Adviezen Gezondheidsraad, 2000

Wet bevolkingsonderzoek: prostaatkanker ERSPC-Rotterdam (2)

De Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) ontving op 15 juli 1999 een adviesaanvraag van de minister van VWS inzake onderzoek op het terrein van de antibioticaresistentie. Gevraagd werd aan te geven welk onderzoek op het terrein van antibioticaresistentie prioriteit heeft en hoe het onderzoek het beste gestimuleerd kan worden. Daarnaast is gevraagd aandacht te besteden aan relevante nieuwe ontwikkelingen, alsmede naar de wijze waarop onderzoek hierbij kan aansluiten, welke instrumenten ontwikkeld of verbeterd moeten worden om de dynamiek in kaart te brengen en wat de infrastructurele, organisatorische en financiële randvoorwaarden zijn voor de voorgestelde aanbevelingen.

Trehalose

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Dimethoxymethane

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Silaan

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Tetrachloornaftaleen

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Octachloornaftaleen

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Fenylfosfine

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Mica

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Germaniumtetrahydride

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Cesiumhydroxide

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Methylisopropylketon

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Cyclopentaan

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Methylcyclohexanol

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Diboraan

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Hexachloornaftaleen

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Yttrium en yttriumverbind

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Natriumhydroxide

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Methaanthiol

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - General remarks

Health-based Reassessment of Administrative Occupational Exposure Limits - Dipropylketon

In het kader van de doelmatigheidsanalyse van bestaande medische verrichtingen (’126-lijst’) beoordeelt een commissie van de Gezondheidsraad de diagnostiek en behandeling van maagklachten. In haar adviesaanvraag vroeg de Minister van VWS aandacht te geven aan: de rol van infectie met Helicobacter pylori (Hp) bij bovenbuiksklachten de effectiviteit van de verschillende groepen geneesmiddelen voor verschillende indicaties de meest kosteneffectieve strategieën voor diagnostiek en behandeling van patiënten met bovenbuiksklachten de indicaties voor het preventieve gebruik van maagbeschermende geneesmiddelen bij langdurig gebruik van bepaalde groepen geneesmiddelen die de maagwand kunnen beschadigen.

In dit advies signaleert de Gezondheidsraad de voortschrijdende teloorgang van duisternis in de avond en de nacht en de gevolgen daarvan voor het landschap en de menselijke woonomgeving. Moderne ontwikkelingen als verstedelijking, toename van de automobiliteit, intensivering van de glastuinbouw, flexibilisering van arbeidstijden, groeiende behoefte aan mogelijkheden van buitensport, de opmars van de verlichting van bedrijfspanden en historische gebouwen nemen in steeds meer en steeds grotere gebieden het duister weg.

RSI is een tot beperkingen of participatieproblemen leidend klachtensyndroom aan nek, bovenrug, schouder, boven- of onderarm, elleboog, pols of hand of een combinatie hiervan. Het syndroom kenmerkt zich door een verstoring van de balans tussen belasting en belastbaarheid, voorafgegaan door activiteiten met herhaalde bewegingen of een statische houding van één of meer van de genoemde lichaamsdelen. RSI ontstaat altijd door een combinatie van factoren.

Wet bevolkingsonderzoek: CT-screening op longkanker

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad gezondheidskundige advieswaarden af voor beroepsmatige blootstelling aan toxische stoffen in de lucht. Die afleiding is de eerste fase van een drietrapsprocedure die moet leiden tot wettelijke grenswaarden. In het voorliggende rapport bespreekt de commissie de gevolgen van blootstelling aan 1,2,3-benzotriazol (in het vervolg aangeduid met benzotriazol) in de lucht op de werkplek. De conclusies van de commissie zijn gebaseerd op wetenschappelijke publicaties die vóór maart 2000 zijn verschenen.

