Adviezen Kiesraad, 2011

Dit advies gaat over het conceptwetsvoorstel om de Kieswet op onderdelen te wijzigen, zodat het eenvoudiger wordt voor Nederlanders in het buitenland om hun stem uit te brengen, de manier van het inleveren van kandidatenlijsten wijzigt en de datum van kandidaatstelling en stemming verandert. De Kiesraad had liever gezien dat de Kieswet integraal onder de loep was genomen en mist bovendien een paar zaken in het wetsvoorstel, zoals de ontwikkeling van het elektronisch tellen en een nieuwe regeling voor hertellingen. Met de ontwikkeling hiervan is vaart geboden.

In dit advies blikt de Kiesraad terug op de verkiezingen van de provinciale staten en de eilandsraden van Bonaire, Saba en Sint Eustatius (beide 2 maart 2011) en de Eerste Kamerverkiezing (23 mei 2011). Campagnevoering in het stemlokaal is niet toegestaan. De Kiesraad is daarom van mening dat het wenselijk is om duidelijk aan te geven wat de begrenzing van het stemlokaal is. Verder wordt geadviseerd om op het stembiljet duidelijker aan te geven dat een volmachtstem alleen tegelijkertijd met de eigen stem kan worden uitgebracht. In het advies staan nog meer aanbevelingen rondom de verkiezingen voor de provinciale staten, Eerste Kamer en eilandsraden.

Dit advies gaat over een wetsvoorstel om de Waterschapswet zo aan te passsen dat indirecte waterschapsverkiezingen gehouden kunnen worden. Het wetsvoorstel beoogt om de categorie ingezetenen niet meer direct door de inwoners van een waterschap te laten kiezen, maar indirect door gemeenteraadsleden. Geadviseerd wordt om te bepalen wat moet gebeuren als er gemeentelijke herindelingsverkiezingen plaatsvinden. Verder vraagt de Raad zich af of kiesdistricten nog wel meerwaarde hebben nu er met stemwaarden gewerkt wordt.

Dit advies gaat over een wetsvoorstel om de formulieren (modellen) die In het verkiezingsproces worden gebruikt te wijzigen. Geadviseerd wordt om specifieke, op maat gemaakte modellen per verkiezing te hanteren. Ook plaatst de Kiesraad aantekeningen bij het recentelijk geïntroduceerde 'correspondentieadres + postcode'. In de praktijk is niet duidelijk of het vermelden van een correspondentieadres verplicht is en hoe moet worden omgegaan met verzoeken om correspondentieadressen te verstrekken. Het is belangrijk dat duidelijk is naar welk adres een benoemingsbrief gestuurd moet worden.

Dit advies gaat over het passief kiesrecht: het recht om gekozen te worden. Het gaat dan vooral over het registreren van een naam (aanduiding) van een politieke partij en de kandidaatstelling. Geadviseerd wordt om de registratie- en kandidaatstellingsprocedures met behulp van ICT-middelen te vereenvoudigen. De Kiesraad begint zijn advies met een pleidooi voor een algehele herziening van de Kieswet. Dit is voor het laatst gebeurd in 1989. Daarna is de wet steeds op onderdelen gewijzigd wat ten koste gaat van de leesbaarheid en de onderlinge samenhang.