Adviezen Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie, 2013

Hoe ziet de kennissamenleving van de toekomst eruit? Wat betekent de internationalisering van de wereld van kennis, onderzoek, technologie en innovatie? De AWT wil de discussie in politiek en maatschappij over de toekomst van de kennissamenleving voeden en inspireren.

Wij staan voor maatschappelijke uitdagingen, als burgers, als bedrijfsleven, als wetenschappers, als overheid. Deze uitdagingen stellen ons voor opgaven, maar vormen ook kansen. Voor bedrijven zijn ze de markten van de toekomst, voor ambitieuze ondernemers een perspectief op nieuwe waardecreatie. Voor creatieve wetenschappers zijn ze een pad naar wetenschappelijke en maatschappelijke erkenning. Voor burgers zijn ze een uitnodiging tot betrokkenheid in de ontwikkeling van een veiligere, duurzamere en gezondere samenleving. Voor de overheid vormen maatschappelijke uitdagingen een mogelijkheid en een oproep om zich in een nieuwe rol te profileren. Soms is dat als participant en ondersteuner, vaak als makelaar of regisseur van een gezamenlijke aanpak, en soms als ondernemende voortrekker. Maatschappelijke uitdagingen vragen in onze tijd om een overheid die met kennis van zaken weet te inspireren en te motiveren, die rolvast is en consistent beleid voert.

Wij staan voor maatschappelijke uitdagingen, als burgers, als bedrijfsleven, als wetenschappers, als overheid. Deze uitdagingen stellen ons voor opgaven, maar vormen ook kansen. Voor bedrijven zijn ze de markten van de toekomst, voor ambitieuze ondernemers een perspectief op nieuwe waardecreatie. Voor creatieve wetenschappers zijn ze een pad naar wetenschappelijke en maatschappelijke erkenning. Voor burgers zijn ze een uitnodiging tot betrokkenheid in de ontwikkeling van een veiligere, duurzamere en gezondere samenleving. Voor de overheid vormen maatschappelijke uitdagingen een mogelijkheid en een oproep om zich in een nieuwe rol te profileren. Soms is dat als participant en ondersteuner, vaak als makelaar of regisseur van een gezamenlijke aanpak, en soms als ondernemende voortrekker. Maatschappelijke uitdagingen vragen in onze tijd om een overheid die met kennis van zaken weet te inspireren en te motiveren, die rolvast is en consistent beleid voert.

Nederland laat innovatief talent bij de middelbaar en hoogopgeleide werknemers onbenut en remt daarmee de economische groei. Om de talenten van potentiële 'kenniswerkers' wel te gebruiken, roept de Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid de overheid op om veel meer aandacht te besteden aan vaardigheden die vooral nodig zijn voor een goede toekomst. Ook moeten het onderwijs en het bedrijfsleven op dat vlak aan kruisbestuiving doen. Daarom raadt de adviesraad (regionale) overheden aan om onderwijs en bedrijfsleven sterker samen te laten experimenteren in de regio om meer kenniswerkers te genereren. De adviesraad pleit er eveneens voor om de Kenniswerkersregeling duurzaam (her) in te voeren.

Dit advies gaat over de vraag welke strategie Nederland het best kan volgen ten aanzien van investeringen in en gebruik van grootschalige onderzoeksfaciliteiten. De ministers van OCW en van EZ stellen deze vraag tegen de achtergrond van het streven naar meer profilering van Nederlandse kennisinstellingen, de ontwikkeling van het topsectorenbeleid, de ontwikkelingen in het Europese onderzoeksbeleid, en de impulsen vanuit Europa in de richting van regionale specialisatie.

De AWT bracht een jaar geleden het advies ‘De Chinese handschoen’ uit over intensivering van de samenwerking tussen Nederland en China op het gebied van kennis en innovatie. In een nieuw briefadvies geeft de AWT nadere invulling aan de aanbeveling om een China-platform op te richten waarin Nederlandse partijen kennis, ervaring en contacten kunnen uitwisselen: het ‘Connection Point Netherlands China’ (CPNC).

Kennis- en innovatiebeleid moet speerpunt worden in het regeringsbeleid. Dit bepleit de AWT in zijn brief aan het nieuwe kabinet. Alleen dan kan Nederland zijn plek in de top 5 van meest competitieve economieën bestendigen. De raad pleit voor continuïteit van beleid en ziet investeringen in kennis als de bron van toekomstige welvaart.