare kennis, nieuwe innovatieve bedrijven, groei in werkgelegenheid, een groeiende economie, export en belastingopbrengsten.
Besluit: 2002-06-17 Advies Documenten: 2

Behandeling van drugverslaafde gedetineerden

Drugverslaafde gedetineerden kunnen in de Nederlandse penitentiaire inrichtingen niet altijd aanspraak maken op passende zorg. Gedwongen afkicken komt regelmatig voor. Zo zijn er inrichtingsartsen die geen methadon verstrekken aan verslaafden die voorafgaand aan hun detentie wel met methadon werden behandeld. Aangezien de gedetineerde net zozeer recht heeft op gezondheidszorg als elke andere burger, is deze vorm van dwang ongewenst.
Besluit: 2002-06-12 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: screening van pasgeborenen op taaislijmziekte

Op 6 december 2001 vroeg de minister advies over een vergunningaanvraag van het VU medisch centrum, subafdeling Kinderlongziekten, Amsterdam (bijlage A). De aanvraag heeft betrekking op een voorstel om screening op cystische fibrose (CF, taaislijmziekte) toe te voegen aan het landelijke bevolkingsonderzoek onder pasgeborenen. Bij dit onderzoek wordt tussen de vierde en zevende levensdag bloed afgenomen met een hielprik. Op dit moment is de screening alleen gericht op fenylketonurie (PKU), congenitale hypothyreoïdie (CHT) en het adrenogenitaalsyndroom (AGS, CAH).
Besluit: 2002-06-04 Advies Documenten: 2

Bloedproducten en Parvovirus B19 - signalement

Bloedproducten worden tegenwoordig gescreend op aanwezigheid van HIV en van het hepatitis B- en hepatitis C-virus. Hierdoor is de kans op overdracht van deze virussen via bloedproducten zeer sterk afgenomen. Ook voor micro-organismen waarbij overdracht voor slechts een deel van de ontvangers een risico vormt, zoals Parvovirus B19, bestaat de mogelijkheid alle bloedproducten te testen. In een vandaag verschenen signalerend advies pleit de Gezondheidsraad bij Parvovirus B19 voor een risicogroepenbenadering. Bij dit alternatief ontvangen alleen patiënten voor wie infectie met Parvovirus B19 een serieus gezondheidsrisico inhoudt geteste cellulaire bloedproducten.
Besluit: 2002-05-30 Advies Documenten: 2

Nieuwe toepassingen van genetische kennis in de gezondheidszorg

Genomics beslaat binnen de geneeskunde een zeer breed terrein van onderzoek, variërend van het opsporen van genetisch bepaalde risicofactoren voor bepaalde aandoeningen tot het ontwikkelen van geneesmiddelen. De ministers van VWS en OCenW hebben de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) gevraagd welke kennisontwikkeling nodig is om de producten, hulpmiddelen en zorgpraktijken die voortkomen uit het genomics-onderzoek op een verantwoorde wijze maatschappelijk in te bedden. De RGO heeft zich gericht op aandachtsvelden waarbinnen het onderzoek op relatief korte termijn (in de komende vijf jaar) consequenties zou kunnen hebben voor de gezondheidszorg. Deze aandachtsvelden zijn diagnostiek, farmacogenetica en sommige erfelijke ziekten op volwassen leeftijd.
Besluit: 2002-04-28 Advies Documenten: 2

Acrylamide

Vandaag zijn negen rapporten verschenen, die zijn opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In elk rapport beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad een stof op kankerverwekkende eigenschappen voor de mens bij beroepsmatige blootstelling. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie vastgelegde bewoordingen, dienen als uitgangspunt voor de classificatie als kankerverwekkende stof, bedoeld in art. 4.11 van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Besluit: 2002-04-16 Advies Documenten: 2

p-Chloornitrobenzeen

Vandaag zijn negen rapporten verschenen, die zijn opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In elk rapport beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad een stof op kankerverwekkende eigenschappen voor de mens bij beroepsmatige blootstelling. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie vastgelegde bewoordingen, dienen als uitgangspunt voor de classificatie als kankerverwekkende stof, bedoeld in art. 4.11 van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Besluit: 2002-04-16 Advies Documenten: 2

N-Methylhydrazine

Vandaag zijn negen rapporten verschenen, die zijn opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In elk rapport beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad een stof op kankerverwekkende eigenschappen voor de mens bij beroepsmatige blootstelling. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie vastgelegde bewoordingen, dienen als uitgangspunt voor de classificatie als kankerverwekkende stof, bedoeld in art. 4.11 van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Besluit: 2002-04-16 Advies Documenten: 2

Dichlooracetyleen

Vandaag zijn negen rapporten verschenen, die zijn opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In elk rapport beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad een stof op kankerverwekkende eigenschappen voor de mens bij beroepsmatige blootstelling. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie vastgelegde bewoordingen, dienen als uitgangspunt voor de classificatie als kankerverwekkende stof, bedoeld in art. 4.11 van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Besluit: 2002-04-16 Advies Documenten: 2

Tetranitromethaan

Vandaag zijn negen rapporten verschenen, die zijn opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In elk rapport beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad een stof op kankerverwekkende eigenschappen voor de mens bij beroepsmatige blootstelling. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie vastgelegde bewoordingen, dienen als uitgangspunt voor de classificatie als kankerverwekkende stof, bedoeld in art. 4.11 van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Besluit: 2002-04-16 Advies Documenten: 2

Fenylglycidylether

Vandaag zijn negen rapporten verschenen, die zijn opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In elk rapport beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad een stof op kankerverwekkende eigenschappen voor de mens bij beroepsmatige blootstelling. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie vastgelegde bewoordingen, dienen als uitgangspunt voor de classificatie als kankerverwekkende stof, bedoeld in art. 4.11 van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Besluit: 2002-04-16 Advies Documenten: 2

N,N-Dimethylaniline

Vandaag zijn negen rapporten verschenen, die zijn opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In elk rapport beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad een stof op kankerverwekkende eigenschappen voor de mens bij beroepsmatige blootstelling. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie vastgelegde bewoordingen, dienen als uitgangspunt voor de classificatie als kankerverwekkende stof, bedoeld in art. 4.11 van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Besluit: 2002-04-16 Advies Documenten: 2

Waterstofperoxide

Vandaag zijn negen rapporten verschenen, die zijn opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In elk rapport beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad een stof op kankerverwekkende eigenschappen voor de mens bij beroepsmatige blootstelling. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie vastgelegde bewoordingen, dienen als uitgangspunt voor de classificatie als kankerverwekkende stof, bedoeld in art. 4.11 van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Besluit: 2002-04-16 Advies Documenten: 2

Xylidine (isomeren)

Vandaag zijn negen rapporten verschenen, die zijn opgesteld op verzoek van de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In elk rapport beoordeelt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad een stof op kankerverwekkende eigenschappen voor de mens bij beroepsmatige blootstelling. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie vastgelegde bewoordingen, dienen als uitgangspunt voor de classificatie als kankerverwekkende stof, bedoeld in art. 4.11 van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Besluit: 2002-04-16 Advies Documenten: 2

Azobisisobutyronitrile; Health-based recommended occupational exposure limit

Vandaag bracht de Gezondheidsraad advies uit aan de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de gezondheidskundige gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan azobisisobutyronitril (AIBN) in de lucht op de werkplek. Door gebrek aan gegevens kan de Raad geen gezondheidskundige advieswaarde voor AIBN voorstellen.
Besluit: 2002-03-12 Advies Documenten: 2

Dementie

Dementie bij ouderen plaatst de samenleving voor een urgente en zware opgave. Er zijn nauwelijks mogelijkheden voor preventie of therapie. Blijft dit zo, dan zal ons land tegen 2050 ruim vierhonderdduizend dementiepatiënten tellen. Nú al worden veel verzorgende partners, familieleden of andere naasten van patiënten overbelast. Spoedige en forse uitbreiding van thuiszorgfaciliteiten en van het aantal plaatsen in verpleeg- of verzorgingshuizen is onontkoombaar. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de Minister van VWS.
Besluit: 2002-03-12 Advies Documenten: 2

Normering van huidblootstelling op de werkplek

In de maatregelen tegen beroepsmatige blootstelling aan schadelijke stoffen moet niet alleen de lichaamsbelasting via de ademhaling maar ook de blootstelling via de huid worden betrokken. Hiertoe is een norm voor de totale door het lichaam opgenomen hoeveelheid van een stof te verkiezen boven een norm voor alleen de potentiële inneming via de huid. In de praktijk zal echter vaak volstaan moeten worden met de waarschuwing dat huidbeschermende maatregelen noodzakelijk zijn. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2002-01-31 Advies Documenten: 2

Mobiele telefoons - Een gezondheidskundige analyse

Het elektromagnetisch veld van een mobiele telefoon is, naar de huidige stand van de wetenschap, niet gevaarlijk voor de gezondheid. Er zijn dan ook geen redenen de blootstellingslimieten te herzien. De Gezondheidsraad schrijft dit in een vandaag verschenen advies aan de bewindslieden van VWS, VROM, EZ, V&W en SZW.
Besluit: 2002-01-28 Advies Documenten: 2

Toepassing van de automatische uitwendige defibrillator in Nederland

Met behulp van een 'automatische externe defibrillator' kunnen tegenwoordig niet alleen artsen maar ook medische leken trefzeker levensreddend handelen als iemand een plotselinge hartstilstand heeft gekregen. Door te krappe beschikbaarheid van zo'n apparaat en door onduidelijkheid over een wettelijke bepaling, komt zo'n poging vaak te laat. Daardoor overlijden in ons land jaarlijks enkele duizenden mensen ontijdig. Wetswijziging is wenselijk, evenals bevordering van het gebruik van het apparaat. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2002-01-21 Advies Documenten: 2

Algemene vaccinatie tegen meningokokken C en pneumokokken

Het is wenselijk het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) spoedig uit te breiden met enting tegen meningokokken C, belangrijke verwekkers van hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging bij jonge kinderen en adolescenten. Algemene vaccinatie tegen pneumokokken verdient ook aanbeveling, maar zal moeten wachten tot in het programma ruimte ontstaat door combinatie van bestaande vaccins. Bij introductie van de nieuwe vaccinaties is gedegen publieksvoorlichting noodzakelijk, wil de bereidheid om aan het RVP deel te nemen niet in het gedrang komen. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de Minister van VWS.
Besluit: 2002-01-09 Advies Documenten: 2

Styreen; Evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

In vandaag aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan de organische oplosmiddelen tolueen, xyleen en styreen en aan ethyleenoxide voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie, dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2001-12-20 Advies Documenten: 2

Xyleen; Evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

In vandaag aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan de organische oplosmiddelen tolueen, xyleen en styreen en aan ethyleenoxide voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie, dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2001-12-20 Advies Documenten: 2

Ethyleenoxide; Evaluation of the effects on reproduction, recommendation forclassification

In vandaag aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan de organische oplosmiddelen tolueen, xyleen en styreen en aan ethyleenoxide voor de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie, dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2001-12-20 Advies Documenten: 2

Tolueen; Evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

In vandaag aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gevolgen van blootstelling aan de organische oplosmiddelen tolueen, xyleen en styreen en aan ethyleenoxide de vruchtbaarheid en voor de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van commissie, geformuleerd in de door de Europese Unie gekozen terminologie, dienen als uitgangspunt voor de wettelijke classificatie als reproductietoxische stof.
Besluit: 2001-12-20 Advies Documenten: 2

Fytosterolen (2) Pytosterol (2)

De aanvrager ‘Archer Daniels Midland Company (ADM)’ heeft een veiligheidsdossier samengesteld over de nieuwe voedselingrediënten fytosterolen en fytosterolesters. Deze verbindingen zijn biologisch gezien vergelijkbaar en worden bereid uit plantaardige oliën met behulp van standaardtechnieken. Door zorgvuldige productie en zuivering lijkt de kwaliteit van het product gewaarborgd. De aanvrager verstrekt voldoende informatie over de samenstelling.
Besluit: 2001-12-13 Advies Documenten: 2