In Nederland wordt vrouwen met zwangerschapswens aangeraden om, ter beperking van de kans op neuralebuisdefecten bij de vrucht, rondom de conceptie gebruik te maken van een foliumzuursupplement. Het is gebleken dat dit advies nog onvoldoende wordt opgevolgd. Een andere manier om de foliumzuurvoorziening van vrouwen met zwangerschapswens te verbeteren is het beschikbaar maken van met foliumzuur verrijkte voedingsmiddelen. In Nederland is verrijking van voedingsmiddelen met foliumzuur echter niet toegestaan.

De duurzame, in uiteenlopende situaties optredende en reeds op jonge leeftijd aanwezige combinatie van hyperactief en overmatig rusteloos, impulsief en ongeconcentreerd gedrag komt meer voor dan het toeval wil, heeft een duidelijke erfelijke component en kan aanleiding zijn tot grote last en belemmeringen voor kind en gezin. Kinderen met deze aanleg stellen veel hogere eisen aan de opvoedingskwaliteiten en de inzet van de ouders en aan de verdraagzaamheid van de sociale omgeving dan gemiddeld.

Het voorliggende advies aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gaat over het belang van natriumbeperking en het gebruik van keukenzoutvervangende mineraalmengsels voor de preventie van hoge bloeddruk in Nederland. Keukenzout (natriumchloride) is de belangrijkste natriumbron in de voeding.

Gezondheidsraadadviezen over de invloed van milieufactoren op de gezondheid: 1975-2000

Wet bevolkingsonderzoek: screening op hiv-infectie

Wet bevolkingsonderzoek: familiaire dikkedarmkanker

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor methyleen dianiline. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Dec95). Naar schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor methyleen dianiline: 4 x 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.009 mg/m3 4 x 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.9 mg/m3

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor epichloorhydrine.

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor 4,4’-methyleen bis (2-chlooraniline). Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Dec95).

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor aziridine. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Dec95).

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie WGD van de Gezondheidsraad het extra kankerrisico bij beroepsmatige blootstelling aan stoffen die door de Europese Unie of door de Commissie WGD als genotoxisch kankerverwekkend zijn aangemerkt. In dit rapport maakt zij zo’n schatting voor urethaan. Zij heeft daarbij gebruik gemaakt van de methode die is beschreven in het rapport ’Berekening van het risico op kanker’ (1995/06WGD) (Dec95). Naar schatting van de commissie is de extra kans op kanker voor urethaan: 4 x 10-5 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.002 mg/m3 4 x 10-3 bij 40 jaar beroepsmatige blootstelling aan 0.2 mg/m3

De farmacogenetica richt zich op genetische variatie als oorzaak van verschillen in de uitwerking van geneesmiddelen. Die verschillen kunnen betrekking hebben op het therapeutisch effect en op bijwerkingen. Genetische variatie bij andere organismes dan de mens zijn in het voorliggende signalement buiten beschouwing gelaten.

Werkplaatsfunctie buiten het academisch ziekenhuis

Contextwerking in de Geneeskunde; een programmeringsstudie

De aanvrager, firma AVEBE, heeft een dossier samengesteld waarin twee nieuwe voedselingrediënten worden beschreven: gecoaguleerd aardappeleiwit en hydrolysaten daarvan. Hij betoogt dat de nieuwe voedselingrediënten wezenlijk gelijkwaardig zijn met eiwitten in gekookte aardappelen en dat derhalve de nieuwe voedselingrediënten met notificatie op de Europese markt gebracht mogen worden. Het dossier bevat resultaten van chemische analyses en voedingskundige, microbiologische en toxicologische informatie. Aan de hand van de samenstelling beschrijft de aanvrager de voedingskundige waarde van de nieuwe voedselingrediënten.

Bevordering van de wetenschappelijke onderbouwing van het medisch handelen en van de zorgverlening in ruimere zin neemt al geruime tijd een prominente plaats in op de agenda van de Nederlandse overheid. Men verwacht veel van medical technology assessment (MTA), tegenwoordig ook vaak health technology assessment (HTA) genoemd. In dat beleidsdenken past ook de opvatting dat toepassing van de uitkomsten van MTA, steeds vaker vastgelegd in richtlijnen voor het professioneel handelen, de aangewezen weg is om de kwaliteit van de zorg te optimaliseren. Deze richtlijnen blijken echter vaak in te traag tempo of in onvoldoende mate de dagelijkse praktijk te beïnvloeden. Daarmee ontstaat de "kloof tussen kennis en praktijk" waarop de Minister van VWS in haar Voortgangsrapportage Medische Technology Assessment van 14 februari 1996 doelt. In een adviesaanvraag aan de Gezondheidsraad vraagt zij de Raad vruchtbare benaderingen aan te geven om deze kloof te overbruggen.

