Adviezen Kiesraad, 2024

De Kiesraad adviseert om een nieuw kiesstelsel in te voeren, waarbij kiezers meer keuzevrijheid en invloed hebben op de samenstelling van de volksvertegenwoordiging. In dit nieuwe kiesstelsel krijgen kiezers de keus tussen een lijststem of een kandidaatsstem. Een lijststem is een stem op een lijst van een politieke groepering. De kiezer geeft daarmee aan dat hij het eens is met de volgorde van de kandidaten op die lijst. Een kandidaatsstem is een stem op een specifieke individuele kandidaat. De Kiesraad is van mening dat deze manier van stemmen de band tussen kiezers en gekozenen kan versterken, zonder dat het afbreuk doet aan de toegankelijkheid en de diversiteit van onze democratie. Met dit advies reageert de Kiesraad op het aangepaste wetsvoorstel Met één stem meer keus.

Alle kiezers moeten hulp kunnen krijgen in het stemhokje. Dus mensen met een lichamelijke beperking en andere kiezers die hier om vragen. Stembureauleden moeten deze kiezers helpen. Dat is het advies van de Kiesraad op het wetsvoorstel van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De Kiesraad vindt dat iedereen die dat wil zelfstandig moet kunnen stemmen. Soms hebben kiezers hier hulp bij nodig. Door deze hulp te bieden vanuit het stembureau kunnen meer mensen meedoen aan de verkiezingen. Dat maakt de verkiezingen toegankelijker voor een grotere groep kiezers.

De Kiesraad constateert dat de Tweede Kamerverkiezing van 22 november 2023 in het algemeen goed is verlopen en dat de uitslag betrouwbaar is. Daarnaast blijkt dat een goede uitvoering van de nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen structureel extra capaciteit en expertise vraagt bij alle uitvoerenden. Dat staat in het evaluatieadvies over de Tweede Kamerverkiezing dat de Kiesraad vandaag publiceert.