Familiaire hypercholesterolemie en de Wet op de medische keuringen

Verzekeraars volgen verouderd medisch inzicht als zij de erfelijke aandoening ‘familiaire hypercholesterolemie’ (FH) opvatten als een onbehandelbare ziekte. Die onjuiste opvatting ontmoedigt deelname aan het screeningsprogramma op FH en kan aldus een belemmering vormen voor het benutten van de beschikbare cholesterolverlagende therapie. Er is ook behoefte aan duidelijker regels voor de vragen die een verzekeraar bij een medische keuring mag stellen over de erfelijke eigenschappen van de keurling. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de Minister van VWS.
Besluit: 2001-12-13 Advies Documenten: 2

Aanpassing van grenswaarden bij flexibele werktijden

De grenswaarden voor blootstelling aan gevaarlijke stoffen moeten worden verlaagd bij langere werktijden. Maar een algemeen recept is daarvoor niet te geven. Dat schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Besluit: 2001-12-06 Advies Documenten: 2

Lindaan

In twee vandaag aan de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gezondheidskundige gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan lactaatesters en lindaan in de lucht op de werkplek. Voor ethyl-, n-butyl-, isobutyl-, propyl-, isopropyl-L-lactaten is een gezondheidskundige advieswaarde van 20 milligram per kubieke meter lucht afgeleid, voor 2-ethylhexyl-L-lactaat 4 milligram per kubieke meter lucht. Voor lindaan is de advieswaarde 4 microgram per kubieke meter lucht (gemiddeld over een achturige werkdag).
Besluit: 2001-12-06 Advies Documenten: 2

Lactaatesters

In twee vandaag aan de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gezondheidskundige gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan lactaatesters en lindaan in de lucht op de werkplek. Voor ethyl-, n-butyl-, isobutyl-, propyl-, isopropyl-L-lactaten is een gezondheidskundige advieswaarde van 20 milligram per kubieke meter lucht afgeleid, voor 2-ethylhexyl-L-lactaat 4 milligram per kubieke meter lucht. Voor lindaan is de advieswaarde 4 microgram per kubieke meter lucht (gemiddeld over een achturige werkdag).
Besluit: 2001-12-06 Advies Documenten: 2

Microbiële risico's van zwemmen in de natuur

Er moet een andere Europese norm komen voor de mate van verontreiniging van natuur-zwemwater met menselijke of dierlijke uitwerpselen. De gezondheidsrisico's van deze fecale verontreiniging zijn overigens minder ernstig dan die van het vóórkomen van cyanobacteriën. De overheid doet er goed aan de beheersmaatregelen op dit terrein onder te brengen in een 'veiligheidsketen',waarin planmatige voorbereiding voorop staat. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de Minister van VROM. Het advies bevat gespecificeerde aanbevelingen voor het beheersen van uiteenlopende microbiële risico's voor waterrecreanten.
Besluit: 2001-11-27 Advies Documenten: 2

Onderzoek gezondheidsrisico's stoffen: een gerichtere benadering

Tekortkomingen van het huidige stelsel van richtlijnen voor het onderzoek naar de toxiciteit van chemische stoffen maken een strategische heroriëntatie wenselijk. De starheid van die richtlijnen belemmert het benutten van nieuwe toxicologische inzichten. Ook is de tijdrovendheid van veel voorgeschreven testprocedures niet meer te rijmen met het enorme en nog steeds groeiende aantal te beoordelen stoffen. Er moet meer gebruik worden gemaakt van informatie over zowel het werkingsmechanisme van een stof als de mate waarin blootstelling van mensen zal plaatsvinden.
Besluit: 2001-11-20 Advies Documenten: 2

Chloortrimethylsilaan; Health-based recommended occupational exposure limit

In twee vandaag aan de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gezondheidskundige gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan chloortrimethylsilaan en verschillende butylacetaten in de lucht op de werkplek. Wegens gebrek aan gegevens kan de commissie slechts voor n-butylacetaat een gezondheidskundige advieswaarde afleiden.
Besluit: 2001-11-15 Advies Documenten: 2

Onderzoek Verpleging en Verzorging

In Nederland bestaat, evenals in de meeste van de ons omringende landen, een sterk groeiende vraag naar verpleging en verzorging. Die vraag heeft mede ten gevolge van technologische vernieuwingen en veranderingen in de organisatie van de zorg toenemend betrekking op gespecialiseerde zorg. Deze ontwikkeling heeft belangrijke consequenties voor aard en omvang van de door verpleegkundigen en verzorgenden verleende zorg. Hun werk wordt omvattender en complexer zowel qua inhoud van de zorg als de organisatie ervan.
Besluit: 2001-11-15 Advies Documenten: 2

n-, iso-, sec-, and tert-Butylacetaten

In twee vandaag aan de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebrachte adviezen beoordeelt de Gezondheidsraad de gezondheidskundige gevolgen van beroepsmatige blootstelling aan chloortrimethylsilaan en verschillende butylacetaten in de lucht op de werkplek. Wegens gebrek aan gegevens kan de commissie slechts voor n-butylacetaat een gezondheidskundige advieswaarde afleiden.
Besluit: 2001-11-15 Advies Documenten: 2

Preventieonderzoek

In juni 2000 ontving de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) een adviesaanvraag van de minister van VWS, waarin zij aankondigde aansluitend aan het Programma Preventie 1998-2002 ZonMw een nieuwe opdracht te geven voor een preventieprogramma. De Raad werd gevraagd te adviseren over de prioriteiten voor het preventieonderzoek in de periode na 2002.
Besluit: 2001-10-29 Advies Documenten: 2

Deoxynivalenol (DON)

Een van nature soms in tarwe aanwezig toxine (DON) houdt voor de bevolking een zeer gering gezondheidsrisico in. Hoewel bij de huidige niveaus van inneming geen schade van betekenis is te duchten, is minimalisering van de inneming van DON raadzaam. Vermindering is tot op zekere hoogte mogelijk via teeltkundige maatregelen en door tarwe met een te hoog DON-gehalte niet voor menselijke consumptie te bestemmen. Terugdringing van de consumptie van tarwehoudende voedingsmiddelen is echter onwenselijk. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de bewindslieden van VWS en LNV.
Besluit: 2001-10-23 Advies Documenten: 2

Rapport van het Platform HTA; Stimulering HTA in Nederland

In 1999 heeft de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) op verzoek van de minister van VWS het zogeheten “Platform-HTA” ingesteld. Bij zijn instelling kreeg dit platform de opdracht de RGO geregeld verslag te doen van de opvattingen van bij Health Technology Assessment (HTA) betrokken organisaties in ons land over onderwerpen die bij voorrang voor HTA in aanmerking komen. Daarnaast zou het Platform voorstellen moeten doen over de wijze waarop de samenwerking tussen de organisaties kan worden bevorderd. Voorstellen van het Platform, zo kondigde de RGO destijds aan, zouden integraal worden opgenomen in diens tweejaarlijkse adviezen over HTA in ons land aan de minister van VWS.
Besluit: 2001-08-28 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: gezondheidsonderzoek vuurwerkramp Enschede

Op 20 april 2001 vroeg de minister advies over een vergunningaanvraag van de Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst Twente te Almelo. De aanvraag heeft betrekking op het gezondheidsonderzoek dat wordt verricht naar aanleiding van de vuurwerkramp in Enschede op 13 mei 2000. In hoofdstuk 2 bespreekt de commissie de vraag of het bedoelde project bevolkingsonderzoek in de zin van de wet is en onder de vergunningplicht valt. Hoofdstuk 3 bevat de conclusie.
Besluit: 2001-08-09 Advies Documenten: 2

Cochleaire implantatie bij kinderen

Cochleaire implantatie – het inbrengen van een elektronische binnenoorprothese – is tegenwoordig een doeltreffende techniek om mensen met bepaalde vormen van doofheid weer toegang te geven tot omgevingsgeluid en gesproken taal. Deze behandeling is succesvol gebleken bij volwassenen en kinderen bij wie de doofheid is ontstaan nadat zij hebben leren praten. Zij kan ook zinvol zijn bij jonge kinderen met aangeboren doofheid. In de nabije toekomst zal in ons land behoefte zijn aan jaarlijks ten minste zestig implantaties bij dove jonge kinderen. Uitbreiding van het huidige aantal gespecialiseerde centra van twee naar vier is wenselijk.
Besluit: 2001-08-07 Advies Documenten: 2

Workshop Toekomst Wet bevolkingsonderzoek: Verslag van een bij de Gezondheidsraad gevoerde discussie

Eind 2000 is het rapport verschenen van de bij ZorgOnderzoek Nederland (ZON) uitgevoerde evaluatie van de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO). Om de implicaties van het in dat rapport gedane voorstel voor een nieuwe wettelijke regeling nader te verkennen is op verzoek van de Voorzitter van de Gezondheidsraad een discussiebijeenkomst (workshop) georganiseerd met de auteurs van het rapport en een dertigtal andere deskundigen en vertegenwoordigers van organisaties die op enigerlei wijze betrokken zijn bij (de regeling van) bevolkingsonderzoek.
Besluit: 2001-08-06 Advies Documenten: 2

Gezondheidsrisico's van contactlenzen

De huidige ruime verkrijgbaarheid van contactlenzen, onder meer via internet, groothandel en drogisterij, kan bepaalde gezondheidsrisico's in de hand werken. Het is wenselijk om het aanmeten van deze hulpmiddelen en de nazorg voor te behouden aan optometristen en oogartsen. De soms optredende ernstige complicaties moeten centraal worden geregistreerd. Het gebruik van 'permanent wear' lenzen is af te raden, tenzij er een medische indicatie is. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de Minister van VWS.
Besluit: 2001-07-25 Advies Documenten: 2

Voedingsnormen: energie, eiwitten, vetten en verteerbare koolhydraten

Vandaag verscheen een advies over de wenselijke inneming van energie, eiwitten, vetten en koolhydraten voor gezonde personen. Het is de tweede aflevering in een reeks van adviezen van de Gezondheidsraad aan de Minister van VWS en de Staatssecretaris van LNV. Deze adviezen dienen ter actualisering van de in 1992 door de toenmalige Voedingsraad voorgestelde ‘Nederlandse Voedingsnormen’.
Besluit: 2001-07-18 Advies Documenten: 2

Kanttekeningen bij ontwerp-planningsbesluit hemopoëtische stamceltransplantatie

Op 11 januari 2001 legde de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een ontwerp-Planningsbesluit Hemopoëtische Stamceltransplantatie ter beoordeling voor aan de Gezondheidsraad. Het ontwerp is gebaseerd op de artikelen 2 en 5 van de Wet bijzondere medische verrichtingen (WBMV). De kanttekeningen van de Gezondheidsraad zijn vervat in het voorliggende advies. Het is voorbereid door het Secretariaat van de Raad, met raadpleging van deskundigen en is daarna, gehoord de Beraadsgroep Geneeskunde, opgesteld.
Besluit: 2001-07-17 Advies Documenten: 2

Rijgeschiktheid van mensen met tumoren of doorbloedingsstoornissen van de hersenen

De medische eisen voor de rijgeschiktheid van mensen met een hersentumor of een afwijking in een bloedvat van de hersenen sporen niet meer met de huidige stand van de wetenschap. De wenselijke aanpassing houdt deels een versoepeling en deels een aanscherping in. In algemene zin is, daarnaast, heroverweging gewenst van de sedert 1986 geldende regeling voor de vernieuwing van rijbewijzen zonder medische toetsing. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de Minister van Verkeer en Waterstaat en de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Besluit: 2001-07-04 Advies Documenten: 2

Milieurisico's van geneesmiddelen

De belasting van het milieu door geneesmiddelen verdient nadere aandacht. Dat stelt de Gezondheidsraad in een advies dat de kennis over die belasting samenvat. In de rapportage, die vandaag is aangeboden aan de bewindslieden van VROM, VWS, V&W en LNV, doet de Raad voorstellen voor onderzoek naar voorkomen en effecten van geneesmiddelen in het milieu.
Besluit: 2001-06-26 Advies Documenten: 2