Midden jaren negentig zijn artikelen verschenen over vijf grote patiëntgebonden onderzoeken waarin behandeling met een cholesterolsyntheseremmer of ’statine’ is vergeleken met een placebo. De resultaten waren opmerkelijk gunstig. Het cholesterolverlagend effect was sterker, de reductie van de kans op coronaire hartziekten aanzienlijk groter en de bijwerkingenlast beduidend geringer dan bij eerder onderzochte cholesterolverlagende geneesmiddelen. Deze publicaties hebben in de medisch-wetenschappelijke literatuur een intensieve discussie teweeggebracht over de indicaties die voor het gebruik van statines zouden moeten gelden.

Hardhoutstof is voor mensen kankerverwekkend: inademing ervan kan leiden tot het optreden van adenocarcinoom van de neus en de neusbijholten. Onduidelijk is nog of er ook sprake is van verhoogde kansen op andere vormen van kanker, in het bijzonder nasofarynxcarcinoom, dieper in de luchtwegen. Uitkomsten van meta-analyses geven wél aanwijzingen in die richting. Voor zachthoutstof gaat de evidentie voor kankerverwekkendheid nog niet verder dan een verdenking: epidemiologische gegevens doen vermoeden dat dit agens plaveiselcelcarcinoom van de neus en de neusbijholten kan veroorzaken.

Herbicide-resistente soja (GTS 40-3-2)

In 1992 heeft de toenmalige Voedingsraad de 'Nederlandse voedingsnormen' gepubliceerd. Deze aanbevelingen waren hoofdzakelijk gericht op het voorkómen van - klassieke - deficiëntieverschijnselen. De laatste jaren komen steeds meer onderzoeksresultaten beschikbaar die wijzen op een - preventieve - invloed van bepaalde voedingsstoffen op het ontstaan van chronische ziekten. Mede daarom is herziening van de voedingsnormen uit 1992 wenselijk geworden.

Ontwerp-planningsbesluit radiotherapie

Mobiele telecommunicatie heeft de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling doorgemaakt. De snelle verspreiding in de maatschappij heeft, behalve tot vele praktische voordelen die aan het gebruik verbonden zijn, ook geleid tot vragen over mogelijk voor de gezondheid nadelige gevolgen van blootstelling aan de elektromagnetische velden die gebruikt worden voor het draadloos communiceren. Dergelijke vragen leven vooral bij veel mensen die geconfronteerd werden met de plaatsing van een basisstation in hun woonomgeving.

In 1997 stelde een commissie van de Gezondheidsraad een advies op onder de titel Pertussis: a critical appraisal (kinkhoest: een beoordeling). Dit advies gaf een eerste bespreking van een epidemie van kinkhoest die zich voordeed in 1996 en 1997. Mogelijke verklaringen van deze epidemie werden besproken. Omdat veel kinderen die aan de ziekte leden tegen kinkhoest gevaccineerd waren, werd daarbij in het bijzonder aandacht gegeven aan de kwaliteit van het heelcel vaccin gericht tegen kinkhoest.

De huidige wettelijke regeling van de bewaartermijn voor medische gegevens roept vragen op. Wetenschappers maken zich zorgen over de (blijvende) beschikbaarheid van medische gegevens, nu de wet voorschrijft dat dergelijke gegevens in beginsel tien jaar worden bewaard of zoveel langer als redelijkerwijs uit de zorg van een goed hulpverlener voortvloeit. Bij de Gezondheidsraad is op 19 april 2000 een workshop gehouden over dit onderwerp. De daar gevoerde discussie heeft geleid tot de conclusie dat er inderdaad een probleem is. De wetenschappelijke ontwikkelingen nemen zowel in volume als in betekenis toe, terwijl na 2005 een belangrijk deel van de dossiers ouder dan tien jaar wellicht niet meer zal bestaan.

