Adviezen Adviesraad internationale vraagstukken, 2009

Demografische ontwikkelingen behoren met klimaatverandering tot de grootste uitdagingen waarvoor de wereld zich in de 21e eeuw gesteld zal zien. De AIV is van oordeel dat er nationaal en internationaal veel meer aandacht moet komen voor de relatie tussen demografische ontwikkelingen en onder meer economische groei en duurzame ontwikkeling, vrede en veiligheid, schaarste, energieverbruik, milieu, migratie/mobiliteit en menselijke waardigheid. De AIV beveelt aan om een ambassadeur Bevolkingsvraagstukken en Duurzame Ontwikkeling aan te stellen.

Terwijl het politieke draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking misschien niet meer vanzelfsprekend is, blijkt het maatschappelijk draagvlak in Nederland voor het beginsel van en de doelen van ontwikkelingssamenwerking onveranderd sterk. Voor draagvlakversterking in het algemeen is naar het oordeel van de AIV een duidelijk, transparant, efficiënt en vooral ook coherent OS-beleid een absolute voorwaarde.

Hoe kan duurzame vrede het beste worden vormgegeven na een periode van oorlogsmisdaden en grootschalige mensenrechtenschendingen? De AIV/CAVV zijn van mening dat per situatie moet worden gezocht naar de juiste combinatie van middelen, zoals strafrechtelijke vervolgingen, waarheidscommissies en herstelmaatregelen.

Het rapport kan worden gezien als een praktijktoets van de huidige aanpak van dit type operaties, zoals bijvoorbeeld in Afghanistan. Naar de mening van de AIV zal gedurende de gehele conflictcyclus in internationaal verband moeten worden samengewerkt tussen diplomatie, defensie, ontwikkelingssamenwerking en andere civiele partners.

De AIV is positief over de voorstellen van de Europese Commissie uit december 2008 en de speciale aandacht die de Commissie geeft aan de oostelijke buurlanden. De AIV ziet in het Oostelijk Partnerschap mogelijkheden tot multilaterale samenwerking waar het Europees Nabuurschapsbeleid alleen in bilaterale samenwerking voorziet. De AIV is kritisch over het feit dat zowel de Nederlandse regering als de Commissie er sterk de nadruk op legt dat een perspectief op toetreding tot de Unie voor deze landen op dit ogenblik niet aan de orde is.

De krijgsmacht zal vaker worden ingezet als gevolg van klimaatverandering. Tot die conclusie komt de AIV in zijn advies getiteld ‘Klimaatverandering en Veiligheid’, dat op verzoek van de minister van Defensie is opgesteld. Zo zal de krijgsmacht in de toekomst waarschijnlijk vaker worden ingezet na klimaat-gerelateerde natuurrampen, zoals orkanen en overstromingen. Daarnaast kan de krijgsmacht bij crisisbeheersingsoperaties te maken krijgen met conflicten die door klimaatverandering zijn of worden verergerd.