Adviezen Kiesraad, 2010

Dit advies gaat over de voorgenomen wetswijziging van het kabinet dat voorstelt van de waterschapsverkiezingen indirecte verkiezingen te maken. De bestuurders van de waterschappen worden dan niet meer direct gekozen door de kiezers, maar door de gemeenteraden. Als de waterschapsverkiezingen aan willen sluiten bij de gemeenteraadsverkiezingen van voorjaar 2014, dan moet de zittingsduur van de huidige waterschapsbesturen verlengd worden tot vijf en een half jaar. De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu heeft de Kiesraad hierover advies gevraagd. De Kiesraad is van mening dat zo'n verlening mogelijk is, maar dat daar wel een speciale wettelijke voorziening voor nodig is.

In dit advies blikt de Kiesraad terug op de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 en Tweede Kamerverkiezing van 9 juni 2010. De Kiesraad is van mening dat beide verkiezingen in hoofdzaak goed zijn verlopen. Wel komt de Raad met het oog op de toekomst met suggesties voor verbetering van het verkiezingsproces. Geadviseerd wordt over zaken als: het stemgeheim, kiesrecht Nederlanders in het buitenland, elektronische hulpmiddelen bij het tellen en stemmachines.

Deze twee adviezen gaan over wetsvoorstellen om de formulieren (modellen) die horen bij de Kieswet en Kiesbesluit te wijzigen. De modellenregeling moet enerzijds aangepast worden in verband met de nieuwe staatsrechtelijke positie van Bonaire, Sint Eustatius en Saba binnen Nederland. Aan de andere kant is aanpassing nodig vanwege wijzigingen van de Kieswet in relatie tot de Eerste Kamer. De Kiesraad is van mening dat de voorgestelde modellen over het algemeen op adequate wijze zijn aangepast aan de wijzigingen in de wetgeving.

Dit advies gaat over een voorstel om het Kiesbesluit te wijzigen in verband met de invoering van inlevering van kandidatenlijsten bij het centraal stembureau voor de Eerste Kamerverkiezing. De wijziging regelt waar en wanneer de formulieren voor de kandidatenlijsten en voor de diverse te ondertekenen verklaringen verkrijgbaar zijn. De Raad stemt in met deze wijziging. Geadviseerd wordt om in hetzelfde artikel R 1 van het Kiesbesluit te bepalen dat de genoemde formulieren ook bij het centraal stembureau verkrijgbaar zijn.

Dit advies gaat over gemeentelijke herindelingsverkiezingen in relatie tot de zittingsduur van gemeenteraden. Normaliter vinden er eens in de vier jaar gemeenteraadsverkiezingen plaats. Dit ritme wordt doorbroken in geval van gemeentelijke herindelingsverkiezingen. De Kiesraad is van mening dat het aanvaardbaar is, in geval van een gemeentelijke herindeling halverwege een zittingsperiode, om deze te verlengen tot maximaal zes jaar en drie maanden. De Kiesraad ziet daarbij geen uitvoeringstechnische bezwaren.

Dit advies gaat over een voorgestelde wijziging van de Kieswet. Het gaat om een andere opzet voor het aangaan van lijstencombinaties bij de Eerste Kamerverkiezing. De Kiesraad is van mening dat de voorgestelde regeling onnodig ingewikkeld is en afwijkend van het systeem van de Kieswet en stelt een eenvoudiger alternatief voor: al vóór de provinciale statenverkiezing moet een verklaring tot het aangaan van een lijstencombinatie worden ingeleverd, waarover pas na die verkiezing door de Kiesraad wordt beslist.