Dit advies van de Gezondheidsraad over de problematiek van voedselinfecties in Nederland is, op hun verzoek, uitgebracht aan de bewindslieden van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. De nadruk in de adviesaanvraag ligt op de incidentie van voedselinfecties in Nederland, op factoren die bijdragen aan het risico van voedselinfectie en op de aangrijpingspunten om dit risico terug te dringen. Het advies is opgesteld door een commissie van de Gezondheidsraad.

In dit advies gaat een commissie van de Gezondheidsraad na welke vluchtige organische stoffen (VOS) uit bouwmaterialen en andere bronnen terecht kunnen komen in de binnenlucht. De te bespreken VOS worden ingeperkt door het analytisch venster, de gestandaardiseerde methode voor de bepaling van VOS in de binnenlucht, die in de adviesaanvraag wordt voorgesteld. Zeer vluchtige stoffen, waaronder bijvoorbeeld formaldehyde uit spaanplaat, matig vluchtige stoffen en ook stoffen geassocieerd met deeltjes vallen buiten dit analytische venster. Gepubliceerde VOS-concentraties vertonen een grote spreiding en zijn in het algemeen zeer laag.

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie voor reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie lithiumcarbonaat en lithiumchloride onder de loep genomen.

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie cadmium en cadmiumverbindingen onder de loep genomen.

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie kwik en kwikverbindingen onder de loep genomen.

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie chloroform onder de loep genomen.

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie lachgas onder de loep genomen.

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductie toxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie halothaan onder de loep genomen.

De intensive care (IC) voor pasgeborenen heeft zich sinds het eind van de jaren zeventig van een jong en zeer technisch specialisme ontwikkeld tot een breed multidisciplinair gebied, de perinatologie. Perinatologische zorg begint vaak al vóór de geboorte en richt zich ook op de gevolgen op lange termijn. De overlevingskansen van te vroeg geboren of ernstig zieke pasgeborenen zijn sinds de komst van de perinatologie sterk verbeterd en de meeste kinderen houden geen ernstige handicap over. Wel hebben veel kinderen lichte beperkingen die levenslang doorwerken en de kans op een zelfstandig bestaan negatief beïnvloeden. De verwachting dat de snelle medisch-technische ontwikkelingen en de centralisatie van de perinatologische zorg ook zouden leiden tot een vermindering van deze beperkingen is nog niet bewaarheid.

Bt11-maize (pZO1502)

Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beoordeelt de Gezondheidsraad de effecten op de reproductie van stoffen waaraan mensen tijdens de beroepsuitoefening kunnen worden blootgesteld. De Commissie Reproductietoxische stoffen, een commissie van de Raad, adviseert een classificatie van reproductietoxische stoffen volgens Richtlijn 93/21/EEC van de Europese Unie. In het voorliggende rapport heeft de commissie ethanol onder de loep genomen.

Tijdens een influenzapandemie dreigt een ernstige ontregeling van het maatschappelijk verkeer, omdat dan een groot gedeelte van de bevolking een meer of minder ernstige vorm van griep zal doormaken. In alle leeftijdsklassen zal de ziektelast aanzienlijk zijn. Mede door secundaire bacteriële infecties zullen veel mensen voortijdig overlijden. Omdat het ontwikkelen van een specifiek tegen de pandemische virusstam gericht influenzavaccin tijd vraagt, is het vrijwel onvermijdelijk dat in de beginfase van de pandemie een groot tekort aan vaccin zal heersen. Het stellen van prioriteiten voor vaccinatie is dan onontkoombaar.