Urine-incontinentie

Ongeveer één op de twintig volwassenen in Nederland heeft te kampen met urine-incontinentie. Bij ouderen spelen naast blaasproblemen een verminderde mobiliteit en andere aandoeningen bij ontstaan en verergeren van incontinentie een rol. Deze complexe incontinentie krijgt soms te weinig aandacht. De belangrijkste aanbevolen behandelingen zijn bekkenbodemspieroefeningen en blaastraining. Er is een goede behandelingsrichtlijn voor huisartsen. In de thuiszorg en in zorginstellingen blijft wegens personeelsschaarste de behandeling te vaak beperkt tot het verstrekken van opvangmateriaal. Er zijn, vooral voor vrouwen, te weinig goede openbare toiletten en thuiswonende oudere patiënten met meerdere handicaps hebben baat bij een aangepast, goed bereikbaar toilet. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de Minister van VWS.
Besluit: 2001-06-25 Advies Documenten: 2

Verdediging tegen bioterrorisme

Open grenzen, verstedelijking, mobiliteit en gentechnologie vergroten het gevaar van terroristische aanslagen met microbiële ziekteverwekkers. Daarom is alertheid geboden, niet alleen van inlichtingendiensten maar ook van artsen en microbiologen. Er moet een draaiboek ‘Bioterrorisme’ komen, terwijl al beschikbare draaiboeken voor het optreden bij epidemische calamiteiten aanscherping behoeven. Internationale samenwerking op het gebied van de identificatie van onbekende micro-organismen en bij de ontwikkeling en productie van antimicrobiële middelen is noodzakelijk.
Besluit: 2001-06-14 Advies Documenten: 2

Elektromagnetische velden: Jaarbericht 2001

Volgens de op dit moment beschikbare wetenschappelijke gegevens is er geen grond voor de vrees dat blootstelling aan elektromagnetische velden in de woonomgeving – onder meer afkomstig van hoogspanningslijnen en GSM-antennes – schadelijk is voor de gezondheid. Dit is de strekking van een eerste jaarlijkse rapportage over dit vraagstuk die de Gezondheidsraad vandaag aan de regering heeft uitgebracht.
Besluit: 2001-05-29 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: landelijke borstkankerscreening (2)

Op 1 juli 1996 trad de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) in werking (Sta96). De WBO, bedoeld om mensen te beschermen tegen bevolkingsonderzoeken die een gevaar kunnen vormen voor de gezondheid, voorziet in een vergunningstelsel. Vergunningplichtig bevolkingsonderzoek is verboden zonder vergunning van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (artikel 3, eerste lid, WBO). De wet verplicht de minister de Gezondheidsraad te horen alvorens te beslissen over vergunningverlening (artikel 9, derde lid).
Besluit: 2001-05-21 Advies Documenten: 2

Gezondheidsrisico's van blootstelling aan verarmd uranium - Een overzicht

De huidige stand van de wetenschap biedt geen grond voor de conclusie dat mensen gezondheidsschade hebben opgelopen door blootstelling aan verarmd uranium dat na calamiteiten zoals de Golfoorlog, de NAVO-interventie in Kosovo en de Bijlmerramp in het milieu is vrijgekomen. Degenen die in dergelijke besmette gebieden (moeten) verblijven, worden, normaal gesproken, voldoende beschermd door de daartoe in de milieuhygiënische vastgelegde voorzorgsmaatregelen. Dit schrijft de Gezondheidsraad.
Besluit: 2001-05-16 Advies Documenten: 2

HIV-surveillance in Nederland

Naar schatting 12.000 tot 18.000 Nederlanders zijn met HIV geïnfecteerd. Het huidige systeem van HIV-surveillance in Nederland is erop gericht tijdig relevante veranderingen in de prevalentie van HIV-infectie in bestaande risicogroepen alsmede een eventuele uitbreiding van de HIV-epidemie naar de algemene bevolking te signaleren.
Besluit: 2001-05-15 Advies Documenten: 2

Prenatale screening: Downsyndroom, neuralebuisdefecten, routine-echoscopie

Volgens een vandaag verschenen advies van de Gezondheidsraad aan de Minister van VWS is de tijd rijp voor wijziging van de vroege opsporing van Downsyndroom tijdens de zwangerschap. Tot nu toe wordt aan zwangeren van 36 jaar en ouder een vruchtwaterpunctie of vlokkentest aangeboden. Bij één op de 100 à 300 vrouwen leidt dat onderzoek tot het verlies van een gezonde foetus. Tegenwoordig zijn er goede mogelijkheden om eerst via een eenvoudige bloedtest vast te stellen of zo'n onderzoek wel nodig is. Het verdient aanbeveling om die bloedtest aan te bieden aan alle zwangeren, ongeacht hun leeftijd. Die test moet dan niet alleen worden gebruikt voor Downsyndroom, maar ook voor de vroege opsporing van neuralebuisdefecten.
Besluit: 2001-05-07 Advies Documenten: 2

Pijnonderzoek

Op 19 april 2000 ontving de RGO het verzoek van de minister van VWS advies uit te brengen over de programmering van pijnonderzoek. Het advies dient een aanknopingspunt te bieden voor de opdracht aan NWO voor een vervolgprogramma pijnonderzoek in de periode 2002-2004. Voor zo’n programma is ƒ 1,3 mln (€ 590.000) per jaar in het vooruitzicht gesteld. Naar aanleiding van deze adviesaanvraag heeft de RGO een Commissie Pijnonderzoek ingesteld die het voorliggende advies heeft voorbereid
Besluit: 2001-04-15 Advies Documenten: 2

Ongerustheid over lokale milieufactoren: risicocommunicatie, blootstellingsbeoordeling en clusteronderzoek

Als op plaatselijk niveau de bevolking een verdacht hoog aantal ziektegevallen of gezondheidsklachten in de eigen omgeving constateert en de oorzaak daarvan zoekt in lokale milieuverontreiniging, is adequaat optreden van overheidsinstanties geboden. Het komt er primair op aan de ongerustheid tijdig serieus te nemen en systematisch te werk te gaan bij het beoordelen van de blootstellingsrisico's en de gemelde gezondheidsproblemen. Daarnaast moet aandacht besteed worden aan een - op interactie en participatie gerichte - dialoog met de verontruste burgers. Een vandaag verschenen advies van de Gezondheidsraad aan de Ministers van VROM en VWS biedt een overzicht van dit vraagstuk en een handreiking voor de praktijk.
Besluit: 2001-04-03 Advies Documenten: 2

Mangaan en mangaanverbindingen

Volgens een vandaag aan de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebracht advies van de Commissie 'Reproductietoxische stoffen' van de Gezondheidsraad kan blootstelling aan mangaan en verbindingen daarvan schadelijk zijn voor de vruchtbaarheid en de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie, geformuleerd volgens richtlijnen van de Europese Unie, dienen als uitgangspunt voor wettelijke classificatie.
Besluit: 2001-03-30 Advies Documenten: 2

Onderzoek Sportgezondheidszorg

Onder sportgezondheidszorg wordt in dit advies verstaan alle gezondheidsproblematiek in relatie tot sportbeoefening c.q. bewegen. Sporten en bewegen kunnen zowel positieve als negatieve effecten op de gezondheid hebben: bevordering van de fitheidstoestand en preventie van bepaalde chronische ziekten enerzijds, maar anderzijds ook schade door sportspecifieke letsels. Het wetenschappelijk onderzoek in de sportgezondheidszorg richt zich op beide soorten van effecten. De positieve en negatieve effecten vormen de leidraad voor het advies.
Besluit: 2001-03-27 Advies Documenten: 2

Celkerntransplantatie bij mutaties in het mitochondriale DNA

In een vandaag verschenen advies aan de Minister van VWS wijst de Gezondheidsraad op mogelijkheden om via celkerntransplantatie het doorgeven van (de aanleg voor) bepaalde erfelijke ziekten aan het nageslacht te voorkomen. Het advies bevat een inventarisatie van de methodologische, ethische en juridische vragen die deze techniek oproept. De tijd voor onderzoek, laat staan toepassing, bij de mens is nog niet rijp. Er is echter een zwaarwegend gezondheidsbelang in het geding.
Besluit: 2001-03-20 Advies Documenten: 2

Kanttekeningen bij ontwerp-planningsbesluit neurochirurgie

Met de inwerkingtreding van het Planningsbesluit Neurochirurgie van 21 juni 1993 kwam een einde aan de situatie dat de uitoefening van de neurochirurgie in haar volle omvang aan een vergunning was gebonden. De vergunningsplicht heeft sindsdien alleen betrekking op de ‘bijzondere neurochirurgie’. De interpretatie van dit begrip bleek in de praktijk lastiger te zijn dan zich aanvankelijk liet aanzien.
Besluit: 2001-03-15 Advies Documenten: 2

Wet bevolkingsonderzoek: erfelijke prostaatkanker

Op 31 augustus 2000 vroeg de minister advies over een vergunningaanvraag van de Stichting Opsporing Erfelijke Tumoren (StOET) voor een wetenschappelijke onderzoek getiteld: “Periodiek onderzoek op prostaatkanker in families met hereditair prostaatcarcinoom (HPC) in Nederland”. Dit advies heeft betrekking op deze vergunningaanvraag èn een onderzoeksvoorstel dat de onderzoekers hebben ingediend bij ZorgOnderzoek Nederland.
Besluit: 2001-03-09 Advies Documenten: 2

Programmatische vaccinatie van volwassenen

Dit advies gaat over de vraag of het wenselijk is programmatische vaccinatie te bevorderen van volwassenen die, gezien hun leeftijd, niet meer vallen onder de verstrekkingen van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). De beschouwingen berusten op de gegevens die vooral sedert 1980 zijn verzameld over de effecten van het RVP en hun betekenis in het grote geheel van de epidemiologische bevindingen met betrekking tot de doelziekten van het RVP.
Besluit: 2001-03-08 Advies Documenten: 2

Doelmatigheid van langdurige psychotherapie

Over het nut van psychotherapeutische behandelingen die meer dan ongeveer twintig zittingen beslaan, zijn vrijwel geen wetenschappelijk gefundeerde uitspraken mogelijk. Goed onderzoek op dit terrein is nodig maar erg moeilijk. Er is grote behoefte aan beslisregels voor het beginnen, voortzetten of beëindigen van een behandeling. Dit concludeert de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de Minister van VWS.
Besluit: 2001-02-28 Advies Documenten: 2

Aidsbehandelcentra

In een vandaag verschenen advies aan de Minister van VWS geeft de Gezondheidsraad zijn mening over beleidsvoornemens van de minister voor regulering van de toepassing van HIV-remmende geneesmiddelen. Van primair belang is het tegengaan van virusresistentie tegen die middelen. Dit vraagt om concentratie van de behandeling in daartoe te machtigen centra die moeten voldoen aan onlangs vastgelegde kwaliteitsnormen. Ook moet zo'n centrum deelnemen aan de landelijke registratie van behandelingsgegevens.
Besluit: 2001-02-22 Advies Documenten: 2

Desinfectantia in consumentenproducten: Signalement

Het gebruik van schoonmaakmiddelen en producten voor lichaamsverzorging waarin desinfecterende stoffen zijn verwerkt, is vaak onnodig en wellicht zelfs ongewenst. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen signalerend advies aan de Ministers van VWS en VROM.
Besluit: 2001-02-16 Advies Documenten: 2

Variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob en bloedtransfusie

Hoogstwaarschijnlijk is de verwekker van de 'gekkekoeienziekte' verantwoordelijk voor een variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob bij mensen. Het is niet uit te sluiten dat via bloedtransfusie overdracht van die verwekker kan plaatsvinden. De huidige stand van de wetenschap biedt geen mogelijkheden om die overdracht in Nederland met zekerheid te verhinderen. Verwijdering van de witte bloedcellen uit bloedproducten verdient aanbeveling, evenals het uitsluiten van donors die na 1985 een bloedtransfusie hebben ondergaan. Dit schrijft de Gezondheidsraad in een vandaag verschenen advies aan de Minister van VWS.
Besluit: 2001-02-01 Advies Documenten: 2

Chromium VI and its compounds; Evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

Volgens een vandaag aan de bewindslieden van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgebracht rapport van de Commissie 'Reproductietoxische stoffen' van de Gezondheidsraad kan blootstelling aan zeswaardig chroom en verbindingen daarvan schadelijk zijn voor de vruchtbaarheid en de ontwikkeling van het nageslacht. De bevindingen van de commissie, geformuleerd volgens richtlijnen van de Europese Unie, dienen als uitgangspunt voor wettelijke classificatie.
Besluit: 2001-01-25 Advies Documenten: 2