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft, mede namens andere bewindslieden, de Gezondheidsraad verzocht om te rapporteren over de rol die uitkomsten van veldonderzoek kunnen spelen in de ecotoxicologische risico-evaluatie voor de toelating van bestrijdingsmiddelen. In het voorliggende advies voldoet een commissie van de Raad aan dit verzoek. Zij vat het begrip ’veldonderzoek’ ruim op: ze verstaat daaronder elk onderzoek dat uitstijgt boven het niveau van de gestandaardiseerde enkelsoortstoxiciteitstest in het laboratorium. Te denken valt aan multispeciestoxiciteitstests in het laboratorium, onderzoek aan modelecosystemen in laboratorium, kas of openlucht en proeven in sloten, in bermen, op akkers, etc.

Extreem laagfrequente elektromagnetische velden kunnen invloed hebben op het menselijk lichaam. In 1992 heeft de Gezondheidsraad daarom een advies uitgebracht met voorstellen om blootstelling aan dergelijke velden te beperken. De voorgestelde blootstellingslimieten hadden alleen betrekking op de met de elektriciteitsvoorziening samenhangende 50 Hz velden en waren gebaseerd op kortetermijneffecten. Voor het bestaan van langetermijneffecten, met name het opwekken van bepaalde vormen van kanker, waren er volgens het toenmalige advies onvoldoende wetenschappelijke aanwijzingen. Geregeld terugkerende discussies in de maatschappij en voortschrijdend wetenschappelijk inzicht maken thans een herziening van het advies uit 1992 gewenst.

Salatrims

Radon is een natuurlijk voorkomend, radioactief edelgas. Het element komt vrij bij het radioactief verval van radium, dat in sporen in de bodem en steenachtige bouwmaterialen aanwezig is. In woningen en andere verblijfs- en werkruimten kan radon zich in de lucht ophopen, waardoor de concentratie er hoger is dan buiten. Naar veronderstelling draagt het inademen van de eveneens radioactieve vervalproducten van radon bij aan het optreden van longkanker.

Dit advies is opgesteld door de Commissie ’Variant Creutzfeldt-Jakob ziekte en leukodepletie’ van de Gezondheidsraad. Het is uitgebracht naar aanleiding van een adviesaanvraag van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de kans op overdracht van de variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob via bloed of bloedproducten en de hiertegen te nemen voorzorgsmaatregelen. Als mogelijke voorzorgsmaatregel noemde de minister algehele leukodepletie, het verwijderen van witte bloedcellen uit gedoneerd bloed. Deze techniek is in sommige Europese landen, bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk, met dat doel ingevoerd. De commissie laat haar antwoord op de vraag van de minister voorafgaan door het voorliggende advies over algemene aspecten van leukodepletie.

De huidige toelatingsprocedure voor gewasbeschermingsmiddelen voorziet in een evaluatie van de risico’s van gewasbeschermingsmiddelengebruik voor niet-doelwitorganismen die op en direct naast de behandelde percelen leven. De laatste jaren wordt steeds duidelijker dat genoemde middelen door verspreiding via de lucht ook terecht komen in gebieden op grotere afstand van de toepassingsplaatsen. Daarom heeft de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens andere bewindslieden, de Gezondheidsraad verzocht de stand der wetenschap omtrent de atmosferische verspreiding van gewasbeschermingsmiddelen in kaart te brengen en te adviseren over de noodzaak en mogelijkheden om die verspreiding te betrekken bij de risico-evaluatie. In het voorliggende advies presenteert de daartoe ingestelde commissie van de Gezondheidsraad haar bevindingen. Ze doet dat in aansluiting op de resultaten van een door haar georganiseerde internationale workshop over dit onderwerp.

In dit advies geeft een commissie van de Gezondheidsraad een herbeoordeling van de medische geschiktheid voor deelname van personen met een zogeheten implanteerbare cardioverter-defibrillator (ICD) aan het gemotoriseerde verkeer. Volgens de huidige wettelijke bepalingen geldt voor deze mensen een absoluut rijverbod. In de wetenschappelijke literatuur wordt vanaf medio jaren negentig gesteld dat sommige ICD-dragers onder voorbehoud geschikt kunnen worden verklaard voor het besturen van een motorvoertuig. Ook lijkt de Europese richtlijn hier enige ruimte te laten.