Bevolkingsonderzoek naar dikkedarmkanker - Signalement

Vandaag heeft de Gezondheidsraad in een signalerend advies aan de Minister van VWS gewezen op nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen met betrekking tot screening op dikkedarmkanker. Deze ziekte veroorzaakt na longkanker in ons land de meeste sterfte door kwaadaardige nieuwvormingen. Volgens de Gezondheidsraad verdient de invoering van landelijk bevolkingsonderzoek naar dikkedarmkanker serieuze overweging. Het advies bevat een oplossingsgerichte inventarisatie van de nog op die weg te nemen hindernissen.
Besluit: 2001-01-19 Advies Documenten: 2

Antibioticaresistentie

De Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) ontving op 15 juli 1999 een adviesaanvraag van de minister van VWS inzake onderzoek op het terrein van de antibioticaresistentie. Gevraagd werd aan te geven welk onderzoek op het terrein van antibioticaresistentie prioriteit heeft en hoe het onderzoek het beste gestimuleerd kan worden. Daarnaast is gevraagd aandacht te besteden aan relevante nieuwe ontwikkelingen, alsmede naar de wijze waarop onderzoek hierbij kan aansluiten, welke instrumenten ontwikkeld of verbeterd moeten worden om de dynamiek in kaart te brengen en wat de infrastructurele, organisatorische en financiële randvoorwaarden zijn voor de voorgestelde aanbevelingen.
Besluit: 2000-12-15 Advies Documenten: 2

Maagklachten

In het kader van de doelmatigheidsanalyse van bestaande medische verrichtingen (’126-lijst’) beoordeelt een commissie van de Gezondheidsraad de diagnostiek en behandeling van maagklachten. In haar adviesaanvraag vroeg de Minister van VWS aandacht te geven aan: de rol van infectie met Helicobacter pylori (Hp) bij bovenbuiksklachten de effectiviteit van de verschillende groepen geneesmiddelen voor verschillende indicaties de meest kosteneffectieve strategieën voor diagnostiek en behandeling van patiënten met bovenbuiksklachten de indicaties voor het preventieve gebruik van maagbeschermende geneesmiddelen bij langdurig gebruik van bepaalde groepen geneesmiddelen die de maagwand kunnen beschadigen.
Besluit: 2000-12-12 Advies Documenten: 2

Hinder van nachtelijk kunstlicht voor mens en natuur: Signalement

In dit advies signaleert de Gezondheidsraad de voortschrijdende teloorgang van duisternis in de avond en de nacht en de gevolgen daarvan voor het landschap en de menselijke woonomgeving. Moderne ontwikkelingen als verstedelijking, toename van de automobiliteit, intensivering van de glastuinbouw, flexibilisering van arbeidstijden, groeiende behoefte aan mogelijkheden van buitensport, de opmars van de verlichting van bedrijfspanden en historische gebouwen nemen in steeds meer en steeds grotere gebieden het duister weg.
Besluit: 2000-11-30 Advies Documenten: 2

RSI

RSI is een tot beperkingen of participatieproblemen leidend klachtensyndroom aan nek, bovenrug, schouder, boven- of onderarm, elleboog, pols of hand of een combinatie hiervan. Het syndroom kenmerkt zich door een verstoring van de balans tussen belasting en belastbaarheid, voorafgegaan door activiteiten met herhaalde bewegingen of een statische houding van één of meer van de genoemde lichaamsdelen. RSI ontstaat altijd door een combinatie van factoren.
Besluit: 2000-11-27 Advies Documenten: 2

1,2,3-Benzotriazole

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad gezondheidskundige advieswaarden af voor beroepsmatige blootstelling aan toxische stoffen in de lucht. Die afleiding is de eerste fase van een drietrapsprocedure die moet leiden tot wettelijke grenswaarden. In het voorliggende rapport bespreekt de commissie de gevolgen van blootstelling aan 1,2,3-benzotriazol (in het vervolg aangeduid met benzotriazol) in de lucht op de werkplek. De conclusies van de commissie zijn gebaseerd op wetenschappelijke publicaties die vóór maart 2000 zijn verschenen.
Besluit: 2000-11-22 Advies Documenten: 2

Risico's van foliumzuurverrijking

In Nederland wordt vrouwen met zwangerschapswens aangeraden om, ter beperking van de kans op neuralebuisdefecten bij de vrucht, rondom de conceptie gebruik te maken van een foliumzuursupplement. Het is gebleken dat dit advies nog onvoldoende wordt opgevolgd. Een andere manier om de foliumzuurvoorziening van vrouwen met zwangerschapswens te verbeteren is het beschikbaar maken van met foliumzuur verrijkte voedingsmiddelen. In Nederland is verrijking van voedingsmiddelen met foliumzuur echter niet toegestaan.
Besluit: 2000-11-15 Advies Documenten: 2

Diagnostiek en behandeling van ADHD

De duurzame, in uiteenlopende situaties optredende en reeds op jonge leeftijd aanwezige combinatie van hyperactief en overmatig rusteloos, impulsief en ongeconcentreerd gedrag komt meer voor dan het toeval wil, heeft een duidelijke erfelijke component en kan aanleiding zijn tot grote last en belemmeringen voor kind en gezin. Kinderen met deze aanleg stellen veel hogere eisen aan de opvoedingskwaliteiten en de inzet van de ouders en aan de verdraagzaamheid van de sociale omgeving dan gemiddeld.
Besluit: 2000-11-13 Advies Documenten: 2

Keukenzout en bloeddruk

Het voorliggende advies aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gaat over het belang van natriumbeperking en het gebruik van keukenzoutvervangende mineraalmengsels voor de preventie van hoge bloeddruk in Nederland. Keukenzout (natriumchloride) is de belangrijkste natriumbron in de voeding.
Besluit: 2000-10-18 Advies Documenten: 2

4,4'-Methyleen dianiline

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor methyleen dianiline. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Dec95). Naar schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor methyleen dianiline: 4 x 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.009 mg/m3 4 x 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.9 mg/m3
Besluit: 2000-09-06 Advies Documenten: 2

Epichloorhydrine (1-chloor-2,3-epoxypropaan)

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor epichloorhydrine.
Besluit: 2000-09-06 Advies Documenten: 2

4,4'-Methyleen bis (2-chlooraniline)

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor 4,4’-methyleen bis (2-chlooraniline). Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Dec95).
Besluit: 2000-09-06 Advies Documenten: 2

Aziridine (ethyleen imine)

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor aziridine. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Dec95).
Besluit: 2000-09-06 Advies Documenten: 2

Urethaan (ethyl carbamaat)

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor urethaan. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Dec95). Naar schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor urethaan: 4 x 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.002 mg/m3 4 x 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.2 mg/m3
Besluit: 2000-09-06 Advies Documenten: 2

Farmacogenetica: Signalement

De farmacogenetica richt zich op genetische variatie als oorzaak van verschillen in de uitwerking van geneesmiddelen. Die verschillen kunnen betrekking hebben op het therapeutisch effect en op bijwerkingen. Genetische variatie bij andere organismes dan de mens zijn in het voorliggende signalement buiten beschouwing gelaten.
Besluit: 2000-08-31 Advies Documenten: 2

Gecoaguleerd aardappeleiwit en -hydrolysaten

De aanvrager, firma AVEBE, heeft een dossier samengesteld waarin twee nieuwe voedselingrediënten worden beschreven: gecoaguleerd aardappeleiwit en hydrolysaten daarvan. Hij betoogt dat de nieuwe voedselingrediënten wezenlijk gelijkwaardig zijn met eiwitten in gekookte aardappelen en dat derhalve de nieuwe voedselingrediënten met notificatie op de Europese markt gebracht mogen worden. Het dossier bevat resultaten van chemische analyses en voedingskundige, microbiologische en toxicologische informatie. Aan de hand van de samenstelling beschrijft de aanvrager de voedingskundige waarde van de nieuwe voedselingrediënten.
Besluit: 2000-07-20 Advies Documenten: 2

Van implementeren naar leren

Bevordering van de wetenschappelijke onderbouwing van het medisch handelen en van de zorgverlening in ruimere zin neemt al geruime tijd een prominente plaats in op de agenda van de Nederlandse overheid. Men verwacht veel van medical technology assessment (MTA), tegenwoordig ook vaak health technology assessment (HTA) genoemd. In dat beleidsdenken past ook de opvatting dat toepassing van de uitkomsten van MTA, steeds vaker vastgelegd in richtlijnen voor het professioneel handelen, de aangewezen weg is om de kwaliteit van de zorg te optimaliseren. Deze richtlijnen blijken echter vaak in te traag tempo of in onvoldoende mate de dagelijkse praktijk te beïnvloeden. Daarmee ontstaat de "kloof tussen kennis en praktijk" waarop de Minister van VWS in haar Voortgangsrapportage Medische Technology Assessment van 14 februari 1996 doelt. In een adviesaanvraag aan de Gezondheidsraad vraagt zij de Raad vruchtbare benaderingen aan te geven om deze kloof te overbruggen.
Besluit: 2000-07-20 Advies Documenten: 2

Cholesterolverlagende therapie

Midden jaren negentig zijn artikelen verschenen over vijf grote patiëntgebonden onderzoeken waarin behandeling met een cholesterolsyntheseremmer of ’statine’ is vergeleken met een placebo. De resultaten waren opmerkelijk gunstig. Het cholesterolverlagend effect was sterker, de reductie van de kans op coronaire hartziekten aanzienlijk groter en de bijwerkingenlast beduidend geringer dan bij eerder onderzochte cholesterolverlagende geneesmiddelen. Deze publicaties hebben in de medisch-wetenschappelijke literatuur een intensieve discussie teweeggebracht over de indicaties die voor het gebruik van statines zouden moeten gelden.
Besluit: 2000-07-19 Advies Documenten: 2

Hardwood and softwood dust

Hardhoutstof is voor mensen kankerverwekkend: inademing ervan kan leiden tot het optreden van adenocarcinoom van de neus en de neusbijholten. Onduidelijk is nog of er ook sprake is van verhoogde kansen op andere vormen van kanker, in het bijzonder nasofarynxcarcinoom, dieper in de luchtwegen. Uitkomsten van meta-analyses geven wél aanwijzingen in die richting. Voor zachthoutstof gaat de evidentie voor kankerverwekkendheid nog niet verder dan een verdenking: epidemiologische gegevens doen vermoeden dat dit agens plaveiselcelcarcinoom van de neus en de neusbijholten kan veroorzaken.
Besluit: 2000-07-18 Advies Documenten: 2

Voedingsnormen: calcium, vitamine D, thiamine, riboflavine, niacine, pantotheenzuur en biotine

In 1992 heeft de toenmalige Voedingsraad de 'Nederlandse voedingsnormen' gepubliceerd. Deze aanbevelingen waren hoofdzakelijk gericht op het voorkómen van - klassieke - deficiëntieverschijnselen. De laatste jaren komen steeds meer onderzoeksresultaten beschikbaar die wijzen op een - preventieve - invloed van bepaalde voedingsstoffen op het ontstaan van chronische ziekten. Mede daarom is herziening van de voedingsnormen uit 1992 wenselijk geworden.
Besluit: 2000-07-13 Advies Documenten: 2

GSM-basisstations

Mobiele telecommunicatie heeft de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling doorgemaakt. De snelle verspreiding in de maatschappij heeft, behalve tot vele praktische voordelen die aan het gebruik verbonden zijn, ook geleid tot vragen over mogelijk voor de gezondheid nadelige gevolgen van blootstelling aan de elektromagnetische velden die gebruikt worden voor het draadloos communiceren. Dergelijke vragen leven vooral bij veel mensen die geconfronteerd werden met de plaatsing van een basisstation in hun woonomgeving.
Besluit: 2000-06-29 Advies Documenten: 2

Pertussis: a critical appraisal (2)

In 1997 stelde een commissie van de Gezondheidsraad een advies op onder de titel Pertussis: a critical appraisal (kinkhoest: een beoordeling). Dit advies gaf een eerste bespreking van een epidemie van kinkhoest die zich voordeed in 1996 en 1997. Mogelijke verklaringen van deze epidemie werden besproken. Omdat veel kinderen die aan de ziekte leden tegen kinkhoest gevaccineerd waren, werd daarbij in het bijzonder aandacht gegeven aan de kwaliteit van het heelcel vaccin gericht tegen kinkhoest.
Besluit: 2000-06-28 Advies Documenten: 2

De bewaartermijn voor medische gegevens: signalement

De huidige wettelijke regeling van de bewaartermijn voor medische gegevens roept vragen op. Wetenschappers maken zich zorgen over de (blijvende) beschikbaarheid van medische gegevens, nu de wet voorschrijft dat dergelijke gegevens in beginsel tien jaar worden bewaard of zoveel langer als redelijkerwijs uit de zorg van een goed hulpverlener voortvloeit. Bij de Gezondheidsraad is op 19 april 2000 een workshop gehouden over dit onderwerp. De daar gevoerde discussie heeft geleid tot de conclusie dat er inderdaad een probleem is. De wetenschappelijke ontwikkelingen nemen zowel in volume als in betekenis toe, terwijl na 2005 een belangrijk deel van de dossiers ouder dan tien jaar wellicht niet meer zal bestaan.
Besluit: 2000-06-27 Advies Documenten: 2

Voedselinfecties

Dit advies van de Gezondheidsraad over de problematiek van voedselinfecties in Nederland is, op hun verzoek, uitgebracht aan de bewindslieden van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. De nadruk in de adviesaanvraag ligt op de incidentie van voedselinfecties in Nederland, op factoren die bijdragen aan het risico van voedselinfectie en op de aangrijpingspunten om dit risico terug te dringen. Het advies is opgesteld door een commissie van de Gezondheidsraad.
Besluit: 2000-05-24 Advies Documenten: 2

Vluchtige organische stoffen uit bouwmaterialen in verblijfsruimten

In dit advies gaat een commissie van de Gezondheidsraad na welke vluchtige organische stoffen (VOS) uit bouwmaterialen en andere bronnen terecht kunnen komen in de binnenlucht. De te bespreken VOS worden ingeperkt door het analytisch venster, de gestandaardiseerde methode voor de bepaling van VOS in de binnenlucht, die in de adviesaanvraag wordt voorgesteld. Zeer vluchtige stoffen, waaronder bijvoorbeeld formaldehyde uit spaanplaat, matig vluchtige stoffen en ook stoffen geassocieerd met deeltjes vallen buiten dit analytische venster. Gepubliceerde VOS-concentraties vertonen een grote spreiding en zijn in het algemeen zeer laag.
Besluit: 2000-05-23 Advies Documenten: 2

Lithiumcarbonate and lithiumchloride

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie voor reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie lithiumcarbonaat en lithiumchloride onder de loep genomen.
Besluit: 2000-05-03 Advies Documenten: 2

Cadmium and its compounds

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie cadmium en cadmiumverbindingen onder de loep genomen.
Besluit: 2000-05-03 Advies Documenten: 2

Mercury and its compounds

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie kwik en kwikverbindingen onder de loep genomen.
Besluit: 2000-05-03 Advies Documenten: 2

Chloroform

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie chloroform onder de loep genomen.
Besluit: 2000-05-03 Advies Documenten: 2

Lachgas

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie lachgas onder de loep genomen.
Besluit: 2000-05-03 Advies Documenten: 2

Halothaan

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductie toxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie halothaan onder de loep genomen.
Besluit: 2000-05-01 Advies Documenten: 2

Intensive care rond de geboorte

De intensive care (IC) voor pasgeborenen heeft zich sinds het eind van de jaren zeventig van een jong en zeer technisch specialisme ontwikkeld tot een breed multidisciplinair gebied, de perinatologie. Perinatologische zorg begint vaak al vóór de geboorte en richt zich ook op de gevolgen op lange termijn. De overlevingskansen van te vroeg geboren of ernstig zieke pasgeborenen zijn sinds de komst van de perinatologie sterk verbeterd en de meeste kinderen houden geen ernstige handicap over. Wel hebben veel kinderen lichte beperkingen die levenslang doorwerken en de kans op een zelfstandig bestaan negatief beïnvloeden. De verwachting dat de snelle medisch-technische ontwikkelingen en de centralisatie van de perinatologische zorg ook zouden leiden tot een vermindering van deze beperkingen is nog niet bewaarheid.
Besluit: 2000-04-27 Advies Documenten: 2

Ethanol

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie ethanol onder de loep genomen.
Besluit: 2000-04-19 Advies Documenten: 2

Vaccinatie bij een grieppandemie

Tijdens een influenzapandemie dreigt een ernstige ontregeling van het maatschappelijk verkeer, omdat dan een groot gedeelte van de bevolking een meer of minder ernstige vorm van griep zal doormaken. In alle leeftijdsklassen zal de ziektelast aanzienlijk zijn. Mede door secundaire bacteriële infecties zullen veel mensen voortijdig overlijden. Omdat het ontwikkelen van een specifiek tegen de pandemische virusstam gericht influenzavaccin tijd vraagt, is het vrijwel onvermijdelijk dat in de beginfase van de pandemie een groot tekort aan vaccin zal heersen. Het stellen van prioriteiten voor vaccinatie is dan onontkoombaar.
Besluit: 2000-04-10 Advies Documenten: 2

Veldonderzoek voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft, mede namens andere bewindslieden, de Gezondheidsraad verzocht om te rapporteren over de rol die uitkomsten van veldonderzoek kunnen spelen in de ecotoxicologische risico-evaluatie voor de toelating van bestrijdingsmiddelen. In het voorliggende advies voldoet een commissie van de Raad aan dit verzoek. Zij vat het begrip ’veldonderzoek’ ruim op: ze verstaat daaronder elk onderzoek dat uitstijgt boven het niveau van de gestandaardiseerde enkelsoortstoxiciteitstest in het laboratorium. Te denken valt aan multispeciestoxiciteitstests in het laboratorium, onderzoek aan modelecosystemen in laboratorium, kas of openlucht en proeven in sloten, in bermen, op akkers, etc.
Besluit: 2000-03-14 Advies Documenten: 2

Blootstelling aan elektromagnetische velden (0 Hz - 10 Mhz)

Extreem laagfrequente elektromagnetische velden kunnen invloed hebben op het menselijk lichaam. In 1992 heeft de Gezondheidsraad daarom een advies uitgebracht met voorstellen om blootstelling aan dergelijke velden te beperken. De voorgestelde blootstellingslimieten hadden alleen betrekking op de met de elektriciteitsvoorziening samenhangende 50 Hz velden en waren gebaseerd op kortetermijneffecten. Voor het bestaan van langetermijneffecten, met name het opwekken van bepaalde vormen van kanker, waren er volgens het toenmalige advies onvoldoende wetenschappelijke aanwijzingen. Geregeld terugkerende discussies in de maatschappij en voortschrijdend wetenschappelijk inzicht maken thans een herziening van het advies uit 1992 gewenst.
Besluit: 2000-03-07 Advies Documenten: 2

Radon: toetsing rapport BEIR VI

Radon is een natuurlijk voorkomend, radioactief edelgas. Het element komt vrij bij het radioactief verval van radium, dat in sporen in de bodem en steenachtige bouwmaterialen aanwezig is. In woningen en andere verblijfs- en werkruimten kan radon zich in de lucht ophopen, waardoor de concentratie er hoger is dan buiten. Naar veronderstelling draagt het inademen van de eveneens radioactieve vervalproducten van radon bij aan het optreden van longkanker.
Besluit: 2000-02-09 Advies Documenten: 2

Leukodepletie van bloedproducten

Dit advies is opgesteld door de Commissie ’Variant Creutzfeldt-Jakob ziekte en leukodepletie’ van de Gezondheidsraad. Het is uitgebracht naar aanleiding van een adviesaanvraag van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de kans op overdracht van de variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob via bloed of bloedproducten en de hiertegen te nemen voorzorgsmaatregelen. Als mogelijke voorzorgsmaatregel noemde de minister algehele leukodepletie, het verwijderen van witte bloedcellen uit gedoneerd bloed. Deze techniek is in sommige Europese landen, bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk, met dat doel ingevoerd. De commissie laat haar antwoord op de vraag van de minister voorafgaan door het voorliggende advies over algemene aspecten van leukodepletie.
Besluit: 2000-02-08 Advies Documenten: 2

Atmosferische verspreiding van gewasbeschermingsmiddelen: een ecologische risico-evaluatie

De huidige toelatingsprocedure voor gewasbeschermingsmiddelen voorziet in een evaluatie van de risico’s van gewasbeschermingsmiddelengebruik voor niet-doelwitorganismen die op en direct naast de behandelde percelen leven. De laatste jaren wordt steeds duidelijker dat genoemde middelen door verspreiding via de lucht ook terecht komen in gebieden op grotere afstand van de toepassingsplaatsen. Daarom heeft de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens andere bewindslieden, de Gezondheidsraad verzocht de stand der wetenschap omtrent de atmosferische verspreiding van gewasbeschermingsmiddelen in kaart te brengen en te adviseren over de noodzaak en mogelijkheden om die verspreiding te betrekken bij de risico-evaluatie. In het voorliggende advies presenteert de daartoe ingestelde commissie van de Gezondheidsraad haar bevindingen. Ze doet dat in aansluiting op de resultaten van een door haar georganiseerde internationale workshop over dit onderwerp.
Besluit: 2000-01-27 Advies Documenten: 2

Rijgeschiktheid van personen met een geïmplanteerde cardioverter-defibrillator

In dit advies geeft een commissie van de Gezondheidsraad een herbeoordeling van de medische geschiktheid voor deelname van personen met een zogeheten implanteerbare cardioverter-defibrillator (ICD) aan het gemotoriseerde verkeer. Volgens de huidige wettelijke bepalingen geldt voor deze mensen een absoluut rijverbod. In de wetenschappelijke literatuur wordt vanaf medio jaren negentig gesteld dat sommige ICD-dragers onder voorbehoud geschikt kunnen worden verklaard voor het besturen van een motorvoertuig. Ook lijkt de Europese richtlijn hier enige ruimte te laten.
Besluit: 2000-01-26 Advies Documenten: 2

Decubitus

In het kader van de doelmatigheidsanalyse van bestaande medische verrichtingen (’126-lijst’) beoordeelt een commissie van de Gezondheidsraad in dit advies de stand der wetenschap op het gebied van decubitus. Decubitus, ook wel doorliggen genoemd, is de verzamelnaam voor degeneratieve veranderingen in de huid en het onderliggende weefsel die veroorzaakt worden door druk, schuif- of wrijfkrachten of een combinatie van deze krachten. Of, en in welke graad decubitus ontstaat, is tevens afhankelijk van patiëntgebonden factoren. De belangrijkste zijn leeftijd, neurologische toestand, voedingsstatus, de doorbloeding en de vochtigheid van de huid.
Besluit: 1999-12-31 Advies Documenten: 2

1,2-Dibromoethane: Health-based calculated occupational cancer risk values

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor 1,2-dibroomethaan. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Dec95a). Naar schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor 1,2-dibroomethaan: *4 x 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.002 mg/m3 *4 x 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.2 mg/m3
Besluit: 1999-12-20 Advies Documenten: 2

Carbadox: Health-based calculated occupational cancer risk values

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor carbadox. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Hea95). Naar schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor carbadox: *4 x 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.003 mg/m3 *4 x 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.3 mg/m3
Besluit: 1999-12-20 Advies Documenten: 2

Diglycidyl resorcinol ether: Health-based calculated occupational cancer risk values

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport bekijkt zij of zo’n schatting mogelijk is voor diglycidyl resorcinol ether. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Hea95). De commissie is echter van mening dat wegens een gebrek aan voldoende gegevens het niet mogelijk is om het extra kankerrisico voor diglycidyl resorcinol ether te berekenen.
Besluit: 1999-12-20 Advies Documenten: 2

Vinylbromide: Health-based calculated occupational cancer risk values

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor vinylbromide. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Hea95). Naar schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor vinylbromide: *4 x 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.012 mg/m3 *4 x 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 1.2 mg/m3
Besluit: 1999-12-20 Advies Documenten: 2

ß-Butyrolactone: Health-based calculated occupational cancer risk values

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport bekijkt zij of zo’n schatting mogelijk is voor b-butyrolacton. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Hea95). De commissie is echter van mening dat wegens een gebrek aan voldoende gegevens het niet mogelijk is om het extra kankerrisico voor ß-butyrolacton te berekenen.
Besluit: 1999-12-20 Advies Documenten: 2

Diethylsulphate: Health-based calculated occupational cancer risk values

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport bekijkt zij of zo’n schatting mogelijk is voor diethylsulfaat. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Hea95). De commissie is echter van mening dat wegens een gebrek aan voldoende gegevens het niet mogelijk is om het extra kankerrisico voor diethylsulfaat te berekenen.
Besluit: 1999-12-20 Advies Documenten: 2

2-Nitropropane: Health-based calculated occupational cancer risk values

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor 2-nitropropaan. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Hea95). Schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor 2-nitropropaan: * 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.036 mg/m3 * 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 3.6 mg/m3
Besluit: 1999-12-20 Advies Documenten: 2

Metronidazole: Health-based calculated occupational cancer risk values

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor metronidazol. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (DEC95a). Naar schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor metronidazol: *4 x 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.12 µg/m3 *4 x 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 12 µg/m3
Besluit: 1999-12-20 Advies Documenten: 2

Azathioprine: Health-based calculated occupational cancer risk values

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor azathioprine. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Hea95). Naar schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor azathioprine: *4 x 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.005 mg/m3 *4 x 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.5 mg/m3
Besluit: 1999-12-20 Advies Documenten: 2

2-Methylaziridine (propylene imine): Health-based calculated occupational cancer risk values

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor 2-methylaziridine (propyleen imine). Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Dec95a). Naar schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor 2-methylaziridine (propyleen imine): *4 x 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.6 µg/m3 *4 x 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 60 µg/m3
Besluit: 1999-12-20 Advies Documenten: 2

Procarbazine hydrochloride: Health-based calculated occupational cancer risk values

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor procarbazine hydrochloride. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Dec95a). Naar schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor procarbazine hydrochloride: *4 x 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.002 mg/m3 *4 x 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.2 mg/m3
Besluit: 1999-12-20 Advies Documenten: 2

N-Nitrosodimethylamine (NDMA): Health-based calculated occupational cancer risk values

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor N-nitrosodimethylamine (NDMA). Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Hea95). Naar schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor N-nitrosodimethylamine (NDMA): *4 x 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.002 µg/m3 *4 x 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.2 µg/m3
Besluit: 1999-12-20 Advies Documenten: 2

De effectiviteit van fysische therapie: Elektrotherapie, lasertherapie, ultrageluidbehandeling

In de fysiotherapie wordt de zogeheten fysische therapie in engere zin — dat wil zeggen: behandelmethoden waarbij via een apparaat fysische prikkels worden toegediend — in Nederland vaak toegepast, vooral bij aandoeningen van het bewegingsapparaat. Personen met deze aandoeningen vormen de grootste patiëntengroep voor fysiotherapeutische behandeling in de eerstelijns gezondheidszorg. Het gebruik van bedoelde apparaten, al dan niet gecombineerd met andere vormen van fysiotherapie, vindt in ons land naar schatting plaats in meer dan de helft van alle fysiotherapeutische behandelingen in de extramurale zorg. Ondanks de veelvuldige toepassing wordt de laatste jaren in wetenschappelijke kring steeds vaker de vraag gesteld in hoeverre deze verschillende therapievormen doeltreffend zijn. In dit advies neemt een commissie van de Gezondheidsraad — aan de hand van recent verrichte systematische literatuurstudies (systematic reviews) — drie behandelmethoden onder de loep: elektrotherapie, lasertherapie en ultrageluidbehandeling.
Besluit: 1999-12-14 Advies Documenten: 2

Vroege opsporing van ijzerstapelingsziekte: Signalement

Primaire ijzerstapelingsziekte (primaire hemochromatose, PH) komt vaker voor dan tot voor kort werd vermoed. Het is de meest voorkomende autosomaal recessief overervende ziekte bij mensen van Noord-Europese afkomst. Op den duur kan het ziektebeloop ernstig zijn. Artsen herkennen de ziekte vaak niet of te laat, met nadelige gevolgen voor het individu en, mede gezien de frequentie van de aandoening, ook voor de samenleving.
Besluit: 1999-12-07 Advies Documenten: 2

Transport van bestraalde splijtstoffen

In 1998 kwamen besmettingen aan de buitenkant van transportcontainers voor bestraalde splijtstofstaven onder de publieke aandacht. Mede vanwege ongerustheid in de bevolking is toen in diverse Europese landen, waaronder Nederland, het vervoer van deze splijtstof opgeschort.
Besluit: 1999-12-02 Advies Documenten: 2

Harttransplantatie bij het jonge kind

De resultaten van harttransplantatie bij jonge kinderen met aangeboren afwijkingen die onverenigbaar zijn met het leven, of met terminaal hartfalen als gevolg van cardio- myopathie (hartspierziekte), zijn de afgelopen tien jaar duidelijk verbeterd. Gezien de thans bereikte 5-jaarsoverleving van ruim 60 procent en een 10-jaarsoverleving van 50 procent, het goede functionele herstel en de te verwachten kwaliteit van leven, is het gerechtvaardigd om nu ook in Nederland de mogelijkheid van harttransplantatie bij jonge kinderen te overwegen. Ten behoeve van een realistische afweging van behandelopties (inclusief het afzien van ingrijpend medisch handelen) in samenspraak met de ouders, moet echter ook worden gewezen op de dilemma’s die deze ingreep bij kinderen meebrengt. Het gaat dan vooral om de onzekere vooruitzichten van deze kinderen op de langere termijn (kans op chronische afstoting, mogelijke noodzaak van re-transplantatie).
Besluit: 1999-11-18 Advies Documenten: 2

Diagnostiek en behandeling van het lumbosacraal radiculair syndroom

In het kader van de doelmatigheidsanalyse van bestaande medische verrichtingen (’126-lijst’) beoordeelt een commissie van de Gezondheidsraad in dit advies de diagnostiek en behandeling van het lumbosacraal radiculair syndroom (LRS). LRS is een ziektebeeld dat gekenmerkt wordt door uitstralende pijn in het been of de bil in het verzorgingsgebied van een of meer ruggenmergzenuwwortels van de lendenwervelkolom of het heiligbeen, samen met prikkelingsverschijnselen of neurologische uitvalsverschijnselen van die zenuwwortel(s).
Besluit: 1999-11-16 Advies Documenten: 2

Gezondheidsrisico's van siliconen-borstimplantaten

Wereldwijd hebben één tot twee miljoen vrouwen siliconen-borstimplantaten. Ongeveer 80 procent van hen heeft implantaten laten plaatsen ten behoeve van borstvergroting, de overige 20 procent na het wegnemen van borstweefsel wegens borstkanker of andere aandoeningen. In de jaren tachtig verschenen de eerste berichten over een — mogelijk — verband tussen siliconen-borstimplantaten en auto-immuunziekten. De door deze berichten ontstane ongerustheid, en het ontbreken van voldoende zekerheid over de veiligheid van implantaten, brachten de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) in 1992 tot het besluit het gebruik van implantaten in de Verenigde Staten aan banden te leggen.
Besluit: 1999-10-26 Advies Documenten: 2

Dagbesteding voor mensen met een ernstige meervoudige handicap

Dit door de Staatssecretaris van VWS gevraagde Gezondheidsraadadvies gaat over de betekenis van dagbesteding voor mensen met een ernstige meervoudige handicap. Aanleiding voor de adviesaanvraag was een campagne van de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN). Deze koepelorganisatie richtte in 1997 de schijnwerpers op de kwalitatieve en kwantitatieve tekorten in dagbestedingsmogelijkheden voor zeer ernstig verstandelijk gehandicapten. De commissie die het advies opstelde, geeft aan welke plaats dagbesteding binnen het geheel van zorg- en dienstverlening haars inziens moet innemen, wat bekend is over de positieve invloed van dagbestedingsactiviteiten op de bestaanskwaliteit en hoe het tot ’dagbesteding op maat’ kan komen.
Besluit: 1999-10-07 Advies Documenten: 2

Grote luchthavens en gezondheid

De burgerluchtvaart is een groei-industrie en volgens de meeste economen blijft ze dat voorlopig. Ze ontwikkelt zich tot een bedrijfstak van wereldwijde afmetingen waarin, via een handvol samenwerkingsverbanden, luchtvaartmaatschappijen een mondiaal netwerk van knooppunt-luchthavens of ’hubs’ bedienen. In 1997 vervoerden de reguliere luchtvaartmaatschappijen 1,5 miljard passagiers en 26 miljoen ton vracht. De opbrengsten van de luchtvaart in economische zin en het binnen handbereik brengen van bestemmingen ver weg kunnen gezondheid en welzijn bevorderen, zij het vermoedelijk vooral voor de bevolking in het geïndustrialiseerde deel van de wereld. Maar de luchtvaart heeft, zowel op lokale als mondiale schaal, ook een negatieve invloed op het milieu en daardoor op de gezondheid.
Besluit: 1999-09-02 Advies Documenten: 2

Ethylene Thiourea: Health-based recommended occupational exposure limit

Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beveelt de Gezondheidsraad gezondheidskundige advieswaarden aan voor beroepsmatige blootstelling aan toxische stoffen in lucht op de werkplek. Deze aanbevelingen worden opgesteld door de Commissie WGD van de Raad, de opvolgster van de Werkgroep van Deskundigen. Zij vormen de eerste stap in een drietrapsprocedure die moet leiden tot de wettelijke grenswaarden (MAC-waarden). In het voorliggende rapport bespreekt de commissie de gevolgen van blootstelling aan ethyleenthioureum (ETU) en beveelt zij een gezondheidskundige advieswaarde aan. De conclusies van de commissie zijn gebaseerd op wetenschappelijke publicaties verkregen uit gegevensbestanden van vóór augustus 1995.
Besluit: 1999-08-30 Advies Documenten: 2

Meervoudige chemische overgevoeligheid: Multiple chemical sensitivity

Van de ongeveer tweehonderd recente publicaties over MCS die in de biomedische literatuur zijn aangetroffen, heeft slechts een dertigtal betrekking op oorspronkelijk onderzoek inzake het vóórkomen, het mechanisme en de behandeling van MCS. De publicaties in kwestie zijn vermeld in tabel 1. In vrijwel alle gevallen laten de validiteit en de precisie van het onderzoek veel te wensen over. Dit hangt samen met het feit dat de definitie van MCS niet eenduidig vastligt en dat er, voorts, a priori grote onduidelijkheid is over de aard van zowel de eventuele oorzaken als de mogelijke gevolgen van MCS.
Besluit: 1999-08-26 Advies Documenten: 2

Selenium and its compounds: Evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classifica

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie voor reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie seleen en seleenverbindingen onder de loep genomen.
Besluit: 1999-08-25 Advies Documenten: 2

Piekblootstelling aan organische oplosmiddelen

Blootstelling aan vluchtige organische oplosmiddelen tijdens het werk kan chronische toxische encefalopathie (CTE) veroorzaken, met een ziektebeeld dat wordt gekenmerkt door geheugenstoornissen, verminderd concentratievermogen, mentale traagheid, vermoeidheid, hoofdpijn, depressiviteit en prikkelbaarheid. CTE wordt ook aangeduid als organisch psychosyndroom of OPS. De naam CTE wordt hier gebruikt omdat deze niet alleen naar het effect chronische encefalopathie verwijst, maar ook naar de toxische oorzaak. Vluchtige organische oplosmiddelen bestaan uit koolwaterstoffen inclusief geoxygeneerde en gehalogeneerde verbindingen. Veel organische oplosmiddelen op de markt zijn mengsels die speciaal worden gemaakt om te worden verwerkt in verf, inkt, lijmen en schoonmaakmiddelen en andere producten.
Besluit: 1999-08-05 Advies Documenten: 2

Hormoonontregelaars in ecosystemen

De laatste jaren zijn bij een groot aantal diersoorten verstoringen van de voortplanting gevonden die zijn toegeschreven aan de invloed van bepaalde stoffen in het milieu op hormoonsystemen. In diverse publicaties is het vermoeden geuit dat dergelijke stoffen ook de mens beïnvloeden. De Gezondheidsraad heeft in 1997 geconcludeerd dat de juistheid van dit vermoeden voor de Nederlandse bevolking niet is aangetoond. In het voorliggende advies beschrijft de Raad — op verzoek van de Minister van VROM — de stand van de wetenschap inzake de invloed van hormoonontregelende stoffen op de voortplanting van dieren in Nederlandse ecosystemen.
Besluit: 1999-07-22 Advies Documenten: 2

Opsporing en behandeling van adolescenten met schizofrenie

Schizofrenie is een ernstige psychiatrische aandoening waarbij veranderingen optreden in denken, waarnemen en gedrag die botsen met de realiteit zoals anderen die ervaren. Deze wanen of hallucinaties worden soms voorafgegaan door een periode van sociaal isolement, verwaarlozing van hygiëne of vervlakking van emoties. De eerste verschijnselen treden bij de meeste patiënten op tijdens de adolescentie. Schizofrenie of een verwante stoornis treedt bij ongeveer een half procent van de bevolking op; in combinatie met het vroege begin en veelal chronische beloop leidt dat tot aanzienlijke ziektelasten.
Besluit: 1999-06-24 Advies Documenten: 2

Copper sulphate: Evaluation of the effects on reproduction, recommendation for classification

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondsheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductie toxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie kopersulfaat onder de loep genomen.
Besluit: 1999-06-23 Advies Documenten: 2

Klinisch-genetisch onderzoek en erfelijkheidsadvisering: nadere advisering voor een nieuwe plannings

De huidige wettelijke regeling voor klinisch-genetisch onderzoek en erfelijkheidsadvisering betreft 'postnataal en prenataal onderzoek van chromosoom-, biochemisch-, en DNA-onderzoek, de klinische afname van foetaal materiaal, geavanceerd ultrageluidsonderzoek naar foetale afwijkingen en erfelijkheidsadvisering van complexe aard'. Deze regeling heeft als doel de kwaliteit en de continuïteit van de genoemde verrichtingen te waarborgen; deze verrichtingen worden in de regeling aangeduid als vormen van zorg.
Besluit: 1999-05-27 Advies Documenten: 2

Bijwerkingen vaccinaties Rijksvaccinatieprogramma 1996

Op verzoek van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport analyseert een commissie van de Gezondheidsraad vermoede bijwerkingen van vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) en brengt daarover jaarlijks rapport uit. Met ingang van 1996 heeft de commissie haar werkwijze aangepast aan een nieuwe taakopdracht. Zij beoordeelt voortaan uitsluitend meldingen van ernstige of bijzondere verschijnselen en van verschijnselen met blijvende gevolgen. De selectie geschiedt door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), conform de door de commissie geformuleerde criteria. Daarnaast brengt het RIVM jaarlijks verslag uit over alle gemelde vermoede bijwerkingen. De commissie beoordeelt deze RIVM-rapportage.
Besluit: 1999-05-18 Advies Documenten: 2

Veiligheid van aminozuursuppletie

Het toevoegen van aminozuren aan voedingsmiddelen en voedingssupplementen is in Nederland verboden, behalve voor bepaalde zeer specifieke toepassingen. Vanwege de groeiende belangstelling voor supplementen met voedingsstoffen, waaronder ook aminozuren, buigt een commissie van de Gezondheidsraad zich in dit advies, uitgebracht op verzoek van de bewindslieden van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, over de veiligheidsaspecten van het toevoegen van aminozuren aan voedingsmiddelen en -supplementen.
Besluit: 1999-05-11 Advies Documenten: 2

Protocollen asbestziekten: asbestose

Asbest is een siliciumhoudende minerale delfstof waarvan de grootschalige productie omstreeks 1870 op gang kwam toen het gebruik van brandwerend isolatiemateriaal toenam. Omstreeks 1900 werden de gunstige eigenschappen van asbestcement ontdekt, een product dat hier te lande als Eternit bekend werd. Vanaf 1930 nam in Nederland het gebruik van asbest sterk toe. In die tijd werd ook duidelijk dat asbest invloed op de gezondheid kan hebben.
Besluit: 1999-03-29 Advies Documenten: 2

Laserpointers tegen het licht gehouden, een risico-evaluatie

Sinds enkele jaren zijn er kleine lasers op de markt, onder andere in de vorm van sleutelhangers, zakmessen, pennen en creditcards. Het zijn diodelasers die rood licht uitzenden, veelal met een vermogen van 1 tot 5 mW. Dergelijke lasers fungeren bij voordrachten en lessen als de moderne versie van de aanwijsstok: laserpointers. Door de lage prijs en de vormgeving worden ze echter in toenemende mate als speeltje gebruikt en komen we ze tegen op straat, in de discotheek en in de schoolbanken. Deze lasers zijn vaak gelabeld volgens het Amerikaanse classificatiesysteem, en vallen dan in veiligheidsklasse 3A. Volgens het in Europa gehanteerde systeem moet dit echter 3B zijn, hetgeen wijst op een potentieel gevaar voor de ogen.
Besluit: 1999-02-24 Advies Documenten: 2

Biomedical Primate Research Centre

Op 23 juli 1998 ontving de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) een adviesaanvraag van de minister van OCenW inzake het maatschappelijk belang van het Biomedical Primate Research Centre (BPRC). In deze aanvraag werd verzocht aan te geven wat het belang van dit primatencentrum is voor het biomedisch onderzoek in Nederland, en voor de volksgezondheid in het bijzonder. Meer specifiek werd verzocht in te gaan op de wenselijkheid een chimpanseekolonie in Europa te handhaven, aan te geven in hoeverre handhaving van de verschillende apensoorten binnen het BPRC vanuit biomedisch en/of volksgezondheid-gerelateerd onderzoek noodzakelijk is, in te gaan op de uniciteit van het biomedisch primatenonderzoek van het BPRC in Europa, en aan te geven in hoeverre actuele ontwikkelingen de toekomstige vraag naar biomedisch primatenonderzoek beïnvloeden. Naast genoemde adviesaanvraag aan de RGO heeft de minister drie andere organisaties om advies gevraagd, namelijk aangaande de financiële situatie, de wetenschappelijke kwaliteit van het onderzoek, en de dierenwelzijnsaspecten. De vier adviezen tezamen zullen de basis vormen voor een beslissing over voortzetting van de overheidsfinanciering van het BPRC na 1999.
Besluit: 1999-02-16 Advies Documenten: 2

Herziening van het HIV-testbeleid

In dit advies gaat een commissie van de Gezondheidsraad na of de nieuwe therapeutische mogelijkheden voor HIV-infecties consequenties hebben voor het HIV-testbeleid. Mede op advies van de Gezondheidsraad is het HIV-testbeleid in Nederland terughoudend. Sinds kort is met de gecombineerde therapie, bestaande uit toediening van één proteaseremmer en twee replicatieremmers (triple-therapie of highly active antiretroviral therapy: HAART) een HIV-infectie duidelijk gunstig te beïnvloeden. Hierdoor is de balans tussen voor- en nadelen van de HIV-test verschoven: in het algemeen wegen de voordelen tegen de nadelen op. De commissie staat een actiever testbeleid voor en komt tot de volgende uitspraken.
Besluit: 1999-01-20 Advies Documenten: 2

Antimicrobiële groeibevorderaars

Kan het gebruik van antibiotica als groeibevorderaar in de dierhouderij leiden tot het ontstaan van bacteriële resistentie bij de mens? Deze vraag wordt de laatste jaren met steeds grotere nadruk opgeworpen. Weliswaar zijn hierover veel wetenschappelijke publicaties verschenen, maar een duidelijk antwoord lijkt nog te ontbreken.
Besluit: 1998-09-28 Advies Documenten: 2

Endotoxinen

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad gezondheidskundige advieswaarden af voor beroepsmatige blootstelling aan toxische stoffen in lucht op de werkplek. De aanbevelingen van de commissie vormen de eerste stap in een drietrapsprocedure die moet leiden tot wettelijke grenswaarden (MAC-waarden). In dit rapport bespreekt de commissie de gevolgen van blootstelling aan endotoxinen en presenteert zij een gezondheidskundige advieswaarde voor beroepsmatige blootstelling. Haar conclusies zijn gebaseerd op wetenschappelijke publicaties die vóór april 1998 zijn verschenen.
Besluit: 1998-09-15 Advies Documenten: 4

Wet bevolkingsonderzoek: landelijke borstkankerscreening

In dit advies beoordeelt de commissie achttien aanvragen van de negen regionale screeningsorganisaties die in Nederland het bevolkingsonderzoek naar borstkanker uitvoeren. De helft van de aanvragen betreft het al bijna tien jaar lopende bevolkingsonderzoek voor vrouwen tussen 50 en 70 jaar, de andere helft de voorgenomen uitbreiding daarvan in 1998 voor vrouwen van 70 tot en met 75 jaar (TK97).
Besluit: 1998-05-12 Advies Documenten: 2

DNA-diagnostiek

Dit advies, uitgebracht op verzoek van de Minister van VWS, behelst voorlichting over de stand van wetenschap inzake postnatale DNA-diagnostiek en het bevat aanbevelingen met betrekking tot organisatie en regulering.
Besluit: 1998-04-28 Advies Documenten: 2

Onderzoek op druggebruik

Dit advies over onderzoek op druggebruik maakt deel uit van de beantwoording van een uit 1996 daterende aanvraag van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan de Gezondheidsraad voor rapportage over medicamenteuze interventies bij drugverslaving. Het advies is opgesteld door de Commissie Medicamenteuze Interventies bij Drugverslaving.
Besluit: 1998-03-18 Advies Documenten: 2

Medical Technology Assessment

In november 1995 verscheen de beleidsbrief "Medische Technology Assessment en doelmatigheid van zorg" aan de tweede kamer van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In de beleidsbrief werd de Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) gevraagd advies uit te brengen over prioriteiten in medical technology assessment (MTA) in Nederland, over de wijze waarop de coördinatie en afstemming van MTA verbeterd zou kunnen worden, en over de haalbaarheid en de invulling van een nationaal programma doelmatigheidonderzoek. Bij zijn advies diende de Raad rekening te houden met de taken van de Gezondheidsraad en de Ziekenfondsraad, de betrokkenheid van uitvoerende onderzoekorganisaties en eindgebruikers van MTA, en bestaande en komende onderzoekprogramma’s. Daarnaast werd de Raad gevraagd bij zijn advies aandacht te besteden aan onderwerpen als de procedure voor de selectie van onderwerpen voor doelmatigheidonderzoek; de standaardisering van onderzoekmethoden en uitkomstmaten; de infrastructuur van MTA; paramedische en verpleegkundige technologieën; bestaande en eenvoudige medische technologieën; in het buitenland uitgevoerd MTA; en de maatschappelijke en juridisch/ethische aspecten van medische technologieën.
Besluit: 1998-02-26 Advies Documenten: 2

Xenotransplantatie

Xenotransplantatie is het overbrengen van organen van een dier van de ene soort naar een dier van een andere soort (of naar de mens). De techniek wordt gezien als een mogelijke oplossing voor het tekort aan menselijke donororganen, dat een gevolg is van het feit dat de vraag naar organen voor transplantatie sterker toeneemt dan het aanbod. In dit advies beschrijft een commissie van de Gezondheidsraad de stand van wetenschap met betrekking tot xenotransplantatie. Tevens bespreekt zij enkele ethische overwegingen met betrekking tot de wenselijkheid en aanvaardbaarheid van onderzoek naar en de mogelijke klinische toepassing van xenotransplantatie en geeft zij een beknopt overzicht van de voor xenotransplantatie relevante wetgeving.
Besluit: 1998-01-21 Advies Documenten: 2

Omgevingslawaai beoordelen

In dit advies doet de Commissie ‘Uniforme geluiddosismaat’ van de Gezondheidsraad een voorstel voor een stelsel van maten voor blootstelling aan omgevingslawaai. Het stelsel moet dienen voor de risicobeoordeling en beleidsondersteuning met betrekking tot de schadelijke gevolgen van die blootstelling voor de gezondheid en het welzijn van mensen in de woonomgeving.
Besluit: 1997-10-20 Advies Documenten: 2

Gentherapie

Dit advies is het antwoord van de Commissie Gentherapie van de Gezondheidsraad op het verzoek van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om voorlichting over de stand van wetenschap met betrekking tot gentherapie en advisering over de implicaties ervan voor de maatschappij en de medische praktijk (bijlagen A en B).
Besluit: 1997-06-04 Advies Documenten: 2

Radiofrequente elektromagnetische velden (300 Hz - 300 GHz)

Steeds meer worden mensen blootgesteld aan elektromagnetische velden in het radio-frequente gebied, in dit rapport gedefinieerd als het gebied tussen 300 hertz (Hz) en 300 gigahertz (GHz = 109 Hz). Voorbeelden van bronnen zijn radio- en televisiezenders, draagbare telefoons en radarinstallaties. Onder bepaalde omstandigheden kan een dergelijke blootstelling negatieve gevolgen voor de gezondheid hebben. Het in acht nemen van blootstellingslimieten zorgt ervoor dat de kans daarop klein is. In dit advies beveelt een commissie van de Gezondheidsraad limieten aan voor blootstelling onder verschillende omstandigheden. Het is een actualisering van een advies van de Gezondheidsraad uit 1975 over dit onderwerp.
Besluit: 1997-01-28 Advies Documenten: 2

Beoordeling carcinogeniteit van stoffen

In 1978 heeft de Gezondheidsraad een methode aanbevolen voor de beoordeling van stoffen op carcinogene (kankerverwekkende) eigenschappen, alsmede voor schatting van het kankerrisico verbonden met blootstelling aan stoffen met dergelijke eigenschappen. Die methode gaat uit van een indeling van carcinogenen in twee categorieën op basis van het werkingsmechanisme: genotoxische en niet-genotoxische. Voor genotoxische carcinogenen wordt aangenomen dat er bij elk niveau van blootstelling een kans op kanker is, met andere woorden: dat voor die carcinogenen geen veilige blootstelling bestaat. Voor niet-genotoxische carcinogenen wordt het bestaan van een drempel verondersteld, een niveau van blootstelling waarbij en waarbeneden geen schadelijk effect optreedt. In het geval van een genotoxisch carcinogeen wordt het risico van blootstelling geschat via lineaire extrapolatie, in dat van een niet-genotoxisch carcinogeen is schatting van de drempel aangewezen.
Besluit: 1996-12-18 Advies Documenten: 2

Toxicologische advieswaarden voor blootstelling aan stoffen

Vooraf Het in dit rapport gebezigde begrip toxicologische advieswaarde is nieuw. Het heeft betrekking op de dosis of concentratie van een stof die bepaalde gevolgen voor de gezondheid in een blootgestelde bevolking teweegbrengt. Bij het afleiden van een toxicologische advieswaarde worden alleen gegevens over de giftigheid van een stof en de interpretatie van die gegevens door deskundigen in ogenschouw genomen. De gezondheidskundige advieswaarde, die is gericht op het voorkómen van voor de gezondheid schadelijke effecten, is een bijzondere toxicologische advieswaarde.
Besluit: 1996-08-29 Advies Documenten: 2

Risico, meer dan een getal

In 1995 verscheen ‘Niet alle risico’s zijn gelijk’. In dat rapport plaatste de Commissie ‘Risicomaten en risicobeoordeling’ van de Gezondheidsraad kanttekeningen bij de zogeheten ‘risicobenadering in het milieubeleid’. In haar tweede, nu voorliggende, rapport doet de commissie aanbevelingen voor de verdere ontwikkeling van het milieurisicobeleid van de Nederlandse overheid—het beleid gericht op de bescherming van de gezondheid van mens en milieu. De commissie concludeert dat een benadering die is toegesneden op de aard van een risicovraagstuk, leidt tot een doeltreffend en doelmatig omgaan met risico’s. Zij vat het door haar voorgestelde kader onder drie hoofdjes samen: ‘risico en ontstaan van risico’s’, ‘proces van risicobepaling en risicobeheersing’ en ‘niet alle risicovraagstukken zijn gelijk’.
Besluit: 1996-03-31 Advies Documenten: 2

Dyslexie, Afbakening en behandeling

De omschrijving en afbakening van dyslexie Sinds het einde van de negentiende eeuw wordt dyslexie gebruikt als een term voor bepaalde ernstige lees- en spellingproblemen. Er bestaan echter zeer veel en gevarieerde omschrijvingen van wat deze term precies inhoudt, deels verwijzend naar de betrokken populatie, deels naar diverse verklarende factoren en deels als beschrijving van waargenomen verschijnselen. De commissie meent dat een werkdefinitie van dyslexie die het mogelijk maakt de aan haar gestelde vragen te beantwoorden, aan een aantal voorwaarden moet voldoen. Hij dient beschrijvend te zijn (zonder verklarende elementen), specifiek genoeg om dyslexie te kunnen identificeren in het geheel van ernstige lees- en spellingproblematiek, algemeen genoeg om ruimte te bieden voor diverse wetenschappelijke verklaringsmodellen en de ontwikkelingen daarin, operationaliseerbaar te zijn ten behoeve van onderzoek van personen en groepen, uitspraken wat betreft de interventiebehoefte mogelijk te maken en tenslotte herkenbaar te zijn voor diverse betrokken groeperingen.
Besluit: 1995-09-11 Advies Documenten: 2

Beoordeling van de IVM-milieubelastingsindex

Een milieubelastingsindex (MBI) is bedoeld als een hulpmiddel voor de ruimtelijke ordening van activiteiten die elkaar niet probleemloos verdragen. Het idee achter een MBI is dat men in één getal of kwalificatie een oordeel kan geven over verschillende aspecten van de milieukwaliteit tezamen. Dit advies gaat over de vraag of een dergelijke MBI te realiseren is en in het bijzonder of een bepaalde procedure die is voorgesteld om tot een MBI-getal te komen, juist is. Het gaat hier om de MBI die is ontwikkeld door het Instituut voor Milieuvraagstukken van de Vrije Universiteit te Amsterdam, de IVM-MBI.
Besluit: 1995-04-27 Advies Documenten: 2

Niet alle risico’s zijn gelijk - Kanttekeningen bij de grondslag van de risicobenadering in het milieubeleid

Risicobenadering in het milieubeleid De notitie ‘Omgaan met risico’s (OmR), die de regering in 1989 als bijlage bij het Nationaal Milieubeleidsplan naar de Tweede Kamer zond, heeft ertoe bijgedragen dat de beoordeling en de beheersing van risico’s verbonden met milieufactoren in het centrum van de belangstelling zijn komen te staan. De in de notitie beschreven ‘risicobenadering in het milieubeleid’ stelt numerieke grenzen aan de mogelijke schade veroorzaakt door de blootstelling van mensen en ecosystemen, aan de ongevalsdreiging van industriële installaties, aan ioniserende straling en aan stoffen. Met deze grenzen, maximaal toelaatbare risiconiveaus genoemd, gaf de regering aan welke mogelijke schade zij nog toelaatbaar achtte. Tevens gaf zij aan op welk niveau zij meende dat verdere risicovermindering de moeite niet meer loont, de zogeheten verwaarloosbare risiconiveaus.
Besluit: 1995-04-20 Advies Documenten: 2

Geluid en gezondheid

In dit advies geeft de Commissie ‘Geluid en gezondheid’ van de Gezondheidsraad een overzicht van de stand van de wetenschap met betrekking tot de invloed van geluid op de gezondheid. Het advies bevat een evaluatie van de aanwijzingen voor het bestaan van mogelijke oorzakelijke verbanden tussen blootstelling aan geluid en bepaalde gezondheidseffecten. Ook beschrijft de commissie trends in de mate van blootstelling aan geluid in Nederland en geeft zij schattingen van de gevolgen die deze blootstelling meebrengt voor de bevolking.
Besluit: 1994-09-15 Advies Documenten: 2

Patiënten in een vegetatieve toestand

Aanleiding vormde het advies van de Nationale Raad voor de Volksgezondheid over het voorontwerp van de wet inzake het mentorschap. In dit advies wees de NRV op het feit dat er nog vele fundamentele vragen openstaan over het medisch handelen bij wilsonbekwame patiënten. Dit was voor de Gezondheidsraad reden om de problematiek van (het nalaten van) medische behandelingen bij wilsonbekwame patiënten in zijn werkprogramma op te nemen. In dit kader publiceerde de raad inmiddels twee achtergrondstudies: over meerderjarige wilsonbekwame patiënten in het algemeen (1991) en over niet-reanimeerbesluiten (1993). In het onderhavige advies behandelt de commissie twee aspecten van de vegetatieve toestand: de stand van wetenschap met betrekking tot de kansen op herstel en de toelaatbaarheid van het staken van kunstmatige toediening van vocht en voeding indien redelijkerwijs vaststaat dat de vegetatieve toestand niet meer kan verbeteren.
Besluit: 1994-07-18 Advies Documenten: 2

Alternatieve behandelwijzen en Wetenschappelijk Onderzoek

In 1981 heeft de Commissie Alternatieve Geneeswijzen (CAG, beter bekend onder de naam van haar voorzitter als 'Commissie Muntendam'), het uitvoerige advies 'Alternatieve Geneeswijzen in Nederland' uitgebracht. Een van de aanbevelingen uit dit advies luidde: 'De CAG beveelt de regering aan wetenschappelijk onderzoek met betrekking tot alternatieve geneeswijzen te bevorderen'.
Besluit: 1993-08-20 Advies Documenten: 2

Extreem laagfrequente elektromagnetische velden en gezondheid

Bij het transport, de distributie en het gebruik van elektriciteit voor huishoudelijke en industriële doeleinden ontstaan elektromagnetische (EM) velden. Bij de elektriciteitsvoorziening wordt gebruik gemaakt van wisselstroom, en de hiermee samenhangende EM velden zijn dientengevolge wisselvelden. Zij hebben een frequentie van 50 Hz (in Noord-Amerika 60 Hz). Deze waarden vallen in het gebied van de extreem lage frequenties, ELF (0 - 300 Hz). ELF EM velden zijn in onze geïndustrialiseerde samenleving alomtegenwoordig, zij het dat hun sterkte van plaats tot plaats varieert.
Besluit: 1992-04-08 Advies Documenten: 2

Erfelijkheid: maatschappij en wetenschap; over de mogelijkheden en grenzen van erfelijkheidsdiagnostiek en gentherapie

Dit advies is een antwoord op een adviesaanvraag van de Minister en Staatssecretaris van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur van 11 februari 1988. Het advies belicht de stand van wetenschap en de maatschappelijke, ethische, en juridische aspecten van erfelijkheidsonderzoek en gentherapie. De commissie bespreekt verschillende onderwerpen zowel wat betreft de consequenties voor het individu als voor (groepen van) de bevolking.
Besluit: 1989-12-29 Advies Documenten: 2

Herbezinning kernenergie. Risicoanalyse, menselijk handelen, interventiewaarden

De 'Herbezinning kernenergie' is een (onderdeel van een) besluitvormingsproces met als inzet de bouw van nieuwe kernenergiecentrales in Nederland ten behoeve van het voorzien in de behoefte aan elektriciteit. Dit besluitvormingsproces ving aan in 1974. De parlementaire discussie over de bouw van nieuwe centrales leidde toen tot de 'brede maatschappelijke discussie' (BMD) over energiebeleid en kernenergie, die in de jaren 1981 tot en met 1983 plaatsvond. In 1985 besloot de re­gering met steun van het parlement over te gaan tot de bouw van twee nieuwe kerncentrales.
Besluit: 1989-07-14 Advies Documenten: 2

Haaranalyse - De betekenis van de elementanalyse van haar voor de volksgezondheid

Het voorliggende rapport geeft de hoofdlijnen van het advies 'haaranalyse'. Het advies zelf bestaat uit twee delen. In het eerste deel geeft de commissie haar oordeel over de betekenis van de elementanalse van haar voor de volksgezondheid. Dat oordeel berust op een uitgebreid literatuuronderzoek. In het tweede deel vat de commissie voor de elementen aluminium, arseen, cadmium, calcium, chroom, koper, kwik, lood, magnesium, mangaan, nikkel, seleen en zink de literatuur over toepassingen van de elementanalyse van haar samen.
Besluit: 1988-10-18 Advies Documenten